Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Het raadsel van God

Mijn ontdekkingsreis langs wetenschap, geloof en twijfel

Auteur(s): Alister McGrath
Taal: Nederlands
0,15/5
2 recensies
Het raadsel van God
Het raadsel van God
Het raadsel van God

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Wolter Huttinga
3/5

Over wetenschap, geloof en twijfel

De schrijver

[Recensie] De auteur Alister McGrath is een wereldwijd bekend theoloog uit Groot-Brittannië, die de afgelopen decennia een enorme stapel goed verkopende boeken schreef. Internationaal kennen vele studenten theologie hem van zijn handboek Christian theology, an introduction. In Nederland is McGrath in de jaren negentig vooral bekend geworden als voorvechter van de apologetiek door zijn boek Bruggen bouwen. Zijn belangrijkste denk- en schrijfwerk richt zich op de relatie tussen geloof en wetenschap. In dat genre bevinden zich ook zijn boeken gericht op het oeuvre van de bekende atheïst Richard Dawkins.

Thematiek

Dit boek bevat memoires. McGrath kijkt terug op zijn carrière en probeert daarin de centrale wendingen en motieven te duiden. We leren hem kennen als een zeer intelligente en leergierige jongeman die een glansrijke carrière in de biochemie tegemoet gaat. Met steeds de hoogste cijfers en onderscheidingen sleept hij beurzen in de wacht om hogerop te komen, eerst in Belfast en al gauw op het hoogste podium in Oxford.

Hij geniet van de natuurwetenschappen, maar raakt ook in een existentiële crisis. De natuurlijke wereld begon hem leeg en doelloos voor te komen. Hij ontwikkelt zich als geharnast atheïst met een sterk verlangen om een sluitend rationeel wereldbeeld te ontwikkelen, op basis van wetenschappelijke feiten. Een tijd lang fungeert het marxisme voor hem als zo’n omvattende, verklarende visie op de wereld. Aardig genoeg komt dan niet Jezus in zijn leven, maar Karl Popper. McGrath begint de wetenschapsfilosofie serieus te nemen en daarmee de historische en contextuele bepaaldheid van natuurwetenschappelijke theorievorming in te zien. De wereld is te complex om tot één zienswijze te reduceren.

Met deze nieuwe houding begint hij ook de aantrekkelijkheid van het christelijk geloof te zien. Hij stort zich op een studie theologie en betreedt daarmee een voor hem nieuw vakgebied dat hij niet meer los zou laten tot op de dag van vandaag.

Opvallend

Vaak wordt het christenen verweten dat ze zich voor de onzekerheid van deze wereld willen afsluiten en daarom zo hangen aan de waarheid en zekerheid van hun geloof. McGrath beschrijft in zijn levensloop precies het omgekeerde. Hij vertelt hoe zijn atheïstische geloof in zekerheid aan het wankelen werd gebracht en hoe hij met name via de schrijver C.S. Lewis de wereld begon te zien als een complex weefsel, waarin vele onderscheiden identiteiten tegelijk onderdeel zijn van een groter, hoopvol geheel. Zijn ‘bekering’ zou je zo kunnen samenvatten: hij kreeg oog voor complexiteit, onzekerheid en hoop.

Mooie zinnen

“Hoe houden we de dubbelzinnigheid van deze wereld vol terwijl we zo verlangen naar ware helderheid? Dat is in mijn ogen de epistemologische tragedie van de mensheid: we verlangen te weten wat niet met zekerheid te weten valt, en daarom hebben we te doen wat we kunnen om deze wereld en onze plek daarin begrijpelijk te maken.”

Reden om dit boek niet te lezen

Het begint op een gegeven moment erg tegen te staan om alle details van Alister McGraths geslaagde carrière te moeten vernemen. Het is een crisisloze aaneenrijging van summa cum laudes, succesvolle sollicitaties, verkregen studiebeurzen, schouderklopjes, aanbiedingen om bisschop te worden (‘Nee, dank u’) en ga zo maar door. Het voelt niet eens aan als opscheppen, maar het is de meeste mensen denk ik niet gegeven om met veel herkenning de memoires te lezen van iemand wiens leven je zo kan samenvatten: ‘Ik was overal goed in, alles lukte mij altijd en tot slot aten we heerlijke koekjes bij de thee’.

Reden om dit boek wel te lezen

Zoals altijd is McGrath ook hier een heldere schrijver die het christelijk geloof aantrekkelijk weet te presenteren. Verder mogen zijn memoires dan een nogal elitair karakter hebben, ik kon ook wel genieten van de inkijkjes in Oxfordse common rooms, de extreem Britse ontmoetingen met oude wijze proffen, waarin je de geur van afgedragen tweedjasjes en een vers gestopte pijp kunt ruiken.

Eerder verschenen in Trouw

Recensie door: Bert Altena

Nieuw atheïsme

[Recensie] Alister McGrath (1953) is een productief theoloog. De laatste drie pagina’s van zijn boek Het raadsel van God bevat een lijst van zijn geschriften, waarvan een aantal ook in het Nederlands zijn vertaald. In dit boek – een memoir – vertelt hij het verhaal van zijn eigen ontwikkeling, van leergierig jongetje tot scheikundig onderzoeker tot vermaard theoloog. Hij promoveerde in de scheikunde, maar zijn leven nam een wending. Hij legde zich toe op de theologie en maakte carrière als universitair docent te Oxford en verwierf internationale faam.

Hoewel als kind gedoopt in de Anglicaanse kerk, ervaart hij zijn keuze voor de theologie toch als een persoonlijke bekering. In zijn studententijd, eind jaren zestig, begin jaren zeventig, is hij namelijk nogal hevig onder de indruk van marxistische denkbeelden en de bijbehorende atheïstische opvattingen. Zijn keuze voor de natuurwetenschap versterkt dat. Maar geleidelijk ontstaan er barstjes in het pantser van stelligheden dat hij om zichzelf geconstrueerd heeft. Hij verdiept zich in wetenschapsfilosofische werken en komt tot het inzicht dat alle wetenschappelijke kennis een voorlopig karakter heeft, dat er geen absolute zekerheid is.

Alister ontdekt dat er een verschil is tussen wetenschap die verklaart hoe de dingen werken en wetenschapsdisciplines die betekenis aan de dingen verbinden. Beide benaderingen hebben hun goed recht. Het plaveit voor hem het pad naar het inzicht dat je op goede, intellectuele gronden, het christelijk geloof kunt aanhangen zonder je wetenschappelijke integriteit op te hoeven geven. De kennismaking met het werk van C.S. Lewis – evenals McGrath van Ierse komaf – helpt hem daarbij.

Zijn theologische studie pakt hij met eenzelfde grondigheid aan als daarvoor de scheikunde. In de scheikunde is er het periodiek systeem, waarin alle chemische elementen keurig zijn geordend. Ze geven inzicht in de onderliggende structuur van de werkelijkheid. McGrath zoekt naar een vergelijkbare ordening van theologische kennis, en als hij die tot zijn verbazing niet aantreft – de theologie is soms een zootje – schrijft hij zelf maar een overzichtswerk, Christelijke theologie: een introductie, dat sinds 1993 een succesnummer is. Of zoals hij het zelf beschrijft: “Het was een zuivere inleiding in christelijke theologie, met nieuwkomers in het vakgebied als speciale doelgroep. Het werd al snel de best lopende uitgave van Blackwell Publishers en trendsettend voor nieuwe standaards qua helderheid van presentatie en betrouwbaarheid van theologische uitleg” (p. 128). Een illustratief citaat, omdat het zijn behoefte aan theologische helderheid en coherentie laat zien, maar ook vanwege de enigszins zelfgenoegzame toon die er in doorklinkt en die ook in de rest van het boek weleens gaat tegenstaan.

McGrath onderscheidde zich in het debat met het nieuwe atheïsme, waarvan Richard Dawkins de meest spraakmakende vertegenwoordiger is. Het is een typisch (Brits?) debat waarbij je soms de indruk kreeg dat het debat belangrijker was dan de uitkomst, die overigens toch gedoemd is te blijven steken in een onoverbrugbare tegenstelling. Het maakte McGrath tot een belangrijk auteur in het veld van de apologetiek (de verdediging van het christelijk geloof) en in dat van de relatie tussen geloof en wetenschap. Het wordt zijn missie om te laten zien dat die beide niet onverenigbaar zijn. Zijn boeken zijn vooral overzichtswerken. Hij is goed in het weergeven van inzichten van anderen, maar levert zelf geen originele bijdragen aan de theologie.

De eerste twee delen van het boek schetsen zijn intellectuele ontwikkeling en professionele carrière. In het derde deel gaat hij dieper in op een aantal thema’s. Maar nergens wordt het erg persoonlijk. Zijn stijl behoudt een bepaalde afstandelijkheid. Wat hem persoonlijk overtuigt in het christelijk geloof, wat voor hem de aantrekkingskracht is van de Bijbelse verhalen, hoe het geloof hem helpt in het dagelijks leven of wat dat voor hem betekent met het oog op de uitdagingen van onze tijd, om maar wat te noemen: het blijft allemaal op een merkwaardige wijze op de achtergrond.

Een boek, kortom, dat uitgebreid informeert, maar niet echt weet te raken of mee te slepen. Voor leergierige jongens en meisjes echter, die worstelen met de geloofwaardigheid van hun geloof in een wereld die wordt gedomineerd door natuurwetenschappelijke visies, biedt zijn ontdekkingsreis wellicht behulpzame inzichten.

Eerder verschenen op Bert Altena en NieuwWij

Samenvatting

Terugkijkend op zijn leven en wetenschappelijke carrière ziet Alister McGrath dat zijn zoektocht naar God allesbepalend is geweest.

€ 24,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 29 juni


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789043536035
Verschijningsdatum
mei 2021
Druk
1
Aantal pagina's
240 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
707: Geloofsopbouw
Thema's
  • Filosofie en religie
  • Religie en overtuigingen
  • Religie: algemeen
  • Religieuze kwesties en debatten
  • Religie en wetenschap
Categorieën

Uitgever
KokBoekencentrum Non-Fictie

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden