Spiegelreis

Een moslim en een christen op reis door elkaars geloof

Taal: Nederlands
0,2/5
2 recensies
Spiegelreis
Spiegelreis
Spiegelreis

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Marijke Laurense
4/5

De kracht van de persoonlijke ontmoeting

De schrijvers
[Recensie] Herman Koetsveld (geboren in Naarden) is christen en op dit moment nog dominee bij de protestante Waterstaatskerk in Hengelo. Op 1 december wordt hij de nieuwe predikant van de Westerkerk in Amsterdam. Enis Odaci werd geboren Turkije en woont sinds zijn tweede in Nederland. Hij is moslim en zakelijk leider van het interculturele platform Nieuw Wij. Ook is hij voorzitter van een denktank voor islamitisch humanisme. De twee mannen leerden elkaar kennen dankzij het Manifest van Advent, waartoe Koetsveld het initiatief had genomen, als christelijk weerwoord tegen Wilders’ film Fitna. In 2015 schreven ze samen De zeven zuilen, waarin ze zeven redelijk bekende Nederlanders als Lody van de Kamp, Nuweira Youskine, Mounir Samuel en Ad Verbrugge lieten vertellen over God, geest en tijdgeest.

De thematiek
Het idee achter Spiegelreis is even simpel als sympathiek: als antwoord op ‘het snoeiharde wij-zij-denken’ gaan een christen en een moslim bij elkaars geloof op bezoek. Wat gebeurt er tijdens zo’n kerk- of gebedsdienst van ‘de ander’? Wat voor mensen zijn dat, die ‘andersgelovigen’? Om dat te ontdekken gaat Odaci uit logeren bij de zusters Benedictinessen in Oosterhout, wordt hij hartelijk ontvangen door de protestantse gemeente in het landelijke Rolde, bezoekt hij een zeer internationale pinkstergemeente in de Bijlmer en raakt hij verzeild in een theologische discussie met de mannenbroeders van de bevindelijke Gereformeerde Gemeente in Dordrecht.

Koetsveld op zijn beurt komt terecht bij de ‘ketterse’ Ahmadiyya-gemeenschap op (jazeker!) de Veluwe en praat op een school in Amsterdam in een ‘cirkelwerking’ met jonge soefi’s; hij bidt mee in de Turkse Sultan Ahmetmoskee in Zaandam en is te gast bij een internationale conferentie van de islamitische stichting Maruf, die opkomt voor de rechten van lhbt’ers.

En tussendoor praten Odaci en Koetsveld open en eerlijk na over wat hun het meeste verbaasd heeft bij die ontmoetingen. Wat was heel anders dan verwacht? Welke overeenkomsten zien ze met hun eigen geloofsovertuiging? Welke verschillen? Wat maakte indruk? En, niet onbelangrijk: waarvan gingen, ondanks alle wederzijdse goede bedoelingen, hun haren overeind staan?

Interessantste stelling
Hun meest interessante conclusie is dat de grote muur niet tussen christendom en islam staat, maar tussen vrijzinnig en orthodox. Ze onderscheiden vier manieren om naar andere geloven en verlossing te kijken: of alle geloven leiden uiteindelijk allemaal tot God, of er is maar één waar geloof waartoe uiteindelijk alle godsdiensten zullen zich wenden, of er is maar één waar geloof dat voorbehouden is aan één specifieke groep.

De meest bevrijdende optie is volgens Koetsveld dat we er helemaal niets van weten en dat ook niet moeten willen: “Het is de zaak van de Eeuwige en van niks of niemand anders.”

Mooiste zin
De mooiste zin komt van Odaci: “Ik geloof dat er meer is tussen jouw hemel en mijn aarde. En er is ook meer tussen mijn hemel en jouw aarde.”

Redenen om dit boek niet te lezen
Nee, een compleet beeld van de verhouding tussen christendom en islam geeft Spiegelreis niet. Allereerst omdat ‘het’ christendom en ‘de’ islam niet blijken te bestaan: alleen al van de acht gemeenschappen die in dit boek aan bod komen, spat de diversiteit af.

Maar het komt ook omdat er, ondanks alle inspanningen van Koetsveld en Odaci, in beider orthodoxe hoek jammerlijk weinig behoefte bleek te zijn aan een ontmoeting, uit wantrouwen tegen de islam (“Een moslim in mijn kerk? Daar heb ik niet zo’n trek in.”) of ‘de media’. De auteurs zelf lijden overigens ook aan een lichte vorm van wij-zij-denken als het over rechts gaat.

Redenen om dit boek wel te lezen
Spiegelreis biedt een mooi voorbeeld van hoe je toch ergens kunt beginnen om de dreigende clash of civilizations te voorkomen: nieuwsgierigheid, persoonlijke belangstelling, niet meteen je eigen overtuiging eruit tetteren, hoe heilig die je ook is.

Complimenten voorts voor de foto’s van Stijn Rademaker in dit hoogst hoopgevende boek.

Eerder verschenen in Trouw en op Marijke Laurense

Recensie door: Daniël Zevenhuizen

Spiegelreis door gelovend Nederland

Christen Herman Koetsveld en moslim Enis Odaci maakten voor Volzin een ‘spiegelreis’. Het resultaat is nu in boekvorm verschenen. “Er is meer tussen mijn hemel en jouw aarde.”

[Recensie] Herman Koetsveld en Enis Odaci tonen dat begrip begint bij reizen. Niet naar Soedan of Bangladesh, maar naar het vreemde in ons eigen midden. Vorig jaar deden ze in Volzin verslag van hun ‘spiegelreis’ door gelovend Nederland. Moslim Odaci bezocht christelijke gemeenschappen, predikant Koetsveld islamitische gemeenschappen. Ze doorbraken met hun reis de scheidslijn tussen islamitisch en christelijk Nederland. De reportages uit Volzin zijn nu, aangevuld en verrijkt met ‘bespiegelingen’ van de auteurs, in boekvorm verschenen. Aparte vermelding verdienen de sfeervolle en sprekende foto’s van Stijn Rademaker.

Er is een hoop retorisch spervuur tussen degenen die zich beroepen op hun ‘joods-christelijke’ wortels en degenen die zich tot de moslimgemeenschap rekenen. Het is ‘wij’ tegenover ‘zij’, ‘onze’ cultuur tegenover de ‘hunne’. Maar die twee kampen bestaan helemaal niet, beweren Koetsveld en Odaci. Zij laten zien dat er juist ook binnen de eigen groep van moslims en christenen sprake is van veel diversiteit. “Er is meer tussen mijn hemel en jouw aarde”, vertrouwt moslim Odaci zijn christenvriend Koetsveld toe. “En meer tussen jouw hemel en mijn aarde.” Zo begint hun reis tussen twee werelden die meer gemeenschappelijk hebben dan schreeuwerige politici beweren. De auteurs bieden tegenwicht tegen de verharding in
de maatschappelijke discussie. Het gevolg van verharding is segregatie, wantrouwen en zelfs haat. De manier waarop over geloofsgemeenschappen gesproken wordt, heeft verregaande gevolgen voor de manier waarop mensen elkaar behandelen. Een welkome tegenbeweging dus van Koetsveld en Odaci. Zij zoeken mensen op waar ze bij al hun vreemdheid en verscheidenheid in hun gedeelde humaniteit naar voren komen: in de geloofskring en aan de eettafel.

Dat wil niet zeggen dat het nooit van lastige vragen en ongemakkelijke situaties komt. De auteurs voelen om de haverklap spanningen. Enis Odaci kon de slaap niet vatten in de benedictinessenabdij in Oosterhout. Bij hem groeide de verdenking, dat deze gesluierde vrouwen toch als een terroristische beweging in de dop zouden worden aangemerkt, als ze geen christen maar moslim waren geweest. Het is niet gek dat juist Odaci op die gedachte moest komen. Als moslim wordt hem bij deze zusters een spiegel voorgehouden. Op zijn beurt kan hij de benedictinessen, vanuit de buitenpositie die hij inneemt, zijn bedenkingen voorleggen.

“Jij denkt dat de rechtse figuren van deze wereld in de meest negatieve bewoordingen afstand zouden nemen van wat zij denken dat achter die islamitische kloostermuren voor vreselijks zou worden bekokstoofd?”, reageert Koetsveld op de verdenking van Odaci. Voor iemand uit de christelijke traditie is een klooster wat het is. Maar iemand die altijd te maken heeft met discriminatie op basis van religieuze expressie, ziet dat anders. Hij vindt in het klooster symbolen terug die dáár gerust kunnen bestaan, maar die te vuur en te zwaard zouden worden bestreden als het klooster werd bewoond door moslims.

Koetsveld en Odaci zijn in de bespiegelingen op hun reiservaringen uit op wederzijds begrip. Hun boek laat zien hoeveel gelovigen bij alle diversiteit toch met elkaar gemeen hebben. Uiteindelijk leven we toch in één wereld.

Eerder verschenen in Volzin

Samenvatting

In 'Spiegelreis' gaan moslim Enis Odaci en christen Herman Koetsveld met een open blik en notitieblok in de hand op reis door Nederland. Ze bezoeken elkaars geloofsplekken en gaan op zoek naar de overeenkomsten en de verschillen. Het is een reis vol verbazing, ongemak en ontroering. Herman gaat onder andere in gesprek met queer moslims en de imam van de Sultan Ahmet-moskee in Zaandam. Enis bezoekt onder meer de Gereformeerde Gemeente in Dordrecht en een Benedictijns klooster. Uit hun bespiegelingen blijkt dat er niet zoiets is als dé islam of hét christendom. Ook wordt duidelijk hoe belangrijk het is om over grenzen heen te kijken en zonder vooroordelen in gesprek te gaan. Zo wordt de spiegelreis een hoopvolle reis naar de toekomst.

Enis Odaci is voorzitter van de stichting Humanislam en zakelijk leider van NieuwWij.nl. Herman Koetsveld is theoloog en predikant voor de Protestantse Kerk. Enis en Herman bouwen bruggen tussen religies met hun stichting Koetsveld & Odaci.

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 10 april


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789043531818
Verschijningsdatum
mei 2019
Druk
1
Aantal pagina's
192 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
700: Theologie algemeen
Thema's
  • Filosofie en religie
  • Religie en overtuigingen
  • Aspecten van religie
  • Religieus leven en gewoontes
Categorieën

Uitgever
KokBoekencentrum Non-Fictie

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden