Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Alle verstand te boven

22 wetenschappers over hun leven, werk en God

Auteur(s): Cees Dekker
Taal: Nederlands
0,15/5
2 recensies
Alle verstand te boven
Alle verstand te boven
Alle verstand te boven

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Marijke Laurense
3/5

Wetenschappers over geloof en leven

De schrijvers

[Recensie] Cees Dekker (1959) doet als hoogleraar aan de Technische Universiteit in Delft internationaal geprezen onderzoek op het grensgebied van nanotechnologie, biologie en natuurkunde en is daarnaast aanbiddingsleider bij een evangeliegemeente. Hij schreef mee aan de roman Oer (2020), een speelse mix van het Bijbelse scheppingsverhaal, de orthodox-protestante heilsleer en de evolutietheorie. Ook de andere 21 auteurs in deze bundel combineren een succesvolle universitaire loopbaan als alfa (zoals taalkundige, historicus), keiharde bèta (natuur- en wiskundige, chemicus, bioloog) of gamma (jurist, antropoloog) met een actief christelijk leven, in bijvoorbeeld een pinkstergemeente of de gereformeerde, katholieke of Russisch-orthodoxe kerk.

De thematiek

Wetenschap en geloof: ze heten elkaar uit te sluiten. Bewijs maar eens dat God bestaat en Jezus’ verrijzenis is empirisch natuurlijk godsonmogelijk. En dan dat verhaal dat de wereld nog maar zesduizend jaar geleden in zes dagen geschapen zou zijn – we weten dankzij Darwin inmiddels wel beter. Nee, de ware wetenschapper vertrouwt alleen op de ratio en is veel beter bij de tijd dan wie uit onwetendheid of koppigheid de Bijbel ‘nog’ voor waar houdt. Toch?

Nou nee. Want uit Alle verstand te boven blijkt dat er aan de Nederlandse universiteiten heel wat gelauwerde en veelbelovende wetenschappers werken, aan wier intelligentie, nieuwsgierigheid en onderzoeksvaardigheden niks mankeert en die tegelijk overtuigd christen zijn. En in deze bundel vertellen ze over wat hun geloof voor hen betekent en hoe ze ertoe gekomen zijn. Omdat ze het meekregen vanuit een geborgen jeugd of lid werden van een christelijke studentenvereniging. Naar Taizé gingen en boeken van C.S. Lewis lazen. Te maken kregen met een ingrijpende gebeurtenis rond lijden en dood of een mystieke ervaring hadden. Of zich gewoon gedragen voelden.

Bij alle verschillen is iedereen het erover eens dat wetenschap en geloof elkaar niet uit hoeven te sluiten. Ja, in de wetenschap is de ratio de baas en de evolutietheorie heeft inderdaad betere papieren dan het letterlijke scheppingsverhaal, hoewel dat voor menigeen van orthodoxe komaf wel even worstelen was. Maar dat wil niet zeggen dat geloven in iets dat niet bewezen kan worden, dus onzinnig is: in het geloof gaat het namelijk om zingeving, ervaring en de persoonlijke relatie met anderen, Jezus en God. En dat gaat (treffende boektitel) nu eenmaal alle verstand te boven.

Interessantste passages

Het boeiendst vond ik de passages over hoe wetenschappers hun werk op een christelijke manier proberen te doen. Bijvoorbeeld door zich niet te laten meeslepen door de universitaire cultuur van competitie en persoonlijke eerzucht, maar vanuit het besef dat we in een ‘gebroken wereld’ leven, te kiezen voor dienstbaarheid.

Mooiste zin

Psychobioloog en neurowetenschapper Susanne J. van Veluw: “De doordenking van het christelijk geloof heeft mij denk ik juist een betere wetenschapper gemaakt, en vice versa heeft de wetenschappelijke methode van observeren en theorievorming mij geholpen om als christen vooral eerlijker en wat meer bescheiden te worden.”

Redenen dit boek niet te lezen

Of dit boek geharnaste atheïsten als Richard Dawkins en Herman Philipse zal overtuigen van de meerwaarde van het geloof: ik betwijfel het. En wie niet al te veel interesse heeft in het debat over schepping versus evolutie (voor de auteurs in het boek geldt dat ze het Bijbelse scheppingsverhaal niet letterlijk nemen) of over een bedoeling achter de oerknal, kan veel bladzijden overslaan.

Redenen dit boek wel te lezen

Alle verstand te boven probeert de diversiteit van de samenleving eer aan te doen, met aansprekende verhalen zoals van de Nigeriaanse chemicus Peter Ngene en de Vlaamse wiskundige Sabine Van Huffel. De grote kracht van deze bundel zit vooral in de aandacht voor de concrete persoonlijke ervaring: die is immers altijd waar. Waarmee de stelling dat geloof en wetenschap niet samengaan, inderdaad niet meer dan een mythe blijkt te zijn. Quod erat demonstrandum.

Eerder verschenen in Trouw en op Marijke Laurense

Recensie door: Evert van der Veen
3/5

Wetenschappers over hun geloof

[Recensie] Alle verstand te boven opent met een hele reeks aanbevelingen van onder andere Andries Knevel en Gert-Jan Segers. In 22 verhalen komt een grote diversiteit aan wetenschappen en menselijke verhalen over geloof en leven naar voren. Cees Dekker, hoogleraar aan de Technische Universiteit in Delft, is zelf actief lid van een evangelische gemeente in Delft en noemt de verhalen ‘autobiografische geloofschetsen’.

Elke bijdrage begint met een foto van de desbetreffende persoon en een korte biografie. In de verhalen komt – hoe uiteenlopend van aard ook – naar voren dat deze mensen geen onoverkomelijke tegenstelling zien tussen hun persoonlijke geloofsovertuiging en hun wetenschappelijk bezig zijn al blijft het voor sommigen wel een zekere worsteling om de balans te bewaren.

De titel van dit boek Alle verstand te boven suggereert misschien toch een zekere spanning met name door het ‘te bóven’ alsof geloof een religieuze overwinning is op de ratio maar dat is – gelukkig – toch niet het geval. Integendeel: uit de verhalen blijkt dat geloof en wetenschap elk hun eigen bereik hebben en van een andere hoedanigheid zijn. Het is zoals Blaise Pascal ooit zei: het hart heeft zijn redenen die het verstand niet kent. Daarom kán er ook geen controverse zijn tussen geloven en wetenschappelijk bezig zijn. Daar waren we al eerder ‘achter gekomen’ en juist in onze tijd wordt ook bínnen de wetenschap het betrekkelijke van menselijke kennis ingezien. Wetenschap is een manier van denken over de werkelijkheid en een zakelijk oordeel over wat mensen waarnemen. Omdat het niet meer maar ook niet minder is, geeft dat ruimte om ook vanuit een gelovig perspectief te leven en naar de wereld om ons heen te kijken.

Iemand als Emanuel Rutten, filosoof aan de VU in Amsterdam, heeft met zijn rationele argumentatie waarin hij wil bewijzen dat God bestaat, toch wel een klassieke methodische insteek die de meeste theologen inmiddels al lang achter zich hebben gelaten. Het heeft misschien ook te maken met zijn persoonlijke ontwikkeling: “En het stemt mij nog altijd vreugdevol dat ik in mijn leven als wetenschapper de beweging heb mogen maken van gedachteloos atheïsme naar doordacht Godsgeloof” (p. 153).

Heino Falcke, hoogleraar fyscia en astronomie in Nijmegen zegt: “Ik wil dat geloof en wetenschap in balans komen, laten zien dat wij tegelijk redelijk en gelovig mogen zijn’ (p. 33). Dat is in uiteenlopende bewoordingen ook de inzet van andere wetenschappers: zij ervaren geen onoverkomelijke tegenstelling tussen hun persoonlijke geloof en hun wetenschappelijke werk.

De verhalen zijn echt persoonlijk van aard; veel mensen blikken dankbaar terug op hun jeugd en vertellen over de sfeer in het gezin waarin ze zijn groot geworden en over hun ervaringen in de kerk. Sommigen stellen zich hier echt kwetsbaar op en dat geeft hun verhalen een authentiek karakter.

In verschillende bijdragen komt ook het thema schepping en evolutie aan de orde. In meer behoudende religieuze kringen is dit nog altijd een actueel en ook wel gevoelig gespreksonderwerp. Cees Dekker schreef er samen met Corien Oranje het aardige verhalende boekje Oer over. Cees Dekker zit zelf op de lijn van een stroming die ‘intelligent design’ wordt genoemd, een benadering die schepping en evolutie op gelovige wijze met elkaar verbindt.

Aart Nederveen is hoogleraar toegepaste fysica in Amsterdam en studeerde ook filosofie. Van hem is de interessante uitspraak: “Christenen zijn veel minder speciaal dan we zouden willen” ( p. 111) waarmee hij bedoelt dat christenen deel uitmaken van de wereld die zij met anderen delen en daarbij ook dezelfde zakelijke visie op de wereld delen.

Het thema geloof en wetenschap boeit Cees Dekker want hij publiceerde er eerder boeken over: Geleerd en gelovig en Omhoog kijken in platland.

Voor het eerst gepubliceerd op De leesclub van alles

Samenvatting

Ruim twintig christelijke wetenschappers van naam en faam vertellen hun persoonlijke verhaal over hoe geloof en wetenschap vorm hebben gekregen in hun leven en werk. Open en integer schrijven ze over vragen die Cees Dekker aan hen stelde. Wat is hun geloofsgeschiedenis? Wat bracht hen tot de keuze voor een bepaalde studie? Leverde het studeren een worsteling met het geloof op of juist niet? Ervaren zij een spanning tussen geloven en weten? Stimuleert hun geloof hun werk? Hoe zien zij hun geloof in relatie tot hun wetenschap? Is dit in de loop der tijd veranderd?

Eerder verscheen het zeer succesvolle boek 'Geleerd en gelovig'. Nu is het tijd voor een nieuw boek met verhalen van een nieuwe generatie wetenschappers, jong en oud, vrouwen en mannen uit allerlei vakgebieden (van antropologie tot astronomie) en uit een breed kerkelijk spectrum van rooms-katholiek tot evangelisch en van gereformeerd tot Russisch-orthodox.

Dit boek is geschreven voor iedereen die geïnteresseerd is in de relatie geloof en wetenschap, wat zich hier laat lezen in de persoonlijke verhalen van deze wetenschappers. Daarnaast is het zeer geschikt voor christelijke studenten die aanlopen tegen vragen over de balans tussen geloof en wetenschap in hun leven en studie.

Met bijdragen van Heino Falcke (astronomie), Susanne van Veluw (neurowetenschappen), Rik Torfs (recht), Miranda Klaver (antropologie van religie) en nog achttien anderen. De redactie werd gedaan door Cees Dekker (nanobiologie).

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 12 oktober


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789033802515
Verschijningsdatum
mei 2021
Druk
1
Aantal pagina's
384 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen
Thema's
  • Filosofie en religie
  • Religie en overtuigingen
  • Religie: algemeen
  • Religieuze kwesties en debatten
  • Religie en wetenschap

Auteur
Uitgever
Ark Media

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden