Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Nieuws

AC/DC voorman Brian Johnson komt met memoires

AC/DC voorman Brian Johnson komt met memoires


Op 26 oktober 2021 brengt Brian Johnson, de voorman van rockband AC/DC zijn memoires uit. Dit maakte hij bekend in een verklaring, aldus Popmagazine Rolling Stone.

AC/DC is een Australische hardrockband uit Sydney, gevormd in 1973 door gebroeders Angus en Malcolm Young. De groep is vernoemd naar de elektriciteit die wezenlijk is voor versterkte popmuziek en de energie in de shows van AC/DC. In het boek The Lives of Brian vertelt de nu 73-jarige Johnson onder meer over zijn jongere jaren en het verloop van zijn muzikale carrière. Hij vertelt onder meer hoe het was om Bon Scott (voormalige voorman van AC/DC) te vervangen en hoe hij zijn eerste bandje heeft opgericht. "Ik heb lange en geweldige nachten gehad, maar ook slechte en veel goede dagen. Ik ben van een koorknaap een rocker geworden, en nu heb ik daar ook nog eens een verdomd goed boek over geschreven", aldus Johnson. The Lives of Brian wordt het tweede boek van Johnson. Eerder schreef hij al een boek over zijn passie voor auto's en de motorsport: Cars that Rock with Brian Johnson: Burn Rubber with Brian in the Most Iconic Cars Ever Built. De titel is vermoedelijk een knipoog naar The Life of Brian, de satirische film over het leven van Jezus van Monty Python.

--

Sabine Bunschoten

De Woutertje Pieterse Prijs 2021

De Woutertje Pieterse Prijs 2021


Hele verhalen voor een halve soldaat van Benny Lindelauf & Ludwig Volbeda wint de Woutertje Pieterse Prijs 2021. Dit maakte Abdelkader Benali op 10 april bekend in het programma De Taalstraat.

De Woutertje Pieterse Prijs is een prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige kinder- of jeugdboek. De jury bekroont sinds 1988 kinderboeken die uitzonderlijk zijn wat betreft taal, genre, thema, illustratie, vorm en/of vormgeving. Het doel van de prijs is het bevorderen van de kwaliteit van het Nederlandstalig kinder- en jeugdboek. De prijs heeft een waarde van 15.000 euro. De jury van dit jaar bestaat uit Abdelkader Benali (juryvoorzitter), Jeroen Dera, Marga Scholma, Veerle Vanden Bosch en Marjoleine Wolf.

De andere genomineerden van dit jaar waren:

Alfabet van Charlotte Dematons (Hoogland & Van Klaveren)

De naam van mijn vader van Rindert Kromhout (Leopold)

Wat is kunst? van Ted van Lieshout (Leopold)

Koningskind van Selma Noort (Leopold)

De fantastische vliegwedstrijd van Tjibbe Veldkamp & Sebastiaan Van Doninck (Querido)

--

Sabine Bunschoten



Grootste Franse uitgeverij Gallimard maant schrijvers in spe te stoppen met het sturen van manuscripten

Grootste Franse uitgeverij Gallimard maant schrijvers in spe te stoppen met het sturen van manuscripten


Gallimard, de grootste uitgeverij in Frankrijk vraagt schrijvers in spe om te stoppen met het opsturen van manuscripten. De uitgeverij, met in hun fonds Marcel Proust, Simone de Beauvoir en Albert Camus, kan het aantal manuscripten dat binnenkomt niet meer aan. Gallimard laat op Twitter weten: “Door uitzonderlijke omstandigheden vragen we jullie om af te zien van het sturen van manuscripten. Zorg goed voor jezelf en blijf lezen.” Krant France 24 denkt dat schrijvers door de aaneensluitende lockdowns meer tijd hebben om manuscripten te schrijven en daardoor krijgt de uitgeverij nu 50 manuscripten per dag in plaats van de gebruikelijke 30. Gallimard is niet de enige uitgeverij die een toename ziet in het aantal toegezonden manuscripten. Uitgeverij Seuil ontvangt normaal gesproken 3,500 manuscripten per jaar. In de eerste drie maanden van 2021 ontvingen ze er al 1,200. Hoewel de boekenwinkels eerder dicht waren door de lockdown, heeft Frankrijk de deze sinds februari dit jaar gemarkeerd als ‘essentieel’. Dit heeft ervoor gezorgd dat de literaire kalender voor veel uitgeverijen helemaal volgepland is met uitgaven van nieuwe boeken. Daarnaast kiezen veel auteurs ervoor om zelf hun boeken uit te geven. Hoewel de Fransen meer zijn gaan schrijven, zijn ze niet per se meer gaan lezen. Doordat mensen niet meer met de trein naar werk pendelen gaat er kostbare leestijd verloren. Ook heeft het thuiswerken invloed op het leesgedrag: omdat de fysieke ruimte van werk en thuis hetzelfde is, heeft men moeite met het scheiden van werk en thuis. 

Als Franse schrijvers gepubliceerd willen worden, moeten ze dus eerst massaal aan het lezen slaan.

--

Daniël Klok

Bazarow Magazine

Ontvang ons magazine in je mailbox.


Je aanmelding kon niet opgeslagen worden, probeer het opnieuw.
Je aanmelding was succesvol.
Podcast 'De Shortlist' over ‘Mijn lieve gunsteling’ van Marieke Lucas Rijneveld

Podcast 'De Shortlist' over ‘Mijn lieve gunsteling’ van Marieke Lucas Rijneveld


In de derde aflevering van podcast De shortlist praten Lotte (19, student Sociale geografie en planologie en boekverkoper bij boekhandel Blokker in Heemstede) en Anna (18, student econometrie) over Mijn lieve gunsteling van Marieke Lucas Rijneveld. Lotte en Anna spreken eerst het plot door en wat ze daarvan vinden. Ze vertellen dat ze aan het begin tamelijk geïntimideerd waren door de lange zinnen, heftige thematiek en het succes van Rijneveld. Lotte: “Het is echt goed geschreven, het is één groot gedicht.”

Op de helft van de aflevering schuift Marieke Lucas Rijneveld aan voor vragen. Ze vertelt hoe het boek tot stand is gekomen. Ook praat ze over haar personificatie met de personages uit de roman: “Soms had ik, als ik na het schrijven ging zwemmen, dat ik dacht: wie ben ik nu, ben ik nu Marieke Lucas of ben ik de veearts?” Daarnaast spreekt ze over het intense schrijfproces.

Luister de hele podcast hier!

--

Daniël Klok

VPRO Boekengids presenteert nieuw programma: Minibieb der onvolprezen boeken

VPRO Boekengids presenteert nieuw programma: Minibieb der onvolprezen boeken


Vanaf 7 maart presenteert de VRPO Boekengids de wekelijkse webserie ‘Minibieb der onvolprezen boeken’. Nhung Dam (schrijver, actrice en theatermaker) fietst langs bij acht schrijvers die haar vertellen welke vergeten of onontdekte boeken het verdienen door iedereen gelezen te worden.

Voor de Minibieb der onvolprezen boeken’ stapt Nhung Dam op de VPRO Boekengidsfiets om naar de schrijvers te fietsen. Zij kiezen elk twee boeken voor de minibieb. Aan het begin van haar fietstocht voegt Nhung haar eigen favorieten toe en aan het eind dragen kijkers twee titels aan die een plekje in de minibieb verdienen. 

Nhung Dam is acteur, schrijver en theatermaker. Als acteur was ze onder meer te zien in de series Klem en Dertigers. De door haarzelf geschreven solovoorstelling 3 miljoen voetstappen naar Sicilië was – voordat de theaters dichtgingen – een groot succes. In 2017 kwam haar roman Duizend vaders uit, een verhaal over een elfjarig meisje dat haar verbeelding inzet om zich staande te houden in de vijandige omgeving waarin zij met haar Vietnamese ouders terecht is gekomen. 

Bekijk hier de afleveringen: 

7 maart: Jaap Robben

14 maart: Walter van den Berg

21 maart: Gerda Blees

28 maart: P.F. Thomése

4 april: Raoul de Jong

11 april: Bibi Dumon Tak

18 april: Babs Gons

25 april: Mira Feticu

--

Sabine Bunschoten

 

Uit de hoek deel 12: Beestachtige omgevingsgeluiden

Uit de hoek deel 12: Beestachtige omgevingsgeluiden


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Ik ben een witte man en soms ben ik boos, ja. Heel boos. Maar dan ook echt héél boos. Dan onweert het in mijn hoofd. En mede daarom schrijf ik. De pen is een bliksemafleider. Schrijven geneest van woede en weerzin. En daarna kun je weer opgelucht ademhalen. Of zelfs lachen.  

Enfin.

(Schreef Martin Bril dan, de dankzij rokjesdag nog niet vergeten paginavuller. Zijn laatste column (17-04-2009) heette ‘Boosheid’. Twaalf jaar geleden alweer!)

Uit ergernis over omgevingslawaai, dat uit velerlei bronnen kan bestaan, schreef ik eens een verhaal over een jong echtpaar dat iedere avond weer, als zij het vanwege een kinderwens ‘deden’, last had van kattengejank. De man nam maatregelen, de katten keerden niet weerom. Maar toen zij een jaartje later een huilbaby bleken te hebben, moest dat kindje er ook aan geloven. Als motto diende de naam van een song: Love will tear us apart van Joy Division. De eerste zin luidde: "Het was begonnen met de speldeprik van een mug in een broeierige augustusnacht." De titel van het verhaal, een novelle van pak ’m beet 36 pagina’s, is Beesten van de nacht. Beestachtig goed, maar dat snapt u. 

Dat was ook iets uit 2009 (geloof ik).

Anno 2021 loop ik begin april, als het weer eindelijk rustig en voorzichtig zonnig is, ’s ochtends vroeg met de hond in het Diemer bos.

Tijdens mijn wandeling zie ik drie anderen die alle drie een koptelefoon op hebben. Een vierde heeft z’n oortjes in. Ha, daar passeert iemand zonder kopfoonlast. We groetten. De vijfde, jawel: mèt, vraag ik of het een podcast is waarnaar zij luistert en dat wordt bevestigd. De zesde, oortjes, ook. De zevende: idem.

De podcast is opeens in de mode. Iederéén is aan de podcast. Het gaat al net zo viraal als de meest gevreesde levensvorm op aarde. Ja, het zal wel door die corona komen. Tot voor kort wist ik niet eens wat het nou eigenlijk is, een podcast, behalve een stom woord dan.

Maar ik begrijp niet dat die wandelaars, al dan niet met hond, niet luisteren naar de voorjaarszangen van de vogels. De zanglijster roept het luidkeels uit, de tjiftjaf doet waar hij naar vernoemd is. Ik hoor mijn eerste zwartkop van het jaar, maar die wordt overstemd door een luid tetterende winterkoning. De merel fluit best bescheiden naar de vrouwtjes, net als het roodborstje met z’n parelende zang, terwijl de mezen het drukst zijn in alles. De heggemus doet trouwens ook z’n best.

Tot zich een driftig keffertje aandient, wiens geluid door het hele bos weerklinkt. Even vallen de vogels stil, lijkt het wel. Dat komt door dat kreng op poten. Echt zo’n kutkeffertje. Ontluisterend is het. Daar gáát mijn opperbeste humeur.

Wat een herrie! Dat al dat kabaal uit het minieme smoelwerk van zo’n klein gedrocht komt. Er zou potdomme een milieuheffing op moeten staan, op die ondermaatse kabaalmakers met hun godgeklaagde auditieve milieuvervuiling.

Ze zien er trouwens doorgaans ook niet uit en het schijt nog ook. U kent het. Van die kleine gore wormen, het liefst midden op het trottoir. Van die waarlijk hondse ongewenste intimiteiten. En waarna het oorpijnigende blaffen weer wordt ingezet.

En die baasjes, vrouwen doorgaans, staan er dan bij te kijken alsof het de normaalste zaak van de wereld is dat dat mormel van ze schijt of de lucht aan stukken keft. En jaha, die wijven zie ik ook steeds vaker met een podcast op hun kop. Want dan horen ze dat teringbeest van ze zelf tenminste niet. Mogen wij daarnaar luisteren. Ikke. Nu ik eraan denk: van de week zag ik een bejaarde dame schuifelen met een rollator, vergezeld van een aftandse maar prijzige toy-poedel èn voorzien van iets van een koptelefoon. Toen al ging er bij mij een belletje rinkelen. Nu staat het alarm aan.

Ik hou heel erg van honden, maar derzulken, die je ook overal in de bebouwde kom hoort, daar heb ik een hartgrondige afkeer van. Maar dat was misschien al duidelijk.

Ik weet eigenlijk niet wat ik erger vind: zulke behaarde lawaaimakers of bouwvakkers dan wel klussers, mannen doorgaans, die keihard naar hun speciale, lompe bouwradio luisteren. ‘Sky Radióóó...’ Met vooral het getetter van die altijd opgewonden standjes die discjockeys heten. Vreselijk. 

Ik kan niet tegen herrie. En bijna alles is herrie. Behalve vogelzang en muziek.

De filosoof Schopenhauer kon zich er ook héél erg over opwinden. Over al die herriemakers. Maar die hield er godbetert zèlf een blafferige poedel op na. Het noopte hem zelfs eens tot een verhuizing. Hij kon niet zonder hond, deze mensenhater. "Als er geen honden zouden zijn, zou ik niet willen leven," zei de oude chagrijn eens. Als het dier hem al tot last was, noemde hij het misprijzend Mensch, voor de rest was het gewoon Atman (‘Ziel’). Vooral zijn laatste exemplaar was luidruchtig, schijnt het. De mensen moesten niet zeuren Zelf was hij intussen stokdoof.

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

 

 

 

 

 

Uitgeversgroep VBK steunt fysieke boekhandels met gratis boek

Uitgeversgroep VBK steunt fysieke boekhandels met gratis boek


Uitgeversgroep VBK (Veen, Bos & Keuning) doet fysieke boekhandels een boek cadeau. Dit boek, met een oplage van 40.000 exemplaren, kunnen de boekhandels op hun beurt weer gratis meegeven aan klanten. Het initiatief is bedoeld om mensen te motiveren een bezoek te brengen aan hun boekenwinkel wanneer de coronamaatregelen worden versoepeld. Het boek, getiteld Weer open! is een bundel verhalen van auteurs die door Uitgeversgroep VBK vertegenwoordigd worden. De schrijvers die een bijdrage hebben gedaan zijn Auke Hulst, Mensje van Keulen, Murat Isik, Babs Gons, Frénk van der Linden, Judith Fanto, Gerwin van der Werf, Pepijn Lanen, Wieteke van Zeil, Bertram Koeleman, Annegreet van Bergen, Wim Daniëls, Willemijn van Dijk, Meike Schaling en Tjarko van der Pol. De omslag werd ontworpen door illustrator Merel Corduwener. 

Tanja Hendriks (directeur Ambo|Anthos), samen met Leonoor Broeder (uitgever Atlas Contact) samensteller van de bundel: “We moesten eerst uitzoeken welke auteurs en illustratoren op korte termijn iets wilden en konden maken. De insteek was dat ze iets zouden schrijven over hun ervaringen met boekhandels. De meesten hebben zich daaraan gehouden. Vanuit ons is het een geste naar de fysieke boekhandel. We merkten dat die heel graag iets willen meegeven aan hun klanten.”

Hendriks zegt dat ze nog enige tijd geaarzeld hebben over de datum waarop de bundel beschikbaar zou worden: “We hoopten eigenlijk dat de fysieke boekhandel al weer open zou mogen, maar toen dat niet gebeurde hebben we toch de knoop doorgehakt. We zijn er bijna, tot het zover is houden we elkaar vast. Boekhandels kunnen uiteraard zelf het moment kiezen waarop ze het meegeven aan hun klanten.

Overbodig om te melden: het boek is niet online te bestellen :)

--

Daniël Klok

Daan Remmerts de Vries wint Theo Thijssen-prijs

Daan Remmerts de Vries wint Theo Thijssen-prijs


Schrijver en illustrator Daan Remmerts de Vries ontvangt voor zijn bijzondere bijdrage aan de Nederlandse jeugdliteratuur de Theo Thijssen-prijs. Deze Prijs is de grootste Nederlandse prijs voor kinderboekenschrijvers.

Daan Remmerts de Vries (1962) is een Nederlands schrijver van kinderboeken en boeken voor volwassenen, daarbij is hij illustrator, schilder en muzikant. Pieter Joan Daniël Remmerts de Vries wordt geboren in Leeuwarden en groeit op in een gezin waarin iedereen graag leest. Omdat hij dol is op dieren reist hij de hele wereld over, zodat hij ze in hun natuurlijke omgeving kan zien. Na een opleiding tot tekenleraar staat hij enige tijd voor de klas.

Zijn debuut De kerstnacht van Zippy en Slos (1990) is het begin van een carrière waarin hij telkens aan een nieuw oeuvre lijkt te willen beginnen. Naast het zeer literaire Godje (2002) waar hij een Gouden Griffel voor ontving, werkt hij mee aan de soapachtige Vlinderreeks over verliefdheden. Voor het boek Tijgereiland (2013) ontving hij een Zilveren Griffel. Het boek vertelt over een jongen die met zijn net gescheiden moeder een rampzalige reis naar Indië maakt. Vier van zijn boeken werden bekroond met een Zilveren Griffel en Tijgereiland won de Gouden Lijst 2014 voor het beste jeugdboek.

Jeugdboekenschrijver Daan Remmerts de Vries ontvangt de Theo Thijssen-prijs 2021 voor zijn oeuvre. Dit is deze dinsdag bekendgemaakt door de Stichting P.C Hooft-prijs, die deze prijs eens in de drie jaar toekent. De Vries ontvangt 60.000 euro. De Theo Thijssen-prijs wordt in december tijdens een feestelijke bijeenkomst in Den Haag uitgereikt. 

Enkele recente boeken van Daan Remmerts de Vries:

- De Cycloop (2017)

- Het leven achter de dingen (2018)

- Het jungleboek (2020)

- Helden (2020)

--

Sabine Bunschoten

Foto Keke Keukelaar 

Longlist Europese Literatuurprijs 2021 bekendgemaakt

Longlist Europese Literatuurprijs 2021 bekendgemaakt


Het Letterenfonds maakte de longlist maandag 5 april bekend in een persbericht. De lijst bestaat uit twintig romans die naar het Nederlands vertaald zijn uit negen talen. De jury bestaat uit medewerkers van zeventien boekhandels verspreid door het land. Eind juni wordt de shortlist bekendgemaakt. De Europese Literatuurprijs wordt sinds 2011 uitgereikt en de winnend schrijver krijgt 10.000 euro. De vertaler krijgt 5.000 euro.

Deze romans staan op de longlist:

  • Nacht in Caracas van Karina Sainz Borgo, vertaald uit het Spaans door Arie van der Wal (Meulenhoff)
  • De laatste zomer in de stad van Gianfranco Calligarich, vertaald uit het Italiaans door Els van der Pluijm (Wereldbibliotheek)
  • West van Carys Davies, vertaald uit het Engels door Nicolette Hoekmeijer (Meulenhoff)
  • Een huis dat van ons is van Julia Deck, vertaald uit het Frans door Katrien Vandenberghe (Vleugels)
  • De jaren van Annie Ernaux, vertaald uit het Frans door Rokus Hofstede (De Arbeiderspers)
  • Meisje, vrouw, anders van Bernardine Evaristo, vertaald uit het Engels door Lette Vos (De Geus)
  • Wolgakinderen van Guzel Jachina, vertaald uit het Russisch door Arthur Langeveld (Querido)
  • De onzichtbaren van Roy Jacobsen, vertaald uit het Noors door Paula Stevens (De Bezige Bij)
  • Zussen van Daisy Johnson, vertaald uit het Engels door Nicolette Hoekmeijer (Koppernik)
  • Langs de rivier van Esther Kinsky, vertaald uit het Duits door Josephine Rijnaarts (Pluim)
  • De spiegel & het licht van Hilary Mantel, vertaald uit het Engels door Harm Damsma en Niek Miedema (Meridiaan Uitgevers)
  • Apeirogon van Colum McCann, vertaald uit het Engels door Frans van der Wiel (De Harmonie)
  • Het lichtje in de verte van Antonio Moresco, vertaald uit het Italiaans door Nini Wielink (Oevers)
  • Inventaris van enkele verliezen van Judith Schalansky, vertaald uit het Duits door Goverdien Hauth-Grubben (Meridiaan Uitgevers)
  • Het laatste deel van Robert Seethaler, vertaald uit het Duits door Liesbeth van Nes (De Bezige Bij)
  • Zomer van Ali Smith, vertaald uit het Engels door Karina van Santen en Martine Vosmaer (Prometheus)
  • De reparatie van de wereld van Slobodan Šnajder, vertaald uit het Kroatisch door Roel Schuyt (Wereldbibliotheek)
  • Herkomst van Saša Stanišić, vertaald uit het Duits door Annemarie Vlaming (Ambo|Anthos)
  • Jaag je ploeg over de botten van de doden van Olga Tokarczuk, vertaald uit het Pools door Charlotte Pothuizen en Dirk Zijlstra (De Geus)
  • De kolibrie van Sandro Veronesi, vertaald uit het Italiaans door Welmoet Hillen (Prometheus)

--

Daniël Klok

Sander de Kramer wint prestigieuze President Roosevelt Four Freedoms Award

Sander de Kramer wint prestigieuze President Roosevelt Four Freedoms Award


De Nederlands journalist, schrijver en televisiepresentator Sander de Kramer ontving op 31 maart de President Roosevelt Four Freedoms Award. De Four Freedoms Award draagt uit dat we moeten blijven strijden voor essentiële vrijheden van de mens. De prijs wordt uitgereikt aan personen of organisaties die zich sterk maken voor de Four Freedoms die Franklin Roosevelt verkondigde in zijn historische speech voor het Amerikaanse congres op 6 januari 1941.

In zijn boek Welcome to the jungle vertelt  De Kramer zijn uitzonderlijke levensverhaal aan journalist Frits Baarda. Welcome to the jungle is een aanstekelijk boek waarin Sander de lezer meeneemt in zijn levensverhaal. De Kramer noemt zichzelf een actiejournalist. Als hoofdredacteur van het Straatmagazine wilde hij voelen wat daklozen dagelijks voelen. Dit deed hij door zijn huissleutels in te leveren en vervolgens een maand lang op straat te leven. De Kramer was de drijvende kracht achter het eerste WK straatvoetbal in Oostenrijk. Op Sumatra maakte hij zich sterk voor de Orang Rimba, een inheemse stam die ernstig in zijn voortbestaan wordt bedreigd omdat het oerwoud wordt vernietigd door de houtindustrie. In Sierra Leone haalde hij eigenhandig, soms met gevaar voor eigen leven, talloze oorlogswezen uit illegale diamantmijnen. Nu gaan die kinderen allemaal naar school. De Kramer schrijft sinds 2002 columns in de Telegraaf. Ook presenteerde  hij diverse programma’s op RTV Rijnmond. Sinds 2009 werkt hij als presentator voor KRO-NCRV. 

Sander de Kramer in zijn boek Welcome to the jungle: “Ik wil de wereld verbeteren en van het leven genieten. Geen zure zeurende man zijn. Cynisme en onverschilligheid zijn belagers. Veel ontwikkelingswerkers zien hun idealen stranden in een verlammend cynisme. Mijn kinderen mogen later nooit over mij zeggen: papa heeft veel in de wereld zien aankomen, maar op het laatst trok hij zich terug.”

--

Sabine Bunschoten

 

Veel animo Steunmaatregel voor Schrijvers

Veel animo Steunmaatregel voor Schrijvers


De Schrijverscentrale bemiddelde in twee maanden voor 1.400 schrijversactiviteiten. Dit laat het Letterenfonds op 1 april weten in een persbericht. De vele aanvragen zorgden ervoor dat het subsidiebedrag van 500.000 euro veel sneller was besteed dan verwacht. Het Letterenfonds subsidieerde het geld. Niet alleen schrijvers profiteerden van honoraria, ook boekhandels ontvangen een extra bijdrage voor organisatiekosten. De Schrijverscentrale is een landelijk aanspreekpunt dat helpt en bemiddelt bij het organiseren van schrijversbezoeken. 

Het Letterenfonds wil er met de steunmaatregel voor zorgen dat makers aan het werk kunnen blijven. Ongeveer 40% van de activiteiten die door honoraria van het Letterenfonds georganiseerd worden zijn online. 

Voor veel organisaties was de steunmaatregel net het laatste zetje om ontmoetingen met schrijvers te organiseren. Er zit zelfs een positieve kant aan: doordat veel activiteiten nu online georganiseerd worden, is het voor bijvoorbeeld kleine scholen of bibliotheken veel makkelijker geworden om een schrijver “in de klas” te krijgen. Zo gingen Lize Spit en Rob van Essen digitaal langs bij de Bibliotheek van Zeeland, gaf Ingmar Heytze een digitale poëzieworkshop aan het Hondsrug College in Emmen en zoomde Pieter Waterdrinker vanuit Rusland over zijn boeken aan leden van Literair Deventer. In de Bibliotheek van Oss kwamen schrijvers Özcan Akyol en Elle van Rijn langs om het Voorwoord van de Boekenweek te vieren. Bibliotheek Oss: "Met dank aan de schrijvers en de steunmaatregel organiseerden we feestelijke literaire avonden op prachtige plekken!" 

Als vervolg op de goed ontvangen steunmaatregel komen De Schrijverscentrale en de Koninklijke Boekverkopersbond met steun van het Letterenfonds nog met een aanvullende regeling voor schrijversoptredens in boekhandels in Nederland. Deze tijdelijke regelingen worden gesubsidieerd door het ministerie van OCW. 

--

Daniël Klok

Uit de hoek deel 11. Zeg maar dag met je handje

Uit de hoek deel 11. Zeg maar dag met je handje


Marc Schoorls brutale vrijplaats

De openingsscène van Blue Velvet, die sowieso tot mijn favoriete films hoort, is een van de indringendste die ik ken. We zien wat idyllische taferelen in het dorpje Lumberton met een inwoner die zijn bloeiende tuin staat te sproeien. Plots valt hij dood neer op het gras. Dan gaat de camera ondergronds en horen we rare en vreselijke geluiden. Vooral die van de vraatzuchtige insecten. Het is een fantastisch totaalshot.

Ik hou van kunst, maar ik hou misschien nog wel meer van de natuur. Kunst is het excuus van de mens, zo zie ik dat. Het regenwoud, schreef iemand die er verstand van heeft, is ‘een groene kathedraal’. En dat is waar. Zelfs de organische meesterarchitect Gaudí kan er nog een puntje aan zuigen.

Nou ben ik zelf vooral een vogelliefhebber, zo’n malloot die er graag op uit trekt om zijn ‘gevederde vrienden’ te gaan bekijken. Zeker in het heerlijke voorjaar. Maar ik krijg daar steeds minder plezier in omdat er steeds  minder ‘vogelen des velds’ zijn. Ik word daar zo mies van dat ik me het afgelopen jaar uit arremoe dagelijks beziggehouden heb met insecten. Want daar zijn er véél meer van. In soorten en aantallen. Ik heb een boekje of twee, drie gekocht en het grote dikke boek van mijn zoon geleend. Hij is biologiestudent (ik heb dat boek voor hem betaald;) Het is de ANWB insectengids, waarvan ik elke dag één bladzijde tot me neem. Ja, als iets dat me heilig is.

De schellen zijn me van de ogen gevallen. Je ziet het niet, maar wàt een fantastische wereld. Wat een schoonheid – en wat een gruwel. Véél bizarder nog dan de films van David Lynch. Artis natura magistra, ja. Zeker. Wat een krankzinnige rijke veelvuldigheid in verschijningsvormen en gedrag. Als de duivel in de details zit, gaat hij over de insecten. Dat weet ik wel zeker. En dat God nog aan andere diersoorten is toegekomen, dat verbaast me bizonder. Het insectenrijk is een Hooglied op zich. Ik had Hem willen adviseren het daarbij maar te laten.

Het mannetje van de waterkogelspringstaart, lees ik op pagina 1, loopt vlak voor de paring rond met het vrouwtje in het grijporgaan van zijn voelsprieten. Een paar bladzijden verder: van de steenvliegen zijn er 13 nauw verwante soorten waarvan de mannetjes alleen te identificeren zijn aan het geslachtsapparaat. Aan hun piemeltje! En de vrouwtjes van die verschillende soorten zijn al helemaal niet uit elkaar te houden. En wist u dat er juffers, een libellensoort, bestaan waarvan het mannetje met een lantaarntje de paringsbereide aandacht van vrouwtjes probeert te krijgen? Ikke niet. En het kan ook anders. Want het vrouwtje van het lantaarntje, weer een andere libellesoort, verstopt zich in dichte oevervegetatie om daar ongestoord haar eitjes te kunnen leggen: pas daarna mogen de mannetje eropaf. En dit zijn dan een paar zeer gewone, ja doodordinaire verschijningen in ons landje. In het boek zijn er dan nog bijna 450 overvolle pagina’s te gaan. Ik ben na het coronajaar op pagina 362. En elke dag is het feest. Krankzinnig.

Zou ik mijn leven mogen overdoen, dan zou ik biologie zijn gaan studeren en dan hoogstwaarschijnlijk gekozen hebben voor insecten. Wat een veel te grote groep dieren is met véél te veel soorten. Je moet je specialiseren, zoals Edmund O. Wilson die alles van mieren weet. Alles? Welnee. Dat kan helemaal niet. Bijna elke dag wordt er weer een nieuwe soort ontdekt en over hun levenswijze worden ook steeds nieuwe ontdekkingen gedaan. De bioloog Wilson maakte die vergelijkding tussen het regenwoud en een kathedraal. Hij is méér dan een bioloog. Zo is hij een interessantere schrijver dan zijn naamgenoot de literatuurcriticus Edmund Wilson van het studieuze boek Axels burcht. Dat is bij vlagen interessant, terwijl Het raadsel van het menselijk bestaan van Edward O. rázend interessant en belangrijk is. Het betreft het voortbestaan van de menselijke soort inter pares.

Maar helaas: zie ik bijna elk jaar wéér minder vogels, met de insecten gaat het ook helemaal niet goed. De hoofdoorzaak is bekend: de monocultuur die mens heet. Vooral ook zijn landbouwgiften en onkruidbestrijders eisen hun tol. En wij, onwetenden. Ga naar een dierenwinkel met lieve verkopers en je krijgt zó een gifbandje mee tegen de vlooien van je hond of poes. Maar dodelijk voor àlle kleine kriebelaars. Dus dat wil ik niet. Maar zelfs een dierenarts die ik om raad vroeg en die bekende imker te zijn en nog maar eens vertelde hoe slecht het met het verzamelde bijenvolk gaat, kon me niet verder helpen.   

Het klimaat verandert, maar de insectenwereld verdwijnt onder onze voeten vandaan. We zien het niet, maar het gebeurt wel. Die openingsscène van Blue Velvet, die kan straks niet meer gemaakt worden. Dan blijft het stil onder het gazon. Onder het plaveisel? Een dood moeras.

Maand van de filosofie: Kinderboeken

Maand van de filosofie: Kinderboeken


Ergens langs de A58 staat in de middenberm een eik. De autosnelweg is 140 kilometer lang en loopt van Eindhoven via Breda en Bergen op Zoom naar Vlissingen. De eik staat bij Ulvenhout, de eik uit het boek van Bibi Dumon Tak. In een eerder artikel beschrijft Sabine Bunschoten het kinderboek De eik was hier, filosofieboek 2021 voor kinderen.
Het boek nodigt uit om met kinderen over de natuur te praten, het thema van de april filosofiemaand 'De natuur was hier'. In het boek staan zinnen die je zo kunt aangrijpen om met kinderen een gesprek aan te knopen. Zoals de zin: “Wat hollen is weet ik niet, maar van stilstaan weet ik alles.” De recensie van Jaapleest begint met het noemen van deze zin. Lees hier de recensie van Jaapleest: "Zo vormt stilstand en beweging ongemerkt de kern van dit compacte boekje waarin de filosofische ondertoon nooit ver weg is maar geen belerend stempel drukt. Het gaat over de grootste angst van de eik: om te vallen."

Een heel ander boek dat ingezet kan worden om te filosoferen met kinderen is Een goudvis in de zee. Een boek met tien filosofische verhalen. Onze recensente Denise de Groot, en juf van groep 3 zet dit boek in om te filosoferen met haar klas.

En heb je eigenwijze kinderen? Het onwijs grote filosofieboek 2021 (8+), is volgens Filosofie Magazine “het leukste boek voor eigenwijze kinderen.” Het is een boek vol met slimme vragen, grappige weetjes en doe- opdrachten over mens en natuur is.

--

Rita Pontororing

 

 

Miriam Rasch wint Socrates Beker 2021

Miriam Rasch wint Socrates Beker 2021


Vanavond is tijdens een online uitzending van het Amsterdams academisch-culturele podium Spui25 voor de twintigste keer de Socrates Beker uitgereikt. Uit een shortlist van vijf boeken koos de jury Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme van Miriam Rasch. De Socrates Beker is de prijs voor het “meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek”. De prijsuitreiking is een jaarlijks onderdeel van de Maand van de Filosofie.

Voorzitter van de jury, de Leidse filosoof Sebastiaan Rijpkema, meldde bij de uitreiking verheugd te zijn dat corona de filosofen niet bepaald de mond heeft gesnoerd. Nee, filosofen hebben zich stevig in het publieke debat gemengd. Veel van de boeken dit jaar op de longlist van de Socrates Beker hebben een maatschappelijk thema. Verheugend is ook dat het aantal vrouwelijke auteurs toeneemt, in de shortlist stonden nu vier vrouwelijke filosofen. Vijf jaar geleden stelde Filosofie Magazine nog vast dat er veel te weinig vrouwelijke publieksfilosofen zouden zijn. Daar is nu een inhaalslag gemaakt, aldus Rijpkema. Over het boek van Rasch zei hij: "Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme is maatschappelijk het meest urgent en getuigt ook het meest van een eigen filosofie."

Uit het juryrapport: "Rasch verkent zonder schroom een terrein waar het denken slechts tentatief de weg weet: de zich steeds uitdrukkelijker opdringende digitale werkelijkheid. In haar boek put zij uit de ongekende rijkdom van het actuele culturele leven, van de literaire en filosofische traditie. Daarbij bereikt Frictie wat een filosofisch boek behoort te doen: het zet aan tot denken, juist op een terrein dat nog niet volledig in kaart is gebracht. De digitale werkelijkheid breidt zich uit, wordt dominanter. Daar komt nu de grotendeels met modellen bestuurde coronasamenleving nog bij. Zonder filosofisch voorstellingvermogen en filosofische inkadering blijven die nieuwe terreinen versluierd – in die zin dat ze het licht van de kritische filosofische reflectie maar sporadisch binnenlaten. Het winnende boek slaat een bres in die versluiering. Het ontsluit, geeft woorden en wijst ten slotte een weg naar ethiek en vrijheid."

Recensent Tanny Dobbelaar (Trouw, De Leesclub van Alles) over waarom je dit boek zeker moet lezen:

“Rasch haalt veel overhoop, en dat doet ze in altijd frisse zinnen. Ze benut perspectieven die ze interessant vindt, en bewerkt ze of verrijkt ze, ze laat liggen wat haar niet boeit. Ze voert de lezer langs allerlei denkers en ideeën die bepaald niet mainstream zijn. Al doende laat ze zien hoe data onze wereld zijn gaan regeren. Ze lijken nauwkeurig, maar kunnen levens verwoesten door hun onnauwkeurigheid; denk aan de slachtoffers van de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst. Data beschrijven ons alsof we meetbare types zijn, voor wie vrijheid, rechtvaardigheid en zelfbeschikking niet bestaan."

Meulenhoff schakelt hulp in van jonge uitgeverij Wilde Haren voor vertaling Amanda Gormans ‘The Hill We Climb’

Meulenhoff schakelt hulp in van jonge uitgeverij Wilde Haren voor vertaling Amanda Gormans ‘The Hill We Climb’


Uitgeverij Wilde Haren bestaat nog geen jaar en nu al hebben ze een grote opdracht binnen. Wilde Haren gaat Meulenhoff helpen met het vinden van een geschikte vertaler voor Amanda Gormans The Hill We Climb.

Bij uitgeverij Meulenhoff is er vast een spreekwoord met een ezel door het hoofd gegaan bij het opnieuw kiezen voor een vertaler voor The Hill We Climb van Amerikaanse schrijver Amanda Gorman. vorige maand terug droeg Meulenhoff nog Marieke Lucas Rijneveld aan als vertaler van het gedicht. Dit bracht de nodige commotie met zich mee. De poëzie van Gorman gaat namelijk in grote mate over de strijd van mensen van kleur en zwarte mensen tegen racisme en het zou vreemd zijn dat te laten vertalen door een wit persoon, zo luidde de kritiek. Rijneveld gaf de opdracht terug en reageerde met een gedicht in de Volkskrant:

“Nooit het verzet kwijtgeraakt, en toch inzien wanneer

het niet jouw plek is, wanneer je moet knielen voor een gedicht

omdat een ander het beter bewoonbaar maakt, niet uit onwil,

niet uit verslagenheid, maar omdat je weet dat er zoveel

ongelijkheid, dat er nog steeds mensen achtergesteld,”

Nu maakt Meulenhoff bekend dat ze een andere uitgeverij gaan betrekken bij het selectieproces. In een persbericht schrijft Meulenhoff “een enorme kans” te hebben laten liggen “om in Nederland en België een podium te bieden aan een jonge, zwarte vrouw voor het vertalen van dit werk”. Hierom gaat Meulenhoff nu een samenwerking aan met Wilde Haren. Deze jonge uitgeverij, opgericht door illustrator D’Avellonne van Dijk en docent Loulou Drinkwaard, richt zich met name op inclusiviteit in kinderboeken. De ondertitel van Wilde Haren is dan ook “De uitgeverij van boeken met illustraties die onze diverse samenleving weerspiegelen.” De uitgeverijen hebben nog niet bekendgemaakt wanneer de vertaling uitkomt of wie het gaat vertalen.

--

Daniël Klok

Oproep inzendingen voor De Libris Geschiedenis Prijs 2021

Oproep inzendingen voor De Libris Geschiedenis Prijs 2021


In oktober 2021 (De Maand van de Geschiedenis) wordt voor de vijftiende keer de Libris Geschiedenis Prijs voor het beste geschiedenisboek uitgereikt. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 20.000 euro en bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. Oorspronkelijkheid, leesbaarheid en historische degelijkheid zijn de belangrijkste criteria. De organisatie van de geschiedenisprijs hoopt hiermee een stimulans te geven aan geschiedenisboeken in Nederland. Begin juli 2021 zal de longlist bekend worden gemaakt en halverwege september komt er een shortlist met de vijf beste geschiedenisboeken. De juryvoorzitter zal vervolgens op 31 oktober 2021 de prijs uitreiken tijdens een live-uitzending van radioprogramma OVT. De organisatie doet nu een oproep aan alle uitgeverijen om een inzending te doen van hun  geschiedenisboeken van het afgelopen jaar.

Hoe doet een uitgeverij mee?

Om een goede keuze te kunnen maken uit de vele historische titels die onlangs in Nederland zijn verschenen, vragen zij om een lijst op te stellen met titels van geschiedenisboeken. Voorwaarden hierbij zijn dat:

  • Het werk oorspronkelijk in de Nederlandse taal is verschenen (vertaalde werken zijn uitgesloten van deelname)
  • Het boek verschenen is of zal verschijnen tussen 1 juni 2020 en 31 mei 2021
  • Het non-fictie betreft (fictie is uitgesloten van deelname)
  • Het origineel werk betreft (heruitgaven zijn uitgesloten van deelname)

Deze boekenlijst kun je tot uiterlijk 9 april 2021 mailen naar secretariaat@geschiedenisprijs.nl. Het is op dit moment nog niet nodig de boeken zelf op te sturen. Voor meer informatie klik hier.

Eerdere winnaars van de Libris Geschiedenis Prijs zijn:

--

Sabine Bunschoten

Podcast 'De Shortlist' over ‘Confrontaties’ van Simone Atangana Bekono

Podcast 'De Shortlist' over ‘Confrontaties’ van Simone Atangana Bekono


Elke aflevering van podcast De Shortlist bespreken jonge lezers een boek dat op de shortlist staat voor de Libris Literatuurprijs 2021. In de tweede aflevering bespreken Puck (27, communicatie Broese Utrecht) en Patrick (21, boekverkoper Broese) het boek Confrontaties, de debuutroman van Simone Atangana Bekono.

In dit boek volgen we de zestienjarige Salomé. Zij zit in een jeugddetentiecentrum omdat ze twee klasgenoten heeft mishandeld. In het detentiecentrum ontmoet ze Frits, die ze herkent van een TV-programma. In de eerste instantie mag ze Frits niet en noemt ze hem een racist, later relativeert ze de eerste indruk die ze van Frits heeft. Puck en Patrick spreken onder andere over de poëtische schrijfstijl van Atangana Bekono en lichten enige zinnen uit die hen raakten.

Halverwege schuift Simone Atangana Bekono aan. Ze vertelt over de totstandkoming van het verhaal, de thema’s in het boek en haar schrijfproces.

Luister de aflevering hier!

--

Daniël Klok

Datum Boekenweek nog niet vastgesteld

Datum Boekenweek nog niet vastgesteld


De Boekenweek 2021  is in verband met corona verplaatst naar de zomer.  Uit de afgelopen persconferenties van de tweede kamer is duidelijk geworden dat boekhandels nog steeds niet helemaal open mogen. Wel kunnen klanten op afspraak langs komen om te winkelen. Dit betekent dat de CPNB de datum van de boekenweek nog niet kan vaststellen. Pas op het moment dat boekhandels weer volledig open mogen, laat de CPNB weten wanneer de Boekenweek van start kan gaan. Zo liet CPNB in haar nieuwsbrief op donderdag 25 maart weten. 

--

Sabine Bunschoten

Amanda Gormans ‘The Hill We Climb' naar het Duits vertaald door divers team

Amanda Gormans ‘The Hill We Climb' naar het Duits vertaald door divers team


Na de controverse in Nederland over de vertaling van The Hill We Climb, het spoken-wordgedicht dat Amanda Gorman voordroeg bij de inauguratie van Amerikaanse president Joe Biden, wordt er in Europa verschillend gereageerd over wie het moet vertalen. In Nederland droeg Meulenhoff, de uitgeverij met de vertaalrechten, Marieke Lucas Rijneveld aan als kandidaat. Daar kwam kritiek op te staan, omdat Amanda Gorman een zwarte vrouw is, en haar poëzie is doorregen met activisme omtrent ervaringen met racisme. Rijneveld identificeert zichzelf als non-binair, en is wit. Daarnaast zei Rijneveld heel slecht te zijn in Engels. Hoewel Meulenhoff zich wilde bedienen van sensitivity readers, die Rijneveld moesten behoeden voor het per ongeluk maken van foutjes, leverde ze na een week van onrust in de media de opdracht weer in. In Duitsland gaan ze er gevoeliger mee om. Het gedicht wordt daar vertaald door een team van drie vrouwen: Kübra Gümüsay (Turks), Hadija Haruna-Oelker (zwart), Uda Strätling (wit). In de New York Times zegt Hadija Haruna-Oelker: “Het is een teleurstellende uitkomst dat het debat over de vertaling in Europa de aandacht afleidt van de boodschap van Gormans gedicht. In The Hill We Climb schrijft Gorman over het bijeenbrengen van mensen. De Duitse uitgever heeft dat door het samenstellen van dit team gedaan.”

--

Daniël Klok

Uit de hoek deel 10. O God, wat is er toch met de heilige passie gebeurd?

Uit de hoek deel 10. O God, wat is er toch met de heilige passie gebeurd?


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Ware passie, dames en heren, gaat met lijden gepaard. We zitten midden in de passietijd. Het woord refereert aan het lijdensverhaal van Jezus Christus. Wat een mooi verhaal is. En waar onder meer Bach hemelse muziek bij gemaakt heeft. En wat mij betreft mag Jesus Christ Superstar er ook zijn.

Ja, Pasen mag dan een extra eitje zijn bij het ontbijt en veel, zo niet alles, te maken hebben met voorjaarsvrolijkheid – passie gaat over iets heel anders.

Het woord is ontheiligd. Ontwijd, verkracht en geschonden. Passie is carnavalesk geworden. Het is alle dagen feest. Appie en andere grootgrutters verkopen dagelijks ondegelijk ‘brood-met-passie’ dat natuurlijk gewoon uit de fabriek komt. Ik las in Allerhande over een spruitjesverbouwer met passie voor zijn product. Ieder het zijne.  

De evangelische scholengemeenschap De Passie heeft vijf vestigingen in het hele land en adverteert met: ‘Jouw bestemming, onze Passie!’ Ze willen niets liever dan dat ‘jij ontdekt wat je met je talenten kunt betekenen in Gods Koninkrijk’. Daar gaan we voor, schrijven ze. Met een uitroepteken. Zo verloederd is zelfs de taal van de christenen.

The passion op tv is ook zoiets vreselijks. Met dat onzalige idee van de verzamelde tv-christenen van de EO en de KRO-NCRV zijn ze erin geslaagd van iets verhevens iets ordinairs te maken. De passie als kitsch. Ik lees op de website: ‘Wil je meer weten over het Paasverhaal? Kijk snel verder!’ Het populairste lied van alle edities? ‘Wit licht’ van Marco Borsato. De man die naar zijn zeggen zo ontzettend geleden heeft onder het jarenlange bedrog dat hij zijn vrouw heeft aangedaan en zoveel spijt heeft dat dat uitgekomen is.

Alles en iedereen misbruikt het woord.

Zèlfs een instantie als het CBS. Die statistiekboekhouders. Econoom Peter van Bergeijk pleit ervoor dat het CBS met minder ‘pathos en passie’ te werk gaat wat betreft zijn overdreven berichtgeving over hoe slecht de economie ervoor staat. En gelijk heeft hij. Laten ze het daar gewoon bij de cijfertjes houden.

Ondernemers kunnen er ook wat van. En anders is er wel iemand die je ermee kan helpen. Mariella Serra bijvoorbeeld: ‘Het is mijn grootste passie om die talentvolle vrouwen te helpen hun purpose te vinden en hier actie op te ondernemen.’

Frank Boon is dé passie-expert in Nederland. Tenminste, dat vermeldt hij zelf. Hij heeft meer dan 10.000 uur geïnvesteerd om erachter te komen wat nu het geheim is van passie. En nu die kennis wil hij nu met ons delen. ‘Het is onze missie om mensen zonder spijt op hun sterfbed te laten gaan.’ Het staat er echt. Hij krijgt er ‘onwijs’ veel energie van, al gaat het met vallen en opstaan gepaard. ‘Passie is ook af en toe gewoon lijden. Uit je comfortzone.’ Laat Jezus het maar niet horen!

Wil je het totaalpakket, dan kost je dat 20.000 euro. Een uurtje passion talk kost 250 euro. Tel uit je winst. Er is lijden genoeg op de wereld.

Ach ja, als de vos zijn passie preekt. Alle bedrijven hebben het tegenwoordig in hun zogenaamde ‘verhaal’ over hun missie. Ook zoiets kwalijks. Er staat werkelijk nóóit bij dat die eruit bestaat geld te verdienen en de medewerkers fatsoenlijk uit te betalen. Dat nu lijkt mij een eerlijk verhaal.

Er bestaat ook een mediakanaal met de titel passievoorboeken. Ik pas ervoor.

Ik ben kok. En ik heb meer dan 15 jaar kookles gegeven. Hartstikke leuk. Ik deed het met enorm enthousiasme. Zóveel zelfs dat al mijn cursisten mijn een ware passie toeschreven. Maar ik heb dat altijd ontkend. Koken is mijn uit de hand gelopen hobby waar ik mijn brood mee verdien. Voor mij gaat koken bijna louter met genot gepaard. En niet met lijden.

Schrijven is mijn ware passie. Dat gaat met lijden gepaard. Met pijn en moeite. Met geploeter. Met geploeg op God’s vermaledijde akker.

En toen was daar corona en werd ik werkloos.

Ik was een kok die in zijn vrije uurtjes schreef. Over levenspijn. En bijna stiekem. En die zo een boek of vier, vijf, zes bij elkaar krabbelde.

En nu ben ik een schrijver die soms nog wat kookt. En dan meestal van woede.

Het kan verkeren, zei de grote Brederode.

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

 

 

April is de maand van de filosofie

April is de maand van de filosofie


In april wordt de Maand van de Filosofie gevierd. Het thema dit jaar is ‘natuur’. Filosoof Eva Meijer neemt hierin het voortouw als auteur van het essay van de Maand van de Filosofie. Ook dit jaar wordt er weer een kinderboek geschreven, dit keer door Bibi Dumon Tak. Wij zetten op een rij wat er dit jaar in de maand van de filosofie op de planning staat.

Door heel Nederland en Vlaanderen worden er jaarlijks filosofische nachten, programma’s, lezingen, debatten en festivals georganiseerd rondom het jaarthema van de Maand van de Filosofie. Tevens verschijnt er elk jaar een nieuw filosofisch essay en een filosofisch kinderboek. De Socratesbeker wordt uitgereikt aan het beste filosofieboek van het afgelopen jaar, en eens in de twee jaar wordt een nieuwe Denker des Vaderlands uitgeroepen.

Het thema voor dit jaar: ‘De natuur was hier’

Dat het slecht met de natuur gaat, is voor velen geen nieuw nieuws. De grond verdroogt, bossen staan in brand, diersoorten sterven uit, en dit allemaal dankzij de mens. De mens wilde de natuur bedwingen maar dit zorgt ervoor dat de natuur in een rap tempo verdwijnt. Filosofen noemen het tijdperk waarin we leven het Antropoceen, omdat de mens overal op, om en in de aarde zijn sporen heeft achtergelaten. 

Is de natuur aan het verdwijnen? Of slaat deze als een dief in de nacht met volle kracht terug (‘De natuur was hier!’)? Wat is het verschil tussen de menselijke en niet-menselijke natuur, tussen ‘cultuur’ en ‘natuur’? Bestaat dat verschil wel, of heeft het nooit bestaan? Verdient de mens een aparte status ten opzichte van andere soorten en natuurverschijnselen? Of is het leven van een boom, dier of rivier net zo belangrijk als het leven van een mens?   

Over onder andere deze kwesties wordt nagedacht tijdens de maand van de filosofie in 2021.

Denker des Vaderlands

Denker des Vaderlands is een eretitel die door het initiatief van de Stichting Maand van de Filosofie is bedacht. De titel wordt sinds 2011 elke twee jaar verleend aan een gerenommeerd denker. Het is een feestelijke inhuldiging die om het jaar plaatsvindt tijdens de Maand van de Filosofie in april.

Er is geen officiële taakomschrijving van het takenpakket van de Denker des Vaderlands. De opdracht wordt naar eigen goeddunken ingevuld. Desalniettemin hebben alle Denkers tot nu toe iets gemeen: allen bezitten zij de kwaliteit om vanuit een weldoordachte positie te engageren met de maatschappelijke actualiteit en zijn ze allen in staat de hectiek van het nieuws in een groter verband te plaatsen. Deze manier zorgt ervoor dat zij zich niet alleen verdiepen in de actualiteit en het publieke debat, maar maken zij filosofie aantrekkelijk voor een breed publiek. Daan Roovers, de scheidend Denker des Vaderlands interviewt dit jaar de nieuwe Denker des Vaderlands over diens visie op deze tijd. De nieuwe Denker des Vaderlands van dit jaar is Paul van Tongeren. Paul van Tongeren (70) is een Nederlands filosoof en theoloog. Hij zet zich nog langer al in om de andere 17 miljoen denkers in Nederland tot filosoferen te bewegen. Decennialang was hij hoogleraar wijsgerige ethiek, een onderzoeksgebied over de praktische invulling van filosofische theorieën. In 2013 won hij met zijn boek Leven is een kunst de Socratesbeker voor het ‘meest urgente,  oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek’ aldus de jury destijds. 

De Socratesbeker 2021

Op 23 februari 2021 maakte de stichting de Maand van de filosofie de shortlist van de socratesbeker bekend. Elk jaar reikt Stichting Maand van de Filosofie de Socratesbeker uit aan de auteur van het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek. Dit jaar is het thema van de Maand van de Filosofie ‘De natuur was hier’. Tijdens een feestelijke uitreiking introduceren de auteurs van de shortlist hun boeken. Moderator Thomas Muntz zal vervolgens met de genomineerden in gesprek gaan, waarna de jury beslist wie er dit jaar met de Socratesbeker naar huis gaat. De jury selecteerde vijf boeken die kans maken op de prijs voor het beste filosofieboek van 2020:

  • Tinneke Beeckman – Machiavelli’s lef. Levensfilosofie voor de vrije mens
  • Miriam Rasch – Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme
  • Katrien Schaubroeck – Iris Murdoch: Een filosofie van de liefde
  • Marjan Slob – De lege hemel. Over eenzaamheid
  • Ruud Welten – Wie is er bang voor Simone de Beauvoir? Over feminisme, existentialisme, God, liefde en seks

In Amsterdam vindt op vrijdag 2 april 2021 de uitreiking van de socratesbeker plaats in SPUI25 van 17:00 - 18:30 uur. Je kunt het programma digitaal volgen middels een livestream. Aanmelden kan via deze link.

Kinderboekenschrijver 2021

Bibi Dumon Tak (1964) is een zeer gewaardeerde kinderboekenschrijfster. Met haar boeken heeft zij al grote prijzen in ontvangst mogen nemen, waaronder de prestigieuze , driejaarlijkse Theo Thijssenprijs voor kinder- en jeugdliteratuur in 2018. Haar boeken zijn voornamelijk boeken voor kinderen. Voor het boek Winterdieren ontving ze in 2012 de Gouden Griffel (de hoogste waardering voor een Nederlandstalig kinderboek). Voor haar laatste poëziebundel Laat een boodschap achter in het zand ontving zij in 2019 een Zilveren Griffel.

Het boek voor de Maand van de Filosofie: De eik was hier

In de middenberm van de A58 bij Ulvenhout staat een zomereik. Hij staat er al 180 jaar en is misschien wel de bekendste boom van Nederland. Liefkozend wordt hij de ‘troeteleik’ genoemd en in 2018 werd hij verkozen tot boom van het jaar. De eik kwam tot wasdom op een 19e-eeuws landgoed met een groot landschapspark eromheen. Prins Bernhard woonde er korte tijd en ook koningin Wilhelmina.

Maar met de aanleg van de A58 veranderde alles. Alle eiken werden gekapt, alleen die ene eik mocht blijven staan. Nu razen er dagelijks duizenden auto’s langs hem heen. En het worden er steeds meer. Daarom moet de eik wijken voor extra asfalt. Wat dat betekent vertelt de eik aan zijn beste vriend de gaai die hem dagelijks bezoekt.

Essaylist 2021 - Eva Meijer

Eva Meijer is filosoof en schrijfster. Ze schreef onder meer tien boeken en haar werk is vertaald in achttien talen. Haar filosofische werk gaat vooral over taal en sociale rechtvaardigheid, waarin ze een belangrijke plek inruimt voor de stem van dieren. Dit sluit perfect aan op het thema van de Maand van de Filosofie van 2021. 

Het boek voor de essaylist 2021: Vuurduin, Aantekeningen bij een wereld die verdwijnt.

“Ik kan de zeepokken niet vinden. Het is een warme zaterdagmiddag in september, ik ben net aangekomen op het eiland en loop langs het water in de haven. Ik ben hier bijna twintig jaar niet geweest.” schrijft Eva in haar boek.

In het essay Vuurduin gaat Eva Meijer een week naar Vlieland. Het ecosysteem van de Wadden staat onder druk, maar er liggen ook delen van haar eigen geschiedenis op het eiland; tijd die nooit meer terugkomt. Met behulp van schrijvers, filosofen, kunstenaars en hond Doris gaat Meijer op zoek naar wat er nu precies verdwijnt en wat we daar tegenover kunnen zetten. Lees hier de recensie op DLVA.

Rotterdamse Nacht van de Filosofie en opening Maand van de Filosofie

Op vrijdag 26 Maart om 20:00 vindt de opening van de Maand van de Filosofie plaats. Dit jaar weliswaar online, vanwege de situatie omtrent corona.

Juist nu is nadenken over wat het leven waardevol maakt belangrijker dan ooit. Daarom op de online Rotterdamse Nacht van de Filosofie drie diepgaande gesprekken: over de relatie van de mens met de natuur, over wat je kunt leren van filosofie, sociologie en psychologie en over de visie van de nieuwe Denker des Vaderlands, Paul van Tongeren op deze tijd. Kosten voor deze avond bedragen 10 euro. 

Klik hier voor tickets en het volledige online programma.

Bekijk hier de actuele agenda met nog meer activiteiten die plaatsvinden tijdens de Maand van de Filosofie.

--

Sabine Bunschoten




Egyptische feminist, arts en schrijver Nawal El Saadawi overleden (89)

Egyptische feminist, arts en schrijver Nawal El Saadawi overleden (89)


De Egyptische gynaecoloog, politiek activist, schrijver en feminist Nawal El Saadawi is op 20 of 21 maart na een kort ziekbed overleden (1931-2021). El Saadawi zette zich in Egypte altijd in voor vrouwenrechten en dat werd haar niet in dank afgenomen: ze werd onder andere bedreigd, ontslagen en vastgezet. Toch kon men haar niet stil krijgen. 

El Saadawi werd geboren in een klein dorpje aan de Nijl, op haar zesde werd ze besneden en op haar tiende zou ze trouwen met een neef, maar dat ging niet door. Ze leerde (als een van de weinigen in het dorp) lezen en op aanmoediging van haar ouders ging ze medicijnen studeren. Toen ze als afgestudeerd arts aan de Universiteit van Caïro terugkeerde naar haar geboortedorp, merkte ze op in welke mate vrouwen werden mishandeld en kwam daar tegen in protest. Dat werd haar niet in dank afgenomen. De minister van Binnenlandse Zaken schreef een notitie dat El Saadawi geen respect had voor de waarden van de Egyptische samenleving en dat ze vrouwen opstookte om in protest te komen tegen hun man en de islam. De rest van haar leven bleef ze strijden voor vrouwenrechten en tegen vrouwenbesnijdenis. In 1972 publiceerde ze haar eerste boek: Women and Sex, dit kwam haar op ontslag bij het ministerie van Gezondheid te staan. In deze functie ontmoette ze wel haar man, Sherif Hetata, die toen net dertien jaar in de gevangenis had gezeten voor zijn politieke stellingnames. In 1981 werd El Saadawi aangeklaagd wegens misdaden tegen de staat. In de gevangenis schreef ze met oogpotlood op wc-papier haar Memoires From the Women’s Prison. Na een paar maanden vastgezeten te hebben werd ze vrijgelaten. Ze verhuisde in 1991 naar de Verenigde Staten, omdat ze al jaren werd bedreigd door islamitische fundamentalisten. In 1996 keerde ze terug naar Egypte om haar activisme weer door te zetten. 

Bekijk hier meer boeken van de hand van Nawal El Saadawi

--

Daniël Klok

DLVAlive online over Een opsomming van tekortkomingen van, en met Ine Boermans

DLVAlive online over Een opsomming van tekortkomingen van, en met Ine Boermans


Op donderdag 8 april, 20.00 uur (online) praat DLVA hoofdredacteur Roeland Dobbelaer met schrijver Ine Boermans over haar debuut Een opsomming van tekortkomingen.

Over het boek Een opsomming van tekortkomingen probeert Lot haar weg te vinden in een karig met familiegeluk bedeeld leven. Haar nieuwe psycholoog lijkt niet echt te kunnen verklaren waarom ze zo vaak overmand wordt door verdriet. Als ze in een trein stapt, bijvoorbeeld, denkt Lot steevast aan nazi-transporten naar Auschwitz. En als ze worst eet denkt ze aan doodgeknuppelde varkens. De psych raadt haar aan om in die gevallen de sluizen maar eens goed open te zetten, maar ook dat lukt maar matig.

Roeland Dobbelaer over de roman op De Leesclub van Alles: “Een opsomming van tekortkomingen is verplichte kost voor narcisten die kinderen overwegen. Op elk pagina staat het advies te lezen: “doe het niet”. En voor de mensen die nog steeds worstelen met hun ouders: lees het boek. Je voelt je direct stukken beter. Het ligt niet aan jou.” Lees hier de hele recensie.

Bestel hier je ticktet voor DLVAlive op 8 april om 20:00 uur!

Shortlist Grote Poëzieprijs 2021 bekendgemaakt

Shortlist Grote Poëzieprijs 2021 bekendgemaakt


Maandagavond 22 maart maakte literatuurwetenschapper dr. Jeroen Dera de shortlist voor de Grote Poëzieprijs 2021 bekend in het radioprogramma Opium op NPO Radio 4. De winnaar van deze prijs wordt op 31 mei bekendgemaakt en krijgt € 25.000. De genomineerden zijn:

Wie was ik, Albert Schaffer (De Bezige Bij)

Chris Reinewald schrijft voor De Leesclub van Alles een recensie die vier sterren toekent: “In zijn nieuwste gedichtenbundel Wie was ik laat Alfred Schaffer zijn overleden moeder praten. Conventionele dichtvormen gebruikt hij niet. Dat maakt het lezen gelaagder, lastig maar ook spannend en grappig. Ieder brokje taal of toegepaste vorm daarvan zet hij in. Ook het cliché en de flauwe woordspeling. ‘Een open deur, daarom tocht het hier zo.”

De hazenklager, Paul Demets (De Bezige Bij)

Alek Dabrowski en Rob Schouten van het Clubkeuzepanel van Poëzieclub Awater schrijven over De hazenklager:

“Het is de mix van eigen ervaringen en het besef van een bedreigde aarde die De hazenklager tot zo’n sterke bundel maken. Al lezende word je je steeds dringender van je eigen organische staat bewust, hoe iemand groeit van kind tot jongmens tot volwassene en al die tijd nieuwe relaties met de werkelijkheid aangaat.”

De schaduw van wat zo graag in de zon was blijven staan, Mattijs Deraedt (Poëziecentrum) 

Aragorn Fuhrmann schrijft hierover in De Reactor: “De man lijkt veroordeeld tot zijn eigen almacht en is de slaaf van de rol die hij verwacht wordt te spelen: je zou bijna medelijden met hem krijgen.

In De schaduw van wat zo graag in de zon was blijven staan (2020) gaat Mattijs Deraedt op zoek naar een lyrisch antwoord op dit vaak veronachtzaamde probleem.”

Veldwerk, Bernke Klein Zandvoort (Querido)

Kiki Coumans schrijft hierover op poezieclub.nl: “De beeldende inslag van Klein Zandvoorts werk is zelfs terug te zien in de letterlijke ruimte van de bundel: sommige gedichten ‘communiceren’ met elkaar, reiken als het ware naar elkaar over de rand van het gedicht (of de bladzijde), waardoor de conventionele grenzen van het gedicht worden opgerekt.”

Vissenschild, Liesbeth Lagemaat (Wereldbibliotheek)

Remco Ekkers schrijft in een recensie op Tzum: “Het eerste gedicht uit Vissenschild heet: Tegen wil en dank dient zij zich aan. Je kunt lang wachten met schrijven over wat geschreven moet worden en als je het doet, moet je het zo doen dat het mooi is. En dat kan Liesbeth Lagemaat, een groot talent, die kan putten uit een heel arsenaal van klassieke en middeleeuwse en moderne teksten.”

De jury van de Grote Poëzieprijs bestaat uit Inez Boogaarts (directeur Poetry International), dr. Jeroen Dera (Literatuurwetenschapper Radboud Universiteit Nijmegen), Nisrine Mbarki (schrijver, docent en literair vertaler), Thomas Möhlmann (dichter, tekstschrijver en redacteur) en Frits Spits (radiomaker en televisiepresentator)

Voor meer informatie, kijk hier!  

--

Daniël Klok

Afgelopen week was het een waar prijzenfestival in de letteren

Afgelopen week was het een waar prijzenfestival in de letteren


Afgelopen week zijn er diverse prijzen uitgereikt in de wereld van de literatuur. Wij zetten ze voor je op een rij. 

Alfred Schaffer won de Herman Coninckprijs 2021 met zijn bundel Wie was ik. Hieraan is een geldprijs van 7.500 euro verbonden. De jury van de Vlaamse prijs spreekt van een "trefzekere bundel" met gedichten die zowel "een scherpe aandacht voor de tastbare werkelijkheid" als "een voortdurende vlucht in de droom en de verbeelding" tonen. Volgens de jury wordt de bundel geprezen om zijn “volgehouden zoektocht naar betekenis, naar zin, die elk gedicht weer hernomen wordt, moedig en wanhopig tegelijk.”

Alfred Schaffer (47) is geboren in Leidschendam en werkt en woont nu in Zuid-Afrika. Schaffer ontvangt in mei dit jaar ook de P.C Hooftprijs. Volgens de jury van de P.C Hooftprijs is Alfred een poëet die “zonder met modes mee te waaien midden in deze tijd staat.”

De naar de Vlaamse dichter, essayist, journalist en tijdschrift uitgever Herman de Coninck (1944-1997) vernoemde prijs is bedoeld voor dichters uit het Nederlandse taalgebied. Eerdere winnaars deze prijs zijn onder meer Eva Gerlach, Radna Fabias en Hannah van Binsbergen.

J.V. Neylen wint de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs 2021

Op 12 Maart 2021 won J.V Neylen (schrijver en dichter) met haar poëziedebuut En niet bij machte de Lucy B. en de C.W. van der Hoogtprijs. Beide prijzen zijn een stimuleringsprijs voor de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Neylen publiceerde haar gedichten in onder meer Vlaams literair tijdschrift Het liegend konijn, De Revisor, literair tijdschrift Deus Ex Machina en het Hollands Maandblad. In 2017 ontving ze een VOCATIO-beurs voor jong talent.

De prijs, die in 1925 is ingesteld, is, volgens het reglement een “prijs van aanmoediging”, tegenwoordig wordt hij ook wel de “stimuleringsprijs” genoemd. De prijs wordt ieder jaar uitgereikt, afwisselend in de categorie poëzie en proza, aan de schrijver van wie in het voorgaande jaar zijn/haar eerste twee publicaties zijn verschenen. Op 30 oktober 2021 wordt de prijs in het Academiegebouw in Leiden uitgereikt. De prijs bestaat uit een kunstwerk van glas en 7.500 euro. 

Surinaamse auteur Astrid Roemer wint Prijs der Nederlandse Letteren

In oktober 20221 ontvangt schrijfster Astrid H. Roemer de prijs der Nederlandse Letteren. Roemer is de eerste auteur uit Suriname die bekroond wordt met deze literatuurprijs.

Astrid Heligonda Roemer is geboren op 27 april 1947 in Paramaribo. Hoogtepunt in haar carrière als schrijfster is de trilogie Gewaagd leven, Lijken op Liefde en Was getekend. In het werk van Roemer spelen thema’s zoals racisme, migratie, seksuele oriëntatie en emancipatie een grote rol. In 2016 ontving Roemer voor haar gehele oeuvre de P.C Hooftprijs.

"Roemer slaagt erin thema's uit de recente grote geschiedenis, zoals corruptie, spanning, schuld, kolonisatie en dekolonisatie, te verbinden met de kleine geschiedenis, het verhaal op mensenmaat. Haar werk is onconventioneel, poëtisch en doorleefd," aldus de Jury van de Prijs der Nederlandse Letteren

Eens in de drie jaar wordt de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend aan een auteur van wie het werk een belangrijke plaats inneemt in de Nederlandse Literatuur. De winnaar wordt beloond met 40.000 euro. De prijs wordt afwisselend uitgereikt door Nederlandse koning en de Belgische Koning. Oktober 2021 wordt de prijs door koning Filip uitgereikt aan de winnares in zijn paleis in Brussel.

--

Sabine Bunschoten

Aafke Romeijn verwijdert haar Twitteraccount na structurele bedreigingen en intimidaties

Aafke Romeijn verwijdert haar Twitteraccount na structurele bedreigingen en intimidaties


Nederlands muzikant, schrijver en journalist Aafke Romeijn verwijderde afgelopen week haar Twitteraccount omdat ze al jaren structureel wordt geïntimideerd en bedreigd. De intimidaties variëren van negatieve reacties op haar tweets tot mensen die haar huisadres achterhalen en haar een lading plastic foetussen toesturen of bestellingen op haar naam doen. Romeijn vertelt aan het AD dat ze denkt dat de reden is dat juist zij het mikpunt van de ‘voornamelijk toetsenbordhelden is’ omdat Romeijn zich op Twitter uitlaat als linkse, feministische vrouw. Romeijn laat op haar Instagramaccount weten:

“Sinds een aantal weken ontvang ik op twitter, maar ook via alle andere kanalen, mail en ook via mijn brievenbus een heleboel berichten die uiteenlopen van pesterijen tot identiteitsfraude en zelfs bedreigingen. Ik heb om die reden mijn twitteraccount gedeactiveerd en maandag heb ik een afspraak bij de politie om aangifte te doen.

Ik kom wel weer terug op twitter als de bedreigingen stoppen, mocht dat gebeuren. Tot die tijd ben ik vooral hier te vinden, want hier is het (vooralsnog) gezellig. 

Tegen alle dreigtrollen wil ik graag het volgende zeggen: ik ben niet bang, ik laat me niet het zwijgen opleggen en ik neem elk bericht serieus, net als de politie overigens.”

Van Aafke Romeijn verscheen in 2018 de roman Concept M, daarop volgde de dichtbundel Leegstand.

--

Daniël Klok

Nieuwe editie ‘papieren helden’ met als titel ‘Dronebeelden’

Nieuwe editie ‘papieren helden’ met als titel ‘Dronebeelden’


Zondag viert papieren helden haar eerste verjaardag met het verschijnen van de nieuwste editie: Dronebeelden. De Bijsluiter, een overkoepelend stuk dat elke maand wordt geschreven door de redactie van papieren helden begint met de zinnen:

Toen wist je nog niet wat je nu weet, voor de muur viel. Nu neem je de kortste weg. Een rechte lijn. Geen obstakel houdt je tegen. Je trekt lijnen door landen.

Papieren helden is een literair magazine dat maandelijks online verschijnt. Elke uitgave bevat tien korte verhalen van tien verschillende auteurs. Abonnee worden kan al voor tien euro en dat ledengeld gaat rechtstreeks naar de schrijvers, abonnees worden dus mecenas.

Deze maand brengt papieren helden bovenaanzichten van schrijvers Sholeh Rezazadeh, Petra Ardai, Anne Büdgen, Leonieke Baerwaldt, Caroline Ligthart, Gerda Blees, Ozan Aydoğan, Anne Broeksma, Liedewij Vogelzang & Luuk Schokker.

Lees hier het interview dat ik had met Gijsje Kooter, de oprichter van papieren helden!

--

Daniël Klok

Uit de hoek deel 9. Over zwaluwen en oude gedichten

Uit de hoek deel 9. Over zwaluwen en oude gedichten


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Voorjaar! Zin an! En de eerste zwaluw is reeds gesignaleerd. Ach, in februari al. Maar één zwaluw enzovoort. Zelf heb ik er nog niet eentje gezien, al kijk ik er – letterlijk en figuurlijk – wel naar uit. Elk jaar weer. Wat een magnifieke beestjes! Dan heb ik het over de boerenzwaluw, waarvan de vogelgids meldt dat ze ‘het archetype van de zwaluw’ uitmaken. De huiszwaluw volgt snel. En pas met het arriveren van de gierzwaluwen rond 1 mei kan de zomer echt beginnen. De nestjes, de eieren... 

De Nederlandse literatuur is ook begonnen met een zwaluw. Echt waar. En niet met die bekende Hebban olla vogala enzovoort. Dat mogen wel de oudste dichtregels in de Nederlandse taal zijn, maar het is níét het oudste gedicht van Neerlands bodem. Want dat is het gedicht De hirundine, in vertaling Over de zwaluw, van ene Radboud van Utrecht. Bijna niemand die het kent. Het kreeg dan ook pas in 1876 zijn eerste uitgave. Duizend jaar later!

En pas in 1947 werd er voor het eerst een artikel aan gewijd in het katholiek-literaire blad Roeping. De auteur daarvan, Van Gool, schrijft:  ‘Ik ken geen Nederlander die in het Latijn heeft gedicht met meer fijne natuurlijkheid.’

Ik kan het beamen – voor zover ik het Latijn machtig dan ben, hè? Niet dus;) Ik hou me vooral vast aan de vertaling, van die van de classicus René Veenman.

Maar het is een alleraardigst gedichtje is. Voorjaarfris van toon en met gevoel voor de schoonheid van de natuur. ‘Want zweef ik door de lucht, dan lacht de hemel blij het dichte koren toe.’

Het is gemaakt door die latere bisschop. Zijn andere overgebleven werk is allemaal religieus van aard. Heiligenlevens en zo. Maar dit gaat godzijdank niet over God maar over een vogeltje. Het is waarschijnlijk een jeugdwerk van een nog ondeugend Radboudje. (‘Boudje, wat zit je daar neer te krabbelen?’ ‘Een ode aan God, moeder.’) Zijn Friese moeder was een afstammelinge van de Friese koning Radboud. Zijn rijke vader kwam uit Namen.

De onlangs overleden Utrechtse dichteres Catharina Boer (1939-2019) vernoemde haar bloemlezing ernaar: Hirundine. ‘Herhaald stijgt zij op uit oude boeken, / de zwaluw, groet haar oerland of schrijft / zich draaiend zoek tussen aarde en hemel.’ Ook best aardig.

Het spijtige is natuurlijk dat je steeds minder zwaluwen ziet. Het boerenland verdwijnt. Zelfs het Financieel Dagblad berichtte erover! In een artikel over de verschraling van notabene de Achterhoek, waar snijmaïsakkers zijn verschenen waar ooit kruidige bloemenweiden waren. Met koeien. En een tuinpad. Ik herinner het me nog goed. In mijn jeugd brachten wij daar twee keer een zomervakantie door.

Ach wat, ik ben geboren in het jaar dat Rachel Carson’s Silent Spring werd gepubliceerd. Deze heldin verweet de chemische industrie het verspreiden van desinformatie. En het ambtelijke apparaat gemakzuchtigheid bij het  accepteren van al die leugenachtige marketing. Silent Spring wordt wel gezien als het begin van de milieubeweging en is uitgeroepen tot een van de 25 belangrijkste wetenschappelijke boeken aller tijden. Ik begrijp dat wel. Carson luidde als een van de eersten de noodklok. De Nederlandse titel van haar boek is nog treffender: Dode lente.

‘Alles op de wereld is er om te eindigen in een boek,’ dichtte Mallarmé. Daar begint het beangstigend veel op te lijken.

 Want ja, om de bekendste Nederlandse dichtregel te parafraseren: wat is een nieuwe lente zonder een nieuw geluid?

O, ook de literatuur kan niet zonder lente, zonder een nieuw geluid.

Daarom (ha!)  bracht ik onlangs de debuutroman Zes broers en een zus uit. Het maakt deel uit van de cyclus ‘Autobiografie van een romanpersonage’, waarvan drie af zijn; aan het vierde wordt gewerkt. Dit eerste deel is, merkte een criticus op, de enige oorspronkelijk Nederlandse roman over een disfunctioneel katholiek gezin. En daar is de toon ook naar: alles gaat mis, maar het gaat carnavalesk mis. Er valt, jawel, veel in te lachen. Tragiek kan hilarisch zijn, nietwaar? 

Dit voorjaar komt deel twee uit: Zo vader, zo zoon. En verder publiceer ik een mooi boekje over het aforisme in de Nederlanden en ver daarbuiten: Veelzeggende zinnen.

Want één zwaluw maakt nog geen zomer.

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

Bazarow Magazine nr. 6 verschenen

Bazarow Magazine nr. 6 verschenen


Nederland is een vrij land. Dat zijn we al bijna 76 jaar en die vrijheid koesteren we. Ook proberen we een inclusief land te zijn. Dat lukt soms, maar niet altijd. Sommigen noemen Nederland zelfs een “gaaf land”. Ja, dat kan ook. Lale Gül kreeg de afgelopen weken in dit gave land de wind van voren omdat ze in haar debuutroman Ik ga leven zou doen aan godslastering. Hoe belangrijk vinden we die vrijheid en hoe belangrijk vinden we onze schrijvers?

Lees er alles over in dit nieuwe magazine.

Ook starten we een nieuwe serie, over Leermeesters m/v.
 

Editie 6 openen

Schrijver en dichter A.H.J. Dautzenberg stopt per direct als stadsdichter van Tilburg

Schrijver en dichter A.H.J. Dautzenberg stopt per direct als stadsdichter van Tilburg


Schrijver en dichter A.H.J. Dautzenberg stop als stadsdichter van Tilburg. Hij is niet tevreden met het culturele klimaat in de Brabantse stad en de manier waarop Tilburg met het fenomeen van stadsdichter om gaat. Er is volgens Dautzenberg geen serieuze beloning, en belangrijker, er is geen zicht op verbetering voor zijn eventuele opvolger. In zijn PS hekelt hij de wijze hoe er in Nederland wordt omgegaan met kunst en cultuur. Hij verbaast zich erover dat het als zovaak geen thema was tijdens de afgelopen verkiezingen. Zijn kritiek komt neer op dat hij vindt dat kunst en cultuur worden ingezet om gemankeerd politiek beleid te verbloemen. "Maar", zegt Dautzenberg: "Een kunstenaar is in het beste geval géén opportunistisch beleidsinstrument, daarvan zijn er al meer dan voldoende, maar een divergerende vrijheidsstrijder, in de meest brede zin van het woord."

De gemeente Tilburg reageerde op woensdag. Ze herkennen zich niet in het beeld wat de dichter schetst, maar gaan wel het beleid aanpassen. "Verder geven we de stadsdichter een betere zichtbaarheid binnen alle gemeentelijke uitingen, en gaan we de nieuwe dichter vaker en gerichter inzetten bij belangrijke gebeurtenissen."

En ook daar schreef Dautzenberg weer een reactie op: "De dichter wordt dus gezien als een beleidsinstrument dat gericht kan worden ingezet. Hieruit blijkt een overheidsvisie op kunst die ik niet alleen diep verafschuw, maar die ik ook zeer verontrustend vind. Ik hoop van ganser harte dat de volgende stadsdichter zich niet voor dit karretje laat spannen. Kunst verleent geen herendienst aan de overheid, en geloof me, daar heeft de overheid uiteindelijk veel baat bij."

A.H.J. Dautzenberg (Heerlen, 1967) publiceert romans en gedichten. Enkele van zijn recente werken zijn AtlastExtra tijd en Geestman.

Lees hier de openbrief van Dautzenberg. 

Lees hier de reactie van het B&W van Tilburg.

En lees hier weer de reactie van Dautzenberg op.

--

Roeland Dobbelaer

 

 

Podcast 'De Shortlist' over ‘Wij zijn licht’ met Gerda Blees

Podcast 'De Shortlist' over ‘Wij zijn licht’ met Gerda Blees


Elke aflevering van podcast De Shortlist bespreken jonge lezers een boek dat op de shortlist staat voor de Libris Literatuurprijs 2021. In de eerste aflevering van De Shortlist bespreken Eva, 29 (goudsmid) en Anne-Romee, 29 (inkoop/social media Libris Blz.) Wij zijn licht van Gerda Blees. In de aflevering, die dik een half uur duurt, bespreken Eva en Anne-Romee eerst het plot van Wij zijn licht. Het gaat onder andere over de verschillende perspectieven waaruit dit boek is geschreven. Elk hoofdstuk geeft een ander perspectief weer en dat is niet per se altijd een persoon. Soms schrijft Blees vanuit het perspectief van een object, of zelfs een concept. Wij zijn licht volgt de leden van de spirituele woongroep Klank en Liefde, die proberen om te leven van licht en lucht. Wanneer één van de leden overlijdt aan verhongering begint er een proces tegen de leden van de woongroep. Als hoofdpersonage zien Eva en Anne-Romee de leider van de woongroep, Melody. Zij manipuleert de andere leden tot wat zij wil. 

Na een kwartier schuift Gerda Blees aan om te praten over het schrijfproces. Ze geeft te kennen dat ze heel erg vereerd is door de nominatie voor de Libris Literatuurprijs. Blees: “Een nominatie voelt al als een prijs, met vijf anderen gekozen worden uit 200 boeken vind ik al een fantastische prijs.” Op de vraag wat Blees nog ambieert voor de toekomst zegt ze: “Dat die prijzen ervoor zorgen dat veel mensen mijn boek lezen, ik hoop dat dat iets is wat blijft.” Blees vertelt in de podcast over de manier waarop ze het schrijven van Wij zijn licht heeft gestructureerd, ook praat ze over haar fascinatie voor groepsdynamiek en groepsdruk, belangrijke thema’s in haar leven. 

--

Daniël Klok

Twee nieuwe Vlaamse literaire prijzen: De Boon voor fictie en non-fictie en De Boon voor kinder- en jeugdliteratuur

Twee nieuwe Vlaamse literaire prijzen: De Boon voor fictie en non-fictie en De Boon voor kinder- en jeugdliteratuur


België krijgt er twee nieuwe prijzen bij voor Nederlandstalige boeken: De Boon prijs voor fictie en non-fictie en De Boon prijs voor kinder- en jeugdliteratuur.  De prijzen zijn er gekomen met steun van de Vlaamse regering, die de prijs voor een groot deel financiert. Vanaf 2022 worden er jaarlijks twee prijzen uitgereikt, ieder ter waarde van 50.000 euro. Hiermee maken ze meteen onderdeel uit van de grootste literaire prijzen in het Nederlands taalgebied. 

We hebben een boon voor een boek waarin iedereen ertoe doet, iedereen meetelt, iedereen erbij hoort. Dat is waar De Boon voor kinder- en Jeugdliteratuur voor staat,” aldus Martine Tanghe, voorzitter kinder- en jeugdliteratuur. De Boon is de nieuwe referentieprijs voor het beste Nederlandstalige boek, dat aansluit op een breed en divers publiek. De prijsuitreiking vindt plaats op 17 maart 2022 en de winnaar ontvangt 50.000 euro per categorie. De Boon sluit aan bij de andere literatuurprijzen in het Nederlands taalgebied: de Libris en de Boekenbon Literatuurprijs.  De Boon is de grootste prijs qua prijzengeld voor kinder- en jeugdliteratuur in de lage landen en verwijst naar Vlaamse schrijver Louis Paul Boon, een van de bekendste naoorlogse Belgische auteurs.

De jury's

Voor het beoordelen van de kandidaattitels doet de prijs beroep op vakjury’s per genre. De jury’s zijn representatief voor de hele samenleving, bezitten de nodige expertise om literaire kwaliteit te beoordelen en belichamen de diversiteit van het boekenvak:

 Kinder- en jeugdliteratuur:

  • Martine Tanghe (voorzitter)
  • Karin Amatmoekrim
  • Karla De Ceulener
  • Bart Desmyter
  • Vanessa Joosen
  • Laïla Koubaa

Fictie en non-fictie:

  • Brigitte Raskin (voorzitter)
  • Simone Atangana Bekono
  • Krist Biebauw
  • Sam De Wilde
  • Rashif El Kaoui

De eerste uitreiking van de prijzen  is het hoogtepunt van een traject dat de nodige media-aandacht zal krijgen. Daarbij zet De Boon in op de diverse belevingswijzen van literatuur, voor jong en oud, op papier en digitaal, in leesclubs en op het podium. Wel is de organisatie van de uitreiking van De Boon nog op zoek naar een stad of een gemeente om mee samen te werken. 

Voor meer informatie, klik hier.

--

Sabine Bunschoten

Interview met Gijsje Kooter van literair tijdschrift 'papieren helden'

Interview met Gijsje Kooter van literair tijdschrift 'papieren helden'


“Geheimzinnig op de hoogte met papieren helden.”

 

Papieren helden is een online literair magazine. Gijsje Kooter vertelt over het tijdschrift, de schrijvers, de literatuur en de toekomst.

Een jaar geleden, op de drempel van de eerste lockdown, richtte zij samen met partner in crime Matthijs Koevoets papieren helden op, een maandelijks ‘fictief magazine’. Gijsje Kooter is schrijver van toneelstukken, korte verhalen en werkt momenteel aan een roman. Matthijs Koevoets is schrijver, tekenaar en webdeveloper.

Papieren helden brengt iedere maand een tiental nieuwe verhalen. Bij elkaar vormen die een gezamenlijk kunstwerk waarin je als lezer rondloopt en ontdekkingen doet. Elke editie is tegelijk een soort moodboard, een weerslag van de tijd. 

Papieren helden bestaat een jaar. Hoe ben je op het idee gekomen voor papieren helden?

“We begonnen vorig jaar vlak voor de eerste lockdown. Op 7 maart, in de nacht van het Boekenbal, verscheen ons nulnummer. Toen hadden we als ondertitel 'verhalen voor nu', want we wilden en willen dat de verhalen ergens over gaan, een bepaalde urgentie hebben. Dat zonder activistisch te zijn of zonder dat het één op één moet, maar met alles wat er aan de hand is in de wereld zijn we niet op zoek naar stijloefeningen, er moet wel iets op het spel staan.

Ondertussen is de ondertitel 'fictief magazine', want dat 'juist nu-idee' van ons werd door de corona-crisis al heel snel een cliché. Iederéén zei het opeens. Nu leggen we liever de nadruk op het maffe, eigen karakter van het blad.

We hadden ook het idee om een online crowdfunding systeem voor schrijvers te ontwikkelen. Een soort De Correspondent van de fictie. Als lezer maak je met je abonnement het schrijven mogelijk en help je kunst en cultuur in stand te houden.” 

Papieren helden noemt zichzelf een mecenaat. Hoe werkt dat precies?

“Onze leden betalen een tientje per maand en elke maand publiceren we een tiental verhalen. Het bedrag dat maandelijks van de leden binnenkomt, betalen we direct uit aan de schrijver. Samen vormen de leden het mecenaat. Uiteindelijk willen we zoveel abonnees hebben dat we ook andere dingen kunnen organiseren. Maar alles om de schrijver en de literatuur te vieren en de ruimte tussen lezer en schrijver te verkleinen.”

Een mecenas is van origine een beschermheer of -vrouwe van een kunstenaar. Deze kunstenaar, ook wel protegé genoemd, wordt door de mecenas financieel gesteund, opdat de kunstenaar zorgeloos kunst kan maken. [red.]

Hoeveel mensen werken er aan papieren helden?

“Dat zijn alle schrijvers en de redacteurs. Samen maken we iedere maand een toevallig kunstwerk. Ons uitgangspunt is om geen verstorende redactie te doen, omdat we vinden dat de schrijvers vooral moeten doen wat ze zelf willen, dat ze kunnen experimenteren. We hebben wel een bepaalde smaak. 

We selecteren elke maand een tiental verhalen waarin we vervolgens een overkoepelend of terugkerend thema zoeken. Dat thema wordt de titel van de editie. We schrijven iedere maand een bijsluiter om het een en ander onnavolgbaar uit te leggen.”

Hoe bedenken jullie die overkoepelende thema’s?

“Gewoon, door alle verhalen te lezen en te kijken wat voor gevoel we daarbij krijgen. Zijn er overeenkomsten of juist tegenstellingen? Het voorlaatste nummer heette Wachttijd, omdat de verhalen iets afwachtends hadden en we erachter kwamen dat we ook inderdaad in een soort pauze tussen de twee bedrijven zaten.

Het is niet één op één, maar meer associatief; het laatste nummer heet IJsbreker want we wonen aan een groot kanaal, daar varen steeds schepen voorbij. Toen het zo koud was, kwam daar een ijsbreker doorheen om de vaart open te houden. Daarnaast past IJsbreker bij nu omdat het zo’n turbulente tijd is, alsof we ergens doorheen moeten breken. 

Het gaat ons om het gevoel waarmee je achterblijft. Dat noemen we het 'nachtkastjegevoel'. Hoe leg je een verhaal weg? Wat blijft er over? Hoe heeft het je veranderd? Hoe loop je het theater uit na de voorstelling?”

Eerder had je het over een ‘bepaalde smaak’, hoe omschrijf je die?

“We proberen de schrijvers zo vrij mogelijk te laten, maar het moet allemaal wel kwaliteit hebben. Zoals gezegd, we bepalen niet van tevoren een thema. De schrijvers moeten vooral schrijven wat ze willen schrijven en wat ze op dat moment belangrijk vinden. Het thema, of hoe je het wilt noemen, bepalen we dan achteraf. Tot nu toe lukt dat steeds, dat je toch telkens een soort tendens in de verhalen vindt, dat je merkt dat iedereen op zijn eigen manier in de tijd ‘gevangen’ lijkt te zitten.”

Literatuur is een weerspiegeling van de tijd, van een moment, maar aan de andere kant ook een mooie manier om te ontsnappen aan de realiteit. Waar op die schaal zit papieren helden?

“Ik denk dat daar een balans in is. Ook voor de schrijvers. Sommigen zijn bijna verlamd geraakt door deze tijd, maar de meesten hebben juist een sterke drive om zich erdoorheen te schrijven. Hoe zich dat uit is per schrijver verschillend. Afgelopen nummer schreef Helena Hoogenkamp over de Russische drag queen Katya. Ze zegt dat Katya haar door de coronacrisis heen heeft geholpen, dat ze steun bij haar vond.

De lezer, die ziet een veelvoud aan realiteiten. Elk verhaal is weer een nieuwe werkelijkheid, of die nu verzonnen is of beleefd. Als je de edities terugleest, zie je dat die werelden zich vormen naar de tijd en dat is best een fenomeen.”

Is het moeilijk om elke maand een selectie te maken?

“Nee, eigenlijk niet. De ene maand worden er meer verhalen ingestuurd dan de andere maar het is altijd duidelijk wat we moeten kiezen. Sommige verhalen schuiven we door omdat er nog redactie nodig is en soms zijn er stukken die we direct afwijzen. Dat betekent niet dat het niet goed is, maar dat het gewoon niet bij ons past. Dat we denken: waarom zou je dit verhaal op dit moment willen lezen? 

 Soms weet je dat het een heel goed verhaal is, maar dat het nu toch niet het juiste moment is. Laatst hadden we bijvoorbeeld een heel donker verhaal, dat we er op dat moment net even niet bij konden hebben, maar we hebben dat verhaal wél een nummer later geplaatst. Ik heb zelfs nog aan de schrijver gevraagd: zou je misschien een kleine notie van hoop kunnen laten doorschemeren? Dat wilde die schrijver niet, en dan heeft de schrijver natuurlijk gewoon gelijk. Onze regel is ook: de schrijver heeft altijd het laatste woord. We kunnen suggesties doen, maar als een schrijver zegt: zo moet het erop, dan komt het er zo op.”

Hoeveel mecenassen heeft papieren helden nodig?

“Ons eerste streven is 300 abonnees. Daarmee kunnen we de schrijvers 300 euro per verhaal betalen. Daarna willen we door naar duizend leden, zodat we ook uit de kosten voor het beheer van de website komen, meer evenementen kunnen gaan organiseren, fysieke uitgaven kunnen realiseren en uiteindelijk zelfs het personeel kunnen betalen. Voorlopig gaat al het geld alleen naar de schrijvers. Elk nieuw lid vertaalt zich direct in een hogere gage voor de kunstenaar.

Wij willen dat de schrijver een reëel bedrag verdient. Wanneer je op internet bijvoorbeeld muziek streamt, dan ziet de kunstenaar maar een fractie van het geld dat jij als abonnee betaalt. Dat werkt niet. Daar worden alleen de investeerders rijk van.” 

Heeft papieren helden nog verdere plannen?

“Ja, we hebben tussen twee lockdowns door, met gevaar voor eigen leven, een keer opgetreden in de theaterzaal van de prachtige bibliotheek in Utrecht, wat voorheen het postkantoor was. Dat was echt fantastisch. Iedereen was totaal uitgelaten om weer in het theater te mogen zijn. We willen dat, als het weer mag, vaker doen. We zijn ook bezig met de eerste papieren papieren helden en ander mooi drukwerk.
We doen veel om onze schrijvers onder de aandacht te brengen. Er debuteren momenteel zoveel van ‘onze’ schrijvers. Ine Boermans, Sholeh Rezazadeh, Lies Gallez, Dorien de Wit... Als je lid van ons wordt, houden we je op de hoogte van al die mooie, nieuwe boeken en natuurlijk ook van al onze plannen.

We zijn altijd op zoek naar mensen en organisaties die willen helpen of samenwerken. We zijn geen concurrent, maar een instrument. We willen vooral dat de schrijver mag blijven doen wat hij het liefste doet en bij ons schrijft en experimenteert. De lezer maakt dat allemaal van dichtbij mee, ontdekt nieuwe mensen en invalshoeken. Hij is geheimzinnig op de hoogte.”

Wie hebben er allemaal al voor jullie geschreven?

“Te veel om op te noemen, maar een paar grote namen dan: Anne Provoost, Marieke Lucas Rijneveld, Thomas Verbogt, Jente Posthuma, Tjitske Jansen, Gerda Blees... Kijk anders even op onze schrijverspagina!”

Meer info of Papieren Helden steunen en mecenas worden? Kijk hier

 --

Daniël Klok

Vanavond, 17 maart presentatie van ‘Dutch special’ van tijdschrift The Riveter

Vanavond, 17 maart presentatie van ‘Dutch special’ van tijdschrift The Riveter


Drie Nederlandse schrijvers, Karin Amatmoekrim, Simone Atangana Bekono en Jaap Robben, en vertaler Sam Garrett, komen vanavond samen  om  The Dutch Riveter-magazine te lanceren. Hoofdredacteur Rosie Goldsmith (een Engelse journalist die gespecialiseerd is in kunst en actualiteiten in het VK voluit) introduceert tijdens deze ‘Dutch special’ van het Engelstalige tijdschrift een nieuwe generatie Nederlandse schrijvers bij het Britse publiek. Er wordt gediscussieerd over belangrijke onderwerpen zoals het vertalen van boeken en het ‘nieuwe’ Nederlandse schrijven. De presentatie maakt deel uit van de New Dutch Writing-campagne, waarmee het Nederlands Letterenfonds in samenwerking met tientallen festivals en podia Nederlandse literatuur in het Verenigd Koninkrijk en Ierland onder de aandacht brengt. De presentatie is gratis en begint om 19:00, 17 MAART 2021

Al tien jaar oogsten verschillende Nederlandse schrijvers lof in het Verenigd Koninkrijk. Gender, post-kolonialisme, racisme en de toekomst van Europa zijn hete hangijzers voor schrijvers, niet alleen in het Verenigd Koninkrijk maar ook in Nederland. De presentatie van vanavond maakt deel uit van de uit van de New Dutch Writing-campagne, waar het Nederlands Letterenfonds een grote rol in speelt. Het Nederlands Letterenfonds ondersteunt schrijvers en vertalers en promoot de Nederlandse literatuur in het buitenland. Het letterenfonds investeert in de kwaliteit en diversiteit van de literatuur door middel van beurzen voor schrijvers, vertalers, uitgevers en festivals, en draagt bij aan de productie en verspreiding van Nederlandse literatuur in binnen- en buitenland.  Het doel is het bevorderen van een bloeiend literair klimaat, dat te maken heeft met de  literatuurgeschiedenis en is afgestemd op de actuele ontwikkelingen in het uitgeversbedrijf.

Sam Garrett is een productief vertaler van Nederlandse literatuur, twee keer winnaar van de Vondelprijs voor Nederlands-Engels vertalen van de British Society of Authors. In 2012 werd zijn vertaling van Het diner van Herman Koch de populairste Nederlandse roman die ooit naar het Engels vertaald is.

Over de deelnemende auteur(s) van vanavond:

Jaap Robben (1984) is dichter en auteur. Sinds 2004 publiceert hij poëzie, romans, artikelen, jeugdboeken en vertalingen. Ook schreef hij meermaals voor het theater. Zijn eerste roman Birk voor volwassenen, kreeg internationaal lovende recensies en is de winnaar van de Nederlandse Boekverkopersprijs 2014, de Dioraphteprijs en de ANV Award voor het beste Nederlandse debuut.

Simone Atangana Bekono (1991) is dichteres en studeerde af aan Creative Writing Artez met haar eerste dichtbundel getiteld Hoe de eerste vonken zichtbaar werden in 2016. Voor deze bundel won ze in 2018 de Poëziedebuutprijs Aan Zee.

Karin Amatmoekrim (1976) werd geboren in Paramaribo en groeide op in Nederland. Ze debuteerde in 2004 met Het Knipperleven, waarin ze zonder reserves onderwerpen als de dood en eenzaamheid aanpakken. In Wanneer we samen zijn (2006) beschreef ze haar familiegeschiedenis van drie generaties in een Javaans-Surinaamse familie. Amatmoekrim ontving in 2009 als eerste de Black Magic Woman Literatuurprijs, uitgereikt voor haar roman Titus (2009). In februari bracht Amatmoekrim een nieuwe roman uit:  De man van veel.

--

Sabine Bunschoten

Nominaties Filter Vertaalprijs 2021

Nominaties Filter Vertaalprijs 2021


Gisteren maakte online tijdschrift Filter de nominaties van de vijftiende Filter vertaalprijs bekend. Vijf vertalers en hun vertalingen komen dit jaar in aanmerking voor de prijs. 

De jury licht toe in Filter: "Het ene boek is de vertaling van een boek dat niet bestaat en als het ware door de vertaler werd uitgevonden. In het andere wordt in hortende dichtregels een afstompend verhaal verteld over lopendebandwerk in een fabriek. Weer een andere vertaling geeft stem aan een indiaanse jonge vrouw die in wilde galop over de romanprairie raast en wonderlijk Engels spreekt, niet haar moedertaal. Bij twee andere boeken gaat het om hervertalingen en om werk van de grootmeesters Shakespeare en Toergenjev – dat ook zij een hedendaagse toon en een nieuwe stem aangemeten hebben gekregen is wat je mag noemen het wonder van de vertaling."

De vijf genomineerde vertalers en hun vertalingen zijn:

Dit jaar bedraagt het prijzengeld 6000 euro,ter beschikking gesteld door Stichting Filter en de meest vooraanstaande uitgevers van vertaalde fictie en non-fictie : Atlas Contact, Lebowski, Wereldbibliotheek, AFdH, Koppernik, Meridiaan Uitgevers, Singel Uitgeverijen en Van Oorschot. De Filter Vertaalprijs wordt voor de vijftiende keer uitgereikt en is een beloning voor de creativiteit aan de vertaler bij het oplossen van vertaalproblemen.

De jury voor dit jaar bestaat uit Jacqueline Hulst (voorzitter, vertaler Spaans), Hans Kloos (auteur en vertaler Engels en Zweeds, genomineerde voor de FVP 2020), Emilia Menkveld (vertaler Italiaans, namens de redactie van Filter), Jaap Scholten (auteur) en Ivo Smits (hoogleraar en vertaler Japans, namens de Stichting Filter). De jury van de Filter Vertaalprijs maakt de winnaar online bekend op vrijdag 23 april om 20.00 uur via Webfilter, YouTube en Facebook.

--

Sabine Bunschoten

Schrijver Abdelkader Benali leidt debat over institutioneel racisme in de Schilderswijk

Schrijver Abdelkader Benali leidt debat over institutioneel racisme in de Schilderswijk


Marokkaans-Nederlandse schrijver Abdelkader Benali leidde vorige week een politiek debat tussen zeven politici van niet-westerse komaf in de Schilderswijk in Den Haag. Onder de politici bevonden zich onderzoeker en GroenLinks-vertegenwoordiger Jaswina Bihari-Elahi, CU-campagnevoerder en christen Anil Chaudhary Kumar, Defensieman en kanditaatskamerlid bij Code Oranje Öner Çatalpinar, Fatma Aktas, nummer 5 op de CDA-lijst, Mikal Tseggai van de PvdA (17e op de lijst), Adeel Mahmood van NIDA en ondernemer Appie el Massaoudi. Naast dat deze politici delen dat ze allemaal van niet-westerse komaf zijn, delen ze ook ervaringen. Ervaringen met institutioneel racisme. Benali schrijft erover in een column in de Trouw:

Öner Çatalpinar pleit voor een persoonlijke strijd als oplossing: “Op weg hiernaartoe werd ik staande gehouden door de politie. Toen ik mijn Defensie-kaartje liet zien mocht ik gaan. Maar ik heb wel zijn dienstnummer opgevraagd zodat ik bij zijn superieuren morgen een klacht kan indienen.” El Massaoudi, ondernemer op de Haagse markt, neemt het op voor de dienders. “Er zijn ook goede agenten. Niet alleen maar rotte appels.” Een agent, vooraan, van Marokkaanse komaf, applaudisseert. Mikal Tseggai wil dat de dag dat de slavernij werd afgeschaft een feestdag wordt: “Zo krijgen we erkenning voor het leed.” Fatma Aktas werkte voor de Belastingdienst: “Als belastingambtenaar maakte ik mee dat mijn collega’s negatieve opmerkingen maakten over Turken.” Adeel Mahmood van partij NIDA wil weten waarom de Vaillantlaan, een van de vuilste straten van Nederland, nog steeds niet betunneld is. “Overal in Nederland zou er een tunnel zijn gekomen, behalve in de Schilderswijk.” “En zo bekruipt de burger het gevoel dat de overheid er genoegen in schept om mensen van kleur te blijven vernederen”, aldus Benali.

Aan het eind van de avond staat toeschouwer Ali op met een boodschap aan de hele politiek: “Van links tot rechts. Jullie hebben gefaald. Het systeem is rot. Het moet op de schop. Het moet weg.”

Benali: “Met deze emotionele oproep lijkt hij die onzichtbare stem van de Schilderswijk te vertegenwoordigen die politici zien als die opportunistische marionetten die eens in de vier jaar langskomen om veel te beloven en wanneer de verkiezingen zijn geweest spoorloos verdwijnen.”

Lees de volledige column van Abdelkader Benali in Trouw hier

--

Daniël Klok

Politici en prominenten steunen bedreigde schrijver Lale Gül in manifest

Politici en prominenten steunen bedreigde schrijver Lale Gül in manifest


In een manifest betuigen verschillende politici en prominenten steun aan schrijver Lale Gül, die de afgelopen weken is bedreigd naar aanleiding van haar debuutroman Ik ga leven. In deze autobiografische roman beschrijft Gül haar strenge Turks-Islamitische opvoeding. Dit heeft geleid tot bedreigingen en intimidaties aan het adres van Gül. Het manifest is getiteld Laat Lale vrij, en is ondertekend door onder andere schrijver Manon Uphoff, Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen, schrijver Tommy Wieringa, fractievoorzitter CU Gert-Jan Segers en Rabbijn Awraham Soetendorp.

In het manifest is te lezen: 

“In Nederland maken we onze eigen keuzes. Bepalen we zelf hoe we willen leven, en met wie. Wat we willen zeggen, en hoe. Vrijheid hoef je niet te verdienen, je hebt het als je in dit land woont. Ongeacht je achtergrond, je afkomst, je levensovertuiging.

Ook Lale Gül. Ik ga leven, heet haar boek. Over een Nederlandse vrouw die kiest voor de vrijheid die ze heeft. Bedreiging, intimidatie, uitsluiting uit de gemeenschap werd haar deel.

Dat is onverteerbaar. Dat moet veranderen.”

Onderteken hier zelf het manifest en steek Lale Gül een hart onder de riem.

--

Daniël Klok

Emiel Hakkenes en Vincent Kortmann winnaars beste Groninger Boek 2020

Emiel Hakkenes en Vincent Kortmann winnaars beste Groninger Boek 2020


Afgelopen Vrijdag maakten bibliotheek Forum Groningen en literaire blog Noordwoord de winnaars van het Beste Groninger Boek bekend. Emiel Hakkenes wint met zijn boek Gas in de categorie non-fictie en Vincent Kortmann wint in de categorie fictie met zijn roman De Tussenzus. De twee prijswinnaars krijgen een kunstwerk van Hille Dussel en een bos bloemen. 

Samen met Forum Groningen reikt Noordwoord ieder jaar de prijzen voor het Beste Groninger Boek uit, in de twee categorieën: fictie en non-fictie. Een onafhankelijke jury beoordeelt de boeken en bepaalt de winnaars. Noorwoord zet literatuur, festivals en talent op de kaart door middel van een online agenda.

Gas van Emiel Hakkenes 

De ontdekking van aardgas in de bodem, in 1959, zette de provincie Groningen in vuur en vlam: eindelijk zou deze arme regio ook delen in de rijkdom. Het bleek ijdele hoop - de opbrengsten van het aardgas gingen aan de Groningers voorbij. Nu de gaswinning na ruim zestig jaar stopt, blijven zij achter met de ellende van een bevende aarde die huizen vernielt. Gas schetst de dromen en daden van de mensen die de loop van de geschiedenis van het Nederlandse gas hebben bepaald, soms tegen wil en dank: de Belg die het Nederlandse gasgeheim onthulde, de premier die dankzij het aardgas zijn kabinet redde, de klokkenluider die niet werd geloofd. Een ontluisterend en soms grimmig verhaal over dode bomen, koppige jonkheren en inwoners van Groningen met scheuren in hun huis en in in hun hart.

Uit het juryrapport:

“Het gas is de gemakkelijke, goedkope brandstof, waar veel mensen jarenlang plezier van hebben gehad en het Rijk veel inkomsten. De schaduwkant van de gaswinning mag niet langer onder de grond worden gestopt. Emiel Hakkenes maakt deze pijnlijke Groningse geschiedenis prijzenswaardig goed invoelbaar.”

De Tussenzus van Vincent Kortmann

De tussenzus is de debuutroman van Vincent Kortmann. Hoofdpersoon Tommie Boezerman schreef zich op zijn achttiende verjaardag uit en verliet de middelbare school. Zelf is hij ook verlaten: zijn moeder is dood en zijn vader, een parlementariër, is alleen bereikbaar via zijn persoonlijke assistent. Zonder enig ouderlijk toezicht woont Tommie in een groot en comfortabel huis met zijn voormalige stiefzus Cleo.

Zij is het vrijgevochten type; begaan met het milieu, bijdehand en in toenemende mate gefascineerd door wapens. Hoe gewelddadiger Cleo in haar opvattingen wordt, des te stiller wordt Tommies verzet. Wanneer hij voor zijn oude school wordt gevraagd een toneelstuk te schrijven, lijkt hij daarin zijn ziel en zaligheid te kunnen stoppen – en zijn woede. Maar dan moet het wel worden gezien.

De tussenzus is een aangrijpende roman over twee onthechte mensen die tot elkaar veroordeeld zijn, maar steeds verder van elkaar verwijderd raken. Vincent Kortmann weet in dit ontwapenende en geestige debuut een haarscherp beeld te schetsen van de moderne jongvolwassenheid in een uit elkaar gevallen gezin.

De jury over De tussenzus: 

“Een vlot geschreven verhaal over onthechte jonge mensen. Vincent Kortmann weet zware thema’s op een luchtige toon en met veel vaart te brengen. Het boek zal zeker ook jongeren aanspreken.”

--

Sabine Bunschoten

Uit de hoek deel 8. Al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding

Uit de hoek deel 8. Al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Ik ben een kleinzielig mens. En ik ben ijdel. En niet onfeilbaar. En noem maar op. Ik ben, kortom, een gewoon mens. Solange Leibovici is dat ook. Maar zij is nog wel even meer. Namelijk een hotemetoot in de psychoanalyse. En d’r FB-pagina maakt melding van haar Associate professor-schap aan de UvA, waar ze docente literatuur- en filmwetenschap was. Haar profiel op een grote boekverkoperssite vermeldt dat ze ‘Dr.’ is. Gepromoveerd dus.

Dus nee, dat is niet zomaar iemand. En dat laat ze merken ook op Facebook. Ze is nogal van de uitgesproken meningen. Gaudí? ‘Gewoon kitsch.’ Nee, op haar mondje gevallen is ze niet.

Op 9 maart spreekt ze haar verbazing uit over zwarte vrouwen die er ‘alles’ aan doen om wit te worden. Solange vindt dat er een soort hypocrisie in zit. Daarbij richt ze zich specifiek op hun haardracht. Neem Meghan en Michelle Obama. Die hadden als kind afro-haar en haalden dat weg!

Mij lijkt dat hun goed recht. Maar wie ben ik? Zelf houd ik wel van kroeshaar, maar heel veel modellen kun je er mee niet maken. Dus ik begrijp dat ontkrullen wel.

Iemand anders reageert metterdaad en post dat omgedraaid heel veel witte vrouwen hun haar graag in een krul hebben en hun huid laten bruinen. De vraag luidt: ‘Zit je niet heel erg veel in te vullen voor die meiden strictly vanuit het klassieke koloniaal racisme frame?’ Leibovic reageert furieus, kortaf en grof: ‘Je lult’.

De lul in kwestie reageert met te zeggen dat zij die twee vrouwen nooit gesproken heeft en hun beweegredenen niet kent. En hij haalt er zoiets als joodse zelfhaat bij. ‘Ik geef toe: geen enkel bewijs voor mijn theorie.’

Leibovic gaat niet in op die wat warrige theorie van vijf, zes volzinnen. Ze  weerlegt niks, maar doet een Baudetje: ‘Jij begint me heel erg te vervelen met je aannames die nergens op gebaseerd zijn. En nergens op slaan. Jij gaat eruit.’

Zo gaat dat, onder intellectuelen.

Want ik dacht eerst dat die tegenspreker wel een zwarte vrouw zou zijn. Of woke. Maar nee, het is een keurige witte meneer met een gecoiffeerde snor, een baan en een kind. Een journalist en ‘maker van content’.

Solange Leibovici  doet dat wel vaker: mensen die haar durven tegen te spreken, die bonjourt ze eruit.

Ik mocht tot mijn grote verbazing iets soortgelijks beleven.

Zij postte namelijk iets over het  tv-programma voor een week Eus’ Boekenclub.

Ik vind dat best geinig. Voor een weekje. Maar intellectueel Leibovic vindt  het he-le-maal niks. ‘Vroeger had je in Frankrijk Bernard Pivot (met) een gesprek op niveau over boeken die er toe doen.’ Ja, zegt ze, de tijden veranderen. Maar dit gaat voor haar toch echt te ver. ‘Ik geloof nog altijd in kwaliteit (...) . Je zou mijn boekenkasten moeten zien!’

En wat zag zij dan? Ze zag een interview van Eus ‘met de beroemde Dick Zwaap’. Eus had volgens haar zijn boek niet eens gelezen ‘zo dom en nietszeggend waren zijn vragen’. 

Dus ik post: ‘Dat Dick Zwaap is een grapje neem ik aan.’

Maar nee.

Ik: ‘O. De man heet Swaab. Met een B. (...) Is ook een beetje dom, of niet dan?’

Leibovic doet van hahaha en zegt dat ze even in de war was met René Zwaap en ‘ga vooral door met je pedante opmerkingen!’ 

Nou, op uitnodiging dan maar, want ik vind het niet pedant.

Dus ik schrijf terug: ‘Ach ja, ik ben ook wel eens in de war. Maar pedant? Omdat ik dat à la Maxima “een beetje dom” noem? Neuh. Dat vind ik niet eerlijk. Ik schrijf ook niet zoiets als: “Je zou mijn boekenkasten moeten zien!’ Maar goed, ieder het zijne.’

Geen reactie. Of ja toch: Dick wordt nu bij zijn juiste naam genoemd èn mijn bericht is verwijderd. Ausradiert.

In plaats van een petieterig bedankje en zeggen dat het stom is. Want zoiets overkomt de beste. Nu wordt de boodschapper weggezet als pedant. En krijgt plakband op zijn mond. Tsja. Laat ik het netjes op z’n Frans zeggen: ik vind het niet chique. Enne... C’est le ton qui fait la musique, n’est-ce pas? (Meer Frans dan dit ken ik niet;) 

Maar zo zijn de mores van de sociale media. Waarom héten die eigenlijk zo?

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

Veel steun voor bedreigde schrijver Lale Gül

Veel steun voor bedreigde schrijver Lale Gül


Student Nederlands en schrijver Lale Gül (23) debuteerde dit jaar met haar boek Ik ga leven. In dit boek - wat op nummer 2 in de bestsellerlijst staat - uit Gül kritiek op haar traditionele Turks-Islamitische opvoeding. Sinds Gül een interview gaf bij Op1 over het boek heeft ze te maken met beledigingen en bedreigingen. Ze zou met Ik ga leven de moslimgemeenschap ten schande zetten. Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam (waar Gül woonachtig is) staat vierkant achter haar: “De situatie van de Amsterdamse schrijfster Lale Gül, die in haar literaire debuut haar ongeloof bespreekbaar maakt, wordt scherp in de gaten gehouden door de politie en de gemeente.” In een interview met Nu.nl zegt Gül: 

"Ik werd ook op straat herkend, dat was heel intimiderend. De politie kon niets voor me doen, doordat het om anonieme accounts ging. Later heeft de wijkagent contact met me opgenomen, ze gaan extra patrouilleren. Sommigen vergelijken mijn situatie met die van Ayaan Hirsi Ali of Theo van Gogh, of met die van Naima El Bezaz, maar ik weet niet of die vergelijking opgaat, ik denk het niet."

Halsema schrijft in een bericht op Instagram:

Ondanks de steun van Halsema hielden de bedreigingen niet op. Gisteren gaf Gül te kennen sociale media te verlaten. Op twitter laat ze weten: “Ik ben dit zoooo spuugzat. Ik verdwijn uit de media, want ik trek het mentaal niet meer. Thanks voor alle steun, politie weet ervan. Ik heb extra respect nu voor alle opiniemakers met een migratie-achtergrond die worden bedreigd. Wát een mensen.”

Daarna volgden weer honderden steunbetuigingen van schrijvers én lezers. Een lezer uit Nijmegen schrijft: “Koop haar boek, en ga om Lale Gül heen staan. Wij moeten laten zien dat we haat tegen vrouwen en Nederlanders met een migratieachtergrond niet accepteren. Het is te gek voor woorden.”

Eerder schreven we over een brief van Nederlands schrijver Franca Treur aan Lale Gül. Treur en Gül schrijven allebei voor Uitgeverij Prometheus.

--

Daniël Klok

Cabaretier Bert Visscher over eigen boek:  Dat wordt nooit wat

Cabaretier Bert Visscher over eigen boek: Dat wordt nooit wat


Bert Visscher (60) kon vlak voor het eind van zijn tournee het podium niet meer op vanwege de coronacrisis. Dit zorgde ervoor dat er ineens tijd was voor het schrijven van zijn boek Dat wordt nooit wat, waarin de Groninger terugblikt op zijn eerste jaren in het cabaret. "Zo vaak heb ik gedacht, terwijl ik in de stromende regen naar huis reed: waar ben ik mee bezig?, " vertelt hij in een interview met Nu.nl 

Visscher die vaak praatte met collega’s en vrienden over zijn beginjaren in het vak, hoorde vaak dat dit leuke verhalen waren. Zijn vrienden zeiden: “Dat moet je opschrijven. Tijdens de tournee was ik daar nog te druk voor, maar in de corona tijd ben ik er echt voor gaan zitten."

En nu is het boek af. Dat wordt nooit wat! is vanaf deze week verkrijgbaar. Het is de bedoeling dat er ook een luisterboek verschijnt van Dat wordt nooit wat. En dat gaat Visscher natuurlijk zelf op geheel eigen wijze inspreken.

Nu hoopt Visscher dat hij weer snel kan optreden. Over het afgelopen coronajaar zegt hij inn het Nu.nl interview: De eerste maanden vond ik het wel lekker: er was weinig ruis en ik heb veel boeken gelezen en genetflixt. Maar ik begin er nou wel flauw van te worden. Een goed teken, want voor hetzelfde geld had ik gedacht: ik koop een doos sigaren, ga naar mijn huis in Italië en de rest bekijkt het maar. Maar ik heb weer erg veel zin om op te treden."

Op het moment dat theaters weer open gaan, speelt Visscher eerst zijn meest recente show Hij wordt vanzelf moe. "Daarna, als mijn hoofd leeg is, begin ik aan het schrijven van mijn nieuwe show. Corona zal ik daar vast even in noemen, maar een grote rol zal het niet spelen. Ik denk dat veel anderen dat al doen en dat past ook niet bij het type voorstelling dat ik maak. Ik wil er in elk geval weer een lekkere chaos van maken."

--

Sabine Bunschoten

Duitse Else Otten Übersetzerpreis 2021 voor vertaling Ger Groots ‘De geest uit de fles’ door Bärbel Jänicke

Duitse Else Otten Übersetzerpreis 2021 voor vertaling Ger Groots ‘De geest uit de fles’ door Bärbel Jänicke


De Else Otten Übersetzerpreis wordt in Duitsland elke twee jaar uitgereikt voor de beste vertaling van een boek naar het Duits. De prijs is vernoemd Else Otten, een van de actiefste vertalers van Nederlands naar het Duits in de vorige eeuw. Dit jaar gaat de prijs naar Bärbel Jänicke voor haar vertaling van het boek De geest uit de fles. Hoe de moderne mens werd wie hij is, van de Nederlandse schrijver en filosoof Ger Groot. De prijs bedraagt een geldsom van 5.000 euro en wordt op woensdag 24 maart aan Jänicke uitgereikt. De vertaling heet Und überall Philosophie. Das Denken in der Moderne in Kunst und Popkultur. De jury bestaat dit jaar uit hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Wilhelms Universiteit Münster Lut Missinne, vertaalster en laureaat van deze prijs, Ira Wilhelm en literatuurcritica met belangstelling voor Nederland en Vlaanderen Katharina Borchardt. “Ger Groots meeslepende werk fonkelt in de vertaling van Bärbel Jänicke,” aldus de jury. Ook vindt de jury dat dit werk niet alleen een ingenieus betoog is dat met sterke beelden wordt verteld, maar ook een verhaal dat zich op hoog niveau in het cultuurfilosofisch discours beweegt en van een verbazingwekkende stilistische souplesse blijk geeft. Voorafgaand aan de prijsuitreiking organiseert het Vertalershuis in Amsterdam een vertaalworkshop voor literair vertalers in en uit het Nederlands.

In De geest uit de fles laat Ger Groot aan de hand van een groot aantal foto’s en kunstwerken zie “hoe wij, zelfbewuste én onzekere mensen aan het begin van de eenentwintigste eeuw, zijn geworden wie we zijn. Sinds Descartes heeft de radicale twijfel zijn intrede gedaan en is 'de geest uit de fles'. De filosofie van de afgelopen vier eeuwen laat zich beschrijven als één lange worsteling met de erfenis van de religie. Niet alleen de filosofie, maar de hele cultuur is van die worsteling doordrongen.”(achterflap)

Meer lezen of je aanmelden voor de workshop of online prijsuitreiking? Klik hier!

Meer informatie over het boek vind je hier 

--

Daniël Klok

Crowdfunding voor de Johnny van Doorn prijs

Crowdfunding voor de Johnny van Doorn prijs


Op vrijdag 12 november 2021, de geboorte­dag van Johnny van Doorn (1944 – 1991), moet hij weer uitgereikt worden: de Johnny van Doorn prijs (Ook wel  De Johnny genoemd). Kanshebbers voor de nieuwe Johnny prijs zijn dichters, woordkunstenaars of podiumkunstenaars die in de breedste zin van het woord hebben bijgedragen aan de receptie van poëzie in het Nederlandse taalgebied. Dit kan met eigen werk zijn, maar ook een vertolking van werk van derden. De prijs bestaat uit een geldprijs van € 10.000, waarvan de winnaar, als stimulering, € 2.000 moet besteden aan een opkomend talent naar keuze.

Johnny van Doorn (1944-1991), alias Johnny the Selfkicker, was een Nederlands schrijver, dichter en voordrachtskunstenaar. Hij werd in 1966 bekend na zijn overdonderende optreden op de dichtersavond Poëzie in Carré. Van Doorn werd door collega-dichters meteen als talent herkend, Remco Campert was een bewonderaar en Simon Vinkenoog noemde hem 'onze modernste dichter'.

Eerder was er al een Johnny van Doornprijs die van 1993 tot 2012 jaarlijks werd uitgereikt, onder meer gewonnen werd door Simon Vinkenoog, Jules Deelder, Bart Chabot, Erik de Jong (Spinvis) en Nico Dijkshoorn. Stichting voor Poëzie en het gesproken woord vinden dat deze prijs terug moet komen: “Wij vinden dat die prijs terug moet komen. Niet alleen als eerbetoon aan Johnny van Doorn, maar vooral omdat wij vinden dat podiumpoëzie – een kunstvorm die een grote opleving doormaakt – meer waar­dering verdient.’

De jury maakt op 1 september shortlist voor De Johnny bekend waarna op 12 november, de geboortedag van Johnny van Doorn, de prijs wordt uitgereikt.

Naast de geldprijs ontvangt de winnaar de ‘Johnny van Doorntrofee’. Daarvoor is op het platform Voor de Kunst een crowdfundingactie gestart. Met de opbrengst daarvan zal een kunstenaar het ontwerp en de productie van de trofee uitvoeren.

Donateurs ontvangen voor hun bijdrage een leuke attentie:

  • Vanaf € 10: een wenskaart met het gedicht ‘Zondag’ van Johnny van Doorn;
  • Vanaf € 50: een entreebewijs incl. drankje voor het podiumpoëziespektakel op 12 november 2021;
  • Vanaf € 100: de dubbel-cd ‘Oorlog en Pap’;
  • Vanaf € 150: de dubbel-cd ‘Oorlog & Pap’ + een entreebewijs incl. drankje voor het podium­poëziespektakel op 12 november 2021;

Bedrijven ontvangen de volgende bijdrage: 

  • Vanaf € 250: banner op onze website + een entreebewijs incl. drankje voor het podium­poëziespektakel op 12 november 2021;
  • Vanaf € 500: naamsvermelding op website + een entreebewijs incl. drankje voor het podium­poëziespektakel op 12 november 2021;
  • Vanaf € 1.000: vermelding als sponsor op website incl. logo + entreebewijs incl. drankje voor het podiumpoëziespektakel op 12 november 2021;
  • Vanaf € 3.000: vermelding als hoofdsponsor op website (met banner) + een entreebewijs incl. drankje voor het podiumpoëziespektakel op 12 november 2021.

Er is al ruim 700 euro binnen. Kijk verder hier.

--

Sabine Bunschoten

Boeken op tv: Voorwoord boekenbal en eerst uitzending Eus Boekhandel

Boeken op tv: Voorwoord boekenbal en eerst uitzending Eus Boekhandel


Met de Boekenbalspecial, die vrijdagavond werd behandeld door het BNNVARA-programma De Vooravond, ging het Voorwoord van de Boekenweek officieel van start . Via het Instagramaccount van de Boekenweek kan iedereen met een speciale filter thuis ook op de rode loper van het Boekenbal verschijnen. Tijdens het Voorwoord (6 t/m 14 maart) worden er evenementen georganiseerd door Hebban.nl, boekhandels en bibliotheken om het boek te vieren en zo het boekenvak te steunen dat te lijden heeft onder de coronamaatregelen. De succesvolle #steunjeboekhandel-campagne krijgt een vervolg met de verkoop van unieke linnen tassen: een collectors’ item met citaten van Jan Wolkers, Ilja Leonard Pfeijffer, Ellen Deckwitz en Fokke & Sukke. Daarnaast worden er vanaf deze week tot aan de Boekenweek in de zomer elke week nieuwe afleveringen uitgezonden van Het Voorwoord van de Boekenweek Live; in twintig uitzendingen vanuit De Kleine Komedie passeren veertig schrijvers de revue.

Een aantal posts op twitter rondom het voorwoord:

 

Eerste Eus’ Boekenclub trekt 231.000 kijkers

De eerste aflevering van Eus’ Boekenclub, gisteren uitgezonden haalde een respectabele 231.000 kijkers. Gastheer Özcan Akyol ontving hoofdgast Peter Buwalda. De leesclub, bestaande uit Willie Wartaal (De Jeugd van Tegenwoordig), Yvette van Boven, Ellen Deckwitz, las een gedicht voor. Tevens vond er een debat plaats over culturele toe-eigening in de literatuur tussen schrijver Karin Amatmoekrim en John Janssen van Galen die het gewaagd had om op zijn beurt weer clichés over witte Nederlanders te uiten. De aflevering duurde 25 minuten. We lazen veel positieve reacties op de socials:

Een aantal reacties van kijkers van het programma:



Over het algemeen kan wel gesteld worden dat het programma bij de kijker goed in de smaak viel! Eerste aflevering van Eus’ Boekenclub gemist? Klik hier!

--

Sabine Bunschoten

Bol staakt verkoop tweedehands boeken van particulieren

Bol staakt verkoop tweedehands boeken van particulieren


Webgigant Bol stopt met het verkopen van tweedehands spullen door particulieren. Volgens Bol verandert er veel met de jaren: “Inmiddels worden [sic] 60% van alle artikelen op ons platform verkocht via onze zakelijke partners. Het particulier verkopen vraagt daarnaast om een andere verkoopomgeving dan voor zakelijke verkooppartners. Omdat de zakelijke verkoopomgeving zo hard groeit is er daarom voor gekozen om hier volledig op te focussen.” 

Omdat Nederlanders meer thuis zitten door corona, is de omzet van Bol in 2020 700 miljoen euro hoger uitgevallen dan de geschatte 3,5 miljard. Een logische verklaring voor het staken van de verkoop door particulieren is dat er door de stijging in de cijfers veel meer bedrijven wilden meeliften op het succes van Bol. Dit resulteert in een kleinere groep particuliere verkopers en de winst valt toch te behalen bij bedrijven. Particuliere boekverkopers zullen een andere plek moeten vinden om hun boeken te slijten.

Harold Sluijter laat op Facebook weten:


--

Daniël Klok

8 maart Internationale Vrouwendag en (kinder)boeken

8 maart Internationale Vrouwendag en (kinder)boeken


Toch aardig om op een boekensite aandacht te besteden aan (kinder)boeken die een link kunnen vormen met Internationale Vrouwendag. Elk jaar is  de Wereldvrouwendag gekoppeld aan een thema. Dit jaar gaan we voor ‘Invloed met Impact’: op welke manier kunnen vrouwen op een positieve manier invloed uitoefenen?”

Op diverse plaatsen wordt er aandacht geschonken aan deze dag en in deze tijd gebeurt dat veelal online. Het thema wordt op allerlei manieren uitgewerkt. Waar het vooral om gaat is de vraag hoe vrouwen met een positieve levenshouding invloed kunnen uitoefenen.

Een van de leuke activiteiten vindt plaats in Arnhem. Daar worden vrouwen opgeroepen om te vertellen over hun ‘impactvrouw’. Daarbij kan gedacht worden aan een bekende vrouw, een politicus, schrijver of popidool. Ook in de persoonlijke sfeer kan een ‘impactvrouw’ worden; denk bijvoorbeeld aan een lerares op school, oma, moeder of vriendin. 

Deze invalshoek kan eveneens ingezet worden voor kinderen; in de wereld om hen heen zoeken naar een ‘impactvrouw’.

Daarnaast een tip voor een leuk, spannend boek voor Wereldvrouwendag: Mama is Minister President. Dit informatieve boek, waarin een aantal begrippen uit de politiek wordt aangestipt, is ook uitgereikt aan de vier vrouwelijke lijsttrekkers van dit moment (maart 2021). 

In verkiezingstijd is dit boek uiteraard een must!

Meisje, vrouw, anders  van Bernardine Evaristo is een boek dat ook perfect aansluit op het thema. Van Londen tot Schotland, van een non-binaire sociale media-influencer tot een 93-jarige vrouw op een boerderij. Meisje, vrouw, anders volgt twaalf personages van kleur die op zoek zijn naar iets – een gedeeld verleden, een onverwachte toekomst, een plek om thuis te komen, een geliefde, een sprankje hoop. Evaristo brengt hen op meesterlijke wijze samen en herinnert ons aan datgene wat ons verbindt in tijden van verdeeldheid.

Een ander boek dat perfect aansluit op het thema ‘impactvrouw’ is Onze toekomst is nu! 

Wees een held, red de wereld! Hoe dan? In dit boek laat Greta Thunberg zien hoe zij dat aanpakt. Greta is inmiddels een bekende actievoerder, maar toen ze begon om voor het klimaat te strijden, was ze helemaal alleen. Greta‘s verhaal laat zien dat iedereen kan helpen. En daarvoor hoef je je echt niet in allerlei ingewikkelde bochten te wringen. Kijk maar bij de tips in dit boek, dan zie je hoe snel je al een verschil kunt maken. oe dus mee, want ook jij bent belangrijk in de strijd om onze planeet te redden. Een boek over hoe een vrouw laat zien dat ze de wereld kan veranderen!

Coco of het kleine zwarte jurkje, eveneens een kinderboek dat laat inzien dat vrouwen heel succesvol kunnen worden door hard te werken. Iedereen kent de beroemde Franse modeontwerpster Coco Chanel (1883-1971) wel, maar ken je naast haar bekende little black dress of parfum ook haar levensverhaal?

De kleine Coco is geboren in een arm gezin en groeit op in een weeshuis, waar ze streng wordt opgevoed. Ze moet hard werken voor de kost, maar ze leert er ook heel goed naaien en borduren. Tot haar achttiende, dan moet ze een baantje gaan zoeken. De wereld ligt voor haar open. En één ding weet Coco heel zeker. Ze wil nooit, nooit meer arm zijn…

In Coco of het kleine zwarte jurkje vertelt Annemarie van Haeringen het verhaal van Coco niet alleen in tekst, maar ook in prachtige illustraties.

En tot slot het boek Niet te stoppen van Angie Thomas. Bri is zestien en wil een van de grootste rappers ter wereld worden. En ze heeft wat te bewijzen, aangezien haar overleden vader een echte raplegende is. Maar dan wordt Bri's moeder ontslagen en wordt overleven haar prioriteit. Bri uit al haar frustraties in haar teksten. Het is nu geen kwestie meer van willen: ze móét het maken!

--

Rita Pontororing & Sabine Bunschoten

Crowdfunding voor Kinderboekenweek op Aruba & Curaçao

Crowdfunding voor Kinderboekenweek op Aruba & Curaçao


Levendig Uitgever, uitgever van kinderboeken, werkt al jaren samen met de Nationale bibliotheken van Aruba en Curaçao om het Kinderboekenweekgeschenk op de eilanden te krijgen. Voor de editie 2021 heeft Jeroen Hoogerwerf, uitgever bij Levendig Uitgever, een crowdfunding opgezet. 

Net als in Nederland vieren Aruba en Curaçao de Kinderboekenweek. Deze week, waarin boeken voor kinderen tussen de 4 en 12 jaar centraal staan heet op Aruba Festival di Buki pa Muchanan (het Kinderboekenfestival) en op Curaçao Siman di Ban Lesa (Week van de leesbevordering). Het thema van dit jaar sluit aan bij het Nederlandse thema Wat wil je worden? Het boek wordt in Aruba uitgegeven in het Nederlands en Papiamento, en voor Curaçao in het Nederlands en Papiamentu.

Wanneer de schrijvers van de boeken klaar zijn met verhalen en gedichten over het thema, gaan de vertalers, redacteuren en illustratoren aan de slag. In de zomer laat Hoogerwerf het boek drukken en verschepen naar de eilanden. 

Jeroen Hoogerwerf is uitgever. Hij startte Levendig Uitgever in 2013 om kinderen door boeken te ondersteunen in hun sociaal-emotionele en persoonlijke ontwikkeling. Ook schreef hij diverse kinderboeken en is hij hoofdredacteur van de methode Kleur op school

Doneren aan deze actie kan hier

--

Daniël Klok

Tommy Wieringa verkoopt toch filmrechten ‘Joe Speedboot’

Tommy Wieringa verkoopt toch filmrechten ‘Joe Speedboot’


Tommy Wieringa heeft de filmrechten voor zijn roman Joe Speedboot verkocht aan BALDR Film. Het creatieve team bestaat uit regisseur Sam de Jong en scenarioschrijvers Jan Eiland en Daniël Samkalden van Dr. Script. Dit nadat Wieringa tot tweemaal toe naar de rechtbank ging in 2008 en 2010 om - succesvol - te procederen tegen de verfilming van Joe Speedboot. Het boek uit 2005 betekende Wierenga’s doorbraak naar een groter publiek, mede doordat het boek werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs, de Libris Literatuurprijs, de Literatuurprijs Gerard Walschap, de NS Publieksprijs en de Prijs voor het mooiste boekomslag. 

Tommy Wieringa: "Uit de gesprekken met de scenaristen werd duidelijk dat ze slimme, goede ideeën hebben om het verhaal naar beeld te vertalen; heel stimulerend. Ook de samenwerking met De Jong geeft reden om op een film te hopen die eigenzinnig, rijk en groots is."

Producent IJswater Films mocht het boek in 2010 niet verfilmen omdat het volgens Wierenga afbreuk zou doen aan het verhaal. "Het zou een vervelende, puberale film zijn geworden zonder enige ruimte voor de reflectie die in het boek zo belangrijk is,” zei Wieringa destijds.

--

Daniël Klok

Wie is de Mol, eh, de Filosoof?

Wie is de Mol, eh, de Filosoof?


Afgelopen donderdag verscheen in de Volkskrant een essay van de nieuwe Denker des Vaderlands. Op vrijdag 19 maart wordt pas bekend gemaakt wie dat is en wie de huidige Denker, Daan Roovers, opvolgt. Denker des Vaderlands is een eretitel die onder andere verleend wordt door Stichting Maand van de Filosofie. Het is de taak van de Denker om twee jaar lang ontwikkelingen in de samenleving van commentaar te voorzien. Wie de nieuwe Denker wordt, daar mogen we naar raden. Je kunt je antwoord insturen naar info@maandvandefilosofie.nl. Onder de juiste inzendingen worden 10 exemplaren verloot van het essay van de Maand van de Filosofie: Vuurduin van Eva Meijer.

Wij, van de redactie van Bazarow, hebben wel een idee. We denken aan een zeergeleerde heer, columnist bij NRC Handelsblad, die naast zijn academische werk ook romans aflevert. Hij schrijft met de nodige ironie en houdt zich graag - zo blijkt ook uit het artikel in de Volkskrant - verre van het idee dat filosofen oplossingen moeten aandragen voor maatschappelijke problemen. Hij zegt daar namelijk: “Want hoewel filosofen net als andere mensen meningen hebben en zich soms willen engageren in het debat, vereist de eigen aard van de filosofie op de eerste plaats iets anders: afstand nemen en een stap terug doen.”

Erg leuk en spannend allemaal. Het lijkt wel wat op Wie is de Mol, maar dan Wie is de Filosoof? Want een beetje Molliaans is de nieuwe denker wel. Hij haalt ook meteen een stevige streek uit. In het essay valt hij, nu nog anoniem, een voormalig Denker des Vaderlands aan en wel hoogleraar publieksfilosofie aan de Erasmus School of Philosophy, Marli Huijer, die zich in het debat over de coronamaatregelen veel te ver van haar eigen taak heeft begeven, aldus de nieuwe denker.

Huijer pleitte voor concrete maatregelen en om te kiezen voor de jongeren ten koste van de ouderen. De kroegen zouden volgens haar weer open moeten, ook al zou dat meer sterfgevallen opleveren onder de ouderen. “Het leidde tot een wel erg beperkte versie van een utilistische rekenmethode waarmee Huijer de gevolgen van de maatregelen afzet tegen de opheffing ervan,” stelt de nieuwe Denker des Vaderlands.

De nieuwe Denker is niet tegen het debat. “Maar in plaats van op de stoel te gaan zitten van degenen die, sturend in de mist, besluiten moeten nemen, moet de filosofie afstand nemen en houden. Een Denker des Vaderlands moet tegenstrijdige en complexe emoties, ervaringen en opinies wegen en duiden. Als daardoor de mist iets sneller optrekt en we wat scherper kunnen zien, zullen die besluiten misschien niet makkelijker worden, maar hopelijk wel beter.”

Wat de nieuwe Denker in ieder geval heeft duidelijk gemaakt dat de titel (oud) Denker des Vaderlands niet een heiligverklaring betekent. De reactie van Marli Huijer zal wel niet lang op zich laten wachten. Een oud Denker tegen de nieuwe. Het levert vast spannende tv eh, filosofie op.

--

Roeland Dobbelaer

Kijk hier voor het gehele artikel

Uit de hoek deel 7. Drie Willems, oftewel De vrolijke wanhoop

Uit de hoek deel 7. Drie Willems, oftewel De vrolijke wanhoop


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Ieder zijn therapie. De mijne is van papier. Maar, eerlijk is eerlijk, het begon met muziek. In een héél vroeg gedicht (bij de muziek van Erik Satie) schreef ik als twintigjarige: ‘Muziek gijzelt de gedachten.’ En dat is waar. Muziek is niet alleen mooi, het vervoert ook: het leidt tot dromerijen en brengt je. En in het beste geval doet ze alle gedachten vergeten. 

Dus jawel, er bestond zoiets als genadebrood: muziek was een catharsis voor je dagelijkse duvekater. Het maakte je hoofd leeg. Maar toch was dat uiteindelijk ook onbevredigend, die passieve passie. Alleen maar zitten, of liggen, en luisteren.

De muziek die Arbeidsvitaminen wordt genoemd is weer wat anders: dat is muziek voor ‘gewoon’ erbij. Achtergrondmuziek. Begeleidende tonen. Aardige melodietjes. Leuk voor aan de lopende band in de fabriek of om de verveling te verdrijven op kantoor. Voor het dagelijkse leven, als poetskatoen, bij wijze van stoplappen, voor de opvulling van de leegte, maar als tegemoetkoming voor, nu ja, zoiets als het menselijk tekort, ons aller lijden, voldoet het niet. Geenszins.

Echte, laten we zeggen ‘serieuze’ muziek is om naar te luisteren en, als vanzelf, om van te huiveren. Soms maakt je die zelfs aan het huilen, zo mooi is het. Die voel je, als een soort spookpijn. Die muziek doet wat met je. Zèlf hoef je er niks voor te doen.

Maar dat laatste begon me te steken. Luisteren was mooi en prachtig, maar ik moest er iets mee. Helaas kon ik zelf geen muziek maken. We hadden ook geen instrumenten thuis.

Goed, ik kon misschien wel bij een punkband terecht (want in die tijd speelde dit), maar ik had maar weinig op met die muziek. Juist omdat je er niks voor hoefde te kunnen. De energie sprak me aan, maar de herrie stootte me af. Ik kon best lachen om Johnny Rotten van de Sex Pistols en de Hunnen, maar het deed me maar weinig. Dat kwam later pas, met de postpunk van Joy Division en andere goddelijke Goten. Toen de woede was gesmolten tot emotie.   

O, ik droomde er wel eens van om bij zo’n postpunkband te gaan spelen. Tuurlijk. Zeker. En ook in mijn directe omgeving waren er wel een paar bands waarbij ik me best had willen aansluiten. Maar ja, ik kon geen instrument bespelen en mijn stem was niet om aan te horen. Ik had stembanden als een hanenkam. Ik kon er alleen mee kraaien. Nee, ik zag geen rol voor me weggelegd.

En toen, toen ontdekte ik het schrift. Ik was natuurlijk al bekend met de Bijbel en ik las ook wel wat kinderboeken en, meer nog, strips. Maar door een broer van mij begon ik Literatuur te lezen – en eigen jeuk op te kriebelen. Mijn zieleroerselen, mijn hoopje wanhoop. Ik kòn er iets mee. Want voor schrijven had je niet meer nodig dan een potlood of pen en een papiertje! Dat was het mooie. Het makkelijke. En dat sprak deze puber natuurlijk wel aan.

Alhoewel: je moest ook wel wat hebben om op te schrijven: een idee, een gedicht of zelfs een verhaal. Dat was al wel weer een stuk lastiger. Hoe deden die anderen dat dan? Van dit alles moest ik hoognodig méér weten!

Zo werd mijn wanhoop verluchtigd door wat ik las. En het allermooiste was: ik kon er heel gewoon op reageren door wat te noteren in mijn schoolagenda. En op een dag begon ik aantekeningen te maken in een eenvoudig geniet schriftje. Ik schreef stiekem zelfs mijn eerste (mislukte) gedicht.

Ik werd er zelfs vrolijk van. Nee, gekker moest het niet worden. Net wat u zegt. (Zelf bezig ik zulke popi-taal natuurlijk niet, als serieuze schrijver;)

En op die manier ontdekte ik de drie Willems. Te beginnen met die middeleeuwer: ‘Willem die Madocke maakte’. Dat boekwerk Madocke is zoek, maar zijn eigenaardige vos die wraak nam niet. Die ging me daar toch tekeer in dat boek, die Reynaert. Dat wilde ik ook, als opstandige puber. En dan had je Willem Frederik Hermans nog. Die kon er ook wat van. Wat? Die kon er nog veel méér van. Die zette met verstand van zaken, zuurpruim die hij zelf was, de geleerde mandarijnen op zwavelzuur en schreef genadeloos via zijn personages over zijn eigen en ons aller falen.

Dat wilde ik ook! Zo schrijven. Genadeloos levendig en neerdrukkend troostrijk. Maar dat ging zomaar niet, merkte ik algauw en tot mijn wanhoop.

Toch was deze aanpak het proberen waard. Baatte het niet, dan schaadde het niet. Mij in ieder geval niet. Anderen trouwens ook niet. En zo kwam ik tenminste de tijd door, de moeilijke uren. Want je hoefde geen hoop te hebben, leerde die andere Willem me. Het ging om de weg, niet om de bestemming: slagen was slechts de imaginaire pot met bladgoud. Wat kon mij die verdommen! Ik baadde me in woorden, zoals anderen in bloed of ezelinnenmelk. Geld stonk, maar roem nog erger.

Die drie Willems hebben mij gevormd.

Willem die Madocke maakte voor de agressie, Willem Frederik Hermans voor de depressie, en Willem van Oranje voor de consolidatie: ‘Men hoeft niet te hopen om iets te ondernemen, noch te slagen om te volharden.’

Laat mij maar in mijn hoekie, met een boekie. Zo dacht ik erover.

Pas nu kom ik uit die hoek.

Bij deze.

En lees mijn boek, voor uw eigen plezier en zieleheil: Zes broers en een zus. Deel 2, getiteld Zo vader, zo zoon, zit er ook al aan te komen. Dat wordt mei.

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

    

Bazarow Magazine nr. 5 verschenen

Bazarow Magazine nr. 5 verschenen


In normale tijden is deze ochtend de rustigste ochtend in het boekenvak. Weten wat er aan de hand is? Lees er alles over in het nieuwe Bazarow Magazine. 
 
Verder weer interviews, voorpublicaties, het nieuwe feuilleton, recensies, winacties met Vonne van der Meer en Gerda Van Erkel. Genoeg voor een lange zaterdag lezen over boeken en schrijvers.
 

Editie 5 openen

Gerda Blees wint Nederlandse Boekhandelsprijs 2021 met ‘Wij zijn licht’

Gerda Blees wint Nederlandse Boekhandelsprijs 2021 met ‘Wij zijn licht’


De roman Wij zijn licht van Gerda Blees wint de Nederlandse Boekhandelsprijs 2021. De jaarlijkse literaire prijs is een uitverkiezing onder alle boekverkopers van Nederland en bestemd voor een werk dat in hun ogen meer aandacht verdient. De Nederlandse Boekhandelsprijs is in 2014 in het leven geroepen en wordt mogelijk gemaakt door Novamedia, eigenaar van boekhandel Scheltema.

Van Blees publiceerde eerder de dichtbundel dwaallichten (2018) en de verhalenbundel Aan doodgaan dachten we niet  (2017). Wij zijn licht is de opvallende debuutroman van Blees. Ze vertelt in het boek, dat ook is genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs, het verhaal van de hongerdood van een lid van een woongroep die wil leven van licht en lucht. Er komt nu een speciale luxe, gelimiteerde editie uit; met een landelijke advertentiecampagne. 

Eerdere winnaars waren Jaap Robben met Birk (2015), Alex Boogers met Alleen met de goden (2016) – inmiddels toe aan de tiende druk – , Lize Spit met Het Smelt (2017), Murat Isik met Wees onzichtbaar (2018), Johan Fretz met Onder de Paramariboom (2019) en Dido Michielsen met Lichter dan ik (2020).

Eerder stelde Marnix Verplancke in zijn rubriek in de Knack en op De Leesclub van Alles de volgende drie vragen aan Gerda Blees’ Wij zijn licht:

In het nawoord van je roman schrijf je dat je uitgangspunt een krantenartikel was over een sterfgeval binnen een leefgroep. Wat sprak je daar zo in aan?

Blees: “Het was een combinatie van zaken. Zelf woon ik al bijna tien jaar in woongroepen, waardoor ik die manier van samenleven ken. Zoals ook al uit mijn verhalenbundel Aan doodgaan dachten we niet mocht blijken, ben ik geïnteresseerd in extreme situaties en wat ik in dat artikel las, hoe zo’n groep helemaal ontspoort, sprak me dus meteen aan. Ik wou ontdekken hoe de groepsdynamiek verloopt, zodat er een dergelijk dramatisch einde kan volgen. Een andere factor was de obsessie met eten van die mensen. Eten is een basale behoefte en het fascineert me dat sommige mensen die proberen te ontstijgen en dus heil zoeken in de ontkenning van hun fysieke bestaan. En ik hield ook wel van de ambiguïteit van die specifieke leefgroep, die neigt naar een sekte, maar het ook weer niet is. Melodie profileert zich niet als een goeroe, maar ze neemt wel die rol op zich.”

Heel opvallend zijn de verschillende vertelperspectieven. Waarom vond je dat die erin moesten?

Blees: “Toen ik aan het boek begon, wist ik dat ik mijn verhaal uit verschillende gezichtspunten wou vertellen. Ik wou bijvoorbeeld de buren aan het woord laten om de lezer een blik te gunnen op de maatschappelijke context van de woongroep. Ik vroeg me af wie die woongroep wel allemaal zou kunnen observeren, en zo kwam ik uit bij de nacht in het openingshoofdstuk, en vervolgens bij andere niet-menselijke perspectieven. En toen dacht ik dat ook ieder perspectief een eigen stem moest hebben, en een eigen karakter. In het hoofdstuk dat uit het perspectief van een pen is geschreven, had die pen aanvankelijk geen echte persoonlijkheid. Bij het nalezen ontbrak er iets aan, merkte ik, dus gaf ik haar een eigen manier van zijn en denken.”

Waarom koos je ervoor om expliciet zaken onbenoemd te laten? Er wordt bijvoorbeeld vaak gesuggereerd dat er iets is misgelopen in de kindertijd van Elisabeth, maar de lezer komt nooit te weten wat.

Blees: “Omdat ik het in feite zelf ook niet wist. Ik schrijf om achter dingen te komen, en hier kwam ik gewoon niet achter. Iets verzinnen zou niet passen in het verhaal, voelde ik. Een kloppende, logische verklaring had Elisabeth onrecht aangedaan.”

Meer recensies lezen over Gerda Blees’ Wij zijn licht klik hier.

--

Sabine Bunschoten

Boekhandels op afspraak weer open: hoe pakken zij dit aan?

Boekhandels op afspraak weer open: hoe pakken zij dit aan?


Vanaf vandaag mogen de boekhandels weer open, op afspraak. Diverse boekhandels geven klanten tien minuten winkeltijd. Wel zijn er een aantal regels aan verbonden. De corona regels die al golden blijven gelden. Tevens moet er vier uur tussen inplannen en de afspraak zitten. Ondanks al deze maatregelen kondigen diverse boekhandels op sociale media aan open te gaan. Dit leidt tot verschillende manieren van opengaan, we zetten er een aantal voor u op een rij:

Athenaeum Boekhandels uit Amsterdam en Boekhandel Steven Sterk in Utrecht laten weten dat je op afspraak weer langs kunt komen. Boekhandel Savannah Bay in Utrecht, gespecialiseerd in poëzie en literatuur, gender studies, lgbtqia+literatuur en postkolonialisme is vanaf vandaag ook weer open. Voor meer informatie rondom het maken van een afspraak klik hier. Je kunt online intekenen via Calendly voor een timeslot van minimaal 10 en maximaal 30 minuten. Ze hebben dinsdag tot zaterdag slots van 11-16.30u. Op zondag en maandag is dat 14-16.30u. Het intekenen voor een slot gaat met naam en e-mailadres.



Boekhandel Bijleveld in Utrecht gaat nog maar 3 dagen open op afspraak namelijk op vrijdag, zaterdag en zondag. Je kunt de boekhandel bellen (0302310800) of mailen (boekhandel.blijeveld@gmail.com) om een afspraak te maken voor een bezoek in de boekhandel.

Ook Boekhandel Van Rietschot in Rotterdam laat weten weer open te zijn voor het winkelen op afspraak. Klik hier om een afspraak te maken. 


Boekhandeldekler in Leiden liet ook weten dat zij open zijn. Een bezoek duurt minimaal 10 en maximaal 25 minuten. Je moet alleen komen, want er zijn maar twee klantplekken beschikbaar per half uur. Je kunt bellen ( 071-5120885) of mailen (leiden@dekler.nl) om een afspraak te maken.

Boekhandelspui in Vlissingen laat weten dat je hen kan bellen (0118- 855188) voor het maken voor het ‘winkelen op afspraak’


Boekhandelstevens in Hoofddorp is ook te bereiken via mail (info@boekhandelstevens.nl) en telefoon (023-5640905) voor het maken van een afspraak.

--

Sabine Bunschoten

Libris Literatuur Prijs 2021 shortlist bekend

Libris Literatuur Prijs 2021 shortlist bekend


Tweede Kamerlid en lijsttrekkervoor de PvdA en juryvoorzitter Lilianne Ploumen maakte op 1 maart de shortlist voor de Libris Literatuurprijs bekend op Nieuwsuur op NPO2. De genomineerden zijn:

Simone Atangana Bekono, Confrontaties, Lebowski

Gerda Blees, Wij zijn licht, Podium

Merijn de Boer, De Saamhorigheidsgroep, Querido

Jeroen Brouwers, Cliënt E. Busken, Atlas Contact

Erwin Mortier, De onbevlekte, De Bezige Bij

Marieke Lucas Rijneveld, Mijn lieve gunsteling, Atlas Contact

Op 10 mei maakt de jury de winnaar bekend in het Amstel Hotel (onder voorbehoud). De prijs is voor de beste oorspronkelijk Nederlandstalige roman en de winnaar krijgt 50.000 euro. Alle genomineerde auteurs ontvangen 2.500 euro.

Het juryrapport spreekt van een verbluffend jaar. “Door de omstandigheden: nooit eerder kreeg een jury zoveel extra gelegenheid om thuis te lezen. De lockdown kluisterde ons aan huis en haard, dus wat is er dan beter dan tweehonderdtien ingezonden romans te moeten, welnee te mógen, lezen? Wij verveelden ons niet, wij vermaakten ons juist enorm en rolden van de ene verrassing in de andere. Zo werd de lockdown pas echt intelligent. Verbluft waren we ook door de veelzijdigheid van het aanbod. Wat maakten we allemaal mee in de bergen boeken die ons bereikten? Heden, verleden en toekomst kwamen tot ons in uiteenlopende vormen; bekende verhalen kregen verrassende invalshoeken; nieuwe verhalen kwamen erbij, oude en traditionele vertelvormen vonden een bijzondere invulling. De Nederlandstalige literatuur wordt steeds rijker en veelzijdiger."

Merijn de Boer was net zijn kinderen naar school aan het brengen in Jeruzalem toen NOS-correspondent Ties Brock hem verraste met een bos bloemen en hem feliciteerde met de nominatie voor deze prijs. “He, ongelofelijk, ik had niet verwacht dat je hier zou staan.”, reageerde De Boer verrast en in sportkledij.

Marieke Lucas Rijneveld laat op Twitter weten:

Uitgeverij Atlas Contact laat op Instagram weten: “Wat een geweldig nieuws!” De uitgeverij is publicist van twee van de vijf romans op de shortlist. “Cliënt E. Busken van Jeroen Brouwers én Mijn lieve gunsteling van Marieke Lucas Rijneveld staan op de shortlist voor de Libris Literatuur Prijs 2021!!!” 

Uitgeverij Lebowski: “O jazeker, Simone Atangana Bekono staat met haar debuutroman CONFRONTATIES op de shortlist van de Libris Literatuurprijs 2021. Puik nieuws, megatrots. LEES DAT BOEK”. 

-- 

Daniël Klok

Uitgeverij Palmslag hoofdsponsor Alle Monden Award Instagram (AMAI)

Uitgeverij Palmslag hoofdsponsor Alle Monden Award Instagram (AMAI)


Uitgeverij Palmslag uit Groningen is de trotse hoofdsponsor van de AMAI. AMAI staat voor Alle Monden Award Instagram en is de jaarlijkse verkiezing van het beste Nederlandse gedicht, de beste Nederlandstalige quote en het beste account van een Nederlandstalige dichter of quoter op Instagram. Het publiek en een vakjury kiezen de winnaars, die op 17 april 2021 bekend gemaakt worden.

De vakjury bestaat uit Tsead Bruinja (Dichter des Vaderlands 2019-2020), Francis Broekhuijsen (programmamaker en presentator bij Sublime), Kila van der Starre (literatuurwetenschapper UU en poëziekenner), Hilmano van Velzen (de dakloze dichter uit Amsterdam), Yke Schotanus (schrijfdocent en medewerker tijdschrift Schrijven) en Patria Diaz (huisarts en dichter). Uit ruim 2.500 inzendingen hebben zij een longlist gemaakt van 50 gedichten en 25 quotes.

Uitgeverij Palmslag steunt de verkiezing als hoofdsponsor financieel en zorgt voor prijzen voor de winnaars. Palmslag-uitgevers Maurice van Dijk en Micha Steenbergen: “Al sinds onze oprichting hebben we bij Uitgeverij Palmslag een zwak voor poëzie en dichters. De AMAI sluit daar heel goed bij aan. Het is een initiatief dat inhaakt op de groeiende behoefte van dichters om online gezien en gelezen te worden. Poëzie is ‘in’ en krijgt mede dankzij sociale media als Instagram het platform dat ze verdient. Dat steunen we graag en om die reden hebben we ons als hoofdsponsor verbonden aan de AMAI.”

Bekijk de longlist hier

--

Daniël Klok

The Black Archives, Anton de Kom Stichting en Atlas Contact organiseren Anton de Kom-wedstrijd

The Black Archives, Anton de Kom Stichting en Atlas Contact organiseren Anton de Kom-wedstrijd


The Black Archives; een cultureel centrum dat de belangen van zwarte en elders onderbelichte perspectieven onderstreept, organiseert, samen met de Anton de Kom Stichting en uitgeverij Atlas Contact een schrijfwedstrijd rondom Anton de Kom. De jury bestaat uit voorzitter Mitchell Esajas, Kathleen Ferrier, Raoul de Jong, Vincent de Kom en Tessa Leuwsha. 

Anton de Kom (1898-1945) was een antikoloniaal denker, verzetsstrijder, vader, auteur en dichter. Hij wijdde zijn leven aan de strijd tegen kolonialisme en fascisme en werd in 2020 opgenomen in het Canon van Nederland. In februari 2021 nam de Tweede Kamer, na jaren van strijd voor eerherstel voor De Kom, een motie aan waarin stond dat er “een ruiterlijk gebaar” moet komen “waarin het foutieve handelen van de toenmalige overheid inzake Anton de Kom ondubbelzinnig wordt erkend.” Het gedachtegoed van De Kom staat volop in de belangstelling en blijft nieuwe generaties inspireren.

De wedstrijd richt zich op middelbare scholieren, jongeren, studenten en net-afgestudeerden. In een boekpublicatie worden de winnende verhalen opgenomen, deze verschijnt op 1 oktober 2021. Ook reeds bekende auteurs dragen bij aan verhalen in dit boek. 

Mitchell Esajas: “Wij slaven van Suriname [het hoofdwerk van De Kom, red.] werd tijdens de #BlackLivesMatter-protesten een bestseller, 86 jaar na de originele uitgave. Dit toont aan dat het gedachtegoed leeft en mensen nog steeds inspireert.”

Deze inspiratie wil de organisatie stimuleren. De schrijvers worden dan ook aangemoedigd om zichzelf af te vragen: “Wat is jouw relatie tot het gedachtegoed van Anton de Kom, zijn boek Wij slaven van Suriname, het slavernij- en koloniale verleden en de doorwerking ervan in het heden zoals institutioneel en anti-zwart racisme, antikoloniale strijd en solidariteit?” De vorm is aan de schrijvers om zelf in te vullen. 

Rond 14 maart kunnen alle aspirant-schrijvers meedoen aan een schrijfworkshop via een online stream. 31 maart is de deadline voor de schrijvers om een outline van maximaal 750 woorden in te sturen. De jury maakt dan een selectie van welke deelnemers in een workshoptraject worden ondersteund om hun verhaal uit te werken. Op de aanvang van de Black Achievement Month op 1 oktober worden de winnaars bekendgemaakt. 

Kijk voor meer informatie op de website van The Black Archives

--

Daniël Klok

Uit de hoek deel 6. Overdrijven als vak

Uit de hoek deel 6. Overdrijven als vak


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Dat was een leuk nieuwtje deze week.  Dat van het Journal of Neuroscience. Het vakblad meldde dat hersenen uit zichzelf overdrijven om gebeurtenissen beter te kunnen onthouden.

Schrijvers wisten dit natuurlijk al lang. Bij velen van hen, die gevoelige typjes, komt ook alles overdreven binnen. En het gaat het er ook weer overdreven uit.

In de beperking betoont zich misschien wel de meester, zoals Goethe schreef, maar in de overdrijving zit ’m de kneep. Een schrijver zet alles lekker dik aan opdat het ook bij de lezer beter binnen komt én beter blijft hangen. Rembrandt en Van Gogh deden trouwens op hun gebied niet anders. En het hoeft niet eens opzettelijk te zijn, dat is het rare. In de boekenwereld is wat mij betreft Louis-Ferdinand Céline een van de beste overdrijvers. Al overdreef hij ook dat weer. Het maakte zijn latere boeken er niet beter op – en zijn meningen al helemaal niet.

Hoe dan ook, stel dat het kon. Dat een schrijver de realiteit één op één zou kunnen weergeven. Dan valt de lezer in slaap. En dan zouden de schrijver en de schilder zelf ook in slaap vallen.

Om er nog maar eens een discipline erbij te halen: de filmmaker Alfred Hitchcock, die niet voor niets de master of suspense werd genoemd, zei dat zijn films lekkere stukken cake waren in plaats van dwarsdoorsneden van het leven. Hij vertelde, zei hij, in zijn boekverfilmingen andermans verhaal na en haalde de saaie delen eruit.

Van lekkere stukken had de geperverteerde regisseur veel verstand, dat is bekend. En saai zijn diens films nergens. Daar staan ze bekend om. Overigens benadrukte hij bijvoorbeeld nooit Schuld en boete van Dostojevski te willen verfilmen. Want, zo zei hij, die enorme hoeveelheid woorden – het is een nogal dik boek – hadden allemaal een functie. (Hitchcock, een man met verstand van zaken, vergeleek films met novellen. Die zijn normaliter rondom één idee of thema opgebouwd, terwijl romans, als het goed is, complexer zijn. Ja, gelaagder. Een tv-serie komt al dichter in de buurt.)

Hitchcock en Dostojevski hielden niet van saai. En al helemaal niet van saaie personages. Want films en boeken met alleen maar brave lieden zijn totaal oninteressant. Hoe vaak is al niet het vermoeden uitgesproken dat het in de hemel maar een saaie bedoening is? In de hemel drinken ze geen bier: dat is overal in de westerse wereld een populair liedje. Het is gek genoeg de duivel die het leven jus et joie geeft – God liet het er verder bij zitten en liet het zootje aan zijn zoon over. Mooie bedoening, meneer de Schepper!

Overdrijven verdrijft de saaiheid, als sneeuw voor de zon.

Er bestaat geen grotere belediging dan voor saai uitgemaakt te worden. Want een saai iemand kan net zo goed doodvallen. Je ziet het verschil dan toch niet, nietwaar?

Van die Zes broers en een zus die model hebben gestaan in mijn gelijknamige boek, vonden er meer dan één dat ik hier en daar wel wat overdreef. Maar natuurlijk! Zonder overdrijving is ook dat familieverhaal fokking saai. Stijl bestaat – afgezien van de rek, de rijkdom en de reikwijdte van het vocabulaire – misschien uit weinig meer dan uit het spel van overdrijven en nuanceren.

Ze zagen het ook allemaal anders, die Zes broers en zus. Wat ook begrijpelijk is. Want natuurlijk: het is dè waarheid niet. Ik blijf het maar zeggen. Zoals elke schrijver zich tot vervelens toe genoodzaakt ziet om dat te herhalen.

Het zit anders. Het zit zo.

De schrijver van een verhaal hoopt de essentie van de veel te veel omvattende werkelijkheid eruit te destilleren. Elke scène is weer een andere essence. En zo wordt door al die essences bij elkaar, met een proost op Proust, het parfum van het verleden opgeroepen. En misschien en hopelijk de essentie van de, of liever gezegd een waarheid. Daartoe stookt de schrijver het vuurtje nog eens extra op en drijft hij de zaken op de spits, om ook nog eens het tempo op te voeren. Alles om die vervloekte saaiheid uit te bannen.

Sommige van die mooie romanmodellen van me beoordeelden ook graag hoe goed of slecht de verschillende personages ervan afkomen. Dat is ook iets typisch menselijks: van iets meteen de moraal willen inzien. Terwijl geen enkele ware schrijver zich daar in eerste instantie om bekommert.

De moraal? Ook die heeft algauw iets saais. Ja, recht in de leer zijn is saai dan wel dwaas. Het is stof voor discussie tussen katholieken en protestanten. Maar het gaat uiteindelijk nergens om. Het is saaie dwaasheid. Stof voor discussie tussen bananen en komkommers. Discussies waar je je groen en geel aan kunt ergeren. Talkshowstof.

Zelf komt de ik-figuur er in dat boek ook niet goed vanaf. Anders zou dat ook maar saai zijn. Braveriken zijn dood van geest. Geen stof voor boeken. Of je moet het overdrijven: dan krijg jij een soort Oblomov

En de schrijver zelf? Die staat, arrogant als een God moet zijn, boven de wereld-in-letters die hij geschapen heeft.

Dat heeft de schrijver in kwestie van zijn moeder geleerd, die altijd zei: je moet erboven staan. Sommigen, zij die geen boeken lezen, kennen alleen maar moederswijsheden. Schrijver dezes heeft weinig geleerd van zijn lieve moeder. Zij was geen filosofe, maar dàt heeft ze voorbeeldig goed gezien. Je moet erboven staan.

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

 

 

 

Goed nieuws

Goed nieuws


[Opinie] Soms heb je van die weken dat er alleen maar goed nieuws te melden is. Zo kwam de afgelopen week een drietal berichten langs waar iedereen blij van wordt. Alhoewel?

Op de eerste plaats meldde de Nederlandse wapenindustrie dat ze Pax Christi gaat sponsoren. Een gezamenlijke woordvoerder van de firma’s Fokker (onderdelen gevechtshelikopters) en Damen (marineboten) laat weten dat de sector zich realiseert dat Nederland al jaren in de top tien van grootste wapenexporteurs ter wereld staat en dat ze hun spullen – oorlog of niet – richting Jemen, Syrië en Saoedi Arabië verschepen. “Maar,” zegt de woordvoerder, “vrede is toch het mooiste dat er is, wij van de wapenindustrie willen ons altijd blijven inzetten voor de vrede.” Pax Christi zegt verheugd te zijn over de gift; natuurlijk kijkt men een gegeven paard niet in de bek. De woordvoerder van de wapenindustrie is overigens penningmeester bij Pax Christi en mag dadelijk zelf haar gift inboeken.

Nog een fijn bericht. Marlboro heeft besloten de antirookcampagnes van de overheid in Nederland te gaan sponsoren. We citeren de directeur Marlboro Nederland: “We hebben ons altijd ingezet voor de gezondheid van mensen en zullen dat als Marlboro ook blijven doen. Natuurlijk zijn we ons bewust van onze verantwoordelijkheden, die we ook altijd hebben genomen. Met deze bijdrage kunnen we nog meer mensen wijzen op alle aspecten van roken.” Stichting Sire, die de antirookcampagnes voor de overheid verzorgt, zegt verheugd te zijn over de gift, natuurlijk kijkt men een gegeven paard niet in de bek. De directeur van Marlboro Nederland is overigens penningmeester van Stichting Sire en mag dadelijk zelf zijn gift inboeken.

Als laatste kwam voor onze sector een verheugend bericht. Bol.com gaat de CPNB steunen met een financiële bijdrage want ze zijn bang dat de fysieke boekhandel verdwijnt. Volgens Boekblad adviseert Bol dat het geld kan bijdragen aan “het voortzetten van de campagne #steunjeboekhandel of bijdragen aan een initiatief om lezen te stimuleren zoals de #ikleesthuis-campagne”. Zelf oppert de CPNB de mogelijkheid het geld te gebruiken om de Boekenweek in de zomer een extra zetje te kunnen geven.

Annet Scheermeijer, directeur ‘boeken’ bij Bol.com laat weten: “Nu de boekwinkels in de steden en dorpen door de corona-maatregelen tijdelijk dicht zijn, worden er veel minder boeken verkocht en dat vinden we een zorgelijke ontwikkeling voor het leesklimaat in Nederland. Ook wij zijn van mening dat een gezonde boekenbranche essentieel is voor het in stand houden van de Nederlandse cultuur. Zeker in deze moeilijke tijd is het belangrijk dat boeken breed beschikbaar zijn en daarmee bijdragen aan ontspanning en educatie.” De CPNB zegt verheugd te zijn over de gift, natuurlijk kijkt men een gegeven paard niet in de bek. Scheermeijer is overigens penningmeester bij de CPNB en mag dadelijk zelf haar gift inboeken.

Wat moeten wij hier allemaal van denken? Het is toch alsof je eerst een meer vol gif gooit en dan gaat meehelpen om de laatste nog levende vissen te redden, omdat je je eindelijk realiseert dat vis toch wel lekker is.

Twee van bovenstaande berichten zijn fake, u mag raden welke.

--

Door Roeland Dobbelaer

Eerder verschenen in Bazarow Magazine

Na week van ophef trekt Marieke Lucas Rijneveld zich terug als vertaler van Amanda Gormans 'The Hill We Climb'

Na week van ophef trekt Marieke Lucas Rijneveld zich terug als vertaler van Amanda Gormans 'The Hill We Climb'


Meulenhoff maakte dinsdag bekend dat Marieke Lucas Rijneveld Amanda Gorman zou vertalen, dit is op kritiek komen te staan. Omdat Amanda Gorman een Afro-Amerikaanse vrouw is die schrijft over rassenongelijkheid en racisme, vond men dat haar gedichten ook vertaald zouden moeten worden door een vrouw van kleur. Na een week van ophef in de media besluit Marieke Lucas Rijneveld vandaag zich terug te trekken als vertaler van The Hill We Climb van Amanda Gorman. Op Facebook schrijft Rijneveld:


Meulenhoff laat op de website weten: “Eerder deze week maakten we bekend dat Marieke Lucas Rijneveld de poëzie van Amanda Gorman zou gaan vertalen. De reacties op dit nieuws hebben ons geraakt en tot nieuwe inzichten gebracht. We hebben de afgelopen dagen veel geleerd en willen heel graag ook blijven luisteren, leren en in dialoog treden.

Maaike le Noble, algemeen directeur Meulenhoff: ‘We willen hiervan leren door in gesprek te gaan en we gaan met de nieuwe inzichten een ander pad bewandelen. We gaan op zoek naar een team om mee samen te werken om Amanda’s woorden en boodschap van hoop en inspiratie zo goed mogelijk en in haar geest in vertaling te brengen.”

Een overzicht van wat er deze week allemaal aan vooraf ging:

Janice Deul, activist, journalist, curator en strijder voor een inclusief klimaat in mode, media, kunst en cultuur, schreef eerder deze week in een opiniestuk in de Volkskrant dat ze het onbegrijpelijk acht dat Rijneveld The Hill We Climb vertaalt. Deul: “Niets ten nadele van de kwaliteiten van Rijneveld, maar waarom niet gekozen voor een literator die – net als Gorman – spoken word artist is, jong, vrouw én: unapologetically Black?” 

Op Twitter verdedigde Rijneveld zich eerder deze week nog  met de opmerking dat het de keuze is van Amanda Gorman en dat “zij zelf mag bepalen wie ze kiest om haar werk te vertalen.” Rijneveld kreeg bijval van Meulenhoff; een medewerker laat weten dat de Amerikaanse uitgever had gevraagd om iemand “met een heel persoonlijke verwantschap met het werk van Gorman, ook qua stijl en toon”, en dat Rijneveld daaraan voldoet. Ook het feit dat Rijneveld in 2020 de internationale Booker Prize won droeg daar mogelijk aan bij. Meulenhoff: “Daarnaast zijn beiden niet bang om zich uit te spreken, Rijneveld maakt zaken als gendergelijkheid en mentale weerbaarheid bespreekbaar en we herkennen in haar de passie en strijd voor een inclusieve samenleving.” Daarnaast laat Meulenhoff weten dat er zogenoemde sensitivity readers worden ingezet. Dit zijn eigenlijk een soort peer-reviewers met verschillende achtergronden. Voordat werken worden gepubliceerd lezen zij het om er zeker van te zijn dat er geen kwetsend taalgebruik, stereotypering of een verkeerde voorstelling van bepaalde zaken voor minderheden of achtergestelde groepen in zit. Dit leidde wederom op kritiek uit de hoek van sociale media. Dit zou namelijk kunnen leiden tot censuur.

Rijneveld heeft natuurlijk een goed punt; wanneer Amanda Gorman zelf heeft besloten dat Rijneveld haar werk moet gaan vertalen, wie zijn wij dan om daarover te oordelen. Ongetwijfeld heeft Meulenhoff Rijneveld aangedragen als potentieel vertaler. Het is uiteraard niet te verwachten dat Gorman, of haar uitgeverij Penguin Random House, verstand hebben van Nederlandse dichters of spoken word-artiesten. Dan is het niet gek als je accepteert wat je voorgeschoteld krijgt, wat je niet kent kun je immers niet kiezen. Meulenhoff had hier een keuze en die is gevallen op een naam die goed verkoopt.

Als we er vanuit gaan dat het team van Gorman voor Rijneveld koos naar aanleiding van de door Meulenhoff aangeleverde keuze, heeft Janice Deul een punt: er zijn in Nederland veel auteurs van kleur die de boodschap van Gorman veel krachtiger over kunnen brengen. En wanneer Meulenhoff zich door het proces van sensitivity readers wil worstelen, waarom niet al in de eerste instantie de tekst laten vertalen door iemand van kleur? Deul ziet hier een patroon: “Een dergelijk blijk van vertrouwen wordt niet vaak aan mensen van kleur gegund. Integendeel. Of het nu gaat om mode, kunst, bedrijfsleven, politiek of literatuur, de verdiensten en kwaliteiten van zwarte mensen worden maar sporadisch naar waarde geschat – als ze überhaupt al worden gezien. Iets dat in het kwadraat geldt voor zwarte vrouwen, die stelselmatig worden gemarginaliseerd.”

Historicus Han van der Horst gooit het op inlevingsvermogen en schrijft erover: “Het is [niet] zo dat geestverwanten van auteurs de beste vertalingen leveren. De vertaling van Celine’s Voyage au bout de la nuit door Emanuel Kummer is nog steeds onovertroffen. Toch was hij in tegenstelling tot de auteur bepaald geen racist, fascist of antisemiet.” Het was voor Emanuel Kummer dan ook vast prettig dat Voyage au bout de la nuit niet gaat over racisme. Het werk van Amanda Gorman gaat wel over racisme en juist het inlevingsvermogen is iets wat hierbij problematisch is. Dit omdat inleven, in het geval van systematische ongelijkheid, heel moeilijk is. 

Nu Rijneveld de opdracht teruggeeft gaat Meulenhoff een nieuw team samenstellen. Janice Deul geeft alvast een voorzet: “Graag deel ik enkele namen uit mijn persoonlijke netwerk. Een lijst die dus bij lange na niet compleet is: Munganyende Hélène Christelle, Rachel Rumai, Zaïre Krieger, Rellie Telg, Lisette MaNeza, Babs Gons, Sanguilla Vabrie, Alida Aurora, Pelumi Adejumo. Stuk voor stuk talenten die het literaire landschap verrijken en die vaak jarenlang vechten om erkenning. Hoe zou het zijn om een van hen de klus te laten klaren? Zou dat Gormans boodschap niet krachtiger maken?”

Zoals uit dit citaat duidelijk wordt ontbeert het Nederland in elk geval niet aan vrouwelijke schrijvers van kleur en ja, zij zouden Gormans boodschap inderdaad krachtiger maken. Dat maakt een vertaling door iemand met een wit perspectief echter niet onwaardevol: laat Marieke Lucas Rijneveld alsnog het gedicht vertalen, maar niet alleen. Wanneer je meerdere vertalingen maakt, kun je zowel gekleurd als wit perspectief belichten. Daarmee leg je precies de kern bloot waar de verontwaardiging vandaan komt en dan? 

Dan kan men met elkaar in gesprek.

--

Daniël Klok

Efteling publiceert een sprookjesverhaal van Marc de Hond

Efteling publiceert een sprookjesverhaal van Marc de Hond


Theatermaker en rolstoelsporter Marc de Hond heeft, kort voordat hij in juni 2020 overleed, een sprookje voor de Efteling geschreven. Het attractiepark in Kaatsheuvel brengt samen met twee uitgeverijen De redders van Ruigrijk, zoals het verhaal heet, komend voorjaar in verschillende versies uit.

De Hond overleed begin juni op 42-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker. Marc David de Hond (Amsterdam, 21 september 1977 – Badhoevedorp, 3 juni 2020) was een Nederlands tv-presentator, ondernemer, schrijver, theatermaker en speler van het Nederlands rolstoelbasketbalteam. Ook was hij actief als dj bij de radiozenders 3FM en Caz!

Hij presenteerde op televisie onder andere de programma's Expedition Unlimited voor LLiNK en De Rekenkamer voor de KRO op Nederland 3 en was de vaste commentaarstem van pokerwedstrijden op RTL 7. In augustus 2008 verscheen zijn eerste boek met de titel Kracht, waarin hij schreef over zijn revalidatie na het oplopen van een dwarslaesie in 2002. In 2015 toerde hij door Nederland met zijn eerste solo theatervoorstelling Scherven brengen geluk, eind 2016 volgde zijn tweede show: Wie bang is, krijgt ook klappen en in 2018 Voortschrijdend Inzicht.

Van de De redders van Ruigrijk verschijnt als prentenboek, in voorleesversie én als een tactiel prentenboek, speciaal voor kinderen met een visuele, auditieve of communicatieve beperking. In deze versie zijn de illustraties voelbaar en wordt de tekst zowel in drukletters als in braille weergegeven.

Het boek gaat over Rutger, een jongen die de sterkste en stoerste ridder van het land wil worden. Maar omdat Rutger in een rolstoel zit, lijkt dit een moeilijk te verwezenlijken droom. Toch besluit hij, als een draak de bewoners van Ruigrijk bedreigt, op pad te gaan met zijn blinde buurmeisje Ella. De Efteling realiseert de boeken in nauwe samenwerking met de Stichting PrentenboekenPlus en uitgeverij Unieboek Het Spectrum.

Remona de Hond, de weduwe van Marc, noemt het uitbrengen van De redders van Ruigrijk "de bekroning op de samenwerking met de Efteling". "Vlak voor zijn overlijden heeft hij duidelijk laten weten dat dit een van zijn laatste wensen was. Ik ben erg trots en dankbaar dat de Efteling op deze manier zijn naam vereeuwigt."

Marc de Hond hielp de Efteling al een paar jaar als adviseur om het park toegankelijker voor iedereen te maken. Dit heeft bijvoorbeeld geleid tot de speeltuin Nest!, die deze zomer in de Efteling wordt geopend en zijn toegankelijke karakter te danken heeft aan zijn adviezen.

--

Sabine Bunschoten

Paul McCartney komt eind dit jaar met eigen boek

Paul McCartney komt eind dit jaar met eigen boek


Goed nieuws voor fans van The Beatles en Paul McCartney. De zanger komt binnenkort met een eigen boek, waarin hij nooit eerder vertoonde foto’s, brieven en songteksten deelt.

Paul McCartney is een Brits popmuzikant en componist. Hij werd in de jaren '60 bekend als basgitarist, pianist, gitarist, zanger en songwriter van The Beatles. Zijn muzikale samenwerking met John Lennon wordt nu nog steeds beschouwd als een van de succesvolste in de popmuziek.

Paul McCartney komt eind dit jaar met een eigen boek waarin hij nooit eerder vertoonde foto's, brieven en songteksten deelt. In het boek staan zo'n 154 liedjes op alfabetische volgorde. Die komen uit zijn jeugd, uit zijn tijd met The Beatles en Wings, maar ook uit recente jaren. Bij de nummers schrijft de 78-jarige McCartney verhalen over zijn leven en het maken van muziek. Het boek heet The Lyrics en komt in november uit. "Iedereen vroeg er steeds naar, maar het was nooit het goede moment hiervoor", aldus McCartney in een aankondiging op Facebook.

"Ik heb nooit een dagboek bijgehouden. Wat ik wel heb, zijn mijn liedjes. Die dienen ook als een soort dagboek,." aldus McCartney.

https://www.facebook.com/PaulMcCartney/videos/422106042225850/ ← link naar de aankondiging door McCartney zelf!

--

Sabine Bunschoten

Shortlist Socratesbeker 2020 bekend

Shortlist Socratesbeker 2020 bekend


Op 23 februari 2021 maakte de stichting de maand van de filosofie de shortlist van de socratesbeker bekend. Elk jaar reikt Stichting Maand van de Filosofie de Socratesbeker uit aan de auteur van het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek. Dit jaar is het thema van de Maand van de Filosofie ‘De natuur was hier’. Tijdens een feestelijke uitreiking introduceren de auteurs van de shortlist hun boeken. Moderator Thomas Muntz zal vervolgens met de genomineerden in gesprek gaan, waarna de jury beslist wie er dit jaar met de Socratesbeker naar huis gaat. De jury selecteerde vijf boeken die kans maken op de prijs voor het beste filosofieboek van 2020:

  • Tinneke Beeckman – Machiavelli’s lef. Levensfilosofie voor de vrije mens
  • Miriam Rasch – Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme
  • Katrien Schaubroeck – Iris Murdoch: Een filosofie van de liefde
  • Marjan Slob – De lege hemel. Over eenzaamheid
  • Ruud Welten – Wie is er bang voor Simone de Beauvoir? Over feminisme, existentialisme, God, liefde en seks

In Amsterdam vindt op vrijdag 2 april 2021 de uitreiking van de socratesbeker plaats in SPUI25 van 17:00 - 18:30 uur. Je kunt het programma digitaal volgen middels een livestream. Aanmelden kan via deze link.

--

Sabine Bunschoten

Boekenweek verplaatst naar de zomer, maar wat is er dan te doen?

Boekenweek verplaatst naar de zomer, maar wat is er dan te doen?


De Boekenweek 2021  is in verband met corona verplaatst naar de zomer. Van 6 tot en met 14 maart is er dus geen Boekenweek, maar het zal wel een week vol boeken worden. In die week organiseert de CPNB onder de titel ‘Het voorwoord van de Boekenweek’ namelijk verschillende on- en offline activiteiten het boek te vieren. Het CPNB roept iedereen op om zijn of haar favoriete boekhandel te blijven steunen. De Boekenweek zelf zal in de zomer plaatsvinden wanneer de boekhandels en bibliotheken weer volledig open zijn. Vanwege de pandemie kunnen de start en afsluiting van de Boekenweek, het traditionele Boekenbal en de vrij reizen dag van hoofdsponsor NS, deze editie niet doorgaan.

“Was een boekenweekthema ooit zo actueel als Tweestrijd,” aldus directeur Eveline Aendekerk van de CPNB. “De Boekenweek is hét jaarlijkse feest in de boekhandel en bibliotheek. Maar wat voor een feest is het als de winkels en bibliotheken nog dicht zijn en we alleen een afhaalloket tot onze beschikking hebben? Er is op dit moment nog teveel onduidelijkheid over de situatie begin maart om vol in te zetten op dit grote jaarlijkse lezersfestijn. We hebben daarom besloten gehoor te geven aan het dringende verzoek van de boekhandels om de Boekenweek pas te vieren wanneer zij open zijn.” 

Hieronder lees je welke activiteiten wel doorgaan:

Het voorwoord van de boekenweek
Het voorwoord van de Boekenweek vindt plaats in de originele periode van de Boekenweek, van 6 tot en met 14 maart. Met het Boekenweekthema ‘Tweestrijd’ in het achterhoofd, zijn er deze week diverse on- en offline activiteiten. Dit alles om de lezers ook in maart te laten zien welke prachtige boeken er te koop en te leen zijn en hen op te roepen om hun favoriete boekhandel te blijven steunen.

Boekenweekgedicht
Trouw publiceert op zaterdag 27 februari (als aftrap van het Voorwoord van de Boekenweek) het Boekenweek Gedicht met het Boekenweekthema ‘Tweestrijd’.

De Kleine komedie en NS
De Nederlandse Spoorwegen zijn sinds 2001 hoofdsponsor van de Boekenweek. Dit betekent in 2021 twintig jaar hoofdsponsorschap, de CPNB wil dit niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Daarom organiseren de CPNB, de Schrijverscentrale en het Letterenfonds in De Kleine Komedie auteursoptredens op het (online) podium van het theater. De optredens worden mede mogelijk gemaakt door de NS.

Het Boekenbal op tv
Met vele honderden auteurs en het boekenvak het glas heffen in Internationaal Theater Amsterdam is niet verantwoord, ook niet deze zomer. De 80ste editie van het Boekenbal zal daarom niet doorgaan. Op 5 maart zal er wel een speciale tv-uitzending zijn vanuit de lege schouwburg in Amsterdam. Diverse bekende schrijvers passeren de revue om op unieke wijze samen het boek te vieren en tegelijkertijd voor de kijker thuis een tipje van de sluier van het traditionele Boekenbal op te lichten. Meer informatie volgt later.

Schrijvers Optredens en auteursbezoeken
Optredens van schrijvers in het land zijn een vast onderdeel van de Boekenweek. In overleg met de Schrijverscentrale kan worden bekeken welk optreden (online) door kan gaan en welke optredens in maart beter uitgesteld kunnen worden. 

De Boekenweek in de zomer, met het Boekenweekgeschenk en Boekenweekessay
Het Boekenweekgeschenk Wat wij zagen van Hanna Bervoets krijgen lezers aankomende zomer cadeau van hun favoriete boekhandel bij besteding van € 15 aan Nederlandstalige boeken. Ook het Boekenweekessay De genocidefax van Roxane van Iperen zal dan voor € 3,75 te koop zijn. Om de drukte te spreiden en lezers te stimuleren hun favoriete boekhandel te steunen zijn deze uitgaven een hele maand beschikbaar.

Eus’ Boekenclub vanaf 8 maart op NPO 2
Aanvankelijk waren de afleveringen gepland voor de boekenweek, maar nu die is verplaatst hebben de programmamakers besloten het programma toch op de geplande data uit te zenden. De vijf uitzendingen zijn van 8 tot en met 12 maart elke avond om 19.25 uur op NPO 2 te zien. Meer lezen, klik hier.

--

Sabine Bunschoten

Drie Gouden Boeken Paul van Loons 'Dolfje Weerwolfje'

Drie Gouden Boeken Paul van Loons 'Dolfje Weerwolfje'


Op de 25e verjaardag van Dolfje Weerwolfje bekroont de CPNB drie boeken uit de serie met een Gouden Boek. Het gaat om de titels Dolfje Weerwolfje, SuperDolfje en Weerwolfnachtbaan. Een kinderboek krijgt een Gouden Boek wanneer er meer dan 75.000 exemplaren van zijn verkocht. Paul van Loon reageert enthousiast: “Ouders en kinderen beleven al 25 jaar veel (voor)leesplezier aan de boeken. Dolfje maakt kinderen blij. Wat wil ik als schrijver nog meer!”

Eveline Aendekerk, directeur van Stichting CPNB, verraste Paul van Loon met de Gouden Boeken en trapte daarmee de Dolfje Weerwolfje Week af, die dit jaar van 27 februari tot en met 7 maart plaatsvindt. Er verschijnt in deze week een speciale editie van SuperDolfje en op 24 februari verschijnt het nieuwste boek van de serie: Weerwolfraket

De Dolfje Weerwolfje-serie bestaat ondertussen uit 23 boeken. Vijf boeken in de serie werden bekroond met de Prijs van de Nederlandse Kinderjury. Dolfje Weerwolfje is vertaald naar onder andere het Spaans, Duits, Engels, Fins, Zweeds, Frans, Italiaans en Koreaans.

Meer lezen? Kijk op de website van Dolfje Weerwolfje

--

Daniël Klok

Franca Treur schrijft bemoedigende brief aan Lale Gül

Franca Treur schrijft bemoedigende brief aan Lale Gül


Schrijver en freelance journalist Franca Treur schrijft een bemoedigende brief aan Lale Gül naar aanleiding van Güls debuutroman Ik ga leven, in februari dit jaar uitgekomen. De autobiografische roman gaat over Büsra, een vrouw die door haar streng islamitische opvoeding op zoek gaat naar de grenzen van het geloof. Daar kwamen nogal wat negatieve reacties op. Gül laat in een interview weten dat ze berichten krijgt als: “je maakt ons zwart en je maakt ons belachelijk, je brengt ons schande.” Franca Treur schrijft in haar brief aan Gül over Ik ga leven: “Het is echt bijzonder van stijl. De rauwe humor in combinatie met je bittere toon werkt echt heel erg goed. De oneliners zijn vaak ontzettend raak.” Treur laat weten dat ze de situatie herkent, zij brak zelf met haar christelijke opvoeding en schreef over soortgelijke thematiek in haar debuutroman Dorsvloer vol confetti. Ook biedt Treur Gül een praktische oplossing:

“Dat je veel shit over je heen krijgt, had je vast wel verwacht. Ik schrik ervan dat er zoveel ‘vreemden’ zich met jou en je familie bemoeien. Wat ontzettend akelig. Eng ook. [...] Ik weet niet hoe hoog de nood is, maar weet dat een uitgeverij (Prometheus, red.) er ook is om je te helpen als jij in de problemen komt door je boek. En in geval van acute nood mag je ook bij mij aankloppen. Ik woon in Amsterdam-west [...] Als je dit te aanmatigend vindt (ik ken je immers niet) moet je dit maar als niet verzonden beschouwen.”

--

Daniël Klok

Marieke Lucas Rijneveld vertaalt Amanda Gormans 'The Hill We Climb'

Marieke Lucas Rijneveld vertaalt Amanda Gormans 'The Hill We Climb'


Nederlandse schrijver en dichter Marieke Lucas Rijneveld (bekend van De avond is ongemak) laat via Instagram weten dat ze ‘ja’ heeft gezegd op de vraag of ze The Hill We Climb van Amanda Gorman wil vertalen. Gorman, Amerikaans dichter en activist werd in 2017 al uitgeroepen tot National Youth Poet Laureate. Ze oogstte dit jaar wereldwijd bekendheid en lof door haar voordracht van The Hill We Climb tijdens de inauguratie van Amerikaanse president Joe Biden.

Marieke Lucas Rijneveld schrijft enthousiast op haar Instagrampagina: “At a time of increasing polarization, Amanda Gorman shows in her young voice the power of Spoken word, the power of reconciliation, the power of someone who turns their eyes to the future instead of looking down. When I was asked to translate all I could do was say yes and get behind her.”

--

Daniël Klok

De 24 uur van Paul van Ostaijen

De 24 uur van Paul van Ostaijen


21 en 22 februari organiseerden Theater Elckerlyc (Antwerpen) en Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond (Amsterdam) De 24 uur van Paul van Ostaijen. 22 februari is het 125 jaar na de geboorte van de modernistische Vlaamse dichter, beroemd van het gedicht waarvan de eerste zin luidt: “Boem. Paukeslag. Daar ligt alles plat.” Ook viert dichtbundel De bezette stad, waarin dit gedicht staat, dit jaar haar 100e verjaardag.

De 24 uur van Paul van Ostaijen bestond uit een online marathonuitzending vanuit zowel Antwerpen als Amsterdam. Er waren optredens van onder andere Spinvis, Saartje Van Camp, Jaouad Alloul, Gustaaf Peek, Sanneke van Hassel, Aafke Romeijn, Lucky Fonz III, Anke Verschueren, Iduna Paalman, Shamisa Debroey, Lisette Ma Neza, Maja-Ajmia Zellama, Hannah van Binsbergen, Mira en Alex Deforce, die elk een eigen invulling gaven aan hun reactie op de bundel De bezette stad. De bundel werd zodoende omgevormd tot een multimediaal kunstwerk waar meer dan 100 kunstenaars aan meewerkten onder de noemer De besmette stad. In Antwerpen leidde Lies Steppe de avond, en in Amsterdam heette Kila van der Starre de gasten welkom.

Hier kijk je een deel van de finale, uitgezonden op 22 februari vanaf 19.30 terug

Meer lezen? Kijk op de website van De Brakke Grond

--

Daniël Klok

Genomineerden Herman de Coninckprijs bekendgemaakt

Genomineerden Herman de Coninckprijs bekendgemaakt


De jury van de Herman de Coninkcprijs voor poëzie maakte op 21 februari de genomineerden voor dit jaar bekend. Op deze dag zou Herman de Coninck, Vlaams dichter, essayist en bekend als “de man die zijn volk poëzie leerde lezen”, 77 jaar zijn geworden. De voorzitter van de jury is prof. dr. in de taal- en letterkunde Elke Brems. Verder bestaat de jury uit de levenspartner van De Coninck Kristien Hemmerechts, journalist Kristien Bonneure, freelancer in de literaire wereld Marije Koens en Anne ter Beek, voorzitter van INDEX Poetry Books in Leiden.

De vereisten voor de nominaties zijn dat de bundels tussen 1 januari 2020 en 31 december 2020 zijn verschenen en één moet een debuut zijn. De jury selecteerde deze bundels uit een totaal van 115 inzendingen.

De genomineerden zijn:

Guillaume, Kreek Daey Ouwens

& rol door, K. Michel

Wie was ik, Alfred Schaffer

Het stad in mij, Maud Vanhauwaert

Big data, Anne Vegter

Parkplan, Wout Waanders

De jury maakt winnaar  21 maart (Wereld Poëziedag) de winnaar. De prijs bestaat uit een geldbedrag van € 7.500.

Meer lezen? Kijk op de website van de Herman de Coninckprijs

--

Daniël Klok

Interview met Robbin Reijnen, oprichter van Bksy

Interview met Robbin Reijnen, oprichter van Bksy


“Zeg me wat je leest, dan zeg ik wie je bent!”

Bksy (uitgesproken als ‘Boeksie’) is een mobiele app waarmee je toegang krijgt tot de boekencollectie van anderen. Het is een soort boekenuitwisseling tussen lezers. Door je eigen boeken in te scannen met je telefoon kun je boeken beschikbaar stellen aan de mensen die bij je in de buurt of in je dorp of stad wonen. Bksy zoekt het vertrouwen bij zijn lezers in de nabijheid. Haar missie: ‘Boek- en leesliefhebbers zoveel mogelijk boeken laten uitwisselen.’ Op dit moment heeft Bksy zo’n 8000 gebruikers.

Een van de initiatiefnemers van Bksy is Robbin Reijnen. Hij woont in Utrecht en rondde in 2012  zijn studie af. Met de oprichting van Linc  tijdens zijn afstuderen is eindelijk Reijnens ondernemende leven gestart. Uit zijn bedrijf zijn diverse nieuwe startups, initiatieven en programma's ontstaan. Het is begonnen met Wonderlab en Droomcafé, waarin met name anderen worden gefaciliteerd om succesvol te innoveren en ondernemen. Daar heeft hij zich steeds meer gespecialiseerd in het trainen, begeleiden en kick starten van (studerend) ondernemend talent. In 2015 is daar zijn eigen startup Bksy bijgekomen waarin Reijnen zichzelf ontwikkelt en specialiseert in ondernemen binnen de (digitale) deel- en platformeconomie. Reijnen heeft een fascinatie voor de boekenkast van anderen: “Wat lezen zij? En wat staat er in al die mooie boekenkasten achter de voordeuren van mensen. En daarna dacht hij: wat nou als je deze boeken kan delen met elkaar?” Hij zag het als een middel om met elkaar in contact te komen; een verbindingsmiddel. Reijnen: “Zeg me wat je leest, dan zeg ik wie je bent, is een bekend gezegde. Je krijgt door de boeken die iemand leest een goed beeld van wie iemand is.” 

Hoe werkt Bksy dan eigenlijk? 
Allereerst kun je via je telefoon of IPad op de app store of via Google Play Bksy downloaden. Vervolgens maak je een account aan, dit kan met je Apple- of Facebook account. Maar je kunt ook handmatig een nieuw account aanmaken. Daarna vraagt Bksy om je boekenkast locatie in te stellen en je profiel verder aan te maken. In de onderste balk heb je een keuzemenu (‘ontdek’, ‘notificaties’, ‘sociaal’, ‘boeken’ en ‘profiel’). Om een boek te zoeken ga je naar ontdek en voer je vervolgens het boek in dat je wil lezen. Als het boek er is, klik je het aan en kun je een samenvatting lezen en toont de app hoeveel van deze exemplaren bij jou in de buurt zijn, om te lenen. Hier klik je op en vervolgens kun je een leenverzoek doen. Wanneer je leenverzoek wordt geaccepteerd, dan krijgt de uitlener je e-mailadres en jij die van de uitlener zodat jullie een afspraak kunnen maken.
Om een boek van je eigen collectie toe te voegen ga je in het keuzemenu naar boeken. Rechts boven in het scherm zie je een plusje staan, hier klik je op om een boek toe te kunnen voegen. Vervolgens kun je de barcode (ISBN) scannen van het boek, of je voert deze handmatig in. Je kunt van het boek dat jij toevoegt ook een recensie schrijven en alle productspecificaties invoeren.

Om de app met vrienden te kunnen gebruiken, ga je in het keuzemenu naar sociaal. Hier kun je vrienden uitnodigen en vervolgens kun je met hen boeken uitwisselen. Het is niet mogelijk om in de app van Bksy daadwerkelijk het boek te lezen. Het is wel mogelijk om te zien wie welk boek heeft, om deze te leen te vragen.
Er zijn nu zo’n 8000 gebruikers en er staan ongeveer 80.000 titels op Bksy. Er worden op dit moment 1443 boeken uitgeleend.

Het platform roept interessante vragen op. Want hoe zit dat dan met de boekhandel, vormt Bksy niet een bedreiging voor een sector die het tijdens deze crisis enorm zwaar te verduren heeft? En waar zit het verdienmodel, aangezien de applicatie gratis is voor de consument? In dit interview geeft Reijnen meer inzicht in zijn bedrijf Bksy. Bekijk hier het youtubekanaal van Bksy met onder andere uitleg over het gebruik van de app.

Waar komt je passie voor het lezen van boeken vandaan?
“Ik heb de passie voor het lezen van boeken niet van jongs af aan. Heel eerlijk gezegd zag ik het boek meer als een designproduct. Ik was vooral geïnteresseerd in het boek als mooi product of hebbedingetje. In de zomer las ik zeker een paar goede romans. Dit is afgelopen jaren wel helemaal omgedraaid door Bksy. Ik lees tegenwoordig heel wat meer dan vroeger. Bksy ontstond niet zozeer door het lezen, veel meer vanuit mijn interesse voor de mensen en om te kijken hoe je de verbinding tussen mensen kunt versterken.”

Hoe zou je de missie van Bksy omschrijven?
“Heel kort door de bocht: mensen zoveel mogelijke boeken laten uitwisselen middels Bksy.” 

Waarom? 
“Boeken staan grotendeels  niks te doen. Terwijl er veel waarde in boeken zit. In de eerste plaats om gelezen te worden door anderen. Maar daarnaast dus ook als connectiemiddel. Door dat we meer boeken delen, delen we meer verhalen. Als we meer verhalen delen komen we meer met elkaar in contact; worden we verrijkt en geïnspireerd.”

Welk probleem lost Bksy op?
“Concreet: de beperkte toegang tot boeken. Het volgende boek dat je wilt of moet lezen is veel dichterbij dan je denkt. Het staat al tien keer in een boekenkast bij jou in de straat of ligt bij een vriendin die je morgen toch al ziet. 
Niet iedereen wil elk boek wat hij of zij wil lezen ook permanent bezitten. Als je een medium tot heavy lezer bent dan kunnen de meeste mensen het gros van deze boeken niet in de kast opslaan. Met Bksy kun je zo’n boek toch lezen, zonder het te kopen. Zeker omdat lang niet alle boeken in de bibliotheek staan of nog beschikbaar zijn in de boekhandel is Bksy een grote toevoeging op het boekenaanbod. Voor studenten betekent dit dat Bksy toegang verleent tot kennis. Voor verzamelaars betekent het dat Bksy toegang verleent tot ruimte:, wanneer ze thuis geen plek meer hebben om de boeken kwijt te kunnen, kunnen ze via ons tijdelijk een boek bezitten, door te lenen.” Op veel andere gebieden in ons leven draaien we van bezit naar toegang. Bij boeken is dit nog mondjesmaat het geval. Dit willen wij veranderen.”

Door de coronacrisis hebben veel boekhandels het zwaar. Er is zelfs een campagne opgestart om de consument aan te zetten boeken bij de boekhandels te halen. Gaat Bksy er niet voor zorgen dat nog meer  boekhandels failliet gaan? 
“Ik kan het niet hard maken, maar wij zijn overtuigd van niet, integendeel. Bksy- gebruikers zijn ‘medium’ tot ‘heavy’ boekenliefhebbers. Dit zijn al mensen die boeken kopen bij hun lokale boekhandel. Kortom, het kan volgens ons naast elkaar bestaan en elkaar versterken. Voorbeeld: ik ontdek via Bksy een nieuw boek bij een vriendin in de boekenkast. Ik leen het van haar. Vervolgens denk ik” ‘dit is zo goed, ik wil dat laatste boek van deze schrijver sowieso lezen en dit boek wil ik echt hebben.’ Ik koop het bij mijn lokale boekhandel. Dit voorbeeld is letterlijk een eigen voorbeeld van mijzelf. Ik leende het boek Oorlog en Terpentijn van Stefan Hertmans. Ik was verkocht en wil nu al zijn boeken hebben. Delen, lenen, (2de hands) kopen. Het hoort bij elkaar.”

Wat zijn de langetermijndoelen van Bksy?
“Bksy uitbouwen naar zo’n 50 tot 100 duizend gebruikers en het liefst nog veel meer natuurlijk. Bksy is afhankelijk van massa gebruikers per regio . Hiermee bedoel ik dat er wel een aantal gebruikers in jouw regio de app moeten gebruiken, om de boeken te kunnen uitwisselen. Hoe meer mensen de app gebruiken, hoe beter. In grote steden hebben we al een goede dekking, in de regio moeten we nog groeien om relevant te zijn. We moeten een groeiversneller zien te pakken. We willen serieuzer worden, zodat het verdienmodel mee kan groeien.” 

Hoe zit het tussen Bksy en de bibliotheken?
“We delen dezelfde missie natuurlijk. Toch verschillen we erg van elkaar. Samenwerken kan veel opleveren, maar is ook een uitdaging. Wij zijn klein, digitaal, snel en moeten het zelf rooien. De bibliotheek is groot, publiek en log. Ik geloof in samenwerking, maar die moet dan goed gefaciliteerd worden door serviceorganisaties van bibliotheken.”

Maar hoe zit het met het verdienmodel?
“Het is gratis om lid te worden van Bksy. We hebben premium functionaliteiten ontwikkeld waar wel voor betaald wordt. Dit zijn functionaliteiten waarmee bijvoorbeeld scholen Bksy professioneel inzetten om hun bibliotheek mee te beheren. Daarnaast kun je op ons platform de boeken kopen als je dat wilt. Uiteindelijk willen wij dit het liefst koppelen aan de lokale boekhandel, om hen zo te steunen. Dit pas goed bij onze waarden en onze gebruikers. Misschien moeten we wel gaan samenwerken met Bazarow?”

Wil je meer te weten komen over Bksy? Klik hier

--

Sabine Bunschoten

 

Eus’ Boekenclub vanaf 8 maart op NPO 2

Eus’ Boekenclub vanaf 8 maart op NPO 2


Vanuit het Burgerweeshuis in Deventer presenteert schrijver en televisiemaker Özcan Akyol een vrolijk en energiek programma waaruit de liefde voor de literatuur spreekt. Een week lang wordt in de Eus’ Boekenclub het plezier van het lezen en alles daaromheen gevierd. Aanvankelijk waren de afleveringen gepland voor de boekenweek, maar nu die is verplaatst hebben de programmamakers besloten het programma toch op de geplande data uit te zenden. De vijf uitzendingen zijn van 8 tot en met 12 maart elke avond om 19.25 uur op NPO 2 te zien.

In een nachtclub achtige setting, met huisartiest Lakshmi, staat dagelijks een nieuw boek van een bekende Nederlandse schrijver centraal. De desbetreffende schrijvers, Peter Buwalda, Simone van der Vlugt, Lize Spit, Rutger Bregman en Adriaan van Dis, gaan in de uitzending met een leesclub in gesprek over het boek: wat vinden de lezers van het boek? 

De leesclub bestaat uit bekende nederlanders uit de cultuur-, media- en sportwereld; van rapper Willie Wartaal tot historicus Maarten van Rossem. Zij lazen het boek aandachtig  en stellen samen met Eus vragen aan de schrijver. Vervolgens komen verzamelaars van bijzondere boekencollecties aanbod. Ook is  een poëzievoordracht van een dichter, onder wie de in Deventer geboren Ellen Deckwitz.

Door corona is er maar één persoon in het publiek: cabaretier Stefano Keizers. Hij  heeft een Eus’ Boekenclub-seizoenkaart en wordt elke avond hartelijk door Eus ontvangen en uitgezwaaid.

--

Sabine Bunschoten

13 maart: de Nacht van de Literatuur krijgt proloog 'Avond van het boek'

13 maart: de Nacht van de Literatuur krijgt proloog 'Avond van het boek'


De Nacht van de Literatuur in Amersfoort moest afgelopen jaar door corona uitwijken naar 13 maart. Omdat corona een spelbreker blijft is het evenement wederom verplaatst en wel naar 18 september. Om dit voorjaar toch een evenement omtrent literatuur te organiseren is er nu op 13 maart De Avond van het Boek. Programmamaker Tim den Besten interviewt schrijver en Booker Prize-winnaar Marieke Lucas Rijneveld en auteur van het boekengeschenk Hanna Bervoets. Het gesprek zal gaan over hun boeken, het schrijverschap, het winnen van prijzen en het schrijven van het geschenk voor een uitgestelde Boekenweek. Rijneveld is overigens geen onbekende op de Nacht van de Literatuur, in 2017 was zij ook te gast. Dit evenement is online te volgen en kost €7,50. Tickets koop je hier via Bibliotheek Eemland in Amersfoort.

--

Daniël Klok

Uit de hoek deel 5. Door een vos op de rails

Uit de hoek deel 5. Door een vos op de rails


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Zoals het een middelbare scholier betaamt, vond ik literatuur, echte literatuur, maar suf. Totdat ik dat ouwe verhaaltje van de vos las. Van den vos Reynaerde.

Niet gehinderd door enige kennis was ik er als zestienjarige aan begonnen. Ik zat in het eindexamenjaar van de havo en begon een héél klein beetje schik te krijgen in lezen.

Dat gebeurde pas echt door toedoen van Willem, die vage man ‘die Madocke maakte’. Want door hem werd ik vele eeuwen teruggevoerd, in levendige taferelen die heel herkenbaar menselijk aandeden. En ik had er een bioscoopkaartje noch een stripboek voor nodig.

Ja, het was een wonder.

Van de vos Reynaerde. Ik leerde eruit en ik vermaakte me ermee! Het waren twee vliegen in één klap. Tot leringhe ende vermaeck, heette dat, zo begreep ik. Zo grappig. En wéér wat geleerd.

De verveling week. De saaiheid smolt. Mijn leven was gered.

Onder meer vanwege mijn enthousiasme over de vos en zijn streken  ben ik in Leiden Nederlandse taal en letterkunde gaan studeren. Alas poor Marc! Ach ja, het kan verkeren, zoals Bredero, nog een favoriet, me geleerd had. Vooral door het Gotisch en al het dorre proza van rederijkerachtigen en andere literatoren, ben ik er algauw weer mee gestopt.

Een neerlandicus ben ik aldus niet geworden. Maar ik was wel gekust door de liefde voor mijn moedertaal – en door wat mijn vader daar mee deed: lyrisch jeremiëren en prachtig liederlijk schelden.

Heerlijk.

En het was de snaakse schelm Reynaert die me verder op het spoor bracht. Hij zette zogezegd het boek als geschenk op de rails. Want wat een heerlijk boek was dat! En zo oud al! En toch zo fris als een hoentje. Ik kon als puberende scholier Willem’s werk maar mooi in het origineel lezen èn waarderen. 

Mijn hemel, wat was dat!? Ik kon lachen, nee: me bescheuren om een boek dat ongeveer precies 700 (zévenhonderd!) jaar geleden voor mijn geboorte geschreven werd. Dat ‘ongeveer precies’ stond zo in mijn weinige aantekeningen die ik maakte op een papiertje dat ik gebruikte als bladwijzer in het pocketje. Ik las het gewoon in het Middelnederlands en dat ging me best goed (lees: gemakkelijk) af. Het was een wonder. Niets minder dan dat. En een openbaring. Dat al helemaal.

Al die andere middeleeuwse werken konden me gestolen worden. Het beroemdste ‘Oudnederlandse’ zinnetje Hebban olla vogala nestas enzovoort, dateerde van nog weer veel eerder maar was, vond ik, ook meisjesachtig stom. En al die hoofse liefdesverhalen, die waren met hun zoetsappigheid ook niet aan mij besteed. De zogenaamde hoofse deugden (gematigdheid, beheersing, welsprekendheid) en die veelgeroemde schoonheid van het hoofse leven deden me bráken. Al die schijnheilige leugenachtigheid ook.

Floris ende Blancefloer bijvoorbeeld was een stichtelijk werkje waarin de liefde alles overwint. Kap nou, zeg. ‘Floris ende Flutkut’ schreef ik in mijn agenda. Jong en opstandig was ik, hè? En zoals het hoort met mijn hete hoofd bij heel andere dingen.

Bovendien was heel veel van dat abele werk brave namaak van buitenlandse voorbeelden (een nogal Nederlands literair verschijnsel op zich). Zo was de Roman van Walewein, die gaat over de neef van koning Arthur, geen origineel verzinsel. Al vond ik zijn naam heel mooi en bleef dat schaakbord wel in mijn geest rondzwerven: daar wàs iets mee. Maar wat? Ach, wat deed het ertoe. Niks deed ertoe. Kappen dus.

Elckerlijc vond ik een nòg mooiere naam en dat verhaal was op zich best interessant, maar het was me te kerkelijk en toch ook wel te belerend. Uiteindelijk was ook dit weer een stichtelijk werkje dat zich héél lang geleden in kerkelijke tijden afspeelde, terwijl ik, nou ja, meer geïnteresseerd was in de ontwrichtende werking van het wereldlijke leven dat ik overal om mij heen zag.

De sotternijen dan? Die waren best leuk volgens mijn wat steile leraar Nederlands. Ik kon het niet met hem eens zijn. Flauwiteiten. Dat waren het. Net zoiets als die verhaaltjes van Jan Klaassen en Katrien.

Voor de koning Arthur-verhalen nam ik trouwens liever de strip van De rode ridder ter hand: kreeg je er de plaatjes bij!

En anders was er wel mijn favoriete romanpersonage Arthur Muttah uit de Tranen der acacia’s. Mijn hatelijke vriend.

‘Waarom wil je nu juist dat boek?’ vroeg de docent Nederlands. ‘Het is een minder goed boek dan De donkere kamer van Damokles.’ Maar dat vond ik een veel te ingewikkeld verhaal. Moeilijkdoenerij.

Als ik ergens een hekel aan had, dan was het wel aan moeilijk doen, zoals volwassenen altijd deden. Nee, geef mij die Reinaert maar, die sluwe vos. Daar kon je tenminste om lachen en die nam nog wraak ook,  op al die stomkoppen om hem heen.

--

Uit een nog ongepubliceerd, veel langer stuk over Van de vos Reynaerde, dat deel uitmaakt van de bundel Proeven van bewondering I, gepland voor circa mei 2021

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

 

Bazarow Magazine nummer 4 2021 verschenen

Bazarow Magazine nummer 4 2021 verschenen


Beste Boekenliefhebber,
 
We hebben veel goed nieuws te vertellen. Zo hield Marnix Verplancke een interview met Douglas Stuart over zijn debuutroman en bestseller Shuggie Bain. Ook is er een voorpublicatie van het boek In de lengte van geoloog, bergbeklimmer, activist en auteur Myra de Rooy. Hierin verhaalt ze in realistische taal over haar barre en eenzame tocht door Noorwegen. Daarnaast is er een aangrijpende voorpublicatie genaamd Tussenland, over leven met de dood in je schoenen van Jannie Oskam. Zij schrijft een handleiding voor mensen met uitgezaaide kanker, en hun omgeving. Ook zijn er deze week columns van Liliane Waanders en hoofdredacteur Roeland Dobbelaer en schrijft Thomas Huttinga waarom hij, juist in deze tijd, leest.
 
En recent werd bekend dat de wapenindustrie de vredesbeweging gaat sponsoren, een sigarettenfabrikant geld steekt in de anti-rookcampagne van de overheid en dat bol.com de fysieke boekhandel ondersteunt met een genereuze gift. De wonderen zijn nog niet de wereld uit. 
 
Lees er alles over in dit nieuwe magazine.
 

Editie 4 openen

 

Veel leesplezier,

 

Team Bazarow
 

 

Voorbarige presentatie A.W. Bruna Uitgevers: datingapp 'Bookiewookie'

Voorbarige presentatie A.W. Bruna Uitgevers: datingapp 'Bookiewookie'


‘Daten met liefde voor lezen’ is de slogan van nieuwe datingapp Bookiewookie van A.W. Bruna Uitgevers. Een gedeelde liefde voor lezen moet singles bij elkaar brengen, voor dates waarin je nooit zonder gespreksonderwerp zit. De app moedigt aan om shelfies te plaatsen; fun fact: dit is een samenstelling (porte-manteauwoord) van shelf en selfie. Het is geen app waarbij je eindeloos swipet, maar per dag krijg je drie aanbevelingen van mensen die dezelfde smaak in boeken hebben als jij. “Want zeg nou zelf, er is toch weinig zo aantrekkelijk als een goed gevulde boekenplank?”

De app is de eerste maand gratis en kost daarna €10 per zes maanden, €12,50 voor drie, of €15,00 voor één maand. Een “gebruiker” zegt het volgende over de app:

Geïnteresseerden moeten nog even geduld hebben, de app is nog niet beschikbaar. Ook blijkt de afbeelding die bij Roos van V. staat daadwerkelijk een rechtenvrije foto te zijn van Charlie Firth, woonachtig in Londen. Ook de andere foto’s behoren toe aan andere mensen dan de namen suggereren dus het succes van Bookiewookie zal nog moeten blijken.

--

Daniël Klok

Stadsdichter Gershwin Bonevacia vertaalt kinderboek van Amanda Gorman

Stadsdichter Gershwin Bonevacia vertaalt kinderboek van Amanda Gorman


De stadsdichter van Amsterdam, Gershwin Bonevacia, gaat het kinderboek van de Amerikaanse dichter Amanda Gorman vertalen. Aanstaande dinsdag wordt in De Grote Vriendelijke Podcast bekendgemaakt dat Bonevacia voor het eerst zal schrijven voor een jonger publiek.

Gershwin Bonevacia (1992) is schrijver en sinds maart 2019 stadsdichter van Amsterdam. Hij geeft op filosofische en speelse wijze vorm aan onderwerpen als de stad, onderwijs en het verleden, maar net zo makkelijk verweeft hij Harry Potter of Balenciaga in zijn gedichten. Gershwin werkt als dichter en schrijver samen met organisaties als het Van Gogh Museum, TEDx en OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam). Daarnaast schrijft hij een maandelijks gedicht in Het Parool en droeg hij voor bij onder meer het Koningshuis en de NTR. In 2017 verscheen zijn debuutbundel Ik heb een fiets gekocht vervolgens verscheen er in 2019 een herdruk, herzien en opnieuw vormgegeven. In het voorjaar van 2020 verscheen ook de nieuwe dichtbundel van Gershwin Bonevacia bij Das Mag: Toen ik klein was, was ik niet bang.

Change Sings: A Children's Anthem van Gorman verschijnt op 21 september bij uitgeverij Van Goor. In haar eerste kinderboek roept Gorman iedereen op de eigen kracht te gebruiken om een verschil te maken, zowel in de wereld als op persoonlijk vlak. De illustraties zijn van Loren Long.

Gorman (1998) maakte tijdens de inauguratie van de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden indruk met haar voordracht van The Hill We Climb. Van dit gedicht verschijnt op 30 maart een speciale editie bij uitgeverij Meulenhoff, ook publiceren zij op 21 september haar eerste dichtbundel. Uitgeverijen in Nederland stonden te trappelen om de vertaalrechten van Gormans boeken in handen te krijgen. Uiteindelijk won Van Goor de veiling en mag het Gormans eerste kinderboek uitbrengen.

--

Sabine Bunschoten

DLVA live online over De lege hemel – Marjan Slob

DLVA live online over De lege hemel – Marjan Slob


Op donderdag 4 maart, 20.00 uur (online) gaat DLVA hoofdredacteur Roeland Dobbelaer in gesprek met schrijver en filosoof Marjan Slob over haar nieuwe boek De Lege Hemel. De lege hemel van Marjan Slob is een kleine filosofie van de eenzaamheid. Het woord ‘eenzaamheid’ zingt rond. Bezorgde beleidsmakers nemen maatregelen om de eenzaamheid onder geïsoleerde hoogbejaarden en gamende jongeren te ‘bestrijden’. Het begrip zelf wordt echter maar weinig onderzocht.

In haar nieuwe boek doet filosoof Marjan Slob dat wel. Ze presenteert ‘eenzaamheid’ als het droevige gevoel dat je krijgt wanneer je een tekort aan verbondenheid ervaart. Slob ziet eenzaamheid echter ook als een verschijnsel dat belangrijke menselijke talenten aan het licht brengt. Wanneer je eenzaam bent, lijd je immers aan wat er níét is, en dat getuigt van zelfreflectie en voorstellingsvermogen.

Roeland Dobbelaer in zijn recensie van het boek: “De lege hemel is een bijzonder rijk filosofieboek dat je aan het denken zet over je eigen situatie, over je eigen identiteit, over je eigen geluk en ongeluk, over je eigen eenzaamheid. Het geeft geen pasklare antwoorden, maar het brengt het denken over jezelf en de mensen om je heen dichterbij. Troostrijk.”

Koop hier uw kaarten

Praktisch:
- datum: 4 maart
- aanvang: 20.00 uur, einde: ca. 21.30 uur
- besproken boek: De Lege Hemel
- auteur en gast: Marjan Slob, filosoof en schrijver
- het boek is hier te bestellen
- moderator/interviewer: Roeland Dobbelaer, filosoof en hoofdredacteur Bazarow en DLV
- NB. het gesprek is online te volgen. Vooraf ontvangen mensen met een ticket een link voor online deelname redactieleden en recensenten van DLVA hebben gratis entree, stuur daarvoor een mail naar info@deleesclubvanalles.nl

Nieuwe studie over het lot van Joodse mensen, opgepakt tijdens de razzia’s van 1941 in Amsterdam

Nieuwe studie over het lot van Joodse mensen, opgepakt tijdens de razzia’s van 1941 in Amsterdam


Vermoedelijk zijn 150 Nederlandse Joden door de nazi’s gebruikt als proefpersoon voor gaskamers. Deze ontdekking deed historica Wally de Vries en ze schrijft erover in haar deze week verschenen boek De razzia's van 22 en 23 februari 1941 in Amsterdam. Het lot van 389 Joodse mannen.

De razzia’s waren Duitse represailles na de dood van een NSB’er in een vechtpartij tussen knokploegen van de NSB en de Joodse bevolking, en directe aanleiding voor de Februaristaking op 25 en 26 februari, 80 jaar geleden. De Joodse mannen werden gedeporteerd; eerst naar concentratiekamp Buchenwald, en wanneer werkongeschikt verklaard, door naar kasteel Mauthausen.

In archieven deed De Lang een akelige ontdekking: het bleek dat van 1 tot 6 september 1941 minstens 108, en waarschijnlijk 150 mannen op systematische, alfabetische wijze zijn vermoord. “Ook bleek dat hun dood administratief was gecamoufleerd en op geheime kaarten werd bijgehouden.”

De Lang noemt kasteel Mauthausen een “laboratorium voor grootschalige genocide”, en een plek waar de nazi’s “praktische kennis” op deden voor de opbouw van de Holocaust, het misleiden van de slachtoffers, het geheim houden van systematische genocide en het “aankweken van een genocide-mentaliteit onder SS’ers.”

Omdat de Nazi’s veel van de archieven bij het naderen van de capitulatie hebben vernietigd, viel niet alles te achterhalen. Wat De Lang wel ontdekte waren vragen als: "Hoeveel gas was er bijvoorbeeld nodig, hoeveel mensen konden er in een gaskamer en hoe werkte het verbranden in de crematoria? Die kennis werd later toegepast in de grotere kampen."

De Lang schrijft in haar boek een beknopte biografie van de gedeporteerde mannen. Dit om de geroofde identiteit van de slachtoffers in eer te herstellen. Van de opgepakte mannen waren er 172 getrouwd, kostwinner of hoofd van een gezin. Ze lieten samen 268 kinderen achter. 23 vrouwen waren zwanger toen hun man werd opgepakt. Acht kinderen werden geboren nadat hun vader was omgebracht.

Sander van Walsum in De Volkskrant: “Het boek van De Lange geeft een gezicht aan de vermoorden en uit de ontdekkingen blijkt hoe de massavernietiging van Joden zorgvuldig gepland, voorbereid en uitgevoerd werd door de nazi’s.” 

--

Daniël Klok

18e-eeuws poëziegenootschap voor vrouwen ontdekt door Leidse student Nederlands

18e-eeuws poëziegenootschap voor vrouwen ontdekt door Leidse student Nederlands


Derdejaars student Nederlands in Leiden, Evi Dijcks ontdekt een poëziegenootschap voor vrouwen uit de 18e eeuw. In een tijd waarin mannen het literaire veld domineren zet dichter Anna van der Aar de Sterke (Leiden, 1755 - Delft, 1831) een illuster feministisch poëziegenootschap op van maar liefst 14 vrouwen.

Dijcks onderzocht twee handgeschreven bundels van Anna van der Aar en kwam de volgende zin tegen: ‘Die Erg Denkt Vaart Erg In ’T Hart’ (‘erg’ betekent in modern Nederlands iets als ‘kwaad’, of ‘boze bedoeling’). Dit bleek de titelspreuk van een literair genootschap te zijn. Ook haar docent, Olga van Marion was niet bekend met dit genootschap. Zodoende onderzocht Dijck 26 gedichten van de hand van Anna van der Aar en kwam zo tot een reconstructie; Anna van der Aar wierf de leden voor het genootschap uit haar Delftse sociale kring.

De poëzie van Anna van der Aar bestaat uit gelegenheidsgedichten, dit zijn werken over speciale gebeurtenissen uit het leven van de dichter; festiviteiten, begrafenissen, et cetera. Dit was in die tijd een populair genre onder dichters.

Lia van Gemert, emeritus hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam heeft ook onderzoek gedaan naar vrouwen in de Nederlandse literatuur, maar is Anna van der Aar nog nooit tegengekomen: “Wat een prachtige ontdekking,” het bestaan en de zinspreuk van deze groep duidt Van Gemert als: “Wij zijn vrouwen, we zijn betrouwbaar en we zijn niet in overtreding. Dat dit poëziegenootschap niet meer bekendheid genoot wijt Dijcks aan het feit dat ze op literair gebied hun gang konden gaan zonder gestoord te worden door mannelijke onderdrukking.

BY DE TWEEDE VERJARING VAN HET VRIENDSCHAPKWEEKENDE GEZELCHAP ONDER DE SPREUK DIE ERG DENKT, VAART ERG IN ’T HART, Anna van der Aar de Sterke:

Schoon zeer ongeschikt tot zingen; k heb nogtans de lier gesnaard

Ben verheugd, en wel met rede deze vriendenkring verjaard

Wat genoegen, hartvriendinne! heden is het reeds twee jaar,

Dat we in ongestoorde vriendschap weeklyks komen by elkaar,

Ik kan meenigmaal verlangen na die blyde zaterdag

Wyl men met vermaak en stichting leerzaam boerte paren mag

Lange bloeie dit gezelchap; dat ons vry doet zyn van smart

Onze zinspreuk wordt bevestigt, Die erg denkt vaart erg in ’t hart.

Gund my nog een woord te spreken; eer ik myne reen besluit

Wyl een lid van dit gezelchap, hier verschynt als Stoplaars bruidt.

S’hemels gunst wil haar verzellen, in dien staat waar in zy treed

Ga het altoos na myn wenschen dan ontmoet haar nimmer leed

Dan blijft ze aan deze saamning denke schoon zy spoedig van ons scheidt

Dan zien wy ons meenigmaale, door een vers van haar verbleidt.

23 oktober 1784

Bron: Universiteitsbibliotheek Leiden, Ltk. 2022, f. 16r, zoals verschenen in De Volkskrant

--

Daniël Klok

Poëzieweek 2021 en vooruitblik naar 2022

Poëzieweek 2021 en vooruitblik naar 2022


De 9e Poëzieweek zit erop en dat doet ons al verlangen naar de volgende editie. In 2022, een lustrumeditie, schrijft niemand minder dan Ramsey Nasr het Poëziegeschenk. Het thema van de tiende Poëzieweek is 'natuur' en heeft als motto deze woorden van Nasr: 'bloesemingen en overvloed'. De Poëzieweek 2022 start op Gedichtendag, donderdag 27 januari, en loopt tot en met woensdag 2 februari.

Poëzieweek 2021: een kort overzicht
We blikken ook graag nog even terug op de hoogtepunten van Poëzieweek 2021. Een bijzondere editie tijdens een corona-jaar. 

Het Poëziegeschenk 2021
Het poëziegeschenk werd in 2021 geschreven door de Vlaamse dichter Maud Vanhauwaert en de Nederlandse dichter Rodaan Al Galidi. Het geschenk werd vormgegeven door Jelle Jespers. Het thema van deze poëzieweek was ‘Samen’ en de titel van het Poëziegeschenk 2021 was SAMEN AL T'HOPE.

Poëzie in de boekhandels
Dit jaar zag de Poëzieweek voor boekhandels er anders uit dan anders. In Nederland waren de boekhandels gesloten, en werd er overgeschakeld op online bestellingen.Toch wisten de klanten ook in deze bijzondere Poëzieweek hun favoriete boekhandel te vinden!

Verkoopcijfers poëzie Vlaanderen
In 2020 is er in Vlaanderen 10% meer poëziebundels verkocht dan in 2019. Die stijgende lijn zette zich voort tijdens de Poëzieweek. De bundelverkoop steeg in Vlaanderen met 123,5 % ten opzichte van een gewone week in oktober 2020. Opvallend is dat de verkoop van kinderpoëzie voor 6 tot 9-jarigen maar liefst vervijfvoudigd is in de Poëzieweek.

De beste verkochte dichtbundel in Vlaanderen tijdens de Poëzieweek 2021 is Best of Delphine Lecompte van Delphine Lecompte (Uitgeverij De Bezige Bij). De tweede plaats is voor de immer populaire Canadese Rupi Kaur met haar nieuwste bundel Home body. Lieke Marsman, die vlak voor de Poëzieweek werd benoemd tot nieuwe Dichter des Vaderlands in Nederland, staat op de derde plaats met haar nieuwste bundel In mijn mand (Uitgeverij Pluim). 
Over de verkoop in Nederland zijn nog geen cijfers beschikbaar.

Auteurslezingen in tijden van corona
Tijdens een normale Poëzieweek krijgen Literatuur Vlaanderen en de Schrijverscentrale aanvragen om een dichter op bezoek te laten komen op school, in de bibliotheek of de boekhandel. Door de corona-maatregelen waren fysieke lezingen dit jaar zo goed als uitgesloten, dus beide organisaties spanden zich in om lezingen digitaal te laten doorgaan. 
Hoewel er minder aanvragen waren dan in een normale Poëzieweek, zowel in Nederland als in Vlaanderen, bleek het enthousiasme nog steeds groot: tal van bibliotheken en scholen vragen om later op het jaar de Poëzieweeklezing in te halen, wanneer het weer kan.

Massale aanvraag lestips
De Poëzieweek is het ideale moment om in de klas aan de slag te gaan met poëzie. Iedereen Leest en Stichting Lezen maakten twee lesmappen: een voor het primair onderwijs en een voor het secundair onderwijs, met tal van tips en gerichte opdrachten. In totaal vroegen meer dan 6000 leerkrachten in Nederland en Vlaanderen de lestips aan.

Poëzieweek in de bibliotheek
Maar liefst 200 bibliotheken in Nederland en Vlaanderen bestelden campagnemateriaal om de Poëzieweek in hun bibliotheek in de kijker te zetten. Daarnaast organiseerden ze online events en veilige activiteiten zoals poëziewandelingen.

Longlist De Grote Poëzieprijs
Aan het einde van de Poëzieweek maakte Prijs de Poëzie ook de longlist van De Grote Poëzieprijs bekend. 16 bundels werden geselecteerd. Twee daaruit werden uitgegeven door PoëzieCentrum: het debuut van Mattijs Deraedt, De schaduw van wat zo graag in de zon was blijven staan en Annemarie Estors De bruidsvlucht

Peter Verhelst wint Awater Poëzieprijs 2020
De dichtbundel Zon van dichter, romancier en regisseur Peter Verhelst won de Awater Poëzieprijs 2020. 29 Nederlandse en Vlaamse beroepslezers (poëziecritici, -docenten en -bloemlezers) kozen uit het poëzieaanbod van het afgelopen jaar de bundel die zij het meest waarderen.

Speciaal dubbelnummer Poëziekrant/ Awater
Speciaal voor Poëzieweek bundelden Poëziekrant en het Nederlandse poëzietijdschrift Awater de krachten! In deze gratis dubbele uitgave sprak Poëziekrant met geschenk-auteur Rodaan Al Galidi en ging Awater in gesprek met de andere geschenk-auteur, Maud Vanhauwaert.

Beeldspraak-podcast What you will hear is true
Samen een bundel schrijven, hoe doe je dat eigenlijk wanneer je elkaar niet ontmoeten kunt? Poëziecentrum en Poetry International zochten de auteurs van het Poëziegeschenk op met precies die vraag. Ze vertellen erover en lezen alvast enkele gedichten in de podcast die je hier kunt beluisteren. De podcast verschijnt als eerste aflevering van Poetry Internationals What you will hear is true en vormt bij ons de vijfde aflevering van Beeldspraak.
 

Metro in een poëtisch jasje
Dichters Astrid Haerens, Jens Meijen, Gaea Schoeters, Esohe Weyden, Mark van Tongele en Reine De Pelseneer nemen de redactie van de krant Metro België over. Al dat poëtisch geweld kleurde mede het nieuws van de dag en het resultaat van hun werk verscheen in de Metro van 26 januari!
 
#DichterBijMij
Net zoals afgelopen jaren wilden wij de gedichten ook buiten het Poëziegeschenk tot leven laten komen, en wie kan dat beter dan onze jongste generatie? Onder de #DichterBijMij werden leerlingen en studenten uit Nederland en Vlaanderen opgeroepen om aan de slag te gaan met een gedicht van Rodaan Al Galidi of Maud Vanhauwaert. De resultaten vind je terug op sociale media met #dichterbijmij. De twee winnende inzendingen worden binnenkort bekendgemaakt in de nieuwsbrief van het Poëziecentrum. De leerlingen winnen dan een boekenpakket van beide dichters.

Dit waren beknopt alle activiteiten en gebeurtenissen die tijdens deze poëzieweek 2021 plaats hebben gevonden. We kijken uit naar de volgende editie, hopelijk zonder corona! 

--

Sabine Bunschoten

 

Mensje van Keulen wint J.M.A. Biesheuvelprijs 2020 met ‘Ik moet u echt iets zeggen’

Mensje van Keulen wint J.M.A. Biesheuvelprijs 2020 met ‘Ik moet u echt iets zeggen’


Mensje van Keulen won gisteren de J.M.A. Biesheuvelprijs 2020 met haar bundel Ik moet u echt iets zeggen. Hiermee is Van Keulen de eerste prijswinnaar sinds de naamgever ervan, J.M.A. Biesheuvel, overleed. Andere genomineerden voor deze prijs voor het korte verhaal waren Rob van Essen, met Een man met goede schoenen en Joost de Vries’ Rustig aan tijger. Van Keulen wint hiermee het (geheel gecrowdfunde) bedrag van  € 8.774.

Waar de kwantiteit van inzendingen in coronajaar 2020 achterbleef, was de kwaliteit volgens het juryrapport dit jaar torenhoog. Over de winnende bundel zegt de jury:

Ik moet u echt iets zeggen is een bundel die imponeerde met haar ongekend natuurlijk klinkende dialogen, geraffineerde plots die telkens naar een even verrassende als bevredigende ontknoping toewerken en psychologische schetsen die in een paar nonchalante zinnen een compleet universum suggereren. Een nieuw kroonjuweel in het oeuvre van de koningin van de vorm.”

De jury bestond uit Ionica Smeets (voorzitter), Dirk-Jan Arensman, Bo van Houwelingen, Christine Otten en Ronald Soetaert.

Lees het gehele juryrapport hier

Een man met goede schoenen, Rob van Essen

Rustig aan, tijger, Joost de Vries

--

Daniel Klok

Uit de hoek deel 4. Gelaagdheid

Uit de hoek deel 4. Gelaagdheid


Marc Schoorls brutale vrijplaats

Ik heb een gloeiende hekel aan interessantdoenerigheid. Er zijn genoeg intellectuelen, kunstenaars en schrijvers die dat veel beter kunnen dan ik. En ik heb ook zeker een afkeer van literetuurderigheid, al heb ik zoals Multatuli zegt schoolgegaan.

Literatuur? Een verhaal is een verhaal is een verhaal.

Maar rozen hebben doornen. En een stengel. En bloeien op in een bodem die verrijkt wordt met mest. En wat nu is een vertelling anders dan een rozentuin? Een welriekend hof vol kleurenpracht, maar waarin je je lelijk kunt prikken en waar het, als je goed ruikt, ook best wel stinkt. Ik voor mij doe mijn best zoiets van mijn verhalen te maken. Het moet niet alleen maar rozengeur en maneschijn zijn, nee. Dat is duidelijk.

De allereerste recensie, waar ik blij mee was, gaf fatsoenlijk weer wat het eerste boek van Autobiografie van een romanpersonage behelst. Die recensent had ook oog voor de personages en de couleur locale.

Nu heb ik ook een hekel aan wat recensenten noemen ‘de gelaagdheid’ van een werk. Maar toch. Die recensent in kwestie had geen oog voor wat zich in de onderlaag bevindt van dat eerste deel uit die boekenreeks met die paradoxale titel. Niet dat ik hem dat kwalijk neem. Waarom zou ik? Ik zag het zelf tot voor kort ook niet. Raar is zoiets.

De eersteling Zes broers en een zus heeft als ondertitel De genese van een gezin. Maar jawel, De ontdekking van het leven had wellicht een betere geweest. Want het begint al meteen in de Proloog met een doodskus en daarmee met de ontdekking van de dood. En dáármee begint het echte leven, nietwaar?

Iets later ontdekt de jonge Cor zijn liefde en daarmee zijn kleine sadisme. Het allereerste meisje waar hij wat voor voelt, doet hij verdriet. Weinig later ontdekt hij de pure liefde die, ontdekt hij, onmogelijk is in de kleine, burgerlijk-benauwde wereld waarin hij leeft.

Een vaag vriendje doet hem kennismaken met de menselijke kwaadaardigheid. In het prille voorjaar in een park gooit dat jonge vriendje de uit een eendennest gehaalde eieren vlak voor Cor’s voeten kapot. Zoals Cor later zelf voor de lol en samen met anderen kikkers doorzeeft met papieren pijltjes. En zoals hij gezellig met zijn broers een merel doodschiet.

The horror. The horror.

Wat valt er nog meer te ontdekken in een mensenleven?

Nou, hij ontdekt de kracht van een vertelling (je zou het desnoods ‘de Literatuur’ kunnen noemen) als hij in shocktoestand bij de buren belandt en een raar verhaal opdist over twee popmuzikanten die hij op tv een lied ten gehore hoort brengen.

Met de buurmeisjes ontdekt hij als knul in hun bedompte schuur de wellust en seks.

Marktkooplieden en een bollenboer doen hem kennismaken met de wereld van de handel en de wandel van het bedrog.

Het eerste deel eindigt met de geboorte van een jonger broertje, maar het is symbolisch gezien zijn eigen volwassenwording: hij zegt ook dat hij niet meer bij ‘de kleintjes’ hoort.

Dus het is geen coming of age, dat verhaal, die roman, het is een bewustwording, een ontdekking van zichzelf en het schouwtoneel dat de wereld is. De grote gruwel ervan –  en het mooie in de benarde marge. Dus dat wat we het leven noemen. La vie en rose pleine d’épines.  (Deel 2 begint zo’n beetje met de dood van een oud iemand, de oma van wat zijn beste vriendje wordt, die zelf ook komt te overlijden.)

Heb ik dat nou allemaal bewust gedaan en erin gestopt? Nee. Ik ben, zou ik bijna zeggen, Connie Palmen niet. Die zei onlangs in een groot interview over haar debuut De wetten dat voor de thematiek ‘de analyse van Goethe’s Faust belangrijk was. (...) Voor de vorm had ik de wetten van de Bildungsroman bestudeerd.’ Verder speelde volgens haar in elk hoofdstuk ‘een driehoeksverhouding die gebaseerd was op de theorie van René Girard, de triangel van de begeerte. En het getal zeven natuurlijk: zeven jaar, zeven mannen, de zeven “consten” uit Mariken van Nimwegen. Dat speelde allemaal een rol.’ 

Dat het boek er nog zo eenvoudig uitziet, constateerde ze niet zonder een zelfironische vorm van humor, is een wonder.

En dan zijn we er nog niet. De epilepticus in het boek heeft la Palmen  ‘voornamelijk gebaseerd op Dostojevski en Thomas Mann. De kennis van de fysicus heb ik van mijn broer Jos. Die vertelde mij vroeger de schitterendste verhalen over de wet van Newton en de grote veranderingen die door de kwantummechanica in gang werden gezet.’

Halleluja!

Nee, dat had ik allemaal niet. Totaal niet. Geen idee. Ik schreef gewoon een verhaal dat losjes op mijn eigen wederwaardigheden is gebaseerd. Een tikkeltje onnozel of laat ik zeggen: in alle onschuld. Ik wou voor mezelf de literatuur opnieuw uitvinden zònder literair te doen. Na mijn jarenlange bakzeilen in de uitgeverswereld had ik nul pretenties meer. Het was windstil in mijn kamer. De gevulde koek was ook al op. Ik deed hem met de droge kaakjes die mijn levensfeiten zijn.

Maar die ‘gelaagdheid’ in mijn eigen debuut, daar kwam ik pas later achter, toen die eerste recensie was verschenen. Toen begon ik er eens èn heel bewust over na te denken. En ik keek er zelf van op. Maar het is geloof ik wel hoe het werkt, in het on- of onderbewuste van een schrijver. Niet dat ik daar verder verstand van heb. Ik denkt zelfs dat niemand daar echt verstand van heeft of zelfs maar kan hebben.

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

 

 

Sander Kollaard wint Inktaap 2021 met 'Uit het leven van een hond'

Sander Kollaard wint Inktaap 2021 met 'Uit het leven van een hond'


De nominatie voor deze literaire prijs door jongeren heeft Kollaard te danken aan het winnen van de Libris Literatuur Prijs in 2020. Aan de hand van winnende titels van de BNG Bank Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs en de BookSpot Literatuurprijs kiezen scholieren van 15 tot en met 19 jaar hun favoriet, dit gebeurt sinds 2002. Andere genomineerde boeken waren Het wit en het purper van Willemijn van Dijk (BNG bank literatuurprijs 2019) en De hoogstapelaar van Wessel te Gussinklo (BookSpot Literatuurprijs 2019).

“Het boek is prachtig geschreven en is ook humoristisch. Juist iets wat wij in deze tijd allemaal nodig hebben, is de levenslust, het gevoel dat de dag mooi is en dat het leven in het moment zit,”, aldus de jury. Kollaard komt hiermee in het rijtje van eerdere winnaars van deze prijs: Harry Mulisch, A.F.Th. van der Heijden, Conny Palmen en Murat Isik. Vorig jaar won Nina Polak de prijs met haar roman Gebrek is een groot woord.

Uit het leven van een hond, Sander Kollaard

--

Daniël Klok

Nieuw boekenprogramma VPRO met Ruth Joos en Wilfried de Jong

Nieuw boekenprogramma VPRO met Ruth Joos en Wilfried de Jong


Ruth Joos en Wilfried de Jong zijn de presentatoren van het nieuwe VPRO boekenprogramma Brommer op zee waarin ze wekelijks schrijvers en dichters interviewen over hun werk. De programmatitel verwijst naar het bekende verhaal van de schrijver J.M.A. Biesheuvel. Online gaat Brommer op zee verder als leesclub. Samen met een maandelijks wisselende host lezen kijkers een boek en gaan daarover met elkaar in gesprek.

Radiopresentatrice Ruth Joos is in Vlaanderen al jaren toonaangevend in haar interviews met schrijvers uit binnen- en buitenland. Ze had een eigen cultuurmagazine, is veelgevraagd op literaire festivals en presenteert om de week De ochtend, het dagelijkse, journalistieke ochtendprogramma van de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (VRT) op Radio 1.

Wilfried de Jong presenteerde al verschillende televisieprogramma’s voor de VPRO waaronder Pakhuis De Jong, Holland Sport en Fotostudio De Jong. Hij was drie jaar de interviewer bij Zomergasten en is één van de vaste presentatoren van Met het oog op morgen. Wilfried schrijft boeken (fictie/non-fictie) en heeft een wekelijkse column in de NRC.

Eindredacteur Jikke Wechgelaer spreekt al lovend over de twee presentatoren: "Wilfried de Jong is een begenadigde en originele interviewer met een grote liefde voor boeken.",Ruth Joos maakte vele cultuurprogramma’s in Vlaanderen en is een doorgewinterde boekenkenner en lezer. Er hangt een bijzondere chemie tussen die twee. Ze kennen elkaar al langer en zijn goed op elkaar ingespeeld. De liefde voor boeken spat er vanaf."

Brommer op zee is vanaf zondag 18 april om 20.00 uur te zien op Canvas en om 19.25 uur bij de VPRO op NPO 2. Ruth Joos blijft De ochtend presenteren op Radio 1.

--

Sabine Bunschoten

Postuum; J.M.A. Biesheuvel, 'Vroeger schreef ik. Gevonden verhalen.'

Postuum; J.M.A. Biesheuvel, 'Vroeger schreef ik. Gevonden verhalen.'


Na het overlijden van korteverhalenschrijver Maarten Biesheuvel doet Aart Hoekman, goede vriend en uitgever van Biesheuvel, een verrassende ontdekking in het huis waar Biesheuvel en zijn vrouw Eva 40 jaar woonden: in een archief kast liggen 25 onbekende verhalen. Hoekman besluit ze postuum uit te geven. Het was bekend dat Biesheuvel regelmatig verhalen weggooide, maar niet dat dit er zoveel waren, en dat deze waren bewaard. De verhalen zijn dit jaar gebundeld in Vroeger schreef ik. Gevonden verhalen en bestaan uit reeds gepubliceerde, en niet-gepubliceerde werken. Biesheuvel overleed op 30 juli 2020, op 81-jarige leeftijd aan de gevolgen van een val in zijn huis, ‘Sunny Home’ in Leiden. 

Vroeger schreef ik. Gevonden verhalen

--

Daniël Klok

Harry Potter en de Onverwachte Terugkeer

Harry Potter en de Onverwachte Terugkeer


Uit het niets staat het Boek Harry Potter en de Vuurbeker weer in de lijst van bestseller60.nl. Na absent geweest te zijn sinds 2004 staat dit boek van J.K. Rowling deze week plots op plek 31. Thomas de Veen, literair redacteur bij NRC vraagt zich op Twitter ook al af hoe dit komt:

Susan Smit komt met een plausibele verklaring:

Minder voor de hand liggende verklaringen zijn:

En:

Wat de reden ook is, het is een opvallende terugkeer. Met spanning wachten we af of het een eenmalige terugkomst was of dat Harry Potter definitief terug van nooit weggeweest is.

--

Daniël Klok

Minister Ingrid van Engelshoven (OCW) bezoekt boekenafhaalloket

Minister Ingrid van Engelshoven (OCW) bezoekt boekenafhaalloket


Minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap haalde gisteren een vooraf besteld boek af bij het geopende afhaalloket van boekhandel De Vries Van Stockum in Den Haag. Sinds 10 februari mogen de boekhandels weer beperkt open door middel van een afhaalloket. De minister hoopt hiermee de boekhandel een hart onder de riem te steken en alle Nederlanders aan te sporen hun boek bij een boekhandel te bestellen.

Minister Van Engelshoven sprak tijdens haar bezoek  met Jeltje de Vries, directeur/eigenaar boekhandel De Vries Van Stockum, Serena Wong, winkelmanager De Vries Van Stockum en met Anne Schroën, directeur van de Koninklijke Boekverkopersbond (kBb). Boekverkopers zijn blij met deze stap richting openstelling maar hopen dat er snel verdere versoepelingen mogelijk zijn, zodat klanten weer veilig welkom zijn in de boekhandel.

Minister van Engelshoven: "De boekhandels hebben het moeilijk door de coronamaatregelen. Dat is ontzettend zwaar voor de boekverkopers, maar het heeft ook grote gevolgen voor auteurs en uitgevers die hiermee hun belangrijkste etalage voor nieuwe titels kwijtraken. Ik ben heel blij dat mensen tijdens de lockdown veel meer zijn gaan lezen. Ik steun dan ook van harte de oproep #steunjeboekhandel om boeken te bestellen en af te halen bij je eigen favoriete boekhandel, tot het moment dat we allemaal weer naar binnen mogen."

Anne Schroën (KBb): "We zijn heel blij met deze zichtbare steun van de Minister van OCW voor de Nederlandse boekhandels. De boekhandels worden hard getroffen door de corona-maatregelen. De afgelopen tijd hebben de boekhandels keihard gewerkt om de bestelde boeken te bezorgen. De opening van een loket betekent dat klanten ook zelf kunnen afhalen, maar er gaat niets boven een echt bezoek aan de boekwinkel. Hopelijk is dat heel snel weer mogelijk."

--

Sabine Bunschoten

Studenten Geneeskunde aan de literatuur

Studenten Geneeskunde aan de literatuur


In Nijmegen gaan de studenten Geneeskunde literatuur lezen. Het idee van arts-docent Remco Haringhuizen is dat de studenten door zich in te leven in personages meer empathie jegens patiënten kunnen gaan voelen. Samen met Marjolein Hordijk, werkzaam als educatiemedewerker, gaat Haringhuizen een experimenteel vak opzetten.

Hoewel empatisch vermogen niet wetenschappelijk te meten is, denken Haringhuizen en Hordijk dat het aanbieden van literatuur in elk geval het inlevingsvermogen van toekomstig artsen vergroot. Hiervoor is een lijst geselecteerd (zie hieronder) met boeken van veelal ‘vlotte’ Nederlandse auteurs. De onderwerpen van de boeken lopen uiteen, maar hebben altijd een thema dat dit inlevingsvermogen moet prikkelen. Zo zijn er boeken waarin personages voorkomen die in een woongroep wonen en samen hebben besloten te stoppen met eten, waardoor iemand overlijdt (Wij zijn licht, Gerda Blees), of een non-fictief boek, waarin interviews staan met jongeren over hun verschillende vormen van seksualiteit of gender. Door een kijkje te nemen in de wereld van iemand anders kunnen studenten zich realiseren dat er meer is dan hun eigen belevingswerelden dat sommige mensen bepaalde dingen heel anders meemaken. Voor de selectie is gekozen voor recente boeken die aansluiten bij de hedendaagse belevingswereld. De volledige boekenlijst vind je hieronder, inclusief link naar waar je het boek kunt bestellen op Bazarow:

Wij zijn licht - Gerda Blees

Miss Dakloos - Lydia Rood

Concept M - Aafke Romeijn

Pauwl - Erik Jan Harmens

Moeders van anderen - Mirthe van Doornik

Lieve Celine - Hanna Bervoets

Zomervacht - Jaap Robben

Gloei - Edward van de Vendel

Aswoensdag - Hanneke Hendrix

Wij zeggen hier niet halfbroer - Henk van Straten

Darius de Grote is niet oké - Adib Khorram

--

Daniël Klok

Jessica Durlacher’s De Stem: gehoord of overschreeuwd?

Jessica Durlacher’s De Stem: gehoord of overschreeuwd?


Op 19 januari 2021 werd De stem gepubliceerd, een boek geschreven door Jessica Durlacher. Een controversieel boek, blijkt uit recensies. Opvallend is dat het NRC het boek afkraakt, terwijl de Volkskrant lovend is. Hoe lezen deze recensenten dit boek en welke conclusie valt hieruit te trekken?

Jessica Durlacher is een kleinkind van Holocaustslachtoffers en dochter van een Auschwitz-overlever. Het is niet vreemd dat grote thema’s als ‘oorlog’ doorschijnen als onderwerpen in haar romans. Zo ook in haar recente roman De stem, een boek waar ze door de ogen van Zelda Wagschal het verhaal van een familie vertelt. De Joodse Zelda en Bor trouwen, in het bijzijn van hun kinderen, in New York, op het dak van een wolkenkrabber, op 11 september 2001. Net nadat de bruidegom traditioneel een glas heeft gebroken, boort het eerste vliegtuig zich in het World Trade Center, op ongeveer 100 meter afstand van waar de trouwerij plaatsvindt. De toon van het boek is gezet: het is oorlog. Enkele jaren later ontmoet de familie de Somalische Amal, die ze direct aannemen als oppas. Amal is devoot moslima, mooi (met een huid zwart als ebbenhout), lief, welbespraakt en een meer dan verdienstelijk zangeres. Op aandringen van de familie Wagschal doet Amal mee aan een talentenjacht op tv. Wanneer Amal daar een Islam-kritisch statement maakt, staat haar wereld door bedreigingen plots op zijn kop, en die van de familie Wagschal met haar. 

NRC-recensent Thomas de Veen leidt zijn recensie van De stem in met de binnenkomer: Een van de meest omstreden thema’s in het politieke discours heeft nog geen overtuigende Nederlandse roman opgeleverd: de angst voor de islam. Hoe zou dat komen?” De recensie, die het boek met een 1 uit 5 bolletjes beoordeelt, focust zich op twee onderdelen: schrijftechniek en symboliek. Over de schrijfstijl beklaagt De Veen zich aan de hand van een onduidelijk voorbeeld. Het feit dat zinnen die op naam staan van protagonist Zelda in de je-vorm staan is een indicatie, volgens De Veen:

“Er valt iets op aan die zinnen: die je-vorm. De verteller, moeder Zelda, ‘weet’ kennelijk precies wat de aangesprokene, haar oudste zoon, op dat moment denkt. Dat wekt het wantrouwen van de lezer, die weet: ze projecteert haar eigen indrukken op hem.

De welwillende lezer kan daar een interessante literaire techniek in zien: zo krijgt deze vertelster iets onbetrouwbaars. Wat te koppelen valt aan het vliegtuiggeluid, waarvan zij ook al wist dat ‘we’ dat in ‘onze’ ingewanden voelden (alsof zij kan voelen wat iedereen voelt). Een sceptischer lezer zou er ook slodderige schrijftechniek in kunnen zien, in de je-vorm een foefje dat vooral sentiment oproept – er zijn meer stilistische twijfelgevallen in dat hoofdstuk.”

De Veen acht zichzelf geen welwillende lezer en dat laat hij blijken. Hij schept hier een verwachting dat personages perfect moeten zijn, onbevooroordeeld, weloverwogen en bovenal, betrouwbaar. Overigens is het niet vreemd om te verwachten dat als er meerdere vliegtuigen op een gebouw invliegen, dat iedereen in de buurt dat toch in lijf en leden voelt. De andere stilistische twijfelgevallen houdt De Veen ons tegoed.

De punten die De Veen aanbrengt wat symboliek betreft, vallen te verdelen onder othering en ‘groteske symboliek’. Met ‘groteske symboliek’, bedoelt De Veen de vergelijking tussen Amal en Anne Frank, die in het boek wordt getrokken doordat Amal bijvoorbeeld in een huisje in de achtertuin komt te wonen (het Achterhuis) om te schuilen voor bedreigingen uit de moslimgemeenschap, en dat ze door Zelda in een bijzin “onze nieuwe Anne Frank” wordt genoemd. Het groteske van deze vergelijking is waar het voor De Veen begint te wringen. 

De othering vindt plaats in de beschrijving van personages. Zo is Amal een “zwarte prinses” met “een huid zo zwart als ebbenhout en lippen zo rood als bloed.” Wanneer een personage beschreven moet worden en haar huidskleur is belangrijk voor het plot, is het relevant om dit te vermelden. Toegegeven, deze omschrijving is stereotyperend en clichématig; helemaal wanneer de huidskleur van witte personages niet wordt benadrukt bij het omschrijven van dit personage. Deze omschrijvingen vallen echter wel te ‘verklaren’. Het vertelperspectief van dit boek is vanuit Zelda en we hebben reeds besloten dat Zelda trekjes heeft van een onbetrouwbare verteller. Wat vertelt het feit dat Zelda een onbetrouwbare verteller is ons, en is dit erg? Laten we kijken naar de recensie van De stem door Bo van Houwelingen in de Volkskrant, die veel positiever is.

Van Houwelingen laat in haar lezing zien dat een welwillende lezer niet loodrecht tegenover een kritische lezer hoeft te staan. Ze onderschrijft, in een recensie die vier uit vijf sterren geeft, ook het onbetrouwbare vertellerschap van Zelda, maar benadrukt juist de kracht van de onbetrouwbaarheid: “De twijfelende, hypocriete, aardige, beschaafde, redelijke, onredelijke, boze, slimme, naïeve, gekwetste, verveelde, geërgerde, zelfkritische, zelfzuchtige Zelda is het grijs waaraan deze roman zijn geloofwaardigheid ontleent.” Van Houwelingen leest in Zelda de strijd die in velen woedt en legt in haar recensie de kern van De stem bloot; het is niet zwart-wit, het is niet zo simpel als welwillend of kritisch. Hiermee laat ze zien dat het logisch is dat Zelda een onbetrouwbare verteller is. Zijn we niet allemaal onbetrouwbare vertellers van ons eigen verhaal? Een mooie koppeling die Van Houwelingen maakt is die van het boek naar de realiteit en de nuance waarmee dat gepaard moet gaan: 

“Zo bezien is Zelda de verpersoonlijking van de labiele houding van het verlichte Westen ten opzichte van de radicale islam. We willen zó graag het goede doen – tolerant zijn maar ook principieel, humaan maar ook reëel, niemand kwetsen maar wel vrijuit spreken, ons inleven maar niet goedpraten – maar hóé? De paradox van onze idealen verlamt ons: hoe kun je vechten voor vrijheid en gelijkheid als dat ten koste gaat van precies die idealen?”

Kortom: het is niet erg om een kritische lezer te zijn, zonder critici is er immers geen maatstaf. Van Houwelingen laat in haar recensie zien dat wanneer literatuur daadwerkelijk maatschappelijke problematiek aankaart, het misschien wel goed is om tevens een welwillende lezer te zijn om zo aan het denken gezet te worden en wellicht zelfs tot debat over te gaan.

Van Houwelingen: “Deze roman geeft geen oplossingen. De oorlog, vertelt De Stem, moet uiteindelijk in ons eigen hoofd uitgevochten worden.”

--

Daniël Klok

 

Klik alhier voor de NRC-recensie door Thomas de Veen

En hier voor de Volkskrant-recensie door Bo van Houwelingen

STACH, nieuwe halfjaarlijks kinder- en jeugdboekentijdschrift

STACH, nieuwe halfjaarlijks kinder- en jeugdboekentijdschrift


Uitgeverij Lemniscaat heeft sinds kort een eigen kinderboeken tijdschrift. Lemniscaat geeft zo veel kinder- en jeugdboeken uit dat een eigen tijdschrift op zijn plaats was. Vanaf heden verschijnt er in januari en augustus (keer per jaar) het tijdschrift STACH.

De doelgroep van  STACH bestaat uit de bovenbouw van de basisschool en de brugklas, en natuurlijk voor Lemniscaatliefhebbers van alle leeftijden. In STACH krijgen lezers een belangrijke rol toebedeeld: zij kunnen namelijk zelf recensies schrijven, auteurs interviewen en allerhande redactionele ideeën insturen.

Tijdschrift STACH is vernoemd naar het hoofdpersonage van het wereldberoemde Nederlandse kinderboek Koning van Katoren. Stach is nieuwsgierig, eigenwijs, dapper, grappig en wil de wereld om zich heen mooier maken;alles wat Lemniscaat ook wil zijn. Koning van Katoren bestaat dit jaar 50 jaar en de schrijver van het boek, Jan Terlouw, wordt 90. In de STACH van augustus zullen deze mijlpalen uitgebreid gevierd worden. 

Het gratis tijdschrift zit vol interviews, leesfragmenten, recensies, doe-opdrachten, columns, tutorials, recepten, voorpublicaties, horoscopen, kijk pagina's, aankondigingen, prijsvragen, fotoreportages en alles wat je maar wil weten over de mooiste jeugdboeken.

STACH wordt gratis verstrekt door de lokale boekhandel.

--

Sabine Bunschoten

Boekenweek 2021 verplaatst naar de zomer

Boekenweek 2021 verplaatst naar de zomer


Vandaag maakte de CPNB bekend dat ze de Boekenweek van 2021 verplaatst naar de zomer. Deze maatregel is nodig doordat zowel de start en afsluiting van de Boekenweek, het Boekenbal en de vrij-reizen-dag van sponsor NS door de huidige coronamaatregelen niet door kunnen gaan. Geen Boekenweek dus van 6-14 maart. Een exacte datum in de zomer kan de CPNB nog niet geven, omdat deze afhankelijk is van wanneer boekhandels en bibliotheken weer open zijn.

De directeur van stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) Eveline Aendekerk: “Er is op dit moment nog teveel onduidelijkheid over de situatie begin maart om vol in te zetten op dit grote jaarlijkse lezers festijn. We hebben daarom besloten gehoor te geven aan het dringende verzoek van de boekhandels om de Boekenweek pas te vieren wanneer zij open zijn. Een moeilijke beslissing, temeer omdat de Boekenweek van groot belang is voor het hele boekenvak – voor schrijvers, uitgevers, bibliotheken en de boekhandels.”

Wel wordt de week van 6-14 maart een week vol boeken onder de noemer Het voorwoord van de boekenweek, met als thema ‘Tweestrijd’. Er worden zowel online- als offline-activiteiten georganiseerd en er wordt opgeroepen om lokale boekhandels te blijven steunen. Zo publiceert Trouw op 27 februari al het Boekenweekgedicht en komen er auteursoptredens op het (online) podium van De Kleine Komedie, mede mogelijk gemaakt en ter ere van het 20 jaar sponsorschap van de NS. Ook komt er op 5 maart een speciale tv-uitzending over het Boekenbal vanuit een lege Schouwburg in Amsterdam.

Wanneer de echte Boekenweek van start gaat, is Wat wij zagen van Hanna Bervoets het Boekenweekgeschenk en is het Boekenweekessay De genocidefax van Roxane van Iperen voor € 3,75 te koop. Om drukte tegen te gaan zijn deze uitgaven de hele maand in de zomer beschikbaar. 

Kijk voor meer informatie op de website van de Boekenweek

--

Daniël Klok

De leeslijst voor Valentijnsdag 2021

De leeslijst voor Valentijnsdag 2021


Wat is er mooier dan (voor)lezen over de liefde? Of romantischer dan het verrassen van je partner met een passend boek? Speciaal voor Valentijnsdag zetten wij de 10 liefste boeken voor jong tot oud op een rij, van Young Adult en feelgood romans tot serieuze literatuur!

1. Zomer in de Hamptons - Sarah Morgan

Professionele hondenuitlater Fliss Knight houdt van het leven in New York... totdat blijkt dat haar ex-man is gaan werken als dierenarts in háár dierenkliniek! Ze heeft Seth Carlyle tien jaar niet gezien, maar één stiekeme blik op hem – net zo adembenemend knap als vroeger – en haar hart klopt alsof hun overhaaste huwelijk pas gisteren is beëindigd. Omdat ze doodsbenauwd is om hem te spreken, besluit ze te vluchten naar haar oma in de Hamptons. Maar of ze daar veilig is voor Seth?

2. Samen hier - Oliver Jeffers

Samen hier is een liefdevol prentenboek van Oliver Jeffers, de illustrator van het bekroonde De krijtjes staken! Geweldig cadeau voor pasgeborenen en jonge ouders. Prachtig vertaald door Marjolein Algera.

Dit liefdevolle boek maakte Oliver Jeffers direct na de geboorte van zijn zoon. Zijn boodschap is universeel: ‘Welkom op aarde. Dit kan een verwarrende plek zijn, vooral als je er nog maar net bent. Dit boek kan je gids zijn bij de start van je reis. Je zult zelf nog veel meer ontdekken. De wereld kan heel ingewikkeld zijn, maar eigenlijk is het ook allemaal heel simpel: je hoeft alleen maar aardig te zijn

3. Verboden liefde - Ria Maes

Lio, Anke en Clara, drie zussen, zijn opgegroeid in een warm gezien. Clara, de jongste, was altijd het studiehoofd van de familie, maar heeft zo goed als geen sociaal leven. Volgens haar zussen verdient Lio beter dan een man die niet genoeg lef heeft om definitief voor haar te kiezen. Maar je grote liefde loslaten is moeilijk...

Laat je meeslepen in de wereld van drie zussen, onverbrekelijk verbonden en toch zo verschillend.

4. After We Collided - Anna Todd

Na het grote succes van After, nu ook After 2: Je kan niet leven zonder hem, in filmeditie

Tessa heeft alles te verliezen. Hardin heeft niets te verliezen… behalve Tessa.

Tessa wist dat Hardin wreed kon zijn, maar als ze hoort dat hun liefde destijds begon als een weddenschap, slaat dat in als een bom. Is Hardin wel de diepzinnige, aandachtige jongen op wie Tessa ondanks zijn boze buitenkant verliefd werd, of kent ze hem eigenlijk helemaal niet? Ze wou dat ze hem gewoon kon loslaten. Maar zo simpel is het niet. Niet met de herinnering aan hun nachten samen. Zijn verzengende aanrakingen. Zijn hongerige kussen.

Hardin beseft maar al te goed dat hij een fout heeft gemaakt, misschien wel de grootste van zijn leven. Hij wil voor Tessa vechten, en voor hun liefde. Maar kan hij wel echt veranderen?

5. Net als in de film - Rachel Winters

Net als in de film is een heerlijke feelgoodroman vol verwijzingen naar wereldberoemde scènes uit de bekendste romcoms. Kun je verliefd worden zoals in een film?

6. De L van liefde - Kate Clayborn

Meg en Reid lijken niets met elkaar gemeen te hebben – zij is illustrator, hij econoom – maar als ze samen New York ontdekken, vinden ze meer dan ze hadden verwacht… Een heerlijke romantische comedy.

7. The notebook (Het dagboek) - Nicholas Sparks

Als Noah Calhoun na de Tweede Wereldoorlog van het front terugkeert naar North Carolina probeert hij de oorlog achter zich te laten. Hij stopt al zijn energie in de restauratie van een oud plantagehuis. Dit huis herbergt zijn mooiste herinneringen en zittend op zijn veranda denkt hij terug aan het meisje van wie hij eens zoveel hield. De mooie Allie Nelson is inmiddels verloofd met een rijke advocaat, maar kan de jongen aan wie ze haar hart zo lang geleden verloor nog altijd niet vergeten. Heeft hun liefde de tijd doorstaan? The Notebook werd verfilmd met o.a. Ryan Gosling in de hoofdrol en is inmiddels uitgegroeid tot een ware klassieker die door romantische zielen over de hele wereld in het hart is gesloten. [bio] Nicholas Sparks is de auteur van talloze bestsellers, waaronder Message in a Bottle, Dear John en The Lucky One en kan met recht een van de meest geliefde verhalenvertellers ter wereld worden genoemd. Zijn boeken zijn naar meer dan dertig talen vertaald en maar liefst acht van zijn romans, waaronder zijn nieuwste roman Safe Haven, werden met groot succes verfilmd. Sparks woont in North Carolina met zijn vrouw en kinderen.


8. Pride and Prejudice - Jane Austen

Wanneer Elizabeth Bennet in aanmerking komt met vrijgezel Fitzwilliam Darcy en hem voor het eerst ontmoet, vindt ze hem arrogant en verwaand; hij is onverschillig voor haar knappe uiterlijk en levendige geest. Als ze later ontdekt dat Darcy betrokken is bij de moeilijke relatie tussen zijn vriendin Bingley en haar geliefde zus Jane, is ze vastbesloten om meer dan ooit een hekel aan hem te hebben. In de sprankelende komedie van manieren die volgen, toont Jane Austen de dwaasheid van het oordelen aan de hand van eerste indrukken.
Ze laat het leven zien van de middenklasse, de voortreffelijke vriendschappen, roddels en snobisme. 

9. Love, Simon - Becky Albertalli

Simon Spier is zestien jaar en valt op jongens, maar wil dat liever nog niet aan iedereen vertellen. (Qua drama heeft hij genoeg aan zijn rol in de schoolmusical.) Maar dan belandt een e-mail naar zijn online crush bij de verkeerde persoon, en is Simons geheim opeens niet meer veilig. Zijn klasgenoot Martin chanteert hem: als Simon hem niet helpt met het vinden van een perfecte date (bij voorkeur met Simons beste vriendin Abby), zorgt Martin ervoor dat de hele school op de hoogte is van Simons geaardheid. En erger nog: van de identiteit van Blue, aan wie Simon zijn e-mails stuurt.

Simon zal uit zijn comfortzone moeten stappen voordat hij eruit geduwd wordt. En dat alles terwijl hij langzaam maar zeker verliefd wordt op de meest verwarrende, maar leukste jongen ooit.

10. Liefde zonder oordeel - Anne May

Vanaf het moment dat haar vader haar vertelt dat hij zal komen te overlijden, is Miriam overgegaan op de overlevingsstand. Iedere keuze die ze na die dag maakt, is gericht op overleven. Tot ze niet meer kan en definitief een streep zet door alles wat ze ooit gekend heeft. Gezien haar traumatische verleden is een normale opleiding of baan niet voor haar weggelegd en ze gaat aan de slag als vrijwilliger op de dagopvang in een verzorgingstehuis. Daar ontmoet ze een wel heel bijzondere patiënt.

Gideon Asher is vijfentwintig, heeft een ernstig ongeluk gehad en is niet in staat om te praten of te bewegen. Toch lukt het Miriam om stukje bij beetje tot hem door te dringen en met hem te communiceren. Tot ze op zijn geheim stuit. Maar mag ze hem wel veroordelen om wat hij heeft gedaan?


Oke, nog eentje dan!

Call Me by Your Name - André Aciman

Het verhaal speelt zich af in de zomer van 1983 in Italië en volgt de hoofdpersoon, de zeventienjarige Elio. Elke zomer nodigt zijn vader, die professor is, een academicus uit om de zomer in hun huis door te brengen en samen te werken. Deze zomer is dat de vierentwintigjarige filosoof Oliver. Elio valt als een blok voor hem, maar maskeert dit voor een lange tijd. Met Marzia  krijgt hij ook een relatie, maar die is lang niet zo hartstochtelijk als de lust en liefde die hij voor Oliver voelt…

Valentijnsboeken voor de jonge kinderen? Onze medewerker Rita Pontororing, heeft een mooie samenstelling gemaakt.

--

Sabine Bunschoten

Roxane van Iperen vervangt Abdelkader Benali bij 4 mei-lezing

Roxane van Iperen vervangt Abdelkader Benali bij 4 mei-lezing


Schrijver Roxane van Iperen neemt de lezing van 4 mei tijdens de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk op zich. Abdelkader Benali trok zich op 21 januari terug als spreker omdat er ophef was ontstaan over uitspraken die hij meer dan tien jaar geleden deed over Joden. Volgens hemzelf gebeurde dat ‘in een dronken bui’. Nu is Van Iperen door Het Nationaal Comité gevraagd voor de lezing van 4 mei. 


Van Iperen (1976) is auteur en jurist. In 2016 won ze de Hebban Debuutprijs met haar debuutroman Schuim der aarde. Vant Hooge Nest dat in 2018 verscheen, zijn meer dan 175.000 exemplaren verkocht. In 2019 werd het boek met de Opzij Literatuurprijs bekroond. Negen landen verwierven de vertaalrechten, waaronder het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, waar het boek ook de bestsellerlijsten haalde. De filmrechten zijn verkocht aan Man Up, het productiebedrijf van Carice van Houten en Halina Reijn. Van Iperen heeft een vaste column over macht in Vrij Nederland en schrijft voor diverse media.

--

Sabine Bunschoten

Genomineerden J.M.A. Biesheuvelprijs 2021 bekendgemaakt

Genomineerden J.M.A. Biesheuvelprijs 2021 bekendgemaakt


J.M.A. Biesheuvel was de koning van het korte verhaal. Uit ere van zijn naam is er sinds 2015 de gelijknamige prijs voor korte-verhalenbundels. Deze prijs, die geheel wordt gecrowdfund, zal dit jaar op 14 februari uitgereikt worden. Uit een lijst met zestien kanshebbenden zijn door de jury drie werken genomineerd:

Een man met goede schoenen, van Rob van Essen. Marnix Verplancke (De Leesclub van Alles) schreef hierover: “Slechts drie bladzijden beslaat het openingsverhaal uit Rob van Essens nieuwe bundel Een man met goede schoenen, en toch is het een perfecte smaakmaker van wat nog volgen zal: licht absurde verhalen die ons een ongewone, maar misschien wel juistere kijk geven op de realiteit.”

Ik moet u echt iets zeggen, van Mensje van Keulen. AtlasContact: “In slechts een paar bladzijdes, en in een kort tijdsbestek – geen enkel verhaal bespant meer dan vierentwintig uur – haalt Van Keulen complete levens overhoop, op een overtuigende, haast methodische manier.”

Rustig aan, tijger, van Joost de Vries. Annette Wierper (De Leesclub van Alles): “[Er valt] volop van De Vries’ ironische pen te genieten. In het eerste verhaal Creatief schrijven herkennen we vooral de schrijver De Vries. Hij lardeert het lopende verhaal van de even tragische als onbenullige dood van vriend Marnix losjes met tips en citaten van toonaangevende schrijvers. Die gelaagdheid is de kern van de thematiek in deze bundel: zijn personages nemen hun leven niet serieus maar snakken tegelijkertijd naar controle over datzelfde leven.”

Voor de prijs kan tot 12 februari gedoneerd worden en de uitreiking van de J.M.A. Biesheuvelprijs vindt op 14 februari plaats om 16.00 uur in Felix Meritis te Amsterdam. De uitreiking is keurig vanuit huis te volgen via een livestream, waarvoor je je kunt registreren. De jury bestaat uit Dirk-Jan Arensman, Bo van Houwelingen, Christine Otten, Ionica Smeets en Ronald Soetaert.

--

Daniël Klok

Beste spirituele boek 2021

Beste spirituele boek 2021


Mirjam van der Vegt won op 7 februari 2021 de prijs voor het Beste Spirituele Boek van het afgelopen jaar met haar boek De kracht van rust. Dit werd bekendgemaakt in het tv-programma Jacobine op 2 (KRO-NCRV).

Mirjam van der Vegt (1977) is een Nederlandse journalist. Ze is werkzaam als schrijver, spreker en (stilte)trainer. Na een hbo-opleiding Journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Ede werkte ze bij de actualiteitenprogramma's Twee Vandaag en Netwerk. Daarna startte ze met het schrijven van achtergrondartikelen voor het programmablad Visie (EO). Ze werkte aan verschillende projecten, zoals een documentaire over homoseksualiteit, een lessenpakket over zelfdoding en een e-cursus rondom stilte.

De hele maand februari 2021 staat in het teken van de Maand van de Spiritualiteit. Veel mensen hebben behoefte aan inspiratie en zingeving, vooral in deze onzekere tijd. 
De vakjury van de Maand van Spiritualiteit bestaat dit jaar uit: Eveline Helmink (Hoofdredacteur Happinez), Jacobine Geel (tv-presentator van Jacobine op 2 en Op Adem), Jelle Hermus (oprichter van soChicken.nl en winnaar van Beste Spirituele Boek 2018), Kitty Geerts (werkzaam bij Boekhandel De Kler) en Olaf Tigchelaar (boekverkoper bij boekhandel Kramer & van Doorn).

De jury spreekt vol lof over het boek van Mirjam van de Vegt: “Acht tegendraadse lessen die je laten inzien wat rust nemen doet met je gezondheid. Praktisch, verdiepend en nodigt uit tot zelfreflectie. Het boek wijst je de weg naar een mindset die innerlijke rust brengt en daarmee relativering, focus en overzicht.”

De vakjury nomineerde een zestal titels waar het publiek op kon stemmen:

Het verlangen naar zin, Hans Alma (Ten Have)
Wijzen naar de maan, Jan Geurtz (Ambo|Anthos)
De jongen, de mol, de vos en het paard, Charlie Mackesy (Kok, vert.: Arthur Japin)
De lege hemel, Marjan Slob(Ambo|Anthos)
Socrates op sneakers, Elke Wiss (Ambo|Anthos)
En dus de winnaar: De kracht van rust, Mirjam van der Vegt (Ten Have)

--

Sabine Bunschoten

Uit de hoek deel 3. Mag 't ietsje meer zijn?

Uit de hoek deel 3. Mag 't ietsje meer zijn?


Marc Schoorls brute vrijplaats

[Column] ‘Zeg,’ kreeg ik van verschillende kanten te horen, ‘kan het niet wat korter? Want die column van jou, dat loopt letterlijk in de papieren.’ En ja, gelijk hebben ze, die stuurlui. Want als je je rubriek Uit de hoek noemt, moet je het niet te lang maken, maar juist kort en krachtig houden. Een korte hoek is het beste, dat weten boksers ook. Dus ik beloof bij deze mijn leven te beteren. Een columnist houdt het kort. Zo hoort dat. Want anders doemt in de dooie hoek de verveling op. Dan verslapt de aandacht.

Maar toch. Er is iets aan de hand met het geschreven woord. Want àlles moet steeds korter. Zo beklagen journalisten zich er al een tijd over dat er almaar minder woorden beschikbaar worden gesteld voor hun stukken. Dat een zogenaamde long read maar pak ’m beet 850 woorden mag bevatten.  En korte stukken moeten… nog korter. Het gaat steeds meer om beeld.

Op internet is het journalistiek al helemaal raak. Daar wordt volstaan iets van een kop en daaronder een paar iele schouders: méér behelst zo’n tekst meestal niet.

Kort is het nieuwe less.

The medium is the message and the message is: less is more.

Zie bijvoorbeeld de telegramstijl van De telegraaf en derzulken. Het oppervlak van de communis opinio. Het  straatinterview op het tv-nieuws met mensen die amper uit hun woorden kunnen komen.  

Kort, korter, kortst.

Het doet me denken aan die arme meneer Mandje in het VPRO-programma Omroep Maxim (Hartman) die van die interviewer een antiek mandje steeds kòrter moest beschrijven en zodoende eindigde met ‘Mand!’ Dat vat het drama heel grappig en goed samen.

En zo schreef Liliane Waanders eerder op deze Bazarow-site over haar ervaring als collectievormer bij een openbare bieb. In hun ‘aanschafinformatie’ dienen de recensenten in 1100 tekens (inclusief spaties!) de inhoud recht te doen, informatie over de auteur te verstrekken en een goed gemotiveerd oordeel te geven. Bij dat laatste moeten ze dan ook nog verantwoording afleggen over de actualiteit, opzet en doelgroep, over soortgelijke publicaties, en het stijl- en taalgebruik, alsmede de verhaaltechnieken en de sfeer dan wel de illustraties.

Alleen bovenstaand stukje al bevat ruim 1800 tekens. Kun je nagaan.

Alles moet korter.

Dat verdomde less is more ook. Er zijn altijd handige jongens die aan de haal gaan met zoiets.

Je ziet het ook aan de boekenbijlagen. De recensies worden steeds korter en de bijlagen dunner.

Alleen de boeken zelf treft dit (nog?) niet. Dikke boeken verkopen nog wel. Maar verder en vooral is de hele volksstam aan het – excusez le mot terrible – bingen geslagen. Iedereen ligt aan het infuus van eindeloze Netflix-series.

Dat is niet erg. Maar het geschreven woord raakt door dit alles in verval. En dàt is wel erg. Dunkt mij.

Ik wil niet meneer de cultuurpessimist uithangen, maar daarmee ehh… nou ja, verarmt onze communicatie. Dat lijkt me een klare zaak.

Het àllerergst is natuurlijk dat verschrikkelijke Twitter. Ik kan daar maar niet over uit. Hoe lélijk dat is. Hoe dat eruit ziet, met al die stomme symbooltjes. En die ultrakorte verwijzingen. De gemakzucht van dat  labyrint als microkosmos. Je hoeft niks meer uit te leggen: verwijzen maar. En hoppakee: door ermee. Je kán niks meer uitleggen of toelichten laat staan beargumenteren want daartoe heb je te weinig tekens tot je beschikking. Twitter is daardoor verworden tot de internationale roeptoeter. De kakofonie van de meerstemmigheid.   

O, de taal die daarop gebezigd word. Mishàndeld, mag ik wel zeggen. Dat taaltje, moet ik eigenlijk zeggen. Dus nog afgezien van al die lelijke en kwaadaardige mensen die daar hun verbale behoefte doen.

Kan dat kale kanaal niet verboden worden? Kunnen we niet terug naar kranten als brede rivieren die door oneindig laagland gaan?

Honderd miljoen van die kankerverwekkende tweets kunnen niet op tegen één gezond aforisme – maar wie maalt daarom?

Ik, zei de gek.

Bijna iedereen heeft het tegenwoordig over ‘verbinding’. Ik kan dat woord al bijna niet meer horen. Maar toch is het essentieel.

De taal is de enige genade die God ons gelaten heeft. En God is óók maar een woord, nietwaar? Taal is werkelijk het enige dat ons bindt. En dan heb ik het niet eens over een situatie als die waarin we nu verkeren: ja, corona en zo. Fatsoenlijke communicatie van voldoende lengte is de enige manier om elkaar misschien enigszins te kunnen begrijpen. En zo bij elkaar te brengen. Te uh... ‘verbinden’. Mon dieu! Maar daar draagt dat verschrikkelijke Twitter niet toe bij. Verlos ons van het taalkwaad dat Twitter heet!

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

 

Valentijnsdag met kinderboeken

Valentijnsdag met kinderboeken


Rozen verwelken
Schepen vergaan
Een boek als herinnering, blijft altijd bestaan

Dit aloude door ons bewerkte versje is ons motto op Valentijnsdag. Geef een rode roos en een boek. Valentijnsdag, de 14de  februari, krijgt in Nederland steeds meer aandacht. En is het niet leuk als je verrast wordt met een bloem, in het bijzonder de rode roos of een kaartje. Nog leuker is het om naast de roos een boek te krijgen of te geven, natuurlijk. 

En voor de mini-Valentijntjes onder ons volstaat een boek. Hieronder vijf boekentips, geen allernieuwste uitgaves, maar wel leuke, vertederende, grappige verhalen met prachtige illustraties. Voorlezen, samen over het boekje praten en dan knutselen. 

Vier verliefde jaloerse damesschapen, hoe zien die eruit?. Hazeltje en Hazel die laten zien hoeveel ze van elkaar houden. Een beer en een vlinder tekenen. Een muisje op een feestje tekenen. Een grote verliefde olifant, hoe zou hij er uit zien? Met een boek krijg je eindeloze knutsel ideeën voor Valentijnsdag. Veel leuker en creatiever dan alleen maar hartjes maken, toch? 

Een grappig boekje op rijm voor 3+Valentijntjes Hopeloos verliefd, Angelika Glitz. Over vier jaloerse schapendames die zich afvragen wat Prins Valentijn ziet in Berendien. 

Raad eens hoeveel ik van je hou, Sam McBratney. Prachtig boek om steeds te herhalen hoeveel Hazeltje van Hazel houdt. Een klassieker (3+). 

Beer is op vlinder, Annemarie van Haeringen, ook voor dit boek won zij een Gouden Penseel. Over een beer die op een onhandige manier zijn liefde verklaart (4+). 

Een verhaal op rijm van Marianne Busser en Ron Schröder, Mag ik van jou een kusje? Een romantisch prentenboek (4+) over een muisje dat op een feestje een kusje heeft gekregen. Van wie? Dat gaat ze uitzoeken.

Een olifant die van verliefdheid niet weet wat hij moet doen Olifant is verliefd , Davide Cali. Een verhaal over verliefdheid en verlegenheid, 4+.

--

Rita Pontororing

Lezen Centraal 2021 Online

Lezen Centraal 2021 Online


Op 7 april organiseert Stichting Lezen’ Lezen Centraal online’, dit keer onder de titel: ‘Lees je nu lees je later. Tijd voor een leesoffensief’. Verschillende sprekers laten zien hoe een vernieuwde blik helpt om concrete resultaten te boeken in het leesoffensief. Binnen enkele weken verschijnt het volledige programma.

"Lezers worden niet geboren, toch kunnen we kinderen en jongeren stimuleren meer te lezen, aldus Stichting Lezen. “ Dit lukt wanneer ze opgroeien in een stimulerende leesomgeving waarin effectief leesonderwijs vanzelfsprekend is en volwassenen het goede voorbeeld geven. Tegenwoordig is de leesvaardigheid en de leesmotivatie onder jongeren zorgelijk.’” Daarom heeft de overheid opgeroepen tot een leesoffensief: een aanpak waarbij alle volwassenen – ouders, pedagogisch medewerkers, onderwijsassistenten, leraren, bibliotheekmedewerkers, boekhandelaren, uitgevers – gezamenlijk nog meer werk maken van een sterke leescultuur in Nederland. Om laaggeletterdheid te voorkomen, leesvaardigheid te bevorderen en het plezier in lezen te vergroten. En hoewel al die volwassenen zelf ook vaker het goede voorbeeld zouden mogen geven, is de hoop vooralsnog gevestigd op de jeugd. Zij kunnen immers niet zichzelf tot lezer maken, daar is hulp bij nodig. Lees je nu, lees je later.

--

Sabine Bunschoten

Letterenfonds en De Schrijverscentale komen met nieuwe steunmaatregel voor schrijvers

Letterenfonds en De Schrijverscentale komen met nieuwe steunmaatregel voor schrijvers


Schrijvers hebben tijdens de lockdown moeite om hun lezers te ontmoeten via de fysieke boekhandel, bibliotheken en scholen. Om deze reden komt het Nederlands Letterenfonds in samenwerking met De Schrijverscentrale en de Koninklijke Boekverkopersbond met een nieuwe steunmaatregel. Daarmee wordt dit voorjaar een groot aantal (online) publieksactiviteiten mogelijk gemaakt.

Via De Schrijverscentrale kunnen Boekhandels, bibliotheken en scholen in Nederland een schrijversoptreden boeken, waarbij het letterenfonds het honorarium voor de schrijvers subsidieert tot 500 euro. Ook ontvangt de boekhandel via de Boekverkopersbond een bijdrage van maximaal 500 euro voor de (extra) organisatiekosten. Zo wordt de drempel verlaagd voor het organiseren van (online) optredens en publieksactiviteiten van schrijvers die – afhankelijk van de dan geldende mogelijkheden – online, hybride of kleinschalig zijn en plaatsvinden tussen 1 maart en 1 juli 2021. Iedere denkbare publiekspresentatie komt in aanmerking. 

“Dit initiatief maakt deel uit van een groter pakket aan steunmaatregelen waar het Letterenfonds dit voorjaar mee naar buiten treedt. Dat het belangrijk was om iets te bedenken waarmee nu kleinschalige schrijversoptredens kunnen worden gestimuleerd, schrijvers een goed honorarium ontvangen en ook de boekhandel een steun in de rug krijgt, was voor het fonds direct duidelijk. Ik ben blij met deze samenwerking met De Schrijverscentrale en KBb.” Aldus Tiziano Perez, directeur van het Nederlands Letterenfonds (De schrijverscentrale)

Anne Zeegers, directeur van De Schrijverscentrale: “Lezingen en schoolbezoeken zijn onmisbaar voor een vitale leescultuur, ze vormen ook een belangrijke inkomstenbron voor auteurs. Jaarlijks keren we € 2 miljoen uit aan schrijvers, maar vorig jaar was dat vanwege de coronamaatregelen slechts € 1 miljoen. Ook nu zien we de trend dat lezingen verplaatst worden naar het najaar of zelfs 2022. We zijn dan ook heel blij met deze steunmaatregel, waardoor we ons netwerk van 5.000 schrijvers voor een aantrekkelijk tarief onder de aandacht kunnen brengen. Met elkaar zorgen we ervoor dat schrijvers hun verhalen blijven vertellen, hun lezers ontmoeten en hun boeken promoten.”

Anne Schroën, directeur van de Koninklijke Boekverkopersbond: “Uit onderzoeken bleek al eerder dat boekhandels cruciaal zijn in het onder de aandacht brengen van nieuwe schrijvers en boeken. Dat heeft de lockdown van de afgelopen weken ook pijnlijk en onmiskenbaar bevestigd. Een boekverkoper inspireert en verrast de lezer. De Koninklijke Boekverkopersbond is het Letterenfonds zeer erkentelijk voor het ondersteunen van initiatieven om de boekverkoper in deze omstandigheden zo veel mogelijk die onmisbare schakel te laten vormen tussen schrijver en lezer.”

--

Sabine Bunschoten

Longlist Libris Literatuur Prijs 2021

Longlist Libris Literatuur Prijs 2021


De longlist van achttien titels voor de Libris Literatuur Prijs 2021 voor de beste oorspronkelijk Nederlandstalige roman van het afgelopen jaar is gisteren bekendgemaakt. Uit de onderstaande titels kiest de jury op 1 maart zes boeken voor de shortlist van de Libris Literatuur Prijs. De zes genomineerden ontvangen elk 2.500 euro. De uiteindelijke winnaar ontvangt  50.000 euro.

De jury onder leiding van Lilianne Ploumen (Lijsttrekker van de PvdA, oprichter SheDecides) heeft achttien romans uitgekozen voor de longlist Libris Literatuur Prijs 2021. Nederlandse en Vlaamse uitgeverijen stuurden gezamenlijk 214 titels in, waarvan ruim een derde geschreven is door vrouwelijke auteurs. Opvallend dit jaar is het grote aantal romans geschreven door jonge auteurs.

Longlist Libris Literatuur Prijs 2021:

- Simone Atangana Bekono, Confrontaties - Lebowski

- Gerda Blees, Wij zijn licht - Podium

- Merijn de Boer, De Saamhorigheidsgroep - Querido

- Jeroen Brouwers, Cliënt E. Busken - Atlas Contact

- Matthijs Deen, Het lichtschip - Thomas Rap

- Arnon Grunberg, Bezette gebieden- Lebowski

- Laura van der Haar, Een week of vier - Podium

- Thomas Heerma van Voss,  Condities - Das Mag

- Stefan Hertmans, De opgang - De Bezige Bij

- Cindy Hoetmer, Min of meer opmerkelijke gebeurtenissen uit het leven van een treuzelaar - Meulenhoff

- Raoul de Jong, Jaguarman - Bezige Bij

- Herman Koch, Finse dagen - Ambo Anthos

- Alma Mathijsen, Bewaar de zomer - De Bezige Bij

- Erwin Mortier, De onbevlekte - De Bezige Bij

- Marieke Lucas Rijneveld, Mijn lieve gunsteling - Atlas Contact

- Lize Spit, Ik ben er niet - Das Mag

- Ernst Timmer, Magma - Prometheus

- Sien Volders, Oogst - Hollands Diep

De juryvoorzitter maakt op 10 mei de winnaar bekend in het Amstel Hotel, live in het Nieuwsuur op onder andere NPO2.

--

Sabine Bunschoten

Dit zijn de nieuwe stadsdichters van Nederland

Dit zijn de nieuwe stadsdichters van Nederland


Het is poëzieweek, ook al gaat het dit jaar misschien toch wat ongemerkt voorbij door de corona, optredens zijn fysiek niet mogelijk. In deze week worden  er elk jaar de nieuwe stadsdichters bekend gemaakt. Zo is sinds 28 januari 2021 Heidi Koren verkozen tot nieuwe stadsdichter van Nijmegen. Heidi debuteerde in 2015 met haar eerste bundel Gedachten over een mogelijk einde. Hierna ronde ze de schrijversvakschool in Amsterdam af. In 2019 verscheen haar debuutroman Hawaï 2000 en kort hierop volgde haar tweede poëziebundel Wie dit leest is gek. Met haar stadsdichterschap wil Heidi het belang van de kunsten uitdragen. “We hoeven niet allemaal kunstenaar te worden maar kunnen wel allemaal leren van de kunsten,” aldus Heidi (Tzum)

Myron Hamming is de nieuwe stadsdichter van Groningen. Renée Luth droeg op 29 Januari 2021 zijn titel over aan Myron. Hij is al vele jaren actief in Groningen als dichter. Op dit moment werkt hij aan zijn eerste poëziebundel. Hamming kwam onlangs in de publiciteit, met zijn video om Groningen en haar inwoners een riem onder het hart te steken in deze moeilijke tijd. Laaggeletterdheid en de dalende leesvaardigheid onder jongeren is een van de aandachtspunten waar hij zich tijdens zijn dienst als stadsdichter mee bezig wilt houden. In deze corona tijd ziet hij een heleboel mogelijkheden om taal en poëzie een positieve rol te laten spelen, zeker ook voor kwetsbare groepen. (Tzum)

In Rotterdam is Anne Vegter de nieuwe stadsdichter. Ze neemt het poëtische stokje van Dean Bowen over. Anne is dichter, prozaïst en toneelschrijver. In 1989 debuteerde zij met het kinderboek De dame en de neushoorn, waarvoor ze meteen de Woutertje Pieterse Prijs ontving. Haar tweede boek, Verse bekken (1990), geïllustreerd door Geerten ten Bosch, was het eerste kinderboek in de geschiedenis dat voor de AKO Literatuurprijs werd genomineerd. In 2011 verscheen het lovend ontvangen Eiland berg gletsjer, met illustraties door haarzelf, dat werd bekroond met de Awater Poëzieprijs. In 2008 werd Spamfighter genomineerd voor de VSB Poëzieprijs, waarbij de bundel bekroond werd met de Publieksprijs. Van 2013 tot 2016 bekleedde Anne Vegter het ambt van Dichter des Vaderlands. Zij was na Gerrit Komrij, Driek van Wissen en Ramsey Nasr de eerste vrouwelijke dichter met deze eretitel.

“Ik wil mij profileren als stadsnomade die de verschillende ‘ritmes’ van de wijken waarneemt. Stads Poëzie ontstaat door luisteren, kijken en nadenken. Een stadsdichter zoomt uit en schrijft over de plek waar we leven en de kwetsbare tijd waarin we ons bevinden,” aldus Anne Vegter (Tzum)

Sarah Lucassen is de nieuwe stadsdichter van Zwolle, de jongste ooit. De 23-jarige Sarah Lucassen is sinds 25 Januari 2021 de nieuwe stadsdichter van Zwolle. Ze volgt Jeroen Kraakman (40) op. “Ik wil mensen weer een glimlach op het gezicht geven. Ik hoop om als dichter meer bewustzijn te creëren over de maatschappelijke issues in de stad. Dat iemand die veel van poëzie houdt, maar niet op de hoogte is van het nieuws in Zwolle, daar toch iets van meekrijgt.” Aldus Sarah Lucassen (de Stentor) 

--

Sabine Bunschoten

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden