Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Herinneringen in aluminiumfolie

Auteur(s): Jamal Ouariachi
Taal: Nederlands
0.19166666666667/5
3 recensies
Herinneringen in aluminiumfolie
Herinneringen in aluminiumfolie

Recensie

Aantal recensies: 3

Recensie door: Nico Voskamp
3/5

Kort maar niet altijd krachtig

[Recensie] Het korte verhaal is weer salonfähig, goed nieuws na een tijdperk waarin dit genre door uitgevers werd gemeden als een besmettelijke ziekte. Herinneringen in aluminiumfolie is één van die nieuw uitgekomen bundels en krijgt ruime aandacht. De schrijver zelf signaleert ook het imagoprobleem van het korte verhaal en geeft in het nawoord zijn visie in een mooi betoog. Via Nabokov komt hij bij de kern: “Zelfs als hij een kort verhaal alleen voor het geld schreef, zelfs als hij eigenlijk liever verder had gewerkt aan een nieuwe roman, zelfs dan nog had hij het fatsoen om er verdomme een beetje wat van te maken.” En, heeft Jamal Ouariachi er verdomme een beetje wat van gemaakt?

De bundel is leuk, maar van wisselende kwaliteit. Van de 10 verhalen zijn er een paar niet bijzonder, de meeste redelijk, en een paar goed. Dat is niet slecht overigens: een bundel met alleen briljante verhalen is maar weinigen gegeven.

Eerst de algemene samenhang – waarom is deze bundel een bundel? Hebben de verhalen iets met elkaar te maken, een gezamenlijk thema? Oké, ze hebben een sombere ondertoon, maar meer dan dat heb ik niet kunnen ontdekken. Grofweg behandelen ze een horrorthema, een dystopie, relatieproblemen, wraak, nog meer relatieproblemen en sabotage. Verder lijken ze vooral gebundeld omdat ze al eerder elders verschenen zijn.

Dan de stijl. Die is niet in alle verhalen hetzelfde, wat een pluspunt is. Teveel eenheid maakt een bundel saai. Goed in spanning opgebouwd en lekker gory is De Toeristenslager, helaas met een naar het eind toe steeds onwaarschijnlijker verloop. Die onevenwichtigheid vinden we terug in meer verhalen. Erg leuk is dan weer het absurdistische Zopor, over een eigen ruimte in het hoofd van het personage die niet noodzakelijkerwijs overeenstemt met de werkelijkheid van de rest van de wereldbevolking.

Wat minder bevredigend is het titelverhaal, dat veel suggereert maar weinig actie biedt. Het thema ‘menselijke eigenschappen doorlevend in lichaamsmateriaal’ is niet heel origineel, zie talloze comics, horrorboeken en –films. Wel grappig is het steeds intensiever wordende gepeins en getwijfel; kent de hoofdpersoon zijn huisgenoot wel echt?

De Moslim Sportvissers Club is een interessante. Alweer in het nawoord staat dat het een ode is aan Raymond Carver’s So Much Water So Close To Home, dat een prachtig wrang verhaal is over huwelijksfrictie. Datzelfde gevoel weet Ouariachi op te roepen met een groep van vijf moslims die samen geregeld op een visserstrip gaan: “Alles wat wij willen is aangenaam zwijgen in elkaars gezelschap.” Zelfs de uitgebeende stijl van Carver (of eigenlijk van zijn redacteur Lish, maar dat is een lang verhaal) wordt hier benaderd. En dat is een groot compliment.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Recensie door: Joke Simmelink
4/5

Welkom bij het kampvuur van Ouariachi’s lugubere verhalen

Tien verhalen, gevangen onder één kaft. Jamal Ouariachi laat in Herinneringen in aluminiumfolie de donkere kanten van de samenleving zien. Verkrachting, moord, verlies, verdriet, vooroordelen, mislukking  – alles passeert de revue. Toch is het geen duister boek. Je kunt de bundel gerust lezen tijdens een regenachtig weekend vlak na een verschrikkelijke week zonder er depressief van te worden. Hoe luguber de verhalen ook zijn, ze blijven licht.

[Recensie] Laten we voor de verandering eens bij het einde beginnen: het nawoord. Hierin buigt Ouariachi zich over de vraag waardoor korte verhalen zo’n erbarmelijke status hebben. De schuld ligt volgens hem bij de schrijvers, omdat zij het genre zelf ook niet écht serieus nemen. Ze schrijven vooral korte verhalen in opdracht van tijdschriften, bundels met bepaalde selectiecriteria, literaire avondjes in de kroeg, wedstrijden met prijzengeld, noem maar op. Veel van die verhalen worden puur voor het geld geschreven – er zitten daarom geen bloed, zweet en tranen in, wat bij romans vaak wel het geval is.

Ouariachi verklaart dit verschijnsel als volgt: “Het publiceren van een slecht verhaal levert, kortom, geen enkele reputatieschade op, terwijl het wél geld oplevert. Tel uit je winst.” Uit het hele nawoord spreekt afkeer. Neem bijvoorbeeld deze passage over de verzoeken die schrijvers krijgen om een kort verhaal te schrijven: “Nu eens word je gemaild door een literair tijdschrift, dan weer door mensen die bezig zijn een bundel ‘erotische verhalen’ samen te stellen of een boek met als selectiecriterium ‘schrijvers geboren tussen 3 december 1976 en 26 april 1984’, of het verzoek komt van organisatoren van een literaire avond rond ‘kroegverhalen’, alles is mogelijk.”

Op de laatste pagina is natuurlijk de verantwoording te vinden. Wat blijkt? Slechts twee van de tien verhalen zijn niet eerst elders verschenen, voor ze in deze bundel terecht kwamen. Verzamelbundels, culturele cafés, literaire tijdschriften, alles wat hij net genoemd en gehekeld heeft, komt voorbij. Krijg je daarvan een beetje zure smaak je in mond, na het lezen van Ouariachi’s vurige betoog? Logisch, want wat is het verschil tussen de bundel Halloween Horror Verhalen waaraan hij een bijdrage leverde en de eerder genoemde bundel ‘erotische verhalen’? Of tussen de genoemde kroegverhalen en zijn eigen verhaal De brug dat hij schreef voor een avond in een cultureel café?

Gelukkig kunnen we Ouariachi er niet van beschuldigen dat hij “gewoon bagger” schrijft, zoals hij andere schrijvers verwijt. Zijn verhalen zijn duidelijk met zorg geschreven. Het openingsverhaal waaraan de bundel zijn naam dankt, is gewoonweg subliem. Juist dit verhaal is speciaal voor deze bundel geschreven en biedt in zijn eentje genoeg stof voor een aparte recensie. Het is niet gek dat dit het openingsverhaal is, aangezien het de toon voor de hele bundel zet. Een psychologiestudent met interesse in het menselijk brein krijgt van haar huisgenootje, studente biologie, een plakje brein cadeau. Letterlijk: een plakje brein, weggesneden uit de hersenpan van een nietsvermoedend lijk. Het is de aanleiding voor filosofische gedachten over het bewustzijn van de mens. Intellectueel, maar in begrijpelijke taal. En ook nog eens doorspekt met rake passages:

“Pedro belde om welterusten te zeggen. Hij sliep niet graag bij mij. Hij had geen zin, zei hij, ‘om de hele nacht naar het geneuk van je huisgenotes te luisteren’, omdat we één enkel keertje Fina hadden oren kreunen met een minnaar-voor-een-nachtje. Ik had nog voorgesteld ‘eroverheen te neuken, qua herrie’, maar dat vond hij een onsmakelijk voorstel. ‘En trouwens, ik wil gewoon slapen.’ ”

De toon is dus gezet: Ouariachi schrijft met voelbaar plezier over duistere en soms zelfs ronduit vreselijke of verdrietige situaties. Geen morbide plezier, maar een soort verwondering over alles wat menselijk is. Heel anders, maar zeker net zo goed is Come Together. Het bestaat deels uit de tekst van een datingrubriek in een tijdschrift, waarin lezers in uitgave 1 worden geïnterviewd voordat ze op blind date gaan, om ze in uitgave 2 te vragen hoe de date is verlopen. Ook lees je het verhaal van de date zelf, die heel snel ontspoort. Het idee om niet alleen de verontrustende date op te tekenen, maar dit verhaal op een ironische manier te verbinden aan iets onbenulligs als een datingrubriek, maat het des te interessanter.

Tenslotte is Herinneringen in aluminiumfolie een ode aan de taal. Dit komt niet alleen door de leesbare, lichte stijl van de schrijver, maar vooral door de mogelijkheden die hij verkent in zijn verhalen. Een voorbeeld is Minder niets meer waarin Ouariachi een wel erg ongebruikelijk perspectief kiest: de wij-vorm. Wie zijn die ‘wij’ die het verhaal vertellen? Aan het slot van het verhaal krijgt de lezer hier een cryptisch antwoord op, wat uitnodigt het verhaal vooral nog eens te lezen. En nog eens. En nog eens.

Dat is misschien wel Ouairiachi’s grootste verdienste: zijn herhalen zijn heel goed herleesbaar. Het maakt niets uit dat je het einde al kent, want het gaat bij hem echt om de weg daarnaartoe. De verhalen nodigen uit om ze nog eens van alle kanten te bewonderen om er meer uit te halen dan bij eerste lezing. Wat hij wilde, aldus zijn eigen nawoord, was lezers weer enthousiast maken voor het korte verhaal. Ouderwets verhalen vertellen bij het kampvuur. In zijn eigen woorden: “Ik hoop, lezer, dat u zich welkom voelt bij het kampvuur dat ik hier voor u heb aangestoken.” Missie geslaagd.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Recensie door: Istvan Kops
4.5/5

Pleidooi voor het korte verhaal

[Recensie] Het is een publiek geheim dat het korte verhaal het ondergeschoven kindje is in de Nederlandse letteren. De verkoopcijfers van het korte verhaal willen maar niet in de buurt komen van de roman. Minder duidelijk is waardoor de verkoopcijfers zo achter blijven. Het is toch een literaire traditie die een rijke geschiedenis kent. Mensen hebben zich van oudsher aangetrokken gevoeld door verhalen. Denk bijvoorbeeld alleen al aan de vertellingen van Duizend-en-een-nacht en de Decamerone van Boccaccio. Hoe dan ook zijn er voldoende initiatieven om het korte verhaal weer wat meer onder de aandacht van het brede publiek te brengen. Er is zelfs een aparte prijs voor in het leven geroepen, de J.M.A. Biesheuvelprijs. De achterliggende boodschap is duidelijk. De lezer moet een beetje worden opgevoed, waardoor het korte verhaal weer de aandacht krijgt die het toekomt.

Jamal Ouariachi die zelden of nooit een blad voor zijn mond neemt en een stevige stelling zeker niet schuwt, weet wel beter. Het ligt niet aan de lezer, maar aan de schrijver. En zijn minachting voor de lezer. Toe maar. Dat zijn stellingen die er lekker in kletsen. De schrijver zou het korte verhaal niet serieus genoeg nemen of om de woorden van Jamal te gebruiken: “Het publiceren van een slecht verhaal levert geen enkele reputatieschade op, terwijl het wel geld oplevert.” De schrijvers van korte verhalen bezondigen zich regelmatig aan veel weglaten en de lezer zelf het werk laten doen, iets wat Jamal regelmatig tot waanzin leidt. “Doe gewoon je werk, schrijver, daar ben je voor ingehuurd, daar hebben mensen €18,99 euro voor neergeteld, schrijf godverdomme gewoon die zinnen op.”

Dat klinkt natuurlijk allemaal erg sympathiek, maar wat heeft Jamal eigenlijk zelf voor de lezer in petto? Herinneringen in aluminiumfolie is een collectie verhalen die hij tussen 2011 en 2016 heeft geschreven en die nu voor het eerst zijn samengebundeld. Twee verhalen schijnen nieuw te zijn, maar eigenlijk maakt dat allemaal weinig uit. Herinneringen is een bijzonder boeiende bundel met tien verhalen die qua inhoud en toonzetting variëren van hilarisch tot gruwelijk. Zo krijgt iemand in het titelverhaal waarmee de bundel opent van een student biologie een stukje van iemands hersens, verder is er een verhaal dat alleen al door de titel de aandacht trekt (De Moslim Sportvissers Club), een verhaal over een seriemoordenaar die zijn slachtoffers tot een culinair gerecht bereidt (De toeristenslager) en een verhaal over een date via een bemiddelingsbureau dat adembenemend spectaculair verkeerd afloopt (Come Together). De lezer die van smeuïge verhalen houdt, is hier duidelijk aan het goede adres. Verwacht geen diepgravende psychologie met onwijs veel lagen en impliciete symboliek. What you see is what you get.

Wat meteen opvalt bij het lezen van de verhalen is dat Jamal Ouariachi zelf ook veel weglaat, maar dat dit niet leidt tot het soort uitgebeende proza waar veel lezers liever een extra rondje voor om lopen. Door regelmatig bepaalde informatie aan de lezer te onthouden, blijft de verrassing er constant in en als de clue zich dan ontvouwt blijkt hoe speels en slim sommige verhalen in elkaar zitten. Daarnaast zijn de verschillende vertelperspectieven die door Ouariachi worden gehanteerd ontzettend inventief gevonden. Zo leest het verhaal Keuze bijna als een wetenschappelijke casus waarbij de op een onbewoond eiland gestrande protagonisten als A. en B. worden aangeduid en waarin een roofvogel die Cornald wordt genoemd ook nog een interessante rol krijgt toebedeeld. In het verhaal Minder niets meer neemt Ouariachi ons als het ware mee als mede-observant van het hoofdpersonage dat hij ten tonele voert door de wij-vorm te gebruiken. Door deze speelse aanpak verveelt Herinneringen in aluminiumfolie geen moment.

Ouariachi doet in zijn nawoord bij de bundel een oproep aan de schrijver. Hij vraagt de schrijver om niet in zijn eentje bij een knappend kampvuurtje te gaan zitten genieten van zijn eigen stemgeluid terwijl tientallen meters verderop de lezer staat te rillen in de kille duisternis. Alles wat hij van de schrijver vraagt, is dat hij de lezer uitnodigt om bij dat kampvuur te komen zitten. En begint met vertellen. Misschien dat het dan wel weer wat wordt met dat korte verhaal. In elk geval heeft Jamal Ouariachi met Herinneringen in aluminiumfolie zelf daartoe een goede aanzet gegeven. Deze verhalenbundel zal zeker een breed lezerspubliek aanspreken en verdient het om gelezen te worden.

Eerder verschenen op https://dutchliteraturejunkie.wordpress.com/

Samenvatting

Een plakje kort gebakken kastanjechampignon, daar leek het nog het meest op. Het had verpakt gezeten in een binnenstebuiten gekeerde latex handschoen, en daaromheen keukenpapier.

‘Maar wat is het?’

In tien korte en lange verhalen breekt Jamal Ouariachi telkens nieuwe werelden open. Duistere onderwerelden blijken dat vaak te zijn, maar altijd beschreven in een taal die licht en sierlijk is. Met Herinneringen in aluminiumfolie betoont hij zich ook op de korte baan een rasverteller.

Toon meer Toon minder
€ 21,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 21 januari


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789021406268
Verschijningsdatum
februari 2017
Druk
1
Aantal pagina's
224 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
  • Moderne en hedendaagse fictie
Categorieën

Uitgever
Querido

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden