Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Uit de hoek deel 3. Mag 't ietsje meer zijn?

zondag 7 februari 2021

Marc Schoorls brute vrijplaats

[Column] ‘Zeg,’ kreeg ik van verschillende kanten te horen, ‘kan het niet wat korter? Want die column van jou, dat loopt letterlijk in de papieren.’ En ja, gelijk hebben ze, die stuurlui. Want als je je rubriek Uit de hoek noemt, moet je het niet te lang maken, maar juist kort en krachtig houden. Een korte hoek is het beste, dat weten boksers ook. Dus ik beloof bij deze mijn leven te beteren. Een columnist houdt het kort. Zo hoort dat. Want anders doemt in de dooie hoek de verveling op. Dan verslapt de aandacht.

Maar toch. Er is iets aan de hand met het geschreven woord. Want àlles moet steeds korter. Zo beklagen journalisten zich er al een tijd over dat er almaar minder woorden beschikbaar worden gesteld voor hun stukken. Dat een zogenaamde long read maar pak ’m beet 850 woorden mag bevatten.  En korte stukken moeten… nog korter. Het gaat steeds meer om beeld.

Op internet is het journalistiek al helemaal raak. Daar wordt volstaan iets van een kop en daaronder een paar iele schouders: méér behelst zo’n tekst meestal niet.

Kort is het nieuwe less.

The medium is the message and the message is: less is more.

Zie bijvoorbeeld de telegramstijl van De telegraaf en derzulken. Het oppervlak van de communis opinio. Het  straatinterview op het tv-nieuws met mensen die amper uit hun woorden kunnen komen.  

Kort, korter, kortst.

Het doet me denken aan die arme meneer Mandje in het VPRO-programma Omroep Maxim (Hartman) die van die interviewer een antiek mandje steeds kòrter moest beschrijven en zodoende eindigde met ‘Mand!’ Dat vat het drama heel grappig en goed samen.

En zo schreef Liliane Waanders eerder op deze Bazarow-site over haar ervaring als collectievormer bij een openbare bieb. In hun ‘aanschafinformatie’ dienen de recensenten in 1100 tekens (inclusief spaties!) de inhoud recht te doen, informatie over de auteur te verstrekken en een goed gemotiveerd oordeel te geven. Bij dat laatste moeten ze dan ook nog verantwoording afleggen over de actualiteit, opzet en doelgroep, over soortgelijke publicaties, en het stijl- en taalgebruik, alsmede de verhaaltechnieken en de sfeer dan wel de illustraties.

Alleen bovenstaand stukje al bevat ruim 1800 tekens. Kun je nagaan.

Alles moet korter.

Dat verdomde less is more ook. Er zijn altijd handige jongens die aan de haal gaan met zoiets.

Je ziet het ook aan de boekenbijlagen. De recensies worden steeds korter en de bijlagen dunner.

Alleen de boeken zelf treft dit (nog?) niet. Dikke boeken verkopen nog wel. Maar verder en vooral is de hele volksstam aan het – excusez le mot terrible – bingen geslagen. Iedereen ligt aan het infuus van eindeloze Netflix-series.

Dat is niet erg. Maar het geschreven woord raakt door dit alles in verval. En dàt is wel erg. Dunkt mij.

Ik wil niet meneer de cultuurpessimist uithangen, maar daarmee ehh… nou ja, verarmt onze communicatie. Dat lijkt me een klare zaak.

Het àllerergst is natuurlijk dat verschrikkelijke Twitter. Ik kan daar maar niet over uit. Hoe lélijk dat is. Hoe dat eruit ziet, met al die stomme symbooltjes. En die ultrakorte verwijzingen. De gemakzucht van dat  labyrint als microkosmos. Je hoeft niks meer uit te leggen: verwijzen maar. En hoppakee: door ermee. Je kán niks meer uitleggen of toelichten laat staan beargumenteren want daartoe heb je te weinig tekens tot je beschikking. Twitter is daardoor verworden tot de internationale roeptoeter. De kakofonie van de meerstemmigheid.   

O, de taal die daarop gebezigd word. Mishàndeld, mag ik wel zeggen. Dat taaltje, moet ik eigenlijk zeggen. Dus nog afgezien van al die lelijke en kwaadaardige mensen die daar hun verbale behoefte doen.

Kan dat kale kanaal niet verboden worden? Kunnen we niet terug naar kranten als brede rivieren die door oneindig laagland gaan?

Honderd miljoen van die kankerverwekkende tweets kunnen niet op tegen één gezond aforisme – maar wie maalt daarom?

Ik, zei de gek.

Bijna iedereen heeft het tegenwoordig over ‘verbinding’. Ik kan dat woord al bijna niet meer horen. Maar toch is het essentieel.

De taal is de enige genade die God ons gelaten heeft. En God is óók maar een woord, nietwaar? Taal is werkelijk het enige dat ons bindt. En dan heb ik het niet eens over een situatie als die waarin we nu verkeren: ja, corona en zo. Fatsoenlijke communicatie van voldoende lengte is de enige manier om elkaar misschien enigszins te kunnen begrijpen. En zo bij elkaar te brengen. Te uh... ‘verbinden’. Mon dieu! Maar daar draagt dat verschrikkelijke Twitter niet toe bij. Verlos ons van het taalkwaad dat Twitter heet!

--

Van Marc Schoorl (Wassenaar, 1962) verschenen in onder meer De Gids, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer literaire artikelen en beschouwingen. De laatste tien jaar werkte hij vooral aan zijn ‘grote trilogie’ Autobiografie van een romanpersonage. Deel 1 is Zes broers en een zus dat in december 2020 verscheen. Het werd deels als feuilleton gepubliceerd op Bazarow.com.
Deel 2 en 3 zullen in 2021 verschijnen.

 

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden