Het grote gevecht

Auteur(s): Jeroen Smit
Taal: Nederlands
1 recensie
Het grote gevecht
Het grote gevecht
Het grote gevecht

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Mark IJsendoorn

Het eenzame gelijk van Paul Polman

Na in eerdere bestsellers de bedrijven Ahold en ABN Amro te hebben ontkleed, buigt journalist Jeroen Smit zich nu over het Unilever van Paul Polman. Zelf zegt de schrijver eens een positief verhaal te willen brengen, maar echt optimistisch stemt de afloop niet.

Het grote gevecht & het eenzame gelijk van Paul Polman opent met wat het keerpunt in het verhaal zal blijken. De grote plottwist in Polmans gevecht voor een betere wereld: de overnamepoging door Kraft Heinz. Een bestuursvoorzitter van Kraft Heinz, die de stemming voor een overname probeert te peilen, vraagt Polman of hij 200 miljoen zou willen verdienen. Voor Polman is het volstrekt ondenkbaar om voor een zak geld ‘zijn’ duurzame Unilever ten prooi te laten vallen aan de geldwolven van 3G Capital, de investeerderspartij achter Kraft Heinz. Maar hij is te vriendelijk in zijn afwijzing en Kraft Heinz trekt zich niet terug. Voor Unilever zou het uitlopen op een bijna-doodervaring.

Smit gaat verder met een beknopte geschiedenis van Unilever sinds de jaren negentig. Polman werkt er dan nog niet; hij zit bij de snelgroeiende concurrent Procter & Gamble. Unilever is nog een log, bureaucratisch bedrijf dat vooral wordt gekenmerkt door een gebrek aan centrale visie en onderling wantrouwen tussen de Britten en Nederlanders. Een reeks bestuurders en directeurs zet stappen om de structuur te vereenvoudigen en de regie te centraliseren. Polman zegt een rommeltje te hebben aangetroffen bij Unilever, maar Smit suggereert dat hij wel degelijk voort kan bouwen op het werk van zijn voorgangers.

Wanneer Polman wordt gevraagd CEO van Unilever te worden, staat hij op het punt met pensioen te gaan. Hij heeft wel genoeg geld verdiend en wil aan goede doelen werken, de wereld verbeteren. Hij kiest toch voor Unilever, omdat hij denkt in die functie een veel grotere impact te kunnen hebben. Polman gelooft dat bedrijven hun eigen ondergang bewerkstelligen als ze niet duurzaam werken. Ze moeten geld verdienen door het goede te doen. Door omzet en winst op de korte termijn – de meetinstrumenten van aandeelhouders en analisten – wil hij zich niet laten leiden. Hij wordt CEO om de wereld te redden.

Polman maakt ambitieuze beloften: CO2-uitstoot halveren, gezondere producten maken, een leefbaar inkomen voor arme boeren, en om de aandeelhouders te bekoren wil hij de omzet verdubbelen tot 80 miljard. Zijn Unilever Sustainable Living Plan wordt met enthousiasme ontvangen. Ook buiten het bedrijf. Ngo’s praten graag met hem en hij krijgt zelfs een eervolle baan in een VN-panel voor duurzame ontwikkelingsdoelen. Smit beschrijft meelevend hoe Polman van Unilever een ngo probeert te maken, en hoe hij zich langzaam verliest in die rol. Hij gaat misschien wel te ver voorop lopen en duldt steeds minder tegenspraak. Conflicten worden eenvoudig opgelost: is een collega het niet met hem eens, dan past die niet bij Unilever en kan die zijn spullen pakken. En toch zorgt hij voor verwarring door met twee gezichten te praten. Extern is hij de belichaming van duurzaamheid, maar intern rekent hij marketeers en inkopers toch af op hun marge. Polman de wereldverbeteraar en Polman de CEO lijken zich maar moeilijk in één persoon te kunnen verenigen.

Smit schrijft dat de overnamepoging door Kraft Heinz mogelijk werd gemaakt door Polmans voorzichtigheid bij het gebruik van Unilevers reserves en door zijn verwaarlozing van de aandeelhouders. Polmans grote gevecht was er vooral een tegen de financiële wereld, waar het kortetermijndenken overheerst en duurzaamheid niet in analyses past. Dat gevecht heeft hij verloren. Na Unilevers bijna-doodervaring komt het ULSP op de tweede plek en krijgt aandeelhouderswaarde weer prioriteit. Dat stemt niet echt positief. Om klimaatverandering tegen te gaan kiezen Europese overheden vooral voor samenwerking met multinationals, in plaats van regels op te leggen. De druk om te verduurzamen is ongetwijfeld hoog, maar de druk van aandeelhouders om snel omzet en winst te genereren, is blijkbaar nog veel groter. Als zelfs een invloedrijke duurzaamheidspriester als Polman dat niet kan veranderen, wie dan wel?

Eerder verschenen in EVMI

Samenvatting

Februari 2017 mislukt de poging van Kraft Heinz om voor 135 miljard euro Unilever te kopen. Een bedrijf dat stelt op de wereld te zijn om geld te verdienen heeft volgens Paul Polman geen bestaansrecht. De CEO van Unilever weigert voor een paar miljardairs te werken. Bedrijven moeten een force for good zijn, werken voor de miljarden mensen die niks hebben.

Overheden en goededoelenorganisaties dragen Polman op handen, maar het vertrouwen van analisten en beleggers is dun. Dat goede is nauwelijks in hun rekensommen te vangen. De beloofde verkoopverdubbeling van Dove en Magnum wel. Maar hoe duurzaam is dat?

Zijn poging om Unilever een veilige Nederlandse haven binnen te loodsen, zo de Brexit te ontvluchten en bescherming tegen op snelle winst gerichte aandeelhouders te zoeken, loopt uit op een drama. Balancerend tussen het geld en het goede loopt Polman, meer ‘priester’ dan CEO, te ver voor de troepen uit.

De wereld snakt naar een bedrijfsleven dat zich over de grote vraagstukken van deze tijd, zoals het veranderende klimaat, ontfermt. Het Grote Gevecht laat op meeslepende wijze zien dat we daarvoor allemaal een grote draai moeten maken. Zo kan de ziel van het kapitalisme worden gered.

Jeroen Smit (1963), bedrijfskundige en voormalig hoogleraar journalistiek, doet al dertig jaar onderzoek naar leiderschap in het bedrijfsleven. Van zijn boeken over Ahold (Het drama Ahold, 2004) en ABN Amro (De prooi, 2008) werden meer dan 350.000 exemplaren verkocht. Ze werden bekroond als ‘Managementboek van het Jaar’, ‘Journalistieke boek van het jaar’, ‘Beste onderzoeksjournalistiek’. Van De prooi werden een toneelstuk en een tv-serie gemaakt. Smit ontving de Machiavelliprijs, omdat hij de oorzaken van de economische crisis voor een breed publiek toegankelijk wist te maken.

Over De prooi. Blinde trots breekt ABN Amro:

‘De prooi leest als een whodunit (…) unputdownable.’

NRC Handelsblad

‘Blinde trots brak de bank. Maar het is Jeroen Smit gelukt om al de betrokken bankiers diezelfde blinde trots te laten afleggen en mee te laten werken aan zijn realistische reconstructie. Dat vereist een uitzonderlijk journalistiek talent. De Chinese muur van ontoegankelijkheid die banken tot voor kort om zich heen opwierpen is door Jeroen Smit op een gedetailleerde en briljante wijze geslecht. Het resultaat is een boek waarvan de betekenis ver uitstijgt boven het eigenlijke onderwerp.’

juryrapport Machiavelliprijs 2009

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 28 januari


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789044634716
Verschijningsdatum
oktober 2019
Druk
1
Aantal pagina's
400 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
320: Literaire non-fictie algemeen
Thema's
  • Economie, Financiën, Bedrijf en Management
  • Bedrijfsmanagement
  • Bedrijfsethiek en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
Categorieën

Auteur
Uitgever
Prometheus

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden