Frankusstein

een liefdesverhaal

Auteur(s): Jeanette Winterson
Taal: Nederlands
0,225/5
2 recensies
Frankusstein
Frankusstein
Frankusstein

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Lalagè

Boeiende hervertelling

[Recensie] Jeanette Winterson hoort inmiddels bij mijn favoriete schrijvers, vanwege haar prettige schrijfstijl en humor gecombineerd met de thematiek van haar werk. Eerder schreef ze over religie en homoseksualiteit. Die onderwerpen komen in haar nieuwste boek ook voor, maar het gaat vooral over liefde, kunstmatige intelligentie en eeuwig leven. Twee verhaallijnen wisselen elkaar af in Frankussstein. De eerste gaat over Mary Shelley die in 1816 haar beroemde verhaal schrijft over Victor Frankenstein. Hij naait dode lichaamsdelen aan elkaar en wekt die tot leven. Mary schrijft dit terwijl ze de zomer in Zwitserland doorbrengt met onder andere haar man, de dichter Shelley. Het regent de hele tijd en dat geeft een bijzondere sfeer.

De andere verhaallijn speelt in onze tijd en gaat over dokter Ry Shelley, die transgender is. Dit is voor het eerst dat ik via een roman in de huid van een transgender kruip en dat is een heel andere ervaring dan transmensen op televisie zien. Ry gaat naar een congres over robots en kunstmatige intelligentie en wordt daar verliefd op een van de sprekers, Victor Stein. Deze liefde geeft veel spanning, niet alleen omdat Ry trans is. Verderop in het boek wordt Ry verkracht op de mannen-wc in een kroeg, een behoorlijk schokkende passage, omdat het zo realistisch wordt beschreven.

Victor wil de hersenen van mensen die aan het einde van hun leven zijn overzetten naar een harde schijf, zodat ze op die manier verder kunnen leven, maar zonder lichaam. Er zijn inmiddels al een heleboel mensen die hun lichaam of alleen hun hoofd hiervoor hebben laten invriezen (dit is geen fictie!), in de hoop dat het later mogelijk wordt om verder te leven. Het levert boeiende gesprekken op over eeuwig leven en de waarde van je lichaam. Het is geregeld ook humoristisch:

“Max reassures Ron that by the time the technology is functional we will soon be colonising the stars.
Is Donald Trump getting his brain frozen? asks Ron.
Max explains that the brain has to be fully functioning at clinical death.
I might freeze my mum, says Ron. She’d love to live on a star.”

De Ron die hier aan het woord is heeft een bedrijf dat seksrobots maakt. Dat geeft hilarische gesprekken.

Er zijn genoeg parallellen te trekken tussen de twee verhaallijnen en de namen van de personages geven al een dikke hint daarvoor. Er komen bekenden voorbij die aan de wieg van de computer hebben gestaan, zoals Alan Turing en Charles Babbage. Mary Shelley ontmoet wiskundige Ada Lovelace en daarmee scoort Jeanette Winterson nog meer punten.

Eerder verschenen op Lalageleest

Recensie door: Suzan Voncken
4,5/5

Hervertelling die tot denken aanzet

[Recensie] 1816 – Mary Shelley is uit kamperen met haar verloofde en een bevriend koppel. Om de avonden door te komen verzinnen ze allemaal spannende verhalen om bij het kampvuur te vertellen. Shelley bedenkt hier het begin van Frankenstein – een roman die we inmiddels allemaal kennen.

2019 – Transgender Ry wordt verliefd op Victor Stein. Hij is een professor die hoofdrolspeler is in het debat omtrent kunstmatige intelligentie. In zijn vrije tijd voert hij merkwaardige experimenten uit in de catacomben van Manchester.

Deze twee tijdlijnen lopen in thematiek en plot naadloos in elkaar over. Winterson schijnt licht op zowel de parallellen als op de verschillen van de tijdgeesten. Thema’s als genderidentiteit en kunstmatige intelligentie blijken in 2019 even relevant als in de negentiende eeuw, en de ethische vragen die Shelley zich stelt tijdens het schrijven van Frankenstein, bestaan nog steeds wanneer er in de moderne tijd over robots gedacht wordt.

Frankusstein begint met een verwarrende scene waarbij droom en werkelijkheid niet goed van elkaar te onderscheiden zijn. Ook de schrijfstijl zorgt in het begin voor haperingen. Winterson gebruikt verschillende werkwoordstijlen door elkaar heen en er zijn metaforen die inconsistent zijn en niet kloppen. Maar dit lost zich direct op wanneer een nieuw hoofdstuk begint. Hoewel de lezer zich dan waarschijnlijk verbaast over de plotinhoud (seksrobots, vrouwonvriendelijkheid), wordt de schrijfstijl vlot. Na deze initiële schok vordert het verhaal, bereikt het diepgang en ben je binnen enkele hoofdstukken volledig betovert.

Bij een moderne hervertelling van een klassieker valt het te verwachten dat de hoofdpersonages namen hebben die te herleiden zijn naar het origineel. Dat is hier zeker ook aan de hand. Wanneer het origineel geen deel is van het nieuwe verhaal, is het geen probleem dat er personages zijn met namen als Victor Stein, Ry Shelley, Claire en Ron Lord. In Frankusstein is het verhaal van de schrijfster en haar boek echter wel prominent waardoor de toevalligheid van deze namen storend werkt.

Ondanks alles is deze roman een meesterwerk. Het verweeft de twee tijdlijnen op een bijzondere en naadloze manier, bespreekt thema’s cynisch doch kritisch en stelt in bijna elke alinea een ethische vraag. Plot en personages zijn belangrijk, maar nog gewichtiger zijn de filosofische vraagstukken die deze roman dragen. Het zet je aan het denken, nog weken nadat het boek uit is.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

Heden en verleden, man en vrouw, lichaam en geest vloeien naadloos in elkaar over in ‘Frankusstein’ van Jeanette Winterson. In Brexit-Engeland wordt de jonge transgender arts Ry tegen beter weten in verliefd op Victor Stein, een gevierde professor die het debat rondom kunstmatige intelligentie leidt. Maar het verhaal begint in 1816, als Mary Shelley een verhaal schrijft over de schepping van een niet-biologische levensvorm. Wat gebeurt er als mensen niet meer de slimste wezens op aarde zijn? Winterson laat zien hoe dichtbij de toekomst is in haar nieuwe roman. Haar eerdere werk is met talloze prijzen bekroond, en in 2016 werd haar verhalenbundel ‘Kerstdagen’ uitgeroepen tot DWDD Boek van de Maand.

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: donderdag 09 april


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789025455514
Verschijningsdatum
juni 2019
Druk
1
Aantal pagina's
256 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
Categorieën

Uitgever
Atlas Contact

Vertaald door
Arthur Wevers

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden