Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Bazarow zocht de nieuwe leeslijst Nederlands. De resultaten.

zaterdag 28 november 2020

De afgelopen twee weken voerde Bazarow Magazine een onderzoek uit waarbij we de nieuwe  leeslijst Nederlands voor de middelbare scholen zochten. Dit omdat er de laatste maanden levendige discussies over het vak Nederlands op de middelbare school en de steeds verder achteruit lopende leesvaardigheid onder Nederlandse jongeren waren. Het onderzoek was een groot succes, er kwamen  meer dan 1100 boek inzendingen binnen. We willen iedereen die heeft meegedaan van harte bedanken.

Bekijk hier de top 25.

Er was een breed scala aan inzendingen, waarvan drie hele duidelijke uitstekers zijn. Dat zijn Wees onzichtbaar van Murat Isik op 1, De avond is ongemak van Marieke Lucas Rijneveld op 2 en Confettiregen van Splinter Chabot op 3. Boeken die van zeer recente datum zijn, elk nog geen vier jaar oud. Daarnaast is het leuk om te zien dat er boeken uit veel verschillende genres zijn ingestuurd. Ook bijvoorbeeld van het YA-genre, of uit het literaire non-fictie genre. 

Opvallend hieraan is wel dat de YA-boeken die in de top 25 staan vrijwel uitsluitend zijn ingezonden door mensen onder de 35 jaar. Logisch, want 20 - 30 jaar geleden toen de 35-plussers jong waren was er nog nauwelijks iets in dit genre. De groep van ouder dan 35 blijkt toch nog veel boeken in te zenden die zij in het verleden lazen, en waar ze misschien mooie herinneringen aan over hielden, zoals boeken van Jan Wolkers of de Max Havelaar. Dit bleef echter bij enkele stemmen. Een andere opvallende observatie is dat ook onder jongeren enkele inzendingen van ‘oudere’ boeken binnenkwamen. De enige stem op De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch kwam van iemand onder de achttien. Van onze top 25 kunnen we in ieder geval zeggen dat ze door zowel mensen van ouder dan als jonger dan 35 jaar werden ingezonden, waardoor we ze als terechte winnaars kunnen beschouwen. Boeken als Een schitterend gebrek van Arthur Japin blijven geliefd onder jong en oud. We zijn blij dat er veel nieuwe boeken in de lijst staan, die in dit jaar zijn uitgegeven. Neem Het boek van alle angsten Emy Koopman of Confettiregen van Splinter Chabot, die allebei bovenaan in de lijst staan. Er staat geen enkel boek in de top 25  van voor het jaar 2000, wat betekent dat we de grote drie, Mulisch (slechts 3 inzendingen), Reve (slechts 7 inzendingen) en Hermans (slechts 6 inzendingen),nu toch echt kunnen afschrijven voor de leeslijst Nederlands. 

Gedurende de looptijd van de enquête hebben we enkele kleine aanpassingen gemaakt. We kregen van verschillende kanten kritische opmerkingen. Aanvankelijk stond er namelijk dat we van ‘Nederlanders’ willen weten welke boeken zij geschikt vinden voor de nieuwe leeslijst, dat werd aangepast naar ‘sprekers van de Nederlandse taal’. Vlamingen zijn natuurlijk ook zeer welkom. De enquête is namelijk niet alleen open voor Nederlanders, maar ook voor Vlamingen of andere sprekers van het Nederlands.

Het is leuk om te zien dat er op social media veel respons was. Zo deelden mensen spontaan op Twitter en op Facebook op welke boeken zij stemden. Zo koos Sue (@boekenz op Twitter) voor Het Gym van Karin Amatmoekrim, Maan en Zonvan Stefan Brijs en Boven is het stil van Gerbrand Bakker. Het Gym is één van de boeken die op de uiteindelijke lijst is gekomen!

Naast veel positieve reacties op de enquête kregen we ook een aantal verbaasde reacties. Zo gaf een aantal leraren Nederlands van de vereniging Levende Talen Nederlands de terechte respons dat lang niet iedere school zich strikt aan de leeslijst houdt. Zij verwezen daarbij naar onderzoek van literatuurwetenschapper Jeroen Dera. Dera is een van de prominentste namen in het onderzoek naar literatuuronderwijs in Nederland. Volgens hem zou literatuuronderwijs niet alleen over dode schrijvers gaan, maar gaat het in veel gevallen over ‘nieuwe boeken’. Bijvoorbeeld de boeken van Alex Boogers, Hanna Bervoets, Philip Huff, Herman Koch, Jaap Robben, Lize Spit. Wij zijn blij om te horen dat jongeren in veel gevallen boeken kunnen lezen die van deze tijd zijn. Ook al horen wel degelijk van lijsten op scholen die te ‘oud’ zijn of te ‘kort’, met te weinig aansprekende boeken van nu. 

Maar het onderuithalen van leraren Nederlands was niet het doel van onze actie. Zoals in eenzelfde onderzoek van Dera genoemd wordt is het concept ‘literatuur’ niet makkelijk te definiëren. Wat precies als literatuur beschouwd wordt is historisch bepaald, en verandert dus door de tijd heen. Zo dacht men in de achttiende eeuw nog dat literatuur over ‘serieuze’ zaken moest gaan, en hoorde fictie daar dus niet bij. Dera zegt over literatuur: ‘Literatuur is datgene wat in bepaalde tijd en bepaalde context literatuur genoemd wordt.’ 

Wat als literatuur gezien wordt hangt niet alleen af van de autoriteiten, maar is een samenspel van verschillende factoren waar ook het publiek toe behoort. Juist om deze reden denken wij bij Bazarow dat een dergelijk onderzoek naar de mening van boekenliefhebbers over welke literatuur van nu relevant is voor jongeren erg nuttig is. Wat als literatuur gezien wordt is een samenwerking tussen zowel de autoriteiten als het publiek. Met deze enquête proberen we die publiekskant meer te belichten. Het is dus geen definitieve lijst waarmee we zeggen ‘dit zijn de enige boeken die nu nog relevant zijn voor jongeren’, maar eerder ‘dit zijn de boeken die op dit moment door een breed lezerspubliek beschouwd worden als relevante boeken voor jongeren.’

Met de nieuwe leeslijst Nederlands hopen we inzicht te geven in de Nederlandse boeken die door een breed leespubliek zijn aangewezen als boeken voor jongeren van dit moment.

Veel leesplezier. We maken er een jaarlijkse traditie van.

--

Redactie Bazarow

 

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden