Doggerland

Auteur(s): Ben Smith
Taal: Nederlands
0,2/5
2 recensies
Doggerland
Doggerland
Doggerland

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Lalagè

Een toekomst in eenzaamheid

[Recensie] De jongen zit te vissen. Hij haalt allerlei afval naar boven, nooit een vis. De wind waait en ruikt zout. Het is koud. Ben Smith trekt je meteen mee in zijn verhaal, dat zich afspeelt op het substation in de Noordzee, omringd door zee en windmolens. De jongen is hier samen met de oude man. Het is hun taak om kapotte windmolens te repareren. Die vallen ten prooi aan de wind en het vocht. Roest vreet aan de palen. Als er ook maar een kiertje ontstaat, gaan de motoren en tandwielen ook roesten. De juiste reserve-onderdelen zijn niet altijd voorhanden. De opbrengst van het windmolenpark is steeds minder.

“De jongen vroeg zich vaak af of het ooit zo had gewerkt. Na jarenlang talloze rapporten te hebben gegenereerd, was het systeem nu naar de filistijnen. Het meldde dat er een probleem met de tandwielkast was, terwijl in werkelijkheid de kruimotor kapot was, of dat een generator niet werkte, terwijl het eigenlijk om verroeste pitchmotoren ging. Of het stuurde je naar een heel andere windmolen en dan moesten ze proberen uit te vinden welke windmolen wél kapot was; dan spitten ze eindeloos de rapporten door, alsof ze hoopten grip te krijgen op de verwarde gedachten van een langzaam dementerend brein.”

Je ziet hier al dat Kees Mollema een prachtige, vlekkeloze vertaling heeft afgeleverd. In een aantal verspreide korte hoofdstukken wordt de historie van dit stuk Noordzee verteld op een poëtische manier:

“Plotseling is er een grens aan de dingen. Wat gisteren vaste voet bood, is nu instabiel.”

Maar je wilt vooral weten hoe het verder gaat met de jongen. De context wordt niet heel uitgebreid beschreven. Het is wel duidelijk dat het in de nabije toekomst speelt, waarin één bedrijf het wereldmonopolie heeft en alle winkels bezit. Ooit werkte de vader van de jongen op het substation. Toen hij verdween, moest de jongen hem opvolgen. En nu zit hij al jaren in dat gebouwtje op zee, dat net als de windmolens wordt bedreigd door wind, water en zout.

Het leven op het substation lijkt eindeloos. Eens in de paar maanden komt er een bevoorradingsboot en verder zijn de jongen en de oude man op elkaar aangewezen. De jongen lijkt er wel goed tegen te kunnen, maar langzaam ontstaan plannen om hieraan te ontsnappen. Hij is slim en handig, dus als hij aan de juiste onderdelen kan komen, zou het weleens kunnen lukken. Ik leef helemaal met hem mee. Doggerland is een geweldige leeservaring.

Eerder verschenen op Lalageleest

Recensie door: Jan Koster
4/5

Claustrofobie op zee

[Recensie] Vroeger hadden Engeland en het vasteland nog een band met elkaar. Landschappelijk gezien, er was nog geen waterscheiding. Maar ja, tijden veranderen en de badkuip stroomde vol. Wat nu bekend staat als de Doggersbank was toen Doggerland. De naam verwijst naar dogghe, een Oudnederlands woord voor een vissersboot waarmee op kabeljauw werd gevist. De titel van het debuut van Ben Smith, Doggerland, is de enige indicatie van waar het verhaal zich afspeelt. Vermoedelijk dan, want zoals zo veel blijft veel in raadselen gehuld in deze roman.

Twee mannen en een windmolenpark

Twee mannen onderhouden een enorm windmolenpark. Het zijn een jongen, die vermoedelijk al volwassen is, en een oude man, die vermoedelijk nog niet zo oud is. Op een enkele plek worden zij bij naam genoemd maar verder moet je het met dit onderscheid doen. De jongen is daarheen gestuurd om zijn vader te vervangen. Deze is verdwenen. Omdat niet duidelijk is wat er met hem is gebeurd gaat het Bedrijf (ook al zo vaag) ervan uit dat hij is vertrokken. De jongen moet het contract van zijn vader uitdienen. De oude man was er toen al en zou kunnen weten wat er is gebeurd maar houdt zijn eventuele kennis voor zich.

De twee mannen zijn niet in staat om het windmolenpark voldoende te onderhouden. Er is een gebrek aan materialen, onderdelen en gereedschappen maar zij proberen er het beste van te maken. De capaciteit gaat achteruit en het punt waarop dat onomkeerbaar is komt snel dichterbij.

Af en toe komt er iemand langs die de voorraden aanvult. Het materiaal blijft karig. Het eten dat hij brengt zou, als je de beschrijvingen mag geloven, nauwelijks eetbaar zijn, maar ja, honger en rauwe bonen, je weet wel.
Deze persoon praat wel zijn mond voorbij en brengt de jongen op het idee dat ontkomen mogelijk is. Een groot deel van de rest van Doggerland gaat over de uitvoering van dat idee.

Benauwende leefomgeving

Doggerland is te lezen als een toekomstroman, een dystopie. Het windmolenpark is het leefgebied van de mannen en hoe ruim het ook lijkt op zee, het is benauwend. Van wat daarbuiten gebeurt weten zij niets, hun leefwereld is claustrofobisch klein. Dat zij onderling ook nog eens een moeizame verhouding hebben maakt dat er niet beter op.

Sfeer en tempo van het boek zijn perfect in harmonie met deze treurige situatie. Het is nogal deprimerend. De dagen duren lang en zijn vaak monotoon. Ben Smith is er uitstekend in geslaagd om dat over te brengen. Het regent en stormt vaak, het is meestal koud, zon is er nauwelijks. Het verteltempo is laag. Er is op het eerste gezicht niet veel actie en toch gebeurt er van alles. Het is een kwestie van wakker blijven, je niet in slaap te laten sussen.

Hoewel het sombere beeld overheerst is Doggerland geen naargeestig boek. De jongen houdt hoop op ontsnapping en zijn doorzettingsvermogen, gepaard aan een grote vindingrijkheid, om dat te laten slagen is bewonderenswaardig.

Uiteindelijk blijf je achter met de vraag: waar is het allemaal goed voor? Perspectief hebben de hoofdrolspelers nauwelijks en toch bezitten zij een grote overlevingsdrang. Het is een situatie waar misschien wel meer mensen in verkeren dan we denken. En toch gaan we door. Omdat de mens erop gebouwd is om hoop te houden op beter. Zoals de jongen hoop houdt op beter.

Doggerland is een boek om nog lang over na te denken. Sterk debuut.

Eerder verschenen op jkleest.nl

Samenvatting

‘Doggerland’ van Ben Smith is een hypnotiserend, weemoedig verhaal over eenzaamheid en hoop, natuur en overleven.

Op de Noordzee, ver weg van wat er over is van de kustlijn, strekt een windmolenpark zich uit tot aan de horizon. De jongen en de oude man, van wie de leeftijd niet valt in te schatten, zijn belast met het onderhoud, terwijl de eeuwige golven merkwaardige ladingen rommel door de watervelden met turbines sleuren. Het vasteland is slechts een herinnering, evenals de vader van de jongen, die door Het Bedrijf naar het oneindige windmolenpark is gestuurd om zijn vaders plaats in te nemen na diens verdwijning. Vragen over het hoe en waarom worden door de oude man niet beantwoord.

De oude man vist naar verloren gegane dingen, de jongen zoekt naar flinters bewijs over de waarheid rondom het lot van zijn vader. Langzaam rijpt bij hem een ontsnappingsplan.

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: woensdag 08 april


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789025453343
Verschijningsdatum
april 2019
Druk
1
Aantal pagina's
256 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
Categorieën

Auteur
Uitgever
Atlas Contact

Vertaald door
Kees Mollema

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden