Bazarow stopt per 25 mei als boekverkoper, maar gaat door als boekenplatform. Lees hier het nieuwsbericht !

Aarde eten

Auteur(s): Dolores Reyes
Taal: Nederlands
0.2/5
2 recensies
Aarde eten
Aarde eten
Aarde eten

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Marnix Verplancke
4/5

Een meisje dat gebukt gaat onder een opmerkelijke gave

In Aarde eten klaagt de Argentijnse Dolores Reyes niet alleen het hedendaagse geweld aan, maar gaat ze ook op zoek naar verbinding.

[Recensie] Wanneer juf Ana op een dag zomaar verdwijnt, maken niet alleen haar collega’s en de schooldirectie zich zorgen, ook de kinderen laat het duidelijk niet koud. In zoverre zelfs dat een van hen in een hoekje een tekening gaat zitten maken die nadien veel stof doet opwaaien: juf Ana, naakt, zittend op de grond met haar armen achter zich aan een pilaar gebonden, schuin opzij gezakt en de benen wijd open. Op de achtergrond zijn letters te onderscheiden: PANDA. Nadat een conciërge het meisje en haar tekening bij de directeur heeft gebracht, wordt de politie er bijgehaald. Even later wordt in een vervallen gebouw van het Panda-fabrieksterrein het lijk van Ana gevonden.

In Aarde eten, de opmerkelijke en wereldwijd de hemel ingeprezen debuutroman van de Argentijnse Dolores Reyes, speelt dit meisje de hoofdrol. Na de dood van haar moeder en het verdwijnen van haar vader wordt ze samen met haar broer Walter opgevoed door haar tante. Die loopt echter niet zo hoog op met de opmerkelijke gave van het meisje, in contact komen met vermisten door aarde te eten waarmee ze nauw in contact geweest zijn. Zo had ze juf Ana teruggevonden, maar voor de tante was het de druppel die de emmer deed overlopen. Het meisje kreeg er bekendheid door, te veel bekendheid naar tantes zin, en daarom had ze de kinderen aan hun lot overgelaten. Samen met Walter belandt ze daardoor in een sloppenwijk van een niet nader genoemde Argentijnse grootstad die bol staat van het geweld. Zowat dagelijks laten onbekenden flessen aarde achter voor het meisje, in de hoop dat zij hun geliefden zal kunnen terugvinden, maar hoe meer dat er worden, hoe zwaarder hun gewicht wordt en hoe meer het meisje eronder gebukt gaat. “Draag je kruis,” ziet ze in een trance op de muur staan van een smidse waar een leeftijdsgenote van haar gevangen gehouden en misbruikt wordt, en dat geldt net zo goed voor haar, beseft ze, want de pijn van alle gemartelde vrouwen en kinderen stort het verdriet van de hele wereld over haar uit.

Spanning kun je in een boek op verschillende manieren opwekken. Je kunt over moorden schrijven en de dader steeds weer uit de klauwen van de autoriteiten laten ontsnappen, waarna hij op zoek gaat naar een volgende slachtoffer. Of je kunt er iets interessanters en originelers mee doen, de spanning niet in je plot steken, maar in de wijze waarop je je verhaal vertelt en lezers dus laat twijfelen aan je boek zelf. Dat is wat Reyes doet. De daders van al die vermoorde en misbruikte vrouwen en kinderen interesseren haar in feite niet, net zomin als het oplossen van de misdaden. Waar ze echt voor gaat is de lezer in het ongewisse laten over wat echt is en wat fantasie, waar je haar kan geloven en waar niet. Dat heel veel onbenoemd blijft in Aarde eten draagt bij aan de mysterieuze sfeer van het boek. Over het meisje kom je bijvoorbeeld maar bitter weinig te weten, dat ze te veel drinkt om alle ellende te kunnen vergeten, dat ze seks heeft met een politieman en dat ze aarde eet natuurlijk, en daardoor in trance raakt, wat een magisch-realistische twist lijkt om haar tussen de positie van de gek en de helderziende in te laten leviteren. Wie aarde eet wil immers contact houden met de grond, maar tegelijkertijd ook reiken naar het hogere.

En misschien zit er wel meer achter dit aarde eten dan louter vruchtbare beeldspraak. Geofagie, zoals het ook wel wordt genoemd, is immers een wereldwijd en historisch bekend fenomeen. Bij dieren komt het vaak voor en van zo’n honderd primatensoorten is bekend dat ze aarde eten. Plinius, Hippocrates en Cornelius Celsus beschreven het een paar duizend jaar geleden al bij mensen. David Livingstone zag slaven aarde eten op Zanzibar en Alexander von Humboldt trof het gebruik aan in Zuid-Amerika. Vooral kinderen en zwangere vrouwen deden het, stelden deze getuigen vast en daar zou wel eens een goede reden voor kunnen zijn. Door aarde te eten zouden zij essentiële mineralen als calcium, magnesium, ijzer en zink binnen krijgen, en de klei in de aarde zou hen beschermen tegen parasieten en pathogenen. Misschien wil Dolores Reyes haar hoofdpersonage in een oude, betekenisvolle traditie plaatsen door haar aarde te laten eten.

En dat zou trouwens ook wel eens voor haar roman kunnen gelden. Anders dan we van Latijns-Amerikaanse magisch-realistische literatuur gewoon zijn staat Aarde eten immers niet bol van de barokke taal en beeldspraak. Reyes schrijft zorgvuldig en afgemeten. Ze gebruikt korte hoofdstukjes en lost niet meer informatie dan strikt nodig. Voor stilistische tierelantijnen moet je duidelijk niet bij haar zijn. Daarbij lijkt ze ook regelmatig tegen onuitgesproken romanconventies in te gaan, te vaak om toevallig te zijn. Tijd en plaats lijken niet echt van belang voor haar, personages duiken zomaar op om nadien weer spoorloos te verdwijnen en ga zo maar door. Het lijkt wel alsof ze op zoek is naar een plaats voor een ander en ouder soort vertellen dat stamt uit de tijd toen al die dode mensen nog geboren moesten worden.

Eerder verschenen in De Morgen

Recensie door: Madelon van Honk
4/5

Een wereld waarin je nooit veilig bent

[Recensie] Aarde Eten van de Argentijnse Dolores Reyes is opgedragen aan Melina Romero en Araceli Ramos, twee jonge meisjes die slachtoffer werden van femicide, iets wat veel voorkomt in Argentinië en waar Reyes als activiste tegen strijdt. De meisjes liggen begraven bij een begraafplaats dicht in de buurt waar Reyes werkt in Buenos Aires. Femicide is ook een groot thema in deze debuutroman, maar het gaat vooral ook over opgroeien met trauma en constant, overal op je hoede moeten zijn. Dat alles wordt door Reyes gebracht in een bevreemdende vertelling met magische elementen die juist omdat die zo atypisch is, veel indruk weet te maken.

De naamloze verteller van Aarde Eten is een meisje dat alleen met haar broer achterblijft nadat haar moeder vermoord is, haar vader verdwenen is (en die waarschijnlijk degene is die hun moeder vermoord heeft) en ze iedereen om zich heen doet wegvluchten nadat ze haar magische kracht ontdekt: ze kan het lot van de doden en ontvoerden zien wanneer ze van de aarde eet waarop de slachtoffers gelopen hebben. Deze kracht maakt mensen bang, maar er zijn ook mensen die vurig hopen dat de verteller ze kan helpen bij de zoektocht naar hun verdwenen dochter. Als lezer volg je een aantal van deze zaken waar het aarde-etende meisje bij betrokken raakt, en ondertussen lees je hoe het meisje genoodzaakt is om in moordend tempo volwassen te worden.

De enorme vaart waarmee Aarde Eten verteld wordt, draagt in hoge mate bij aan de absurditeit van de vertelling. Er wordt nooit enige tijdsaanduiding gegeven waaruit de lezer kan opmaken hoeveel tijd er verstreken is en de tijd die voorbijgaat, verstrijkt met enorme horten en stoten. Het ene moment heb je het idee dat je leest over een klein meisje, en dan opeens lijkt het alsof we met een jongvolwassene te maken hebben. Dit alles natuurlijk om het idee dat dit jonge meisje wel heel snel op moet groeien kracht bij te zetten, en toegegeven: het werkt enorm goed.

Er zijn meer elementen waardoor deze roman zo vreemd overkomt. Zo zijn er personages die opeens uit beeld verdwijnen en plotseling, zonder nadere toelichting, weer opduiken. Ook werkt de wisselwerking tussen het magische, onrealistische en het alledaagse, realistische zeer bevreemdend; het ene moment zit het meisje nog met haar broer aan de ontbijttafel, het volgende moment heeft ze allerlei visioenen over haar juf, die ook slachtoffer van femicide werd.

De dood is altijd en overal aanwezig in Aarde Eten. Reyes weet heel knap een gevoel van onveiligheid over te brengen op de lezer. De enige constante en veilige factor in het leven van de verteller is haar broer. Verder is niemand te vertrouwen en word je op de meest onbewaakte ogenblikken geconfronteerd met trauma, verlies en de dood. Het feit dat jonge meisjes zich al vanaf heel jonge leeftijd bewust zijn van het feit dat ze niet veilig zijn, spreekt uit het moment wanneer haar juf aan de verteller vertelt dat ze graag kinderen had gewild: “Ik voor geen goud. Ze verdwijnen.”

De deprimerende inhoud van deze roman, in combinatie met de verschillende bevreemdende elementen en het moordende verteltempo zorgen ervoor dat Aarde Eten leest als een heel slechte trip. De beste houding om dit boek te lezen is misschien ook wel om niet alles te proberen te begrijpen, maar om het verhaal gewoon te ondergaan. Dan overtuigt dit romandebuut van Reyes het meest, en kun je je een heel klein beetje beter inbeelden hoe het is om als jong meisje op te groeien in een wereld waarin je nooit veilig bent.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

'Een van de briljantste Latijns-Amerikaanse romans van het jaar.' The New York Times

Een kind in een stad in Argentinië ontdekt dat wanneer ze aarde eet, ze visioenen krijgt van vermoorde en vermiste mensen die op die aarde hebben gelopen. Ze wil die visioenen voor zichzelf houden, maar wanneer het gerucht over haar helderziendheid zich verspreidt, vragen steeds meer wanhopige mensen haar hulp. Zij willen weten wat er met hun verdwenen dierbaren is gebeurd. Als ze wat ouder is beseft ze dat haar gave een verantwoordelijkheid jegens anderen met zich meebrengt, vooral omdat zij in een sloppenwijk buurt woont, waar geweld en onrecht aan de orde van de dag zijn, en de belangrijkste slachtoffers vrouwen. Wanneer zij in een visioen de aanstaande moord op haar broer ziet, probeert ze uit alle macht die te voorkomen. Maar hoe?

Aarde eten is het debuut van Dolores Reyes. Maar lezers en recensenten hebben moeite dat te geloven, zo beheerst, zo volmaakt is deze korte roman. Aarde eten is een fantastische synthese van spanning, sociaal drama en magisch realisme, een pakkend verhaal over de donkere tragedie van gewone levens.

Beste Spaanstalige roman in 2019 volgens El Paìs: 'Een van de beste, krachtigste en meest complexe romans van de afgelopen tijd.'

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 31 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789028450332
Verschijningsdatum
april 2022
Druk
1
Aantal pagina's
160 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
  • Moderne en hedendaagse fictie
Categorieën

Auteur
Uitgever
Wereldbibliotheek

Vertaald door
Lisa Thunnissen

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden