Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Circe

Auteur(s): Madeline Miller
Taal: Nederlands
0.225/5
2 recensies
Circe
Circe

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jan Koster
4/5

Het begrip goddelijk zal nooit meer hetzelfde zijn

[Recensie] Als iets is aangeduid als goddelijk dan heeft dat vooral een positieve betekenis. Iets smaakt goddelijk, muziek kan goddelijk klinken, ga zo maar door. Na lezing van Circe door Madeline Miller kan het haast niet anders dan dat je nog wel twee keer nadenkt voordat je iets positief wilt typeren middels die aanduiding. De goden uit de Griekse mythologie komen er in deze prachtige, beeldende roman niet best af. Het begrip goddelijk krijgt een heel andere betekenis.

Van buitenbeentje naar krachtige, zelfbewuste vrouw

Aan het begin beschrijft Miller hoe de rivaliteit tussen Olympische goden en Titanen is ontstaan. Het is een merkwaardig soort rivaliteit tussen twee partijen die niet zonder elkaar kunnen. Vervolgens richt zij zich op Helios, de vader van de hoofdpersoon Circe. Deze laatste is een buitenbeentje in wat je met enige goede wil een gezin zou kunnen noemen. Zij wordt gepest om haar uiterlijk, haar stemgeluid, haar gedrag, om wat eigenlijk niet.

Er zijn enkele beslissende momenten in haar bestaan. Zij bekommert zich om Prometheus als die zwaar wordt gestraft omdat hij het vuur aan de stervelingen heeft gegeven. Circe wordt daarom nog meer buitengesloten en is eenzaam. Tot zij op een dag de sterveling Glaucos ontmoet. Zijn vader ziet met lede ogen dat deze opbloeiende romance ten koste gaat van zijn productiviteit. Circe vraagt de hulp van de goden maar moet in ruil daarvoor een belofte doen die haar moeilijk valt. Zij helpt hem verder maar krijgt stank voor dank. Bovendien wordt hij ingepikt door de verleidelijke bedriegster Scylla en dan is zij weer alleen. Zij neemt op vreselijke wijze wraak maar moet dat bekopen met verbanning naar het onbewoonde Aiaia.

Het bevalt haar daar prima. Zij ontwikkelt haar vaardigheden, haar toverkracht, en ontdekt dat zij heel goed kan zonder het leven tussen de goden. Toch komt aan dat relatief zorgeloze bestaan na een tijdje, zeg maar een paar eeuwen, ook een einde. Zij krijgt geregeld bezoek en dan gebeurt er veel en van alles. Na veel verwikkelingen is er dan toch de liefde die een beslissende wending aan haar leven geeft.

Beeldend geschreven met aansprekende thema’s

Circe is een bijzonder boek. Het is prachtig geschreven, vooral het leven op het eiland Aiaia komt goed uit de verf. Er zijn prachtige beeldende passages zoals de bijzondere geboorte van de Minotaurus, het begin en het einde van het monsterlijke wezen Scylla, de manier waarop Circe omgaat met mannelijke stervelingen die haar te na komen.

Miller maakt van de goden en godinnen geloofwaardige types. Het is een ontwikkelingsroman. Circe groeit uit van een buitenbeentje tot een zelfbewuste, sterke vrouw die het aandurft om de goden te trotseren en haar eigen keuzes te maken. Het is een rol die helemaal niet bij haar status past, maar zij doet het toch maar mooi. Het is een roman vol thema’s als trouw, liefde, verraad, jaloezie, wraak. Het verschil tussen sterfelijkheid versus onsterfelijkheid is wel het belangrijkste, dat speelt een rol door het hele boek heen.

En dan die goden. Wat zijn dat een harteloze, zelfzuchtige, kleinzielige wezens die in hun hele doen en laten maar één belang hebben: eigenbelang. Empathie is hen vreemd en voor rede zijn zij nauwelijks vatbaar. Het enige waardoor zij zich laten tegenhouden is door een nog machtiger god, zoals Zeus of door een mogelijk verlies aan status. Je zou goddelijk eerder een belediging moeten gaan vinden dan een compliment.

Behalve het meeslepende verhaal leer je en passant ook veel over de Griekse mythologie. Je hoeft niet over voorkennis te beschikken om Circe te kunnen lezen en te kunnen waarderen. Miller weet op een heel natuurlijke manier deze mythologie in het vlot lezende verhaal te verwerken.

Om de lezer verder op weg te helpen in die mythologie heeft Miller aan het eind een mooi overzicht gemaakt van de in het boek voorkomende Titanen, Olympiërs, stervelingen en monsters met een korte beschrijving van hun betekenis. Circe is hierdoor niet alleen een prachtig boek, maar het wakkert ook de nieuwsgierigheid naar de Griekse mythologie aan.

Eerder verschenen op JKleest.nl

Recensie door: Tea Lierop van
5/5

Betoverende vertelling over het lot van Circe

“Het paleis van Oceanus was een reusachtig wonder, diep verzonken in de rotslaag van de aarde. Zijn zalen met hoge, gebogen plafonds waren verguld, de stenen vloeren glad van eeuwen goddelijke voeten. Door elke ruimte klonk het vage geluid van Oceanus’ rivier, de bron van alle zoete wateren ter wereld, die zo donker was dat je niet kon zien waar hij eindigde en de rotsbodem begon.” (2018-7)

[Recensie] Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Dit boek is voor de liefhebber van mythologische verhalen zwaar verslavend, de toverkracht blijft werkzaam tot na het sluiten van het boek. De uitvoering van het boek is subliem, een mooie, gebonden uitgave met een omslag om ‘U’ tegen te zeggen! Deze net vertaalde roman van Madeline Miller vertelt het verhaal van Circe, inderdaad, zij die Odysseus een tijd in huis had toen hij op weg was naar Ithaca. Zij was zo slecht nog niet, haar behoefte aan gezelschap is bijna menselijk.

Maar goed – om niet vooruit te lopen op gebeurtenissen, dat zou jammer zijn – eerst de vraag waar gaat dit boek over? Millers vorige roman Een lied voor Achilles gaat over de hartverscheurende liefde tussen Achilles en Patroclus. Dit thema gebruikt zij als decor om een groot deel van de Griekse mythologie te vertellen. Het is fictie, maar de personages doen naturel aan en zij kan echt heel mooi en beeldend schrijven.

Circe beschrijft de vrouwelijke kant. Vanuit haar perspectief lezen we hoe het is om geboren te worden als nimf, niet geliefd te zijn vanwege afwijkend gedrag en hoe het is je staande te houden wanneer je verbannen wordt naar een eiland omdat je je machtige vader – Helios – teleurgesteld hebt.

Er zijn twee machtige heersende krachten, dat zijn de Titanen en de Olympiërs. De laatsten wonen als overwinnaars op de Olympus, maar kunnen tegelijkertijd niet helemaal zonder de Titanen. Al deze goden moeten behalve hun macht behouden, ook zorgen dat het vrede blijft. Deze voortdurende strijd – gecompliceerd door de aanwezigheid van stervelingen – houdt de gemoederen flink bezig en het zijn juist die conflicten die bepalend zijn in het wel of niet begunstigd worden door de goden.

In schitterend en beeldend proza vertelt Circe haar verhaal. Haar vader is de machtige Helios die met zijn vuurwagen de hemel bestormt en het ontzettend grappig vindt astronomen voor de gek te houden. Hij schopt hun berekeningen in de war zodat de arme drommels zwaar gestraft zullen worden wanneer hun becijferingen niet uitkomen. De jonge Circe vindt het lot van deze astronomen betreurenswaardig, vol mededogen denkt ze aan deze zwaar gestraften. Ze past niet zo goed bij de rest van haar familie, behalve haar afwijkende mening over goed en kwaad ziet ze er ook anders uit. Haar moeder, een nimf en dochter van Oceanus, ziet haar graag trouwen met een zoon van Zeus, maar daar kan geen sprake van zijn. Haar haar vertoont “strepen als een van een lynx” en haar kin heeft “iets scherps, iets puntigs…” Helaas, dit meisje zal het niet makkelijk krijgen.

Toverkracht wordt haar wapen om zich staande te houden onder de meest huiveringwekkende omstandigheden. Als een natuurvrouw zwerft ze door de mooiste landschappen om haar kennis van planten, bomen en wortels te vergroten. Ze weet dat het brouwen van de juiste drankjes en zalfjes jarenlange oefening vergt. De sterke Circe bewandelt haar eigen weg, als een feministe ‘avant la lettre’ bevecht ze haar onafhankelijkheid. Hierbij ondervindt ze natuurlijk regelmatig tegenwerking van goden die haar hun ijzeren wetten trachten op te leggen. Pallas Athene is hier een mooi voorbeeld van:

“Ze trof de kamer, groot en recht en onverhoeds wit, een klauw van bliksem tegen de middernachtelijke hemel. Haar helm van paardenhaar streek langs het plafond. Van haar spiegelende wapenrusting spatten vonken. De speer in haar hand was lang en dun, de scherpe rand afgetekend in het licht van het vuur. Ze was de brandende zekerheid, en al het geschuifel en het vlekkerige ijzerschuim van de wereld moest wel wegkruipen. Het lichtende lievelingskind van Zeus, Athena.”

Athene en Circe lijken aan elkaar gewaagd. Hoewel de macht van Athene onbeschrijflijk groot is, heeft ook zij haar beperkingen. Circe neemt haar beslissingen in eerste instantie op grond van gevoel. Pas later komt het besef van de mogelijke gevolgen, dit inzicht beïnvloedt haar denken en handelen en ze maakt hierin een spectaculaire ontwikkeling door. Doordat het verhaal verteld wordt vanuit Circe is het inleven in haar personage vanzelfsprekend en daardoor zo meeslepend. Haar “vorming” wordt gevoed door haar omgeving. Zelfs wanneer ze verbannen wordt is ze niet helemaal alleen.
Dieren houden haar gezelschap en ook legt er regelmatig een schip aan met alleen mannen. Na een gastvrij onthaal willen die altijd meer en daarvoor heeft Circe een oplossing bedacht. Een van de zeelieden is Odysseus, de Griekse held uit de gezangen van Homerus. Over hem, zijn vrouw Penelope en Telemachus gaat het laatste gedeelte van het boek.

“Ik keek naar haar [Penelope/tvl], zo helder in mijn deuropening als de maan tegen de herfsthemel. Haar ogen hielden de mijne grijs en kalm vast. Er wordt vaak beweerd dat vrouwen delicate wezens zijn, bloemen, eieren, alles wat in een ogenblik onoplettend kan worden verpletterd. Als ik dat al ooit had geloofd, dan nu niet meer. “Nee”, zei ik. “Maar ik heb garen en een weefgetouw. Kom mee.”’

Door het lezen van dit deel is mijn beeld van de ‘held’ Odysseus  behoorlijk veranderd. Circe vergelijkt haar eigen handelen met dat van Odysseus. In De Odyssee van Homerus staat niets over nageslacht van Odysseus en Circe, hoe groot is dan de verrassing om deze overleveringen als verhaal en welkome toevoeging tegen te komen in het boek van Miller.

Dit boek is een absolute aanrader voor iedereen die van Griekse mythologie houdt. Maar ook voor lezers die wat minder kennis hebben van de Griekse helden. Juist in de romanvorm komen de personages tot leven, er is bijna geen betere manier om kennis te maken met hen. Niets menselijks is hen vreemd: eerzucht, hoogmoed, jaloezie, wraak en liefde. Om het allemaal nog wat te verduidelijken staat achterin het boek een namenlijst, overzichtelijk verdeeld in goden, stervelingen en monsters.

Over de auteur

Madeline Miller (1978) studeerde Latijn en oud-Grieks aan Brown University en geeft les in beide vakken. Ze woont in Cambridge, Massachusetts. In 2012 debuteerde ze met Een lied voor Achilles, waarvoor ze de Orange Prize ontving en dat in meer dan dertig landen in vertaling verscheen.

Eerder verschenen Met de Neus in de boeken

Samenvatting

In het huis van Helios, god van de zon, wordt een dochter geboren. Circe is een vreemd kind en wordt verstoten door haar familie. Ze zoekt gezelschap bij de gewone stervelingen en ontdekt een kracht die verboden is voor goden: hekserij. Wanneer liefde Circe aanzet een duistere spreuk uit te spreken, verbant een woedende Zeus haar naar een afgelegen eiland. Er is gevaar voor een eenzame vrouw in deze wereld en om te beschermen wat haar dierbaar is moet Circe beslissen of ze thuishoort bij de goden waaruit ze is geboren, of bij de stervelingen van wie ze is gaan houden.

Toon meer Toon minder
€ 10,00

Verwachte leverdatum: woensdag 08 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789041714145
Verschijningsdatum
juni 2021
Druk
1
Aantal pagina's
384 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: speciale kenmerken
  • Vertaalde fictie
Categorieën

Uitgever
Uitgeverij Rainbow bv

Vertaald door
Miebeth van Horn

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden