Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Alles wat was

Hoe ga je om met afscheid?

Auteur(s): Stine Jensen
Taal: Nederlands
0,175/5
2 recensies
Alles wat was
Alles wat was
Alles wat was

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jaap Friso
3/5

Het leven bestaat uit voortdurend afscheid nemen

[Recensie] Kinderboeken over de dood, ze zijn er wel. Denk aan de klassieker Kikker en het vogeltje van Max Velthuijs en natuurlijk het veelgebruikte en gelauwerde verzenboek Doodgewoon van Bette Westera en Sylvia Weve. Op non-fictiegebied was er nog wat braakliggend terrein. Dat is nu ingevuld door filosofe Stine Jensen die inmiddels een reeks kinderboeken op haar naam heeft staan over bijvoorbeeld geluk, emoties en vriendschap. Alles wat was gaat over afscheid, in de iets bredere zin van het woord.

De nadruk ligt op de dood. Jensen haalt filosofen aan zoals Michel de Montaigne, die stelde dat ook kinderen moeten nadenken over de dood. Dan weet je wat je uit het leven wilt halen, en kun je makkelijker accepteren dat het een keer ophoudt. Ze stelt daar een sombermans als Nietzsche tegenover die vond dat het leven te kort is om te somberen. Omarm het leven en probeer het zo lang mogelijk te rekken, was zijn devies. Jensen verbindt daar de vraag aan hoe het zou zijn als je nu wist dat je nooit dood zou gaan. “Zou je nog zin hebben om huiswerk te maken? Heeft het nog zin om bij te houden hoe oud je bent als je eeuwig leeft?”

Jensen wisselt haar wat statisch geschreven beschouwingen af met reacties van kinderen, vragen, tips en ‘wist je datjes’ die het boek levendig en onderhoudend maken. De beschrijvingen van rituelen uit andere culturen zijn interessant. In Griekenland bijvoorbeeld, wordt na een overlijden wekenlang zwarte kleding gedragen.

In Alles wat was wordt afscheid breder getrokken dan de dood alleen en dat is een slimme zet. Het leven bestaat volgens Jensen eigenlijk voortdurend uit afscheid nemen. Van je leeftijd, je school en ook verhuizen en het weggooien van spullen heeft te maken met een rouwproces. Genelva die zes was toen ze van Suriname naar Nederland verhuisde zegt dat afscheid nemen vaak ook een nieuw welkom betekent. “Waar je bent geweest, draag je altijd met je mee. Dat heb je en dat hou je bij je. Dus geef het onbekende een kans.” Dit soort wijsheden tilt het kleurrijk vormgegeven boek op, waarvoor Marijke Klompmaker de illustraties verzorgde.

Een zinvol boek. Het zou in stijl meer mogen aansluiten bij de literaire non-fictie trend.  Dan zou het ook nog eens een heel goed boek zijn.

Eerder gepubliceerd op Jaapleest

Recensie door: Evert van der Veen
4/5

Hoe ga je om met afscheid?

[Recensie] Dit boek is geschreven voor kinderen en de schrijfster, filosoof en programmamaker Stine Jensen is daar over het geheel genomen ook wel in geslaagd. Ze legt, op voor kinderen begrijpelijke wijze uit wat afscheid en rouw is en wat er dan met een mens gebeurt. Het boek stelt ook steeds vragen die aanzetten om ergens over na te denken en het geschrevene op de persoonlijke situatie toe te passen. Zo komt het boek dicht bij kinderen te staan.

Hier en daar overschat de auteur kinderen echter wanneer ze vanuit haar filosofische achtergrond wat te diep gaat of de dingen nog meer had moeten vertalen zoals bijvoorbeeld in hetgeen ze over Montaigne aandraagt, die vindt dat een kind al over de dood moet nadenken.

Hierover schrijft ze: “Echt vrij zijn, zei hij, betekent dat je het minder erg vindt om dood te gaan. Je bent dan zo tevreden over je leven, dat je gemakkelijker kunt accepteren dat het een keer ophoudt.” Dit lijkt mij voor kinderen erg moeilijk, te abstract, om te kunnen begrijpen. Ook Nietzsche komt naar voren die het leven te kort vindt om te piekeren en aanmoedigt om te genieten. Het lijkt mij dat kinderen dit nog niet zo ervaren en dat dit meer tot het levensgevoel van volwassenen behoort.

De fasen in het rouwproces van Kübler Ross krijgen ook aandacht: nee-fase, boze fase, onderhandel-fase, verdrietige fase en acceptatie. Daar zit veel goeds in en zo kàn het in de praktijk ook zijn maar inmiddels is dit model door nieuwere inzichten toch wel wat achterhaald.

Tegenwoordig is er een andere en meer dynamische visie op rouw waarbij er geen sprake is van opeenvolgende fasen maar van aspecten die meer tegelijk om aandacht vragen. Mooi is het Deense woord – het land van herkomst van Stine – ‘sorge’ dat letterlijk ‘wond aan je hart’ betekent en dat is een treffend woord voor de pijn die een nabestaande voelt.

Er is ook aandacht voor euthanasie, zelfdoding, ongelukken en leven na de dood.

Dit mooi verzorgde boek, geïllustreerd door Marijke Klompmaker, is een zeer sympathieke poging om ons kwetsbare leven op kinderlijke maar niet kinderàchtige wijze onder woorden te brengen. Tussen de teksten zijn ook reacties van kinderen te lezen.

Meelezen van pedagogisch geschoolde mensen had de tekst hier en daar ten goede kunnen komen.

Voor het eerst gepubliceerd op De leesclub van Alles

Samenvatting

Alles wat was gaat over afscheid. Afscheid nemen van een persoon, een situatie, een huisdier, een plek… Alle kinderen krijgen ermee te maken, maar hoe ga je ermee om? Aan de hand van herkenbare situaties, waargebeurde anekdotes en filosofische wijsheden geeft Stine kinderen inzichten en tips om met verlies of verandering om te gaan. Afscheid nemen kan zwaar zijn, maar ook mooi. Want wanneer je afscheid neemt van iets, komt er ook weer ruimte voor iets nieuws.

Alles wat was is een prachtig uitgevoerd boek voor jong en oud, met illustraties van Marijke Klompmaker. Stine en zij werkten eerder samen aan Alles wat ik voel. Het grote emotieboek, waar inmiddels ca. 12.000 exemplaren van zijn verkocht.

Kijk op www.kluitman.nl voor een gratis lesbrief over dit boek.

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: donderdag 17 juni


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789020622430
Verschijningsdatum
januari 2020
Druk
1
Aantal pagina's
128 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
210: Non-fictie kinderboeken (<12 jaar)
Thema's
  • Kinderen, tieners en onderwijs
  • Kinderen / tieners: persoonlijke en sociale onderwerpen
  • Kinderen / tieners: persoonlijke en sociale onderwerpen: dood en overlijden
Categorieën

Auteur
Uitgever
Kluitman

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden