Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Wij blijven bij elkaar

Auteur(s): Martine Letterie
Taal: Nederlands
0,2/5
3 recensies
Wij blijven bij elkaar
Wij blijven bij elkaar
Wij blijven bij elkaar

Recensie

Aantal recensies: 3

Recensie door: Jaap Friso
3/5

De weeshuisbarak van de familie Birnbaum

[Recensie] Van het verhaal van de familie Birnbaum is in 2013 een documentaire gemaakt. Martine Letterie werd opnieuw geattendeerd op dit verhaal en er ontstond het idee om er een kinderboek over te maken. Ze bezocht de familie in Israël en voerde gesprekken, waarbij die met Sonni, die inmiddels negentig is, de leidraad zullen vormen voor Wij blijven bij elkaar.

Het is een typisch Martine Letterie-boek geworden. Een oorlogsgeschiedschrijving die dicht bij de feiten blijft en dus op het randje van non-fictie. De familiegeschiedenis van de Birnbaums is, net als die van veel Joodse families uit die tijd, verbijsterend en indrukwekkend. Het unieke aan dit verhaal is dat de ouders zich ontfermen over Joodse kinderen, die zonder hun ouders in de  kampen terecht kwamen. Aanvankelijk in Westerbork, waar de familie in 1939 naar toe werd getranporteerd en later in Bergen- Belsen. Uiteindelijk krijgen ze een speciale ‘weeshuisbarak’ toebedeeld waar ze op een gegeven moment met meer dan 35 kinderen wonen.

Letterie vertelt het verhaal vanuit het perspectief van meerdere kinderen uit het gezin en houdt zich daarbij keurig aan de chronologie van het verhaal. Van de Kristallnacht naar Westerbork en Bergen-Belsen, in alle fases van de oorlog. De ouders Birnbaum zijn bewonderenswaardig moedig en in hun standvastigheid krijgen ze veel voor elkaar, ook van de bezettter. Maar het blijft oorlog en ze zitten in een kamp, met alle ontberingen vandien. Het ontbreekt ze natuurlijk aan precieze informatie over het verloop van de oorlog en de verschrikkingen in andere kampen, en het idee van de ‘Endlösung’.

Letterie kiest voor een uitermate gedetailleerde weergave van de feiten. In de stroom aan informatie die wordt opgediend verdwijnt het unieke karakter van het verhaal naar de achtergrond. Twee gewone ouders die naast hun eigen gezin, nog eens tientallen kinderen onder hun hoede namen, in zware omstandigheden. Scherpere keuzes en meer focus hadden het verhaal goed gedaan.

Martine Letterie is een voorname chroniquer van de Tweede Wereldoorlog, op kinderboekengebied in Nederland waarschijnlijk de belangrijkste. De verhalen die ze doorgeeft moeten verteld blijven worden. In Kinderen met een ster  liet ze zien stilistisch meer in haar mars te hebben. Wat meer vindingrijkheid en lef zou ook Wij blijven bij elkaar goed hebben gedaan, hoe imponerend het verhaal ook is.

Voor het eerst verschenen op Jaapleest            

Recensie door: Rita Pontororing
4/5

“Tot volgend jaar in Jeruzalem”

[Recensie] In Wij blijven bij elkaar wordt het verhaal verteld van de familie Birnbaum. Martine Letterie heeft vier van de zes kinderen Birnbaum op hoge leeftijd in Israël ontmoet. Het verhaal over de familie begint tijdens de Kristalnacht in 1939. Letterie vertelt de geschiedenis van de familie vanuit het perspectief van de zes kinderen. De chronologische volgorde van het boek is te zien aan de data die boven elk hoofdstuk beschreven staat. Bij het openslaan van het boek is de route van de tocht van de familie te volgen en een klein kaartje van hun eindbestemming. Achterin het boek staat dezelfde getekende route weergegeven.

In de opbouw van het boek laat Letterie als het ware alle kinderen hun belevingen vertellen. Het boek begint met een hoofdstuk over Soni en daarna Gina. De daaropvolgende hoofdstukken komt er steeds een kind bij. Immers de tijd verstrijkt en de jongere kinderen krijgen ook hun herinneringen die Letterie verwerkt heeft.

Alhoewel Wij blijven bij elkaar een jeugdroman is, zullen volwassenen dit boek eveneens graag lezen. Veel wat je als volwassene zelf weet over de Tweede Wereldoorlog speelt in je gedachten mee, maar dit wordt niet nadrukkelijk beschreven. Nergens wordt er gesproken over de vernietigingskampen. Daar kiest de schrijfster heel bewust voor. Letterie: “Een kinderboek moet altijd hoop bieden en dat is in een concentratiekamp niet te vinden.”

Dat maakt dit boek zo bijzonder. De strijd om te overleven, de angst, de honger, de onzekerheid waarin de familie verkeert, voel je door het hele verhaal lopen. Als ook de familieband die heel hecht is. De wil en het grote verlangen om als familie bij elkaar te blijven, geeft ieder steun om te blijven hopen.

Bovendien gaat het er niet alleen om als gezin te overleven maar om met elkaar Joodse weeskinderen te helpen die aan hen worden toevertrouwd. Mede door toedoen van de inzet en de taaiheid van de moeder kan het gezin de zorg voor de Joodse kinderen zonder ouders opeisen. Ook hier zetten  de kinderen naast de ouders,  zich voor in.

Dit boek trekt je als lezer het verhaal in. Martine Letterie schrijft alsof elk lid  van de familie zelf aan het woord is in dit boek.  Wat zo uniek is aan dit boek is dat Letterie naar Israël is gereisd om de kinderen Birnbaum te interviewen. De beleving van de gesprekken maken dat Letterie in haar nawoord zegt: “Het was alsof de kinderen over mijn schouder meekeken terwijl ik schreef.”

Letterie deelt naast de persoonlijke belevenissen van de familie veel informatie over Joodse gebruiken en tradities. Ze laat zien dat de familie door hun geloof en de Joodse tradities kracht proberen te vinden in hun moeilijke omstandigheden. “Tot volgend jaar in Jeruzalem” is een wens die hoop uitspreekt. Het is een afsluitende wens van het Joodse Paasfeest.

Die hoop lees je in dit boek. Een boek over de oorlog die door deze persoonlijke verhalen maakt dat je het verhaal ingetrokken wordt. Een boek om te beleven en van te leren.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Recensie door: Hanneke Arts-Honselaar
5/5

De maan is zo smal dat het lijkt alsof hij zich wil verstoppen voor wat er nu gebeurt

[Recensie] Martine Letterie reisde naar Israël om de kinderen Birnbaum (inmiddels op hoge leeftijd) te ontmoeten en hun verhaal van binnenuit te vertellen.

Wij blijven bij elkaar vertelt het verhaal van Sonni en haar broertjes en zusjes Birnbaum. Zij worden door hun hoogzwangere moeder in 1938 vanuit Berlijn op de trein naar Nederland gezet, in de hoop dat ze daar veilig zullen zijn. Eenmaal in Nijmegen aangekomen blijkt al snel dat de kinderen niet bij elkaar kunnen blijven en in verschillende gezinnen worden ondergebracht. Omdat de kinderen elkaar hevig missen en daar ziek van worden, wordt besloten hen toch bij elkaar te plaatsen in een tehuis in Rijswijk. Daar krijgen Suzi, Zwi en Sonni echter difterie, waardoor ze in het ziekenhuis belanden. Daar blijkt dat hun moeder het naar Nederland gered heeft en hun broertje inmiddels geboren is. Niet veel later weet ook hun vader naar Nederland te komen.

Om samen te kunnen zijn verhuist de familie naar kamp Westerbork. Dat blijkt een werkkamp te zijn. Al snel doet de vader van Sonni de administratie voor de hele barak. Alle volwassenen moeten werken in kamp Westerbork. Sonni leert van een jeugdleider in Westerbork meer over Israël en het verlangen om naar Israël te gaan zal haar vanaf dan niet meer loslaten. Het verhaal vertelt de binnenkant van de zionistische wens terug te keren naar Israël.

Westerbork gaat steeds meer als gevangenis fungeren. En wanneer er steeds meer kinderen zonder ouders het kamp binnenkomen besluiten de ouders van Sonni een weeshuis op te zetten om deze kinderen op te vangen en een kans te geven het kamp te overleven. Maar de aantallen kinderen worden steeds groter en de mogelijkheden om hen te helpen steeds beperkter. En dan beginnen de transporten naar de kampen in het oosten. Sonni’s ouders proberen zoveel mogelijk kinderen uit het weeshuis van de transportlijsten af te krijgen, maar dat lukt niet altijd.

En dan staan ze ook zelf op de lijst, samen met alle kinderen van het weeshuis, naar het kamp in Bergen-Belsen in Duitsland. Ze gaan naar dat kamp omdat de familie op een uitwisselingslijst staat voor Palestina. Maar het is alsof ze in Bergen-Belsen de hel betreden, de bewakers, de honden, het vuil, de ellende, de dood. De familie Birnbaum komt in het Sternlager terecht, een deel van het kamp dat speciaal voor de joden is die op de lijst voor Palestina staan.

“Als ze het Sternlager ziet, begrijpt ze dat er maar één verschil is tussen het Sternlager en de rest van Bergen-Belsen, de hoop.”

De familie probeert, voor zover dat kan, samen met de andere gevangenen nog de Joodse feestdagen te vieren, maar ook dat wordt steeds moeilijker. Wanneer dat – ondanks alles –  lukt, geeft dat iedereen hoop. Maar de hoop voor de familie Birnbaum vervliegt wanneer blijkt dat zij niet zijn uitgekozen voor de uitwisseling met Palestina. Het vervolg van het verhaal vertelt hoe de familie Birnbaum uiteindelijk toch in Palestina zal aankomen, maar pas na de oorlog.

Wij blijven bij elkaar is een knap verhaal over de gruwelijke gebeurtenissen in de aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog.  Het verhaal is geschreven vanuit het perspectief van de kinderen Birnbaum. Daardoor komt het heel dichtbij en beleef je het als lezer heel intens mee. Maar dat maakt het verhaal ook des te meer aangrijpend. Naar mijn idee is het daarom meer geschikt voor het wat oudere kind. 

De auteur

Martine Letterie studeerde na de middelbare school Nederlands in Utrecht. In 1985 studeerde ze af met als hoofdvak Middelnederlandse letterkunde. Na haar studie was ze twaalf en een half jaar lerares Nederlands. In 1999 verscheen haar eerste kinderboek, waarna er nog vele zijn gevolgd. Ze schrijft voornamelijk historische kinderboeken, die gebaseerd zijn op waargebeurde verhalen.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

Het bijzondere verhaal van de joodse familie Birnbaum, verteld door Zilveren Griffel-winnaar Martine Letterie.

€ 17,99

Verwachte leverdatum: donderdag 28 oktober


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789025878917
Verschijningsdatum
maart 2020
Druk
1
Aantal pagina's
328 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
284: Fictie 13-15 jaar
Thema's
  • Geschiedenis en archeologie
  • Geschiedenis
  • Geschiedenis: specifieke gebeurtenissen en onderwerpen
  • Genocide en etnische zuivering
  • De Holocaust
Categorieën

Uitgever
Leopold

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden