Regieaanwijzingen voor de liefde

Auteur(s): Franca Treur
Taal: Nederlands
0,2/5
2 recensies
Regieaanwijzingen voor de liefde
Regieaanwijzingen voor de liefde
Regieaanwijzingen voor de liefde

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jurgen Timmermans
4/5

Feuilleton over de liefde

[Recensie] Franca Treur kennen we van de romans Dorsvloer vol confetti en Hoor nu mijn stem waarin ze de plaats van religie in de moderne maatschappij analyseerde en fileerde. Tussendoor, maar zo mag ik ze eigenlijk niet noemen, verschenen twee andere, kleine boeken die een bundeling van portretten en relationele en andere scènes zijn: X&Y en de laatste Slapend rijk verscheen in 2018. Het beste van deze twee literaire werelden en technieken is nu samengebald in de feuilletonroman Regieaanwijzingen voor de liefde.

De Regieaanwijzingen bestaat uit vijftig korte hoofdstukken van steeds zo’n twee bladzijden vergezeld van een tekening van Olivia Ettema. Omdat het oorspronkelijk uitgegeven is als een wekelijks feuilleton in Trouw, bestaat het uit vijftig afgeronde eenheden: scènes uit een huwelijk zouden we het kunnen noemen. Uit het huwelijk van Hanna en Loek, uit de huwelijken van hun vrienden en andere scènes uit hun levens.

Premisse van het boek is dat Hanna en Loek samen een scenario gaan schrijven – over de liefde, de ironie – voor de bevriende regisseur Reinout. Loek zegt er zijn baan voor op, hij wil zich helemaal wijden aan het artistieke leven. Naast artistieke meningsverschillen tussen de twee, sluipen die meningsverschillen ook hun huwelijk binnen. Treur observeert en analyseert en dat doet ze – weer – met verve. Maar ook hun vrienden en hun relaties komen onder de loep: als Hanna naar Duitsland is –veelbetekenend alleen – wordt Loeks vriendenavond toch niet zo wild als gedacht, maar juist burgerlijk: “Zijn vrienden komen pas om half tien, ze moeten van hun partners eerst hun kinderen naar bed brengen.”

Terwijl ze schrijven over het cliché in de liefde: een scenario over twee geliefden die elkaar krijgen, komen er haarscheuren in hun eigen relatie. En ook de relaties om hen heen brokkelen af, wat weer leidt tot nog meer spanningen tussen Loek en Hanna, zeker wanneer Loeks ex voor haar gewelddadige echtgenoot naar Loeks huis vlucht. Net waar Hanna op zat te wachten. Waar zijn de regieaanwijzingen, ouderwets maar noodzakelijk in Reinouts film vindt hij, voor hun leven?

Regieaanwijzingen voor de liefde is een Franca Treur in het klein. Maar we herkennen hierin haar scherpe observaties en dito pen. In de Regieaanwijzingen wordt de liefde geanalyseerd en gefileerd in de tijd dat er geen regieaanwijzingen meer zijn. Zoals ze in Slapend Rijk in korte schetsen het dagelijks leven opriep, zo roept ze hier in weinig woorden de beslommeringen en relatieclichés op. Treur zit haar personages erg dicht op de huid en weet zich een meester in de korte stukjes. De rake en prachtige tekeningen met de scherpe lijn van Olivia Ettema maken het geheel af tot een fijne feuilletonroman van deze tijd.

Voor het eerst verschenen op De Leesclub Van Alles

Recensie door: Marnix Verplancke
4/5

De existentiële leegte van de huidige mens

De eerste zin

“In het verhaal waaraan Loek en Hanna werken moeten twee mensen elkaar krijgen.”

[Recensie]

Loek en Hanna, allebei eind de dertig en al een tijdje een koppel, schrijven samen een filmscenario waarvan regisseur Reinout eist dat het goed afloopt. Een gelukkig liefdesverhaal moet het worden, ook al is het liefdesverhaal waar ze zelf in verwikkeld zitten verre van gelukkig. Er wordt steeds minder gepraat en wanneer dat toch gebeurt wordt er steeds minder gezegd. En dan is er de dreiging van buiten. Loeks oude vlam Violet zit met een kinderwens en kijkt daarvoor in zijn richting. Hanna wordt dan weer het hof gemaakt door een Marokkaanse acteur, waardoor Loek van de weeromstuit gaat uithuilen bij zijn ex Anne-Loes, wiens relatie ook al op springen staat.

Franca Treur’s Regieaanwijzingen voor de liefde groeide uit een feuilleton dat in vijftig afleveringen in de Nederlandse krant Trouw verscheen en helemaal in de stijl van haar bundels korte verhalen X & Y en Slapend rijk is geschreven: korte hoofdstukjes die dicht op de huid van de personages zitten en focussen op de mores van het hedendaagse bestaan. Net zoals in die bundels is de tekst ook nu weer van tekeningen voorzien door Olivia Ettema. Regieaanwijzingen voor de liefde toont vooral de ontreddering en de existentiële leegte van de huidige mens. We zijn allemaal zoekende, hebben geen leidraad in het leven en stuntelen maar wat. Je moet meer regieaanwijzingen geven, zegt Reinout wanneer hij een eerste versie van het scenario van Hanna en Loek heeft gelezen. Zoiets behoort toch tot het verleden, reageren zij, tegenwoordig moeten acteurs zelf maar zien hoe ze hun rol gestalte geven.

Finaal lijden Treurs personages aan eenzaamheid. Ze slagen er niet meer in met anderen de communiceren en ze weten niet goed wat hun plaats in het maatschappelijk gebeuren is. Dat ene verhaal over God of ideologie is vervangen door talloze andere verhalen, wat ons meer autonomie heeft gegeven, maar waardoor er ook iets verloren is gegaan. Of zoals Anne-Loes de toestand van de hedendaagse mens beschrijft: “Als je niet weet hoe je het moet aanleggen om je wensen te verwezenlijken, omdat je niet weet wat je wil, denk je dan dat je’t in de gaten hebt wanneer je doel is bereikt?”

3 vragen aan Franca Treur

Vroeger werd je bepaald door de sociale groep waar je uitkwam. Nu heb je een gecompliceerde identiteit, zegt een van de personages in je boek. Leuk, denk je dan of toch niet?

Treur: “Niet per se. Mensen worden niet meer gedefinieerd door hun afkomst. Je bent wat je van jezelf maakt, dus je werk bepaalt nu grotendeels je identiteit. In je baan moet je jezelf uitdrukken, bijna zoals een kunstenaar dat doet. Dan moet je dus een geweldige op jou toegesneden baan hebben, maar dat is natuurlijk niet voor iedereen weggelegd. In relaties zie je hetzelfde. Mensen spiegelen zich aan de romantische liefde zoals die in films of boeken wordt getoond, terwijl hun eigen situatie natuurlijk nooit precies zo is. Je moet accepteren dat jouw relatie anders is, maar daarom niet minderwaardig. Door je vast te klampen aan mythische voorbeelden, organiseer je je eigen ongeluk.”

Is dat niet van alle tijden?

Treur: “Wellicht. Een van de functies die religie had was verbetering van de geest. Het zit in de mens om te kijken naar voorbeelden en te streven naar iets beters. En dus ook om ongelukkig te zijn omdat een doel niet haalbaar blijkt. Maar volgens het personage Loek mag dat geen reden zijn om geen ambities meer te hebben: uit ambitie komen mooie dingen voort, zoals kunst.”

Op een bepaald moment keert Loek zich tegen de hedendaagse politieke correctheid. De filmcommissie heeft immers beslist dat een van hun personages gekleurd moet zijn. Waarom heb je dat erin gestoken?

Treur: “Het stel krijgt ermee te maken. Toen ik aan dit boek werkte ging het in de media erg vaak over diversiteit en culturele toe-eigening. Daar kon ik niet omheen, want mijn personages maken een film. Ik vond een pragmatisch standpunt wel leuk om te onderzoeken. Je moet zaken uitvergroten, anders slaat zo’n onderwerp dood door subtiliteit. Dus laat ik Loek inderdaad opwerpen dat hij een film wil maken die ook door conservatieven gewaardeerd zal worden en die niet alleen in een paar grote steden draait. Vooral film is onderhevig aan bemoeienis, heb ik al ervaren, omdat je als filmer natuurlijk geld nodig hebt en geldschieters inspraak willen. Toen mijn roman Dorsvloer vol confetti werd verfilmd ging het net zo. Daar zat geld in van de NTR, de Nederlandse publieke omroep, en dus wou die ook inspraak in alles.”

Eerder verschenen in Knack

Samenvatting

Geliefden Hanna en Loek besluiten samen een scenario te schrijven. Een liefdesverhaal moet het worden, de personages moeten elkaar krijgen. Maar niet op een clichématige manier.

Intussen wordt het steeds benauwder in de huiskamer. Al snel gaan de ramen open en komt de buitenwereld binnen. Aan de ene kant brengt dat lucht, aan de andere kant verleiding.

Bestaat de veilige cocon nog of heeft de globalisering automatisch ieders wereld groter gemaakt? Welke concessies doet een filmmaker? Hoe flexibel zijn principes? Kun je de redder in nood zijn van je ex?

In vijftig korte hoofdstukken en vijftig tekeningen wordt het moderne leven gefileerd, met bijzondere aandacht voor de liefdesrelatie. Is het moment dat de personages elkaar krijgen het moment waarop Loek en Hanna elkaar verliezen?

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 15 november


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789044640441
Verschijningsdatum
februari 2019
Druk
1
Aantal pagina's
208 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Categorieën

Auteur
Uitgever
Prometheus

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden