Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Bastions van hoogmoed

Seksueel geweld, rekenschap en verzoening

Auteur(s): Martha C. Nussbaum
Taal: Nederlands
1 recensie
Bastions van hoogmoed
Bastions van hoogmoed
Bastions van hoogmoed

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Kris Velter

Bedachtzame analyse gekoppeld aan respectvolle oplossingen

[Recensie] De Amerikaanse filosofe Martha C. Nussbaum mengt zich wel meer in het publieke debat. In De nieuwe religieuze intolerantie analyseerde ze verschillende vormen van intolerantie tegenover religieuze minderheden – moslims in het bijzonder. In haar nieuwe boek, Bastions van hoogmoed, schrijft ze over seksueel misbruik en seksuele intimidatie. Ze schrijft specifiek over de Amerikaanse samenleving. Zeker wat betreft het rechtssysteem zijn er grote verschillen met Nederland en België. In een noot van de redactie wordt echter gewezen op de universele betekenis van Nussbaums pleidooi voor een verandering van het rechtssysteem.

Seksueel geweld is van alle tijden, maar de laatste jaren zijn een groot aantal gevallen aan het licht gekomen die aantonen dat er sprake is van een structureel probleem. Aanranding en seksueel geweld vormen een fundamentele schending van de autonomie en de subjectiviteit van het slachtoffer. Mensen worden geobjectiveerd en dus behandeld als een ding. Een dader van seksueel geweld ontkent iemands mens-zijn. Dat uit zich op vele manieren: mensen worden inwisselbaar, ze worden louter als instrument gezien of ze worden als eigendom beschouwd.

Het theoretische denkkader waarbinnen Nussbaum zich begeeft, is steeds de deugdenethiek: niet zozeer de intentie of de gevolgen van daden worden als moreel criterium genomen, maar wel deugden. In het geval van seksueel geweld wordt hoogmoed naar voren geschoven. Hoogmoed wordt gedefinieerd als de ondeugd die erin bestaat dat je jezelf boven anderen waant, dat anderen voor jou geen volwaardige mensen zijn. De reden waarom seksuele objectificatie zo’n grote rol kan spelen in de samenleving moet gezocht worden in die hoogmoed. Daarbij wordt hoogmoed gestimuleerd door hebzucht en afgunst. In de Amerikaanse samenleving speelt geld hierbij een grote rol.

Nussbaum analyseert de situatie op de werkvloer en in het hoger onderwijs. Er is in deze domeinen heel wat vooruitgang geboekt door nieuwe regelgeving. Er zijn echter drie domeinen, bastions van hoogmoed, waarin mannen zich nog steeds alles kunnen permitteren, geen verantwoording dienen af te leggen en vrijuit gaan. Nussbaum heeft het over excessieve hoogmoed binnen de artistieke wereld, de college sports en de federale rechtspraak. Zeker de structuur van de laatste twee gebieden zijn typisch Amerikaans. Aan Europese universiteiten zijn geen college sports verbonden. Niettemin zijn deze hoofdstukken erg boeiend. Het is verbazingwekkend hoeveel macht sommige mannen hebben – rechters, topsporters en cultuurbonzen. Door die macht maken ze zich bijna onmisbaar en ontlopen verantwoording na seksuele aanranding of seksuele intimidatie. Hier speelt dikwijls ook het grote geld waardoor er geen regels zijn rond seksueel wangedrag zoals in de bedrijfswereld en de academische wereld. Voor de college sports is Nussbaum genadeloos: de bestaande structuur moet verdwijnen.

Sommige feministische auteurs maken volgens Nussbaum de fout om wraak als een vorm van legitieme woede te zien. Gerechtigheid heeft echter niets met wraakgevoelens te maken. Woede kan gerechtvaardigd zijn indien ze ‘transitionele woede’ is: woede die ‘aanhaakt bij iets wat gebeurd is, maar dan overgaat naar een remedie voor de toekomst’. De aantrekkingskracht van Bastions van hoogmoed ligt in de serene behandeling van het onderwerp. Nussbaum is op zoek naar gerechtigheid en niet naar de schandpaal. Door de sociale media, zo stelt ze, zijn we terug in de middeleeuwen beland. Er wordt gepleit voor onderhandelingen tussen mannen en vrouwen, voor gerechtelijke procedures en niet voor lastercampagnes en stigmatisering. Voor dialoog en empathische verbeelding. Bastions van hoogmoed is geen ongenuanceerde aanval op mannen: Nussbaum is altijd bedachtzaam en rationeel. Het is geen simplistische aanval op het patriarchaat en mannen die zich misdragen hebben, verdienen een tweede kans: daden kunnen veroordeeld worden, maar personen behouden altijd de mogelijkheid tot verandering. Die nuchterheid, de rationele behandeling van een moeilijk onderwerp en het pleidooi voor de gerechtigheid in plaats van de schandpaal, zijn de sterktes van dit boek.

Eerder verschenen op Tzum

Samenvatting

In dit belangrijke en actuele boek schept Martha

Nussbaum helderheid in het pijnlijke vraagstuk van

In dit belangrijke en actuele boek schept Martha Nussbaum helderheid in het pijnlijke vraagstuk van seksueel misbruik en seksuele intimidatie. Ze laat zien dat hoogmoed en hebzucht de motoren zijn voor het gemak waarmee mannen denken anderen te kunnen domineren. Daarbij verkent ze drie sectoren die ze ‘bastions van hoogmoed’ noemt: de rechterlijke macht, de kunst en de sport. Ze rekent genadeloos af met de vanzelfsprekende bevoorrechting die de intelligentsia zich aanmeet, het onbestrafte narcisme in de wereld van de kunst en het machogedrag dat sporters en trainers vergiftigt. Nussbaum toont aan dat de moed waarmee velen naar buiten zijn getreden wel tot hervormingen heeft geleid, maar dat geld en macht werkelijke rechtvaardigheid in de weg staan.


Bastions van hoogmoed bevat een vernietigende aanklacht tegen de cultuur van ‘male power’ waarmee mannen verantwoordelijkheid en rekenschap proberen te ontlopen. Niet alleen vertoont de wetgeving rond seksueel geweld nog altijd grote lacunes, we moeten ons ook veel meer richten op de verstoorde emoties die aan seksueel geweld ten grondslag liggen. Nussbaum stelt radicale oplossingen voor en biedt zo een hoopvol perspectief voor de toekomst: een weg naar rekenschap zonder rancune, generositeit zonder overgave en gelijkwaardigheid voor alle mensen.

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: donderdag 09 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789021436869
Verschijningsdatum
oktober 2021
Druk
1
Aantal pagina's
352 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
730: Filosofie algemeen
Thema's
  • Filosofie en religie
  • Filosofie
Categorieën

Uitgever
Querido

Vertaald door
Arian Verheij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden