Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Het gym

Auteur(s): Karin Amatmoekrim
Taal: Nederlands
0,2/5
1 recensie
Het gym
Het gym
Het gym

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Jannie Trouwborst
4/5

Surinaamse tussen kakkers

Surinamemaand

[Recensie] Het kan haast niet anders: dit boek moet voor een deel autobiografisch zijn. Misschien niet exact wat betreft de gebeurtenissen die erin voorkomen. Maar vooral door de weergave van de gevoelens die een meisje van dertien bestormen dat naar de brugklas gaat van een gymnasium en waar ze in een totaal andere en verwarrende wereld terecht komt. Uit een ander milieu, met een andere culturele achtergrond en met een andere kleur: dat alles speelt een rol bij de strijd om het plekje dat ze moet zien te veroveren.

Authenticiteit en relativerende humor zijn de grote kracht van een schrijnend verhaal dat blijkbaar aanslaat bij jong en oud. Verschenen in 2011 is het inmiddels al zeven maal herdrukt. Vanaf circa vijftien jaar, staat in de beschrijving. En al ben ik ervan overtuigd dat het aanslaat bij jongeren en dat het niet zou misstaan op hun leeslijst voor school, ook voor volwassenen is het een aantrekkelijk boek om te lezen en daarna nog lang over na te denken.

Sandra vecht zich vrij

Het verhaal draait om de dertienjarige Surinaamse Sandra die in een achterstandswijk woont, samen met haar moeder en halfzusje. Haar vader woont af en toe bij hen, maar heeft ook nog een ander gezin, tot groot verdriet van haar moeder. Die leeft van de bijstand en probeert via het volgen van een cursus uiteindelijk werk te vinden en niet meer afhankelijk te zijn. Sandra kan goed leren. Maar terwijl al haar klasgenootjes naar een scholengemeenschap in de buurt gaan waar ook een VWO afdeling is, besluit haar moeder dat zij, als enige, naar een zelfstandig gymnasium moet. Sandra wordt haar prestige object. Wat dat Sandra kost, lijkt ze niet te begrijpen, Sandra praat er ook niet over.

Sandra is leergierig maar ontdekt al snel dat ze enorme hiaten in voorkennis heeft bij allerlei zaken die voor haar nieuwe klasgenoten vanzelfsprekend zijn. Toch lijken de klasgenoten, al zijn het in haar ogen ‘kakkers’, haar niet af te wijzen. Ze heeft al snel een paar ‘vriendinnen’. Maar ze bij haar thuis uitnodigen, dat wil ze niet, ondanks dat haar moeder erop aandringt. Sandra voelt zich klem zitten: waarom zou ze zich moeten schamen voor de armoedige toestand thuis en de wijk waarin ze woont? Daar wil haar moeder niets van horen. Maar aan de andere kant: wordt ze nog wel geaccepteerd als haar klasgenoten iets meer van haar thuissituatie weten? Het contact met haar vriendinnen in de wijk verandert ook. Heel langzaam lijken ze uit elkaar te groeien. Al voelt ze zich tot op het laatst meer thuis bij hen dan bij de meiden op school.

Manipulaties

Maar dan komt er een jongen op school die ook niet tot de ‘kakkers’ behoort met zijn platte stadsaccent. Met grove racistische en discriminerende opmerkingen probeert hij de lachers op zijn hand te krijgen en een populaire jongen te worden. En hij kiest Sandra uit als slachtoffer van zijn manipulaties. De spannende gebeurtenissen die daaruit voortkomen maken dat Sandra in gaat zien hoe discriminatie werkt en dat het vele gezichten heeft.

Naast het prestige object van haar moeder is ze op het gymnasium het prestige object van school: kijk eens hoe goed wij een Surinaams meisje opvangen. En van de ouders van haar vriendinnen: kijk eens hoe ruimdenkend wij zijn dat we dit meisje binnenhalen en met onze dochters laten omgaan. En dat komt hard aan bij Sandra: ze wil als mens behandeld worden. En niet beoordeeld worden op haar afkomst: niet als zwarte Surinaamse, niet als een bewoner van een achterstandswijk, maar ook niet als ‘nepkakker’ omdat ze op het gymnasium zit.

En dan is het zomervakantie. Het eerste jaar zit erop. Hoe gaat het verder? We mogen het zelf bedenken. Ik schat in dat Sandra een basis voor haar zelfvertrouwen gevonden heeft. Ze heeft ontdekt dat cultuurverschillen niets meer zijn dan dat. En dat ze redenen en het recht heeft om gewoontes uit haar cultuur te verkiezen boven die van andere bevolkingsgroepen, of het nu om “kakkers” of de andere wijkgenoten gaat. Voor jezelf kiezen daar gaat het om. Vandaar haar allerlaatste woorden in het boek: “De mazzel”.

Eerder verschenen op Mijnboekenkast

DLVA medewerker Jannie Trouwborst riep september 2018 uit als Surinamemaand. Dit was haar laatste recensie in dit kader. Lees hier haar blog over Surinaamse literatuur.

Samenvatting

De Surinaamse Sandra woont in een achterstandswijk. Ze gaat als enige uit haar wijk naar het zelfstandig gymnasium. Alles op 'het gym' is anders dan ze gewend is. Haar klasgenoten zitten op hockey, praten onverstaanbaar bekakt en hebben belachelijke namen als Jojanneke en Liselotte.

Hoe moet Sandra omgaan met de kakkers die ze nu vrienden noemt? En wat moet ze doen met die ene klasgenoot die vastberaden is haar het leven zuur te maken? Sandra vecht voor een plek in een wereld waarin oude regels niet meer gelden en nieuwe regels volkomen onbegrijpelijk zijn.

Het gym is een briljant en schrijnend verhaal over de multiculturele kramp van Nederland, eindelijk eens van binnenuit en met ongelooflijk veel humor beschreven door een van Nederlands meest getalenteerde schrijvers.

Karin Amatmoekrim publiceerde eerder drie romans, die allemaal lovend werden ontvangen door de pers. Voor haar laatste roman Titus (2009) won ze de Black Magic Woman Literatuurprijs. Ze schrijft regelmatig voor nrc.next, De Groene Amsterdammer en de Volkskrant.

'Amatmoekrim schrijft direct, precies en dwingend.' vrij nederland

'Amatmoekrim blijft de nieuwsgierigheid prikkelen.' de volkskrant

Toon meer Toon minder
€ 15,00

Verwachte leverdatum: woensdag 25 november


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789044622256
Verschijningsdatum
oktober 2012
Druk
7
Aantal pagina's
256 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Prometheus, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen