Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

De brug van San Luis Rey

Auteur(s): Thornton Wilder
Taal: Nederlands
0,2/5
2 recensies
De brug van San Luis Rey
De brug van San Luis Rey
De brug van San Luis Rey

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Tea Lierop van
4/5

Reflecties op het waarom

[Recensie] De brug van San Luis Rey is verdeeld in vijf delen, elk met een eigen karakter, maar met een paar overeenkomsten. Het uitgangspunt – de instorting van de brug waarbij vijf personen omkomen – is de gemeenschappelijke deler. Decor van het verhaal is Peru in de achttiende eeuw.

Een monnik ziet een oude Inca-touwbrug instorten en is getuige van de dodelijke val van vijf personen. De vraag doemt op met welk doel juist deze mensen slachtoffer moesten zijn. Een zoektocht volgt, monnik Juniper gaat als een heuse speurder het verleden na van de personages en geeft daarmee een inkijkje in hun levens. Door de nietsverhullende alwetende verteller aan het woord te laten wordt de lezer getrakteerd op vijf prachtige verhalen met elke keer hetzelfde einde…

Voortvarend begint Juniper diep in het geheime verleden van de getroffenen te spitten, want het moet duidelijk worden: stierven deze mensen omdat ze voorbestemd waren of was het toeval? Een interessant en universeel vraagstuk, op de flaptekst wordt gesproken van een “theologische detective” en inderdaad, daar heeft het van weg.
Overigens was het niet Juniper die de ontdekkingstocht voltooide, de auteur kreeg de aantekeningen in handen en zette de zoektocht voort.

De eerste persoon die onder de loep genomen wordt is de Marquesa de Montemayor, een invloedrijke vrouw die een schat een brieven naliet. Deze brieven schreef ze aan haar dochter met wie ze een moeizame relatie had. De correspondentie was hun manier van contact houden toen dochter naar Spanje geëmigreerd was. De brieven zijn nu “een van de monumenten van de Spaanse literatuur geworden.”

Marquesa de Montemayor, Doña Maria, had een moeilijke start. Ze was niet moeders mooiste en had geen warm thuis. Ze leefde in zichzelf en dreef haar moeder tot wanhoop omdat ze alle aandacht van mannen afwees, toch trouwde ze en kreeg een aanbiddelijke dochter. De verstikkende liefde voor het meisje zorgde voor een verwijdering tussen de twee, de emigratie was bedoeld als vlucht voor de moeder.

“Nadat ze alleen in Lima was achtergelaten raakte het leven van de Marquesa steeds meer naar binnen gekeerd. Ze besteedde allengs minder aandacht aan haar kleding en praatte zoals alle eenzame mensen hoorbaar in zichzelf. Haar hele bestaan balde zich samen in het brandende middelpunt van haar geest.”

Drama is een van de thema’s. Niet alleen de tragiek van het lot maar ook de manier waarop de auteur het theater een plek gegeven heeft in zijn roman. In een van haar brieven schrijft de Marquesa over ‘oom Pio’, ook een slachtoffer van het brugongeval. Deze oom Pio krijgt een eigen hoofdstuk in het boek, hij speelt een belangrijke rol in het leven van actrice Camila Perichole. Achtergrondinformatie opzoeken leidt vaak tot interessante weetjes, Camilla is gebaseerd op María Micaela Villegas y Hurtado de Mendoza, een bekend Peruaans entertainer en enige tijd de maîtresse van Manuel de Amat y Juniet, onderkoning van Peru van 1761 tot 1776.

Theater had in die tijd een wat louche imago, het was er niet pluis en vooral losbandig. De auteur speelt met de rol van de kerk in relatie tot de wereld, dat wat het volk tevreden houdt. Hij doet dat beeldend en smeuïg.

“Peru was in vijftig jaar tijd van de grens van de beschaving naar wederopbloei opgerukt. Er bestond intense belangstelling voor muziek en theater. Lima vierde de feestdagen door ‘s ochtends naar een mis van Tomás Luis de Victoria te luisteren en ‘s avonds naar de schitterende poëzie van Caldéron. Het is waar dat de Limanezen gewoon waren de meest exquise blijspelen met banale liedjes te doorspekken en de meest ingetogen muziek met larmoyante effecten; […]”

Het hele boek draait om de balans tussen goed en kwaad, het opzoeken van grenzen. De rode draad is het proces van het begaan van zonden, het besef en de loutering, ieder op zijn manier en al dan niet met hulp van een naaste.

Het is een fijne klassieker die een prachtig inkijkje geeft in de historie met veel aandacht voor het culturele aspect. Het geeft de roman kleur waardoor het menselijk handelen bijna als vanzelfsprekend wordt gezien, de foute keuzes die gemaakt worden, vaak door de omstandigheden. Of er echt een antwoord wordt gegeven op de vraag waarom juist deze mensen, daar op die brug en op dat tijdstip de dood tegemoet gingen mag de lezer zelf ervaren. Gewoon lezen dat boek en dan bij het zien van zo’n brug even terugdenken aan het verhaal en blij zijn dat je veilig de overkant haalt.

Eerder verschenen op Metdeneusindeboeken

Recensie door: Ger Leppers

Waarom vonden deze vijf de dood?

[Recensie] Op vrijdag 20 juli 1714, rond het middaguur, brak de mooiste brug van heel Peru, die door de Inca’s meer dan een eeuw tevoren gevlochten was van wilgentenen. Vijf reizigers werden in de afgrond geslingerd. Dit fictieve ongeluk is het onderwerp van De brug van San Luis Rey, de korte maar prachtige roman waarmee de jonge Amerikaan Thornton Wilder in 1927 voorgoed een plaats in de wereldliteratuur veroverde. “Een ploinkend geluid” vulde de lucht, ”als van het knappen van de snaar van een muziekinstrument in een ongebruikte kamer.”

De ramp voltrekt zich voor de ogen van broeder Juniper, een kleine roodharige franciscaan uit Noord-Italië, die op het punt stond de brug te betreden. Dat hij gespaard bleef, is voor hem aanleiding een onderzoek te beginnen naar de werking van de voorzienigheid. “Waarom is het deze vijf overkomen?” vraagt hij zich af. “Als er ook maar iets was voorbestemd in het universum, als er ook maar enig patroon bestond in een mensenleven, dan zou de latente, geheimzinnige aanwezigheid daarvan in deze vijf zo plotseling afgebroken levens ongetwijfeld ontdekt kunnen worden.”

De volgende zes jaar gaat Juniper in de stad Lima van huis tot huis. Zijn bevindingen vat hij samen in een verslag van meer dan duizend bladzijden. Daarin concludeert hij dat trots en rijkdom gefnuikt zijn als een waarschuwing aan de wereld, en dat nederigheid is beloond. Op bevel van een misnoegde Inquisitie belanden het boek en de auteur op de brandstapel.

In de Universiteit van San Marcos, lezen we, bevindt zich echter een geheim afschrift, dat vervolgens door de verteller wordt samengevat. Gaandeweg vormt de lezer, via de levens van de slachtoffers van de ramp, zich een beeld van het bestaan in de hoofdstad van Spaans Zuid-Amerika: de rol daarin van het klooster, het nogal tweedehandse culturele leven in een koloniehoofdstad, en de intense verveling die heerst aan het hof en in het hoofd van de onderkoning. En niet te vergeten het isolement: wie een brief stuurt naar Spanje, moet zes maanden op een antwoord wachten.

Wilder schrijft krachtig, karig en compact, en zijn roman heeft daardoor nog niets van zijn frisheid verloren. Toen Wilder het boek schreef, was hij docent Frans aan een jongensschool in New Jersey, en in de mooi vinnige, afstandelijke, bijna aforistische karakteriseringen meent men echo’s te horen van de grote Franse moralisten als La Rochefoucauld en Vauvenargues.

De beschrijving van het karakter van Oom Pio, de meest schilderachtige van de slachtoffers, is een genot om te lezen: “Hij bezat de zes eigenschappen van de avonturier: een geheugen voor namen en gezichten, gecombineerd met het vermogen de zijne te veranderen; een talenknobbel; een onuitputtelijke inventiviteit; zwijgzaamheid; het talent om in gesprek te raken met onbekenden; en de gewetenloosheid die voortkomt uit een minachting voor de suffe rijkaards op wie hij aasde.” Er volgt een opsomming van de uiteenlopende, vaak nogal louche activiteiten waarmee Oom Pio zich in leven hield: “Van zijn tiende tot zijn vijftiende deelde hij strooibiljetten uit voor kooplieden, verzorgde paarden en bracht vertrouwelijke boodschappen over. Van zijn vijftiende tot zijn twintigste dresseerde hij beren en slangen voor rondreizende circussen (…) Hij verspreidde lasterpraatjes voor zoveel per stuk.”

De brug van San Luis Rey werd drie keer verfilmd, en in de jaren vijftig in Duitsland bewerkt tot ‘Rundfunkoper’.

Dankzij het Schwob-fonds – dat zich richt op de bevordering van diversiteit in de boekenproductie – kunnen wij er nu van genieten in deze mooie nieuwe vertaling van Peter Bergsma.

Over de auteur

Thornton Wilder (1897-1975) won voor zijn tweede roman De brug van San Luis Rey de Pulitzerprijs maar bleef gewoon Frans geven op een jongensschool. Later won hij nog twee keer de Pulitzerprijs voor zijn toneelwerk.

Eerder verschenen in Trouw

Samenvatting

De brug van San Luis Rey is een korte, hechte roman waarmee Thornton Wilder zich voorgoed als literaire grootmeester heeft gekwalificeerd. Hij won er de Pulitzer Prize van 1928 mee. Een Franciscaner monnik, Juniper, is in het Peru van de vroege achttiende eeuw getuige van een noodlottig ongeval: een oude Inca-touwbrug stort in en een gezelschap van vijf mensen tuimelt in de diepte. De monnik probeert te ontwarren door welk godsbesluit juist deze verzameling mensen aan haar einde is gekomen. Daarmee stelt Juniper een vraag van alle tijden: waarom deze mensen, waarom nu, waarop op deze manier?
Juniper onderzoekt de levens en komt tot onthutsende conclusies. Alles in een zeer zorgvuldige taal en een scherp filosofisch denkraam. Een roman die een verpletterende indruk maakt.

Toon meer Toon minder
€ 18,95

Verwachte leverdatum: dinsdag 27 oktober


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789028261143
Verschijningsdatum
oktober 2015
Druk
1
Aantal pagina's
pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Uitgeverij G.A. Van Oorschot B.V.

Vertaald door
Peter Bergsma

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen