Bekentenissen van het vlees

Geschiedenis van de seksualiteit IV

Auteur(s): Michel Foucault
Taal: Nederlands
1 recensie
Bekentenissen van het vlees
Bekentenissen van het vlees

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Kayleigh Kingma

Maagdelijkheid als meerwaarde

De Franse denker Michel Foucault schetst in zijn postuum verschenen Bekentenissen van het vlees een boeiend beeld van het denken over seksualiteit in de vroegchristelijke periode.

[Recensie]

Onze opvattingen over seksualiteit zijn gevormd in de vierde en vijfde eeuw na Christus, zo stelt de Franse filosoof Michel Foucault (1926-1984). In zijn boek Bekentenissen van het vlees staan ideeën over seksuele onthouding, de noodzaak om in het huwelijk kinderen voort te brengen en de status van maagdelijkheid centraal. Aandacht is er voor kerkvaders als
Augustinus en Clemens van Alexandrië die elk hun eigen opvattingen eropna hielden. Foucault nuanceert het beeld waarin de vroegchristelijke tijd geassocieerd wordt met een puriteinse moraal. Zo laat hij zien dat het denken over seksualiteit constant aan verandering onderhevig is.

In het eerste deel van dit boek, De totstandkoming van een nieuwe ervaring, lezen we hoe vroegchristelijke denkers de seksualiteit aan banden leggen. Vanuit verschillende bronnen vinden zij inspiratie voor een christelijke seksuele ethiek. Foucault legt uit hoe in de vroegchristelijke periode inperkingen rond het lichaam voor een gezonde relatie met de ander en met God kunnen zorgen.

Ook hebben deze inperkingen een spirituele werking. De zondeval en de zondige status van het lichaam vragen om onderdanige gebaren die de biecht kracht bijzetten. Daarnaast gaat dit deel ook dieper in op de beperkingen die het lichaam opgelegd worden binnen kloostermuren.

In een volgend deel over maagdelijkheid laat Foucault zien hoe het lichaam op nog een andere wijze aan banden wordt gelegd. De waardering voor de maagdelijkheid moet niet vergeleken worden met de seksuele geboden waarover in het eerste deel wordt gesproken. Maagdelijkheid is daar geen aanvulling op. Zij staat op zichzelf en heeft een bijzondere waarde. Waar het bij de inperking van de seksualiteit in eerste instantie ging om het waarborgen van het zielenheil, verleent de afwijzing van elke seksualiteit het individu een bijzondere status.

In het laatste deel van het boek, Gehuwd zijn, schetst Foucault de situatie waarin seksualiteit wél gelegitimeerd is, namelijk binnen het huwelijk. De plicht om kinderen voort te brengen kan alleen vervuld worden binnen het huwelijk, waardoor het huwelijk een speciale status krijgt. Daarnaast lijkt het huwelijk een waardig alternatief te zijn voor ascetisch leven, ook doordat het huwelijk in het belang was van de staat en het functioneren van de samenleving. Toch is het huwelijk volgens sommige christelijke denkers niet alleen bedoeld voor de voortplanting. Het huwelijk is namelijk ook bedoeld om “het vuur in te tomen van het verlangen dat eigen is aan onze natuur”, aldus kerkvader Chrysostomus in diens geschrift De virginitate.

Michel Foucault is een van de belangrijkste Franse denkers van de twintigste eeuw. Hij schreef onder andere boeken over de waanzin en de gevangenis die van grote invloed zijn geweest op de filosofie. Bekentenissen van het vlees is het vierde en laatste deel van zijn reeks over de geschiedenis van de seksualiteit. In 2017 werd dit deel dat na Foucaults dood achter slot en grendel was opgeborgen, eindelijk vrijgegeven. Zo wordt nu een belangrijk deel van Foucaults levenswerk na vele jaren waardig afgesloten.

Eerder verschenen in Volzin

Samenvatting

Niets minder dan een filosofische sensatie: het langverwachte vierde deel van Foucaults Geschiedenis van de seksualiteit is nu in het Nederlands vertaald.

In Bekentenissen van het vlees analyseert Michel Foucault het denken en het spreken over seksualiteit in de vroegchristelijke tijd. Volgens de gangbare opvatting zou deze periode in het teken staan van de puriteinse moraal, met haar nadruk op kuisheid en maagdelijkheid, maar Foucault nuanceert dit beeld. Kerkvaders als Paulus en Ambrosius waren allerminst eensgezind over de verhouding tussen seksuele onthouding en de noodzaak om in het huwelijk kinderen voort te brengen. Langzaam maar zeker verandert het lichaam gedurende deze periode in ‘vlees’, met alle geheimen, protocollen en zelfbeheersingstechnieken van dien. Net als in de eerdere delen van Geschiedenis van de seksualiteit laat Foucault zien dat het discours over seksualiteit geen vaststaand gegeven is, maar een historisch ontstane constellatie waarvan de toekomst open is of op zijn minst opengemaakt kan worden door de precieze vormen van kritiek waarvan Foucault in zijn oeuvre een voorbeeld geeft.

Toon meer Toon minder
€ 39,90

Verwachte leverdatum: dinsdag 02 juni


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789024423941
Verschijningsdatum
november 2018
Druk
1
Aantal pagina's
480 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
730: Filosofie algemeen
Categorieën

Uitgever
Boom

Vertaald door
Jeanne Holierhoek

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden