Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

De boom in het land van de Toraja

Auteur(s): Philippe Claudel
Taal: Nederlands
0,175/5
2 recensies
De boom in het land van de Toraja
De boom in het land van de Toraja
De boom in het land van de Toraja

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Roeland Dobbelaer
4/5

De boom in het land van de Toraja

[Recensie] In de nieuwe, sterk autobiografische roman De boom in het land van de Toraja van de Franse filmmaker en romancier Philippe Claudel (1962), gaan veel mensen dood. Als snel raak je de tel kwijt. Een vage jeugdvriend van de ik-persoon pleegt zelfmoord als een jongedame hem afwijst, een klimvriend wordt door de bliksem getroffen en sterft na een dag, boven in de bergen wachtend op hulp, terwijl hij Gimme Shelter van The Stones zingt. Nog een handvol klimmers gaan dood, het ongeboren kind van de ik-persoon sterft in de moederschoot, zijn dementerende moeder gaat dood, honderden Afrikanen verdrinken in hun tocht naar het Westen bij het eiland Lampedusa in Italië, enz. enz. Het boek lijkt een dagboek over de dood. ’Sinds een paar jaar word ik omringd door de dood’, schrijft de ik-persoon. ’Hij probeert me te omsingelen. Zo dicht mogelijk bij me te komen.’

De ik-persoon is filmmaker, net voorbij vijftig. Veel vijftigers gaan dood aan kanker of zelfmoord. Als je vijftig bent geworden zie je ze gaan, je vrienden en bekenden. Voor schrijvers is dat niet anders. De belangrijkste dode in De boom in het land van de Toraja is de beste vriend en leeftijdgenoot van de ik-persoon: Eugene, producent van de films van ik-persoon. Claudel beschrijft de ziekte van Eugene en alles wat er komt kijken bij het aftakelingsproces dat kanker heet.

Toch is Claudels boek geen naar boek, verre van dat. Het is een liefdevol boek, poëtisch geschreven, waarin de ik-persoon zich zijn doden herinnert en beschrijft. Hij realiseert zich dat al die doden in zijn leven weinig indruk hebben gemaakt. De dood van zijn beste vriend gaat hem echter niet in de koude kleren zitten. Naast het gemis van zijn maatje en collega, is het deze dode die hem met de neus op de feiten van zijn eigen sterfelijkheid drukt, bij alle andere doden had hij dat nog nooit gehad. Aanvankelijk lijkt het dat de ik-persoon zelf op weg is naar een zekere dood. Met de dood om hem heen lijkt hij het perspectief te verliezen en lonkt een eigen einde. Maar gaandeweg krijgt het leven de overhand. Zeker als de ik-persoon twee bekende en nog steeds levenslustige hoogbejaarden ontmoet, u mag zelf ontdekken wie, een wereldberoemd acteur en een wereldberoemd schrijver, realiseert hij zich dat het leven op hoge leeftijd nog altijd zin heeft. Een nieuwe romance geeft definitief de doorslag.

De boom in het land van de Toraja, een verwijzing naar een begrafenisritueel van kleine kinderen op Sulawezi, gaat van voor tot achter over de strijd tussen wat Freud Eros en Thanatos noemt, de strijd tussen de liefde en seksualiteit aan de ene kant en de dood aan de andere. Freud is nog steeds redelijk populair in Frankrijk en het is dus niet verwonderlijk dat een Franse schrijver leentjebuur speelt bij de psychoanalytische denker. Volgens Freud zijn het deze oerdriften die ons mensen vergaand bepalen: de doodsdrift – oorlog, destructie (Thanatos) versus de levensdrift – verliefd worden, seksualiteit, creatie (Eros). De driften bestaan naast elkaar en beïnvloeden, beteugelen elkaar. De theorieën van Freud zijn niet goed te bewijzen, maar met zijn ideeëngoed in het achterhoofd kun je wel mooie romans schrijven, zo laat Claudel zien. Claudel speelt in zijn roman een Freudiaans spel met het verlangen naar de dood versus het verlangen naar het leven. Als vijftiger met de dood om je heen zijn er twee opties volgens Claudel. Of je gaat mee in het verdriet van de dood en houdt op met leven: je pleegt zelfmoord of kiest een leven in de schaduw van alles waar je eerder warm voor liep. Of je zoekt nieuwe wegen, ontdekt nieuwe horizonten en vergezichten, koopt een motor, een leren jack, begint een website over boeken of wordt gewoon opnieuw verliefd en maakt weer een kind. De meeste vijftigers hebben nog 30 jaar voor de boeg. Claudel houdt ons de spiegel voor. Je mag het zelf kiezen: worden het verdrietige jaren of maken we er nog wat van.

(Met dank aan Joke Boer)

Recensie door: Nathalie Brouwers
3/5

Geen uitschieter voor een auteur als Claudel

Recensie gebaseerd op de Franse editie van dit boek. Citaten in het Frans

[Recensie] Op het eiland Sulawesi hebben de Toraja, een inheemse gemeenschap, de gewoonte hun dode kinderen te begraven in de stam van een bepaalde boom, waarvan de schors dan geleidelijk aan dichtgroeit. De boom groeit en laat de ziel naar de hemel stijgen.

“L’existence de ce peuple est obsessionnellement rythmée par la mort.”

In dit boek is de verteller de hoofdpersoon, het verhaal is geschreven uit een ik-perspectief. De verteller is een filmregisseur die een reis naar Indonesië heeft gemaakt nadat hij zijn beste vriend en de producent van zijn films, Eugène, heeft verloren. Maar de auteur en de verteller overlappen elkaar wel, want Claudel verloor zelf zijn vriend, de baas bij zijn uitgeverij Editions Stock, Jean-Marc Roberts, zo’n 2 jaar voordat hij deze roman schreef (2016).

De rode draad van deze roman is de dood. Het verslag van de reis van de verteller naar Indonesië is in feite slechts een korte proloog.

Het eerste deel maakt het moeilijk om echt in dit boek te komen en het taalgebruik is niet gemakkelijk. Dit boek is dan ook eerst en vooral een filosofisch werk waarin Claudel nadenkt over de dood, het verlies van zijn vriend, en de dood in het algemeen. Het gaat over welke vorm het leven aanneemt in het aanschijn van de nakende dood. De tekst blijft een beetje afstandelijk totdat we op een punt komen waar het privé-leven van de filmregisseur meer in het verhaal binnenkomt.
Claudel schrijft dit boek in zijn herkenbare stijl: minutieus, met overleg en eloquent (welsprekend).

De verteller is in een periode van rouw beland en moet eerst deze weg afleggen voordat hij zijn leven kan herstellen en hervatten, nadat hij Eugène op zijn laatste reis heeft moeten vergezellen. Als palliatieve buddy begeleidde hij zijn vriend en in dit boek deelt hij vele herinneringen en anekdotes die hij samen met hem beleefde, bijv. hoe zij samen de Tsjechische schrijver Milan Kundera, die vele jaren in Frankrijk woonde, ontmoetten ter gelegenheid van een niet-reglementair uitje buiten het ziekenhuis waar Eugène aan het eind van zijn leven verbleef. Hoewel het boek erg zwart is, wordt gelukkig ook de kracht van vriendschap en liefde als tegengif uitgediept.

Toch moet het leven van de verteller doorgaan, en het verhaal volgt en verweeft dan de evolutie van de ziekte van zijn vriend met de creatie en de voltooiing van zijn laatste film, en zijn ontmoeting met een vrouw die jonger is dan hijzelf. Tegen het einde van het boek is het erg symbolisch hoe zijn leven dan verdergaat, hoewel ik dit misschien niet heel geloofwaardig vond.

De thema’s dood, verlies, rouw, herinneringen en het leven staan centraal in dit boek maar ook in verschillende andere boeken van Claudel. Deze thema’s zijn bijv. ook duidelijk aanwezig in zijn debuut “Rivier van vergetelheid” (Meuse l’oubli).

“Comment vas-tu?” “Comment-va-t-elle?” […] “Je me disais qu’il était cocasses d’employer un verbe qui indique le mouvement pour caractériser un état mental ou physique. Nous nous percevons comme des êtres mobiles. Notre mouvement garantit notre bonheur. Si plus rien ne bouge, n’avance, si tout s’arrête, s’immobilise, la possibilité du bonheur meurt et nous avec : ça ne va plus. Nulle part.”

En wat een mooie bedenking over de Franse taal!

Eerder verschenen op Hebban

Samenvatting

Een filmmaker van middelbare leeftijd verliest zijn beste vriend, de grappige en vaak verwarrende Eugène. Laverend tussen twee magnifieke vrouwen, tussen het verleden en het heden en omringd door herinneringen aan geliefde gezichten en onverwachte ontmoetingen denkt hij na over de plek die de dood in het leven heeft.

De boom in het land Toraja is een schitterende, uiterst persoonlijke roman over de vriendschap en ouder worden, over verlies en hoop.

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 09 maart


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789023497967
Verschijningsdatum
juni 2016
Druk
1
Aantal pagina's
224 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: speciale kenmerken
  • Vertaalde fictie
Categorieën

Uitgever
Bezige Bij b.v., Uitgeverij De

Vertaald door
Manik Sarkar

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden