Apocalyps

Auteur(s): Arnon Grunberg
Taal: Nederlands
0,15/5
1 recensie
Apocalyps
Apocalyps
Apocalyps

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Claudia Zeller
3/5

Huis-, tuin- en keuken-apocalyps

In veel opzichten is Arnon Grunberg een unicum in het hedendaagse literaire landschap van Nederland. Hij is een vat vol tegenstrijdigheden, alomtegenwoordig en toch ongrijpbaar, maar vooral een goed geoliede schrijfmachine: zijn oeuvre groeit gestaag met om het jaar een nieuwe roman, daarnaast is hij present als publieke intellectueel, huisspook, mensendokter en ‘embedded’ journalist in Afghanistan, vinexwijken en tijdens je gezinsvakantie. De meeste verhalen van Apocalyps spelen dan ook in die huiselijke sfeer die Grunberg zo nauwkeurig weet te vangen. Helaas bevat de bundel behalve ‘Apocalyps’, het titelverhaal, geen nieuw werk. Wel is het twintigtal verhalen door de auteur herzien. Blijkbaar heeft Grunberg het zo druk met het maken van opinies dat hij niet meer aan het schrijven van romans toekomt. Dan maar een verzamelbundel van eerder en elders gepubliceerde verhalen. Want Grunberg is een veredelde broodschrijver, zijn personages zijn variaties op elkaar, steeds gestoken in een ander jasje.

Toch is Apocalyps geen slechte bundel. De verhalen zitten aardig in elkaar en zijn goed geselecteerd; de ontsporing, soms vanuit het ik-perspectief, soms vanuit de meedogenloze blik van de onpersoonlijke verteller, is in alle verhalen present. De focus ligt daarbij steeds op het individu dat verstrengeld raakt in de krankzinnige structuren van de moderne maatschappij. Dat is knap gedaan, geheel volgens het adagium show, don’t tell. Grunberg geeft een stem, maar die stem is veelal dezelfde. De dialogen zijn wrang en komisch, en bewegen zich altijd net op het randje van een normaal gesprek. Want zoals de personages van Grunberg praten, zo praat geen mens maar een personage. En dat we stiekem allemaal slechts personages zijn, figurerend in een script dat niet voor ons is geschreven, dat beseft de schrijver maar al te goed.

Nonchalance en absurditeit

Opvallend genoeg zijn de ruimtes waarin de verhalen zich afspelen alledaags en inwisselbaar. In de nachtelijke straten van New York of Amsterdam, op de fauteuil bij de psychiater, in hotel- of slaapkamers, overal is de ontregeling voelbaar. En elke keer pakt Grunberg de realiteit en draait haar nonchalant de nek om:

‘In een limousine rijden ze van het Okura naar snackbar Barbarella in de Van Woustraat, waar Popov in hoog tempo zes kroketten naar binnen werkt en terwijl Sanders nog maar halverwege zijn patatje met is, wordt hij alweer door Popov in de limousine geduwd.’

Dit stukje over Ebel Sanders, hoofdredacteur van de landelijke krant De Ochtend die door zijn Bulgaarse baas op het matje wordt geroepen, is zo’n geval waarin Grunberg met slechts enkele streken een alledaagse situatie voorziet van een absurdistische noot. Maar dit verhaal, ‘De Bulgaren’, leest ook als een sneer naar Peter Vandermeersch. De nonchalance komt ook terug in de structuur van de verhalen en in de nuchtere toon die Grunberg beheerst als geen ander. Tussen de regels door worden heel wat moorden gepleegd of geïnsinueerd, en in bijna elk verhaal staat het falen van menselijke relaties centraal, het onvermogen om te (over)leven in een wereld die niet alleen door maar vooral ook voor iemand anders ontworpen lijkt. Een voor een zien we de personages bezwijken aan hun streven naar volmaaktheid en controle: ‘Ze wordt boos, op de lantaarnpalen, op de universiteit, op Kim, op haar vader, die zo nodig een vrouw uit moest zoeken die net zo oud is als zij.’

Geen verrassingen

Een van de interessantste en tegelijkertijd langste verhalen uit de bundel is ‘Welkom thuis’, waarin Grunberg het verhaal van een oud-militair die terugkeert uit Afghanistan vanuit vijf verschillende perspectieven vertelt. Voor de rest kent de bundel weinig hoogte- maar ook weinig dieptepunten. Door bijna alle verhalen lopen dezelfde typetjes, mannen van een zekere leeftijd die iets naars gaan doen. Het leest gemakkelijk, zo gemakkelijk dat je bijna Grunbergs vingers over het toetsenbord hoort ratelen, en dat is jammer.

Een verhalenbundel biedt immers bij uitstek de mogelijkheid tot veelzijdigheid. Spelen met vorm en genre, de rafelranden van de literatuur verkennen, dat soort dingen. In dat opzicht lijkt Apocalyps niet meer dan een vingeroefening. Ik acht Grunberg in staat tot beters, maar dat gevoel heb ik al sinds Blauwe Maandagen. Want Grunberg lezen is als een winterjas kopen in de Kalverstraat. Het is verschrikkelijk, maar je doet het toch, omdat het november is. Maar je raakt er niet aan gehecht.


Eerder verschenen op Recensieweb

Samenvatting

Het is niet precies te voorspellen wanneer het zich zal openbaren, maar in Apocalyps, een nieuwe bundel verhalen van Arnon Grunberg, voelt het einde voortdurend als nabij.

Soms houdt het gevaar zich schuil in de eigen woonkamer, soms in een viskraam.

Of iemands wereld nu verwoest dreigt te worden door een familielid, Afghanistan, een priester, geliefde, Bulgaren, een kind, huisdier of collega: niemand is veilig in Grunbergs omineuze universum.

Het lucht op, het huilen en de koude tegels. Als hij klaar is, houdt hij zijn hoofd onder de koude kraan.

Hij doet de koelkast open en kijkt naar het restant van de taart.

De stilte is hier anders dan daar. Een auto in de verte. Er zoemt iets. Hij doet de koelkast weer dicht.

Zonder licht te maken sluipt hij als een kat door zijn woonkamer, alsof daar iets te vinden is wat hij nog nooit heeft gezien.

Toon meer Toon minder
€ 21,99

Verwachte leverdatum: zaterdag 06 juni


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789038898162
Verschijningsdatum
oktober 2013
Druk
1
Aantal pagina's
320 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
  • Moderne en hedendaagse fictie
Categorieën

Uitgever
Nijgh & Van Ditmar

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden