Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Dagboek uit Bergen-Belsen

Taal: Nederlands
0,2/5
1 recensie
Dagboek uit Bergen-Belsen
Dagboek uit Bergen-Belsen
Dagboek uit Bergen-Belsen

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Evert van der Veen
4/5

Getuigenis uit een concentratiekamp

[Recensie] Bijzonder aan Dagboek uit Bergen-Belsen is het feit dat het is bezorgd door de dochter uit het tweede huwelijk van Renata Laqueur, Saskia Goldschmidt. Zij heeft het boek van haar moeder ook voorzien van een voorwoord en een nawoord. In het voorwoord schetst zij de levensloop van Renata Laqueur, een Joodse vrouw die samen tijdens een razzia wordt opgepakt. Opmerkelijk is dat zij met een vrij positieve verwachting naar Bergen-Belsen gaat en aanvankelijk valt het daar – naar omstandigheden natuurlijk! – ook nog wel enigszins mee als we afgaan op wat Renata erover vertelt. Opmerkelijk zijn haar woorden: “Echte rancunegevoelens heb ik eigenlijk niet. Waarom zouden we diezelfde mensen, die ons nu bewaken, in plaats van voor het prikkeldraad er na de oorlog achter zetten?” (p. 35 – 36). Dit zijn wel de eerste gevoelens nadat Renata enkele dagen in het concentratiekamp verblijft. Wie dat vergelijkt met haar oordeel kort na de oorlog over kampcommandant Joseph Kramer ziet wel een duidelijk verschil. De bittere ervaringen van honger en intimidatie hebben inmiddels wel hun sporen in Renata’s ziel nagelaten. Dan komt ook bij haar de vraag op: “Waarom, waarom dit alles? Onze mooiste jaren, onze jeugd wordt versnipperd met wachten; wachten op het eten, wachten op het bad, wachten op de zon, wachten op het einde van de waanzin!” (p. 54).

De voeding verandert ingrijpend in de periode van maart 1944 tot april 1945 dat Renata in Bergen-Belsen verblijft. Aanvankelijk is het eten nog wel redelijk goed al is er veel te weinig maar gaandeweg wordt de kwaliteit steeds slechter en is het eten totaal ontoereikend. Daaruit blijkt dat het Derde Rijk op z’n einde loopt. Ook in dit boek komen de vele en nodeloos lange appèls naar voren als uitermate slopend. Gevangenen hadden echter geen enkele keuze maar moesten dit naar de grillen van de bewakers ondergaan op straffe van zware mishandeling.

Het kamp Bergen-Belsen bestond uit oude paardenstallen uit de Eerste Wereldoorlog. Opvallend is het frequente luchtalarm en daaruit valt af te leiden dat de oorlog zich in een verder gevorderd stadium bevindt ten gunste van de geallieerden. Dat is ook te merken aan de stemming onder de Duitsers die zich gaandeweg steeds meer in het nauw gedreven voelen en dat op de gevangenen afreageren. Het kamp wordt ook steeds voller omdat gevangenen van elders vanwege de naderende Russische troepen worden overgeplaatst. De algehele toestand in het kamp verslechtert: “Oude en jonge mensen stierven van uitputting, aan kampkoorts, aan vervuiling” (p. 149).

Misschien wel het meest aangrijpend is wat Renata vertelt over een kind en haar doodzieke, stervende moeder. In deze twee mensen komt de verschrikking van het concentratiekamp Bergen-Belsen – en daarin ook weer vele andere kampen – op menselijke schaal dichtbij.

Renata overleeft het kamp evenals haar man en wanneer zij weer in Nederland is, kan zij aanvankelijk niet praten over wat zij heeft meegemaakt. Saskia Goldschmidt vertelt hoe het leven van haar moeder verder is verlopen waarbij ook de totstandkoming van haar dagboek ter sprake komt. Renata Laqueur is in 1971 gepromoveerd op een onderzoek naar literatuur uit concentratiekampen.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

Een waardevol en uniek document uit de Tweede Wereldoorlog, te vergelijken met Eindstation AuschwitzIn november 1943 wordt Renata Laqueur, dochter van een Pruisische hoogleraar en van Joodse afkomst, met haar man Paul Goldschmidt gearresteerd. Ze komt terecht in doorgangskamp Westerbork en vier maanden later worden ze samen overgebracht naar kamp Bergen-Belsen in Duitsland. Laqueur maakte altijd al aantekeningen wanneer ze op reis was. En hoe cru ook, zij ziet haar gedwongen vertrek naar Bergen-Belsen op dat moment als een soort reis. Vanaf het moment van haar aankomst in het kamp, schrijft ze op wat zij en haar man meemaken. Het is voor haar een manier om de verschrikkingen van het kampleven te doorstaan. Dat houdt ze vol tot december 1944, wanneer ze er te zwak voor wordt.Een paar maanden later, op 10 april 1945, nauwelijks vijf dagen voordat de Engelsen en Canadezen het kamp zullen bevrijden, worden 2500 doodzieke en verhongerde gevangenen, onder wie Renata en haar man, in een trein gestopt. Onder bewaking van de ss rijden ze kriskras door het vernietigde Duitsland. Het doel van de reis is onbekend. Op 23 april wordt de trein door de Russen in Tröbitz bevrijd. Daar beschrijft Renata Laqueur deze reis in korte aantekeningen. Eenmaal in Nederland werkt zij de aantekeningen van de reis en het dagboek dat ze heeft bijgehouden verder uit en beantwoordt in 1946 de oproep van Loe de Jong, om oorlogsdagboeken in te leveren.Dagboek uit Bergen-Belsen is een waardevol en uniek document dat het leed van miljoenen weerspiegelt. Renata’s schrijven wordt gekenmerkt door een nuchter, meedogenloos maar tegelijk gevoelig waarnemen van eigen en andere reacties. Als lezer kun je niet anders dan haar bewonderen om haar vermogen, zich werkelijk boven de ellende uit te schrijven.

Toon meer Toon minder
€ 20,99

Verwachte leverdatum: woensdag 04 augustus


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789029094511
Verschijningsdatum
april 2021
Druk
1
Aantal pagina's
240 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
680: Geschiedenis algemeen
Thema's
  • Geschiedenis en archeologie
  • Geschiedenis
  • Militaire geschiedenis
  • Specifieke oorlogen en campagnes
  • Tweede Wereldoorlog
Categorieën

Uitgever
J.M. Meulenhoff

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden