Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Hemel en hel in kaart

Taal: Nederlands
0.2/5
1 recensie
Hemel en hel in kaart
Hemel en hel in kaart
Hemel en hel in kaart

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Marijke Laurense
4/5

Een cultuurhistorische verkenning

De schrijvers

[Recensie] Guido Derksen is sociaal geograaf, tv-iemand en auteur van een hele rij landengidsen. In 2004 schreef hij samen met geschiedenisleraar Martin van Mousch het Handboek voor het hiernamaals, dat in 2010 met cartograaf Jop Mijwaard werd uitgebouwd tot een fantastisch Geïllustreerde atlas van het hiernamaals. Het huidige Hemel en hel in kaart is daar dan weer een licht herziene versie van.

De thematiek

Er schijnen in onze streken steeds minder mensen in het hiernamaals te geloven, maar de cultuurhistorische belangstelling ervoor is opmerkelijk springlevend. Catharine Wolff bijvoorbeeld zette vorig jaar in Hierna ook al op een rijtje wat er in de loop der tijden zoal in de hemel te beleven was. En nu dan deze nieuwe wereldatlas van de hemel en hel plus omgeving, zoals het vagevuur, het voorgeborchte en over te steken zeeën, rivieren en ravijnen.

Derksen en Van Mousch gidsen u door de kille Mesopotamische schimmenwereld (waar overigens nog niemand gemarteld werd) en het Perzische paradijs; ook weten ze wat een Egyptenaar mee moest voor onderweg. U daalt met Odysseus af naar de Hades, zeilt naar Brandaans Gelukzalige Eilanden en bezoekt de Hof van Eden en het Hebreeuwse Gehenna. U krijgt het officiële papiergeld onder ogen waarmee u in de Chinees-boeddhistische volkshel het bordeel kunt betalen of demonen kunt omkopen en u betreedt Luilekkerland, Avalon en het Walhalla, waar het goed zuipen en knokken was.

Uiteraard komen ook de verschrikkingen en geneugten van het islamitische en christelijke (katholiek en protestants) hiernamaals voorbij, waaronder de gedetailleerde twaalfde-eeuwse visioenen van de Ierse monnik Tondalus, op wie Dante en Jeroen Bosch nog flink zouden voortborduren.

Opvallend verlicht zijn verder de verslagen van de achttiende-eeuwse mysticus en onmiwetenschapper Swedenborg, die veelvuldig naar de andere kant van de sluier pendelde. Maar tegenwoordig is de gene zijde een ware krimpregio, sinds zelfs de pausen met name de hel existentieel filosofisch zijn gaan duiden.

Opvallende stelling

Het interessante aan al die beelden van het hiernamaals is natuurlijk dat ze vooral iets zeggen over hoe mensen het leven voorafgaand aan de dood ervaren. Derksen en Van Mousch leggen dan ook steeds het verband met de maatschappelijke omstandigheden waarin die visioenen konden ontstaan en aanslaan. Wist u bijvoorbeeld dat het idee dat u na de dood op uw ondermaanse daden beoordeeld zult worden, pas rond de zevende eeuw voor Christus in zwang kwam, ter voltooiing van een steeds complexer aards rechtstelsel? Dat het geloof in een eeuwigdurende uiteindelijke straf of beloning typisch voor het monotheïsme schijnt te zijn?

Hoopvolle zin

Over het lot dat moordenaars en tirannen in Dantes hel te wachten staat: ‘[Ze] worden continu ondergedompeld in een rivier van kokend bloed. Duizenden centauren rennen langs de oever heen en weer en schieten pijlen af op alle zielen die zich verder uit de bloedstroom opheffen dan hun zondeschuld hun veroorlooft. Tirannen bijvoorbeeld zitten tot aan hun wenkbrauwen in de rivier.’ Nou, dan heb ik nog wel een kandidaat.

Redenen om dit boek niet te lezen

Mocht er met een jaar of wat weer een nieuwe kaft om dit boek komen, dan graag ook eens de volle aandacht voor hoe het hiernamaals er op het zuidelijk halfrond zoal uitziet. Zijn bijvoorbeeld de duivels en demonen beneden de Sahara of in Australië ook zwart? Of juist varkensroze? Vraag maar eens na bij hoogleraar literatuurwetenschap Mineke Schipper. En hoe lopen de wandel- en ruiterpaden in de eeuwige jachtvelden in Noord-Amerika?

Redenen om dit boek wel te lezen

Derksen en Van Mousch hebben heel serieus werk gemaakt van zo ongeveer de oudste bange vraag van de mensheid, namelijk waar we naartoe gaan en of er ooit wel genoeg gerechtigheid zal zijn. Zelf blijven ze er heerlijk nuchter onder: geen beter middel tegen ongeremde horror en heiligheid dan humor en ironie. En geniet vooral van de achttien kaarten van Jop Mijwaard (waarom is zijn naam eigenlijk van het omslag verdwenen?): ze wemelen van de briljante grappen waar u niet snel over uitgegniffeld zult raken.

Eerder gepubliceerd in Trouw en op Marijke Laurense

Samenvatting

Sinds het ontstaan van de beschaving heeft de mensheid zich uiteenlopende voorstellingen gemaakt van wat ons na de dood te wachten staat. Dit boek is een cultuurhistorische verkenning van deze voorstellingen en brengt een groot aantal beelden van hemel, hel en andere postmortale werelden op originele wijze in kaart.

Vijfduizend jaar cultuurgeschiedenis voert van de Mesopotamische onderwereld langs het oud-Egyptische dodenrijk Duat naar de islamitische hemelen en hellen, van de boeddhistische hellefolteringen over de eilanden van Sint-Brandaan naar het hemelse Jeruzalem, van de helleput en louteringsberg van Dante naar de antropocentrische hemelbeelden van de renaissance, van de voorstellingen tijdens de Reformatie en Contrareformatie via het vooruitgangsdenken van de negentiende eeuw naar de hedendaagse hemel en hel.

Toon meer Toon minder
€ 34,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 17 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789022338803
Verschijningsdatum
maart 2022
Druk
1
Aantal pagina's
216 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
400: Non-fictie Vrije tijd/algemeen
Thema's
  • Geschiedenis en archeologie
  • Geschiedenis
  • Algemene en wereldgeschiedenis
Categorieën

Uitgever
Davidsfonds

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden