'Ik doe krant'

Belevenissen van een vrouw die op een dag besluit jonge vluchtelingen te gaan helpen

Auteur(s): Françoise Kist
Taal: Nederlands
2 recensies
'Ik doe krant'
'Ik doe krant'

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jannie Trouwborst

“Ieder mens heeft het recht te streven naar een goed leven”

[Recensie] Soms heeft het leven verrassingen in petto voor je die je onmogelijk van te voren had kunnen bedenken. Dat overkomt Françoise Kist nadat ze overstapt van een managementfunctie in het bedrijfsleven naar een non-profit organisatie om jonge mensen te helpen bij het richting geven van hun leven. Aanvankelijk richt ze zich vooral op studenten, maar op een dag staat er een Guinese jongeman op de stoep. In gebrekkig Nederlands vertelt hij wat hij gehoord heeft: “U helpt mensen”. En dan: “Kunt u mij ook helpen?” Het overvalt haar, maar ze besluit het te proberen. “Ik weet het niet, maar ik ga met je meedenken” antwoordt ze. Deze Boubacar is de eerste, van een hele reeks jongens en een enkel meisje, die ze helpt. Ze zijn uitgeprocedeerd of verstrikt geraakt in de ingewikkelde wet- en regelgeving, treffen onwillige ambtenaren. Of kunnen soms domweg niet terug naar het land van herkomst en worden aan hun lot overgelaten.

“Ieder mens heeft het recht te streven naar een goed leven. Het zijn gewone mensen in ongewone omstandigheden”, stelt ze. Die hetzelfde willen wat ieder mens wil: leren, werken, een huis, een gezin, een menswaardig bestaan. En zo wordt meedenken, meehelpen. Uit de verhalen in haar boek blijkt dat er nog veel meer mensen bereid zijn mee te helpen. Niet alleen advocaten, maar ook rijinstructeurs, leraren, donateurs, sympathisanten en vele anderen. Achterin wordt een indrukwekkende rij personen en instanties opgesomd.

Ze schrijft over haar beschermelingen in een opgeruimde, nuchtere stijl, doorspekt met de nodige humor, ondanks de treurigheid van de verhalen. Het zijn ongelooflijke verhalen, met twee kanten. Naast de keiharde opstelling van ambtenaren die de wet aan hun kant menen te hebben, is er de enorme motivatie van de jonge vluchtelingen. Er ontstaat een beschamend beeld van het Nederlandse beleid, humaan naar buiten, maar in de praktijk tekortschietend. Vrijwillig terugkeren bijvoorbeeld met een geldbedrag, het lijkt zo mooi. Maar wat als dat door corrupte ambtenaren in het land van aankomst meteen wordt afgepakt. Soms lukt het Françoise Kist de jonge mensen toch hier te laten studeren. Ze ronden een goede opleiding af, maar in het land van herkomst komen ze door vriendjespolitiek niet aan de bak. Of de hier bij elkaar gespaarde tractor, die een heel Afrikaans dorp uit de armoede had moeten helpen. Drie jaar later staat hij ergens in een schuurtje te verroesten, bij gebrek aan onderdelen en onderhoudsmogelijkheden. Want ze blijft ze opzoeken in die verre landen waarheen ze weer vertrekken. En ook daar vertelt ze over.

“Ik ben met ze opgetrokken en daarover gaat dit boek. Meedenken, dat is één. Dan volgt het meedoen, het meewerken en samenwerken. Medelijden? Nee, dat niet: waar hoop is, is leven en er waren veel vrolijke momenten. Wel lijden we sámen. Aan de onrechtvaardigheid in de wereld en de willekeur van het lot.” 

Als ze aan Boubacar vraagt hoe hij in zijn levensonderhoud voorziet, zegt hij: “Ik doe krant”. Hij doet een krantenwijk voor een andere jongen en ontvangt een deel van het loon. Na 10 jaar werken met en voor deze jonge mensen besluit Françoise Kist haar ervaringen op te schrijven “Ik doe boek”, besluit ze. De verhalen zijn slechts een selectie van haar inspanningen. Want naast deze uitgeprocedeerde jonge mensen, werkt ze ook met vreemdelingen.

“Vreemdelingen die geen vreemdeling meer heten, maar het wel zijn: nieuwkomers, statushouders, nieuwe Nederlanders. Ook zij kloppen bij mij aan. Wat weten zij van Nederland? Wat weet Nederland van hen?  “Kan u mij helpen?”‘

Nergens geeft zij haar mening over de zaken die passeren. Hoe onrechtvaardig ook. Ze laat het aan de lezer over er iets van te vinden. Zij beschrijft slechts wat ze doet: luisteren naar de wensen van de jonge mensen en helpen, ook als het heel moeilijk wordt. Dat maakt het tot een hoopvol boek: te weten dat er mensen als Françoise Kist bestaan, gesteund door een hele achterban.

Eerder verschenen op Mijn boekenkast

Recensie door: Marijke Laurense

“Ik doe boek”

[Interview] “Hoe toevallig: vorige week dat interview met Annelies Maars, over hoe zij zich ontfermde over een vreemdeling die in de tuin van haar buren wilde gaan slapen. Ook uit mijn boek, Ik doe krant, blijkt dat die zogenaamde ‘migranten en uitgeprocedeerden’ heel gewone mensen zijn. Gewone mensen in ongewone omstandigheden, die aan de ziekmakende onderkant van de maatschappij worstelen met de bureaucratie. Ik vind dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen, met genegenheid en actie. De tijd is er rijp voor.

Mijn verhaal begint in 2006. Ik had het beheer over een fonds om kansarme jonge mensen te helpen bij hun studie. Op een dag kwam er een ama, een alleenstaande minderjarige asielzoeker, bij me langs. Ik had nog nooit een ama gezien; wel wist ik dat ama’s in Nederland tot hun 18e heel goed worden opgevangen, maar daarna moederziel alleen de maatschappij in moeten. Dus ik dacht: ja, die wil ik natuurlijk wel helpen bij zijn opleiding. Nou, hij wilde eigenlijk alleen maar dat ik zijn tandarts ging betalen, want zijn asielaanvraag was afgewezen en dan zit een tandarts er niet in. Ik besloot de goede fee te zijn: ik stuur mijn eigen kinderen toch ook naar de tandarts als dat moet?

Verboden te zwemmen

En toen kwamen er ook andere ama’s en ging er een wereld voor me open. Niet alleen over waar ze vandaan kwamen, maar ook wat ze hier deden en wat ze niet konden doen als ze te horen hadden gekregen dat ze het land uit moesten. Ik zei: laten we samen eens kijken wat er kan, niet wetend dat er helemaal niks kan. In ons prachtige Nederland is alles dichtgemetseld met wetten en regels, maar deze jongens zitten in de illegaliteit, die vallen buiten de regels. Maar als je in het water valt en je dreigt te verdrinken, dan kan het bordje ‘Verboden te zwemmen’ je gestolen worden. Het zijn gewoon jongens, aardige jongens. Wat is daar anders aan? Ik bemoei me niet met de politiek, ik denk op individueel niveau, van mens tot medemens.

Tweede moeder

In eerste instantie kwam ik veel wantrouwen tegen. Ik kreeg weinig antwoord op mijn vragen, want ze dachten dat ik het ging verklappen en dat ze dan opgepakt zouden worden. Terwijl ik geen enkel belang heb: ik ben niet van de overheid, ik ben niet van een dienst. Ik ben gewoon een mevrouw, ik heb zelf kinderen, ik heb gewerkt en weet hoe de maatschappij in elkaar zit. Ik ben niet bang voor ambtenaren en kan vechten als een leeuw. Dus toen ze mij hun vertrouwen gaven en mij als hun tweede moeder gingen zien, was dat een groot compliment.

Er wordt me soms gevraagd of ik niet bang ben dat er misbruik van me wordt gemaakt. Daar heb ik wel even over nagedacht. Maar als je bijna dood bent en ik geef je een stuk van mijn brood, maak je dan misbruik van mijn overvloedigheid? Dat vind ik geen misbruik. Ik wil dit zelf.

Krant doen

Het is een zwaar onderwerp, maar soms ook komisch, bijvoorbeeld als ik iets helemaal verkeerd deed. Ik heb dingen gezien die je als gewoon mens nooit ziet. Boubacar uit Guinee bijvoorbeeld ‘deed krant’: hij liep voor een andere jongen een krantenwijk, voor maar een deel van diens loon. Hij moest terug en ik heb hem geholpen in Guinee een internationale handel op te zetten, samen met een neef van me. We hadden gehoopt dat hij daar een goed leven kon opbouwen. Het werd een grote frustratie: hij was terug in een waardeloze maatschappij waar het ploeteren is. Dat is het verdriet van de wereld: de een heeft het goed en de ander slecht en dat heeft te maken met de plek waar je geboren bent. Ik vind dat ieder mens gezien en gehoord moet worden en ik wil laten zien in wat voor toestand deze mensen leven. Daarom ‘doe ik boek’.”

Eerder verschenen in Trouw en op Marijke Laurense

Samenvatting

Op een weergaloze manier beschrijft Françoise Kist een indringend portret van de onderkant van Nederland, waar pech, geluk of toeval het leven ten slotte bepalen.

€ 18,99

Verwachte leverdatum: donderdag 23 juli


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789463820356
Verschijningsdatum
september 2019
Druk
1
Aantal pagina's
196 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen
Thema's
  • Samenleving en sociale wetenschappen
  • Sociologie en antropologie

Uitgever
Balans, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden