Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

De reparatie van de wereld

Auteur(s): Slobodan Šnajder
Taal: Nederlands
0.2/5
2 recensies
De reparatie van de wereld
De reparatie van de wereld
De reparatie van de wereld

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jan Koster
4/5

De invloed van oorlog op een huwelijk

[Recensie] Een man met het uiterlijk van een rat (een dier dat vaker zal terugkeren) komt bij een groep mannen. Ze hebben het slecht, weinig te eten. Hij vertelt hen een verhaal over een land waar het goed boeren is, vruchtbare grond. Hij wil hen verleiden om daarheen te vertrekken en belooft daarop terug te komen als de tijd rijp is. Hiermee begint De reparatie van de wereld van Slobodan Šnajder.

We hebben het over circa 1770. De mannen zijn Zwaben, bewoners van een streek in Duitsland. Een voorvader van de Georg Kempf, de latere hoofdpersoon, besluit om de stap te wagen als de gezant van keizerin Theresia een vergelijkbaar verhaal vertelt. Na een moeizame reis komt hij terecht in Wolkowar (Vukovar).

Een sprong in de tijd. De familie Kempf woont er nog steeds. Inmiddels is het Joegoslavië na het uiteenvallen van het Habsburgse rijk. Georg is geboren in 1919 en hij wil arts worden. De Tweede Wereldoorlog werpt zijn schaduwen vooruit. Halverwege de oorlog, die dan al voorbij het beslissende stadium is, wordt hij opgeroepen om in dienst te treden. Georg komt terecht bij de Waffen-SS. Hij is helemaal niet op zijn plek. Hij heeft niets met oorlog, voelt niets voor het gedachtengoed van de nazi’s en is een vredelievend persoon. Daar komt bovenop dat hij wordt gezien als een Volksduitser, zeg maar onechte Duitsers, tweederangs. Als hij de mogelijkheid krijgt om te deserteren grijpt hij die kans. De oorlog is nog lang niet afgelopen, maar hij weet er doorheen te rollen, met het nodige geluk.

Na de oorlog komt hij in zijn grotendeels vernietigde geboortestreek. Hij ontmoet Vera, die ook actief is geweest in de oorlog. Ze trouwen en verhuizen naar Zagreb. Wat ze tot elkaar heeft gebracht is een groot raadsel. Ze hebben weinig gemeen, sterker nog: als ze elkaar in de oorlog waren tegengekomen zouden ze tegenstanders van elkaar zijn geweest. Het is een gif dat hun huwelijk bij voorbaat duurzaam ontwricht.

De reparatie van de wereld eindigt vlak na de oorlog in Joegoslavië na weer een flinke tijdsprong. Weer oorlog, de mens is hardleers. Het zal niet veranderen, altijd hetzelfde, aldus Georg.

Het verhaal wordt grotendeels verteld door een alwetende verteller en in het derde en laatste deel door de zoon van Georg. Het hart van De reparatie van de wereld is de periode van kort voor tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het is het grootste deel van het boek en eerlijk gezegd ook het minst boeiende. Weliswaar gebeurt er van alles en maakt Georg heel veel mee, vooral veel ellendige dingen, maar het is ook het minst aansprekende deel. De toon is afstandelijk, beschouwend en het is vooral heel beschrijvend. Dat maakt het lastig om je in te leven in de hoofdpersoon en ook de andere personages blijven op afstand. De tussendoortjes van het dan nog niet geboren kind maken dat toch wel interessant.

Het korte eerste deel is wat dat betreft een stuk interessanter. Weliswaar is het qua vertelstijl vergelijkbaar maar het gaat over een periode die onbekend is en omdat je niet weet hoe en waar het eindigt heeft dat een element van spanning.

Šnajder heeft het beste voor het laatst bewaard. Hierin gaat het vooral over het mislukte huwelijk van Georg en Vera. Het is vooral de teloorgang van dat huwelijk en van de hoofdpersoon die bijzonder goed uit de verf komen.

Toch is het het slotakkoord dat boven alles uitsteekt. Dat gaat over de begrafenis van Georg, en alles eromheen. Het wordt beschreven alsof sommige doden afscheid komen nemen, en anderen dat maar liever niet doen. Het is tijd voor bespiegelingen en gefilosofeer over al dan niet vrije keuze, allerlei dilemma’s, de onmogelijkheid om te kiezen wat je je zult herinneren en wat je zult vergeten en over berouw en spijt over je hebt gedaan en vooral hebt nagelaten.

Vooral dat laatste gedeelte maakt van De reparatie van de wereld een boek dat uiteindelijk zeer de moeite waard is.  

Eerder verschenen op jkleest.nl

Recensie door: Nico Hylkema

Aangrijpend meesterwerk over gewone mensen

[Recensie] Zo vaak komt het niet voor, dat je al na enkele pagina’s weet dat je een meesterwerk in handen hebt. De roem is De reparatie van de wereld van de Kroatische schrijver Slobodan Šnajder al vooruitgesneld, maar toch is het altijd afwachten of je de juichende commentaren kunt delen. Na de laatste pagina is het antwoord zonder enige terughoudendheid, ja.

De vraag die alleen nog rest, is waarom dit boek zo bijzonder is. Al na enige pagina’s meen je te weten waarom. Het is de stijl, de verschillende vormen die Šnajder gebruikt, zonder dat het ook maar enig moment de aandacht doet verslappen. Want het verhaal dat Šnajder te vertellen heeft, moet zonder franje verteld worden.

Het is de geschiedenis van Midden-Europa, met de nadruk op de bizarre periode van de eerste helft van de vorige eeuw. De schrijver schrijft dat verhaal aan de hand van een Kroatische familie met Duitse wortels. In de achttiende eeuw verlokt om de armoede van Duitsland te verruilen voor de vruchtbare gronden van Transsylvanië.

Na de landverhuizing van de stamvader maakt Šnajder een reuzensprong en maken we kennis met Georg Kempf. Een man zonder bijzondere eigenschappen, liefhebber van drank en vrouwen. De geschiedenis heeft een andere rol voor hem weggelegd.

Als ´volksduitser´ is hij gedwongen zich als ´vrijwilliger´ aan te melden bij de WaffenSS, ´zwangwillig´ noemt de schrijver het spottend. Kempf heeft geluk in Polen gevrijwaard van deelname aan de wandaden van de SS. Als hij moet helpen met het doden van onschuldige Polen, weigert hij.

Dankzij een mooie Poolse verpleegkundige (!) weet hij te deserteren om zich aan te sluiten bij partizanen. Eenmaal gevlucht zijn die partizanen nergens te vinden en Kempf gaat in overlevingsmodus huiswaarts. Šnajder vertelt dit verhaal tegelijkertijd net dat van Vera, een Kroatische communiste en fanatieke partizaan.

Tegelijk komt de ongeboren zoon van hun tweeën aan het woord, die hun beider avonturen becommentarieerd. Een literaire vondst die alleen de echt groten zich kunnen veroorloven, zeker waar die in een apart kader is geplaatst. Dat de twee elkaar ontmoeten, weten we, van het hoe blijven we in onzekerheid. Een echte liefdesgeschiedenis mag je dit boek dan ook niet noemen. Waren ze elkaar tegengekomen tijdens de periode van Kempf als WaffenSS’er, dan hadden ze elkaar naar het leven gestaan.

Hun kortstondige huwelijk is niet bestand tegen de geschiedenis en de onverenigbare karakters van de twijfelende Kempf en de felle communiste Vera. Daarmee tekent Šnajder het verleden, het heden en de toekomst van Midden-Europa.

De zoon verzucht tijdens de Balkanoorlog in de jaren negentig, dat het allemaal hetzelfde blijft. Nog altijd is dit deel van Europa een splijtzwam en een problematisch deel van een naar eenheid strevende Europa. Erg hoopvol op een gunstige uitkomst van deze geschiedenis lijkt de schrijver niet, al zou je uit de titel iets anders kunnen lezen.

Maar tot en met de laatste pagina is De reparatie van de wereld een meesterwerk. Misschien wel omdat het belevenissen van gewone mensen wier leven plots zo weinig waard kan zijn aangrijpend weet te vertellen. Bovendien is het een bijzonder goede gids in de nog levende geschiedenis.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub Van Alles

Samenvatting

Georg Kempf is een Kroaat met Duitse wortels. In de Tweede Wereldoorlog wordt hij als 'Volksduitser' door de SS ingelijfd en trekt hij door Polen. Maar hij deserteert en komt terecht bij een Pools-Russische sabotage-eenheid. Na de oorlog keert hij terug naar zijn geboorteland. Daar ontmoet hij de liefde van zijn leven, Vera.


Vera en Kempf hadden elkaar moeten doden als ze elkaar in de oorlog waren tegengekomen want Vera is een Kroatische communiste, die als partizaan tegen de nazi's vocht. Ze zetten een zoon op de wereld, de verteller van de roman, maar het besef dat ze ooit vochten in twee kampen die elkaar op leven en dood bestreden, leidt tot een steeds grotere vervreemding en de ondergang van hun huwelijk.


Kempf worstelt zijn hele leven met de vraag: wie ben ik, bij wie hoor ik, hoe moet ik leven? Hij wordt zich bewust van een treurige historische continuïteit: 'altijd hetzelfde', verzucht hij in de jaren negentig tijdens de Joegoslavische burgeroorlog. Altijd hetzelfde, een constatering actueler is dan ooit.


De reparatie van de wereld is een grote historische roman en een tragische familiesaga. Hij beschrijft het lot van een vrouw en een man die voor elkaar bestemd leken te zijn. Maar op de puinhopen van naoorlogs Midden-Europa ontkomt niemand aan de last van het verleden.


'De reparatie van de wereld is [...] een bijna mythische mini-familieroman, een grimmige schelmenroman, een schrijnende liefdesroman, een ontluisterend portret van een huwelijk, een ontzagwekkende historische roman (over Kroatië, de Tweede Wereldoorlog, het naoorlogse communisme) en, tot slot, een bijna weemoedige ideeënroman over herinnering, engagement, migratie, identiteit, de existentiële betekenis van kunst en over de grote vraag wat we nu eigenlijk aan moeten met het leven.' ***** de Volkskrant

'Deze epische roman [...] kun je zonder twijfel een meesterwerk uit de Europese literatuur noemen .Scènes in deze roman [kunnen] wedijveren met grote werken uit de wereldliteratuur als Leven en Lot en Oorlog en vrede.' ***** NRC

'Om lang en traag van te genieten, machtig als de stroom van de Donau [...] een groots verhaal van onze twintigste eeuw.' Vreme (Belgrado)


'Het bezit de historische weidsheid van De stille Don van Sjolochov en een rijkdom aan stijlen en registers zoals men hoogstens nog bij Ulysses van Joyce kan aantreffen.' Politika (Belgrado)


'Prachtig en verschrikkelijk.' Corriere della sera


'Een indrukwekkende familieroman over de noodlottige vervlechting van geschiedenis en lot, van toeval en wil, van geluk en ongeluk.' Neue Zürcher Zeitung

'Binnen de Kroatische en Europese literatuur een absoluut hoogtepunt.' Zlatno runo (Zagreb)

Toon meer Toon minder
€ 29,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 03 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789028450462
Verschijningsdatum
november 2020
Druk
1
Aantal pagina's
480 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
  • Moderne en hedendaagse fictie
Categorieën

Uitgever
Wereldbibliotheek

Vertaald door
Roel Schuyt

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden