Het verhaal van de dienstmaagd

Auteur(s): Margaret Atwood
Taal: Nederlands
1 recensie
Het verhaal van de dienstmaagd
Het verhaal van de dienstmaagd
Het verhaal van de dienstmaagd

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Lalagè

Wantrouwen en angst in beklemmende dystopie

De feministische dystopie The Handmaid’s Tale van de Canadese schrijfster Margaret Atwood staat weer in het middelpunt van de belangstelling en wel door de gelijknamige serie gebaseerd op het boek, die inmiddels haar tweede seizoen doormaakt. De serie is in de VS te zien via streamingdienst Hulu. En in Nederland via Videoland. De hoofdrol wordt vertolkt door Elisabeth Moss. Maar waar ging het boek oorspronkelijk gepubliceerd in 1985 ook al weer over?

[Recensie] In de nabije toekomst is Amerika overgenomen door de Libertheos, een groep van orthodox gelovigen die de samenleving onherkenbaar hebben veranderd. Het leger heeft de noodtoestand uitgeroepen en er wordt beweerd dat islamitische groeperingen de oorzaak zijn. De situatie zou tijdelijk zijn, maar duurt nu al jaren. In de tijd ervoor nam de vruchtbaarheid af als gevolg van straling en andere milieuvervuiling. Tegelijk werden vrouwen vaak zomaar betast door mannen.

Nu zijn er vrouwen in blauw, dat zijn de echtgenotes van commandanten. Als ze zelf geen kinderen kunnen krijgen, dan krijgen ze een ‘handmaid’ in huis, die herkenbaar is aan de rode kleding. Er lopen ook Martha’s rond, in het groen, voor de huishoudelijke taken. En dan zijn er nog ‘econowives’, die bij een soort middenklasse horen.

De hoofdpersoon van dit boek vertelt haar verhaal zonder haar echte naam te noemen, want zo wordt ze door niemand meer genoemd. Het grootste deel van de dag zit ze op haar kamer in het huis van ‘de commandant’ en zijn vrouw. Haar taak is het krijgen van hun baby, ze is een ‘handmaid’. Verder hoeft ze niets te doen. Het uitje van de dag is boodschappen doen, samen met een andere handmaid. Ze praten over het weer en de route die ze zullen nemen. Het kan gevaarlijk zijn om de ander te laten merken dat je niet overtuigd bent van de goede bedoelingen van de overheid. Margaret Atwood maakt het verhaal toch spannend, doordat de hoofdpersoon af en toe uitleg geeft en terugkijkt op hoe het zo ver is gekomen.

De hoofdpersoon had ooit een eigen echtgenoot en een dochter. Waar die zijn gebleven weet ze niet en ook haar moeder ziet ze niet meer. Soms snakt ze naar een sigaret, maar wat ze het meeste mist is liefde. Ze ontdekt dat er een zwarte markt is en komt in contact met een geheime beweging. Zal er dan toch redding mogelijk zijn?

Margaret Atwood is een kei in het voorzien van de toekomst. Dit boek werd geschreven in 1985. Wie dacht er toen na over leeggeviste zeeën en nucleaire rampen? Het was nog voor Tsjernobyl! Maar Atwood heeft door welke kant het opgaat. Dat religie daarbij een grote rol speelt, verbaast ons nu ook niet meer, maar toen was dat toch nog helemaal niet aan de orde.

The handmaid’s tale (in het Nederlands Het verhaal van de dienstmaagd) roept aan het begin veel vragen op: hoe zit dit, hoe is deze situatie ontstaan? En aan het eind vraag ik me af: zou het echt zo kunnen gebeuren? Het boek is zo briljant en ook griezelig omdat het tot in detail een maatschappij beschrijft waarin mensen onderdrukt worden, door ze bang te maken en met pijn te dreigen. Het lijkt onvoorstelbaar en tegelijkertijd zitten er elementen in die in de afgelopen dertig jaar zijn uitgekomen. Bovendien zijn er zoveel landen op de wereld waarin mensen elkaar wantrouwen, want iedereen kan wel een spion zijn. Dit boek maakt weer duidelijk hoe bijzonder onze vrijheid is. Laten we die koesteren.

Voor het eerst verschenen op Lalage

Samenvatting

Binnen de grenzen van de voormalige Verenigde Staten heeft een christelijke beweging de macht gegrepen. In deze nieuwe Republiek Gilead dient eenieder naar de letter van het Oude Testament te leven. Vanfred, de vertelster, behoort tot de nieuwe klasse der ‘Dienstmaagden’, die slechts één doel heeft: zich voort te planten. Alleen ’s nachts in haar sobere kamer is ze vrij om zich over te geven aan haar illegale herinneringen: het lezen van boeken, haar eigen naam, het nu irrelevant geworden begrip ‘liefde’.

In een sobere stijl, die afwisselend koele observatie, ontroering, wanhoop, hartstocht en wrange humor reflecteert, legt Vanfred het zwarte hart bloot dat schuilgaat achter de kalme façade van een reactionair establishment. Een regime dat bepaalde stemmingen in onze maatschappij tot een even logische als huiveringwekkende conclusie doordrijft: is dat een futuristisch schrikbeeld, of de ware nabije toekomst van Amerika?

Het verhaal van de Dienstmaagd verscheen in 2017 als een tiendelige tv-serie, met in de hoofdrollen Elisabeth Moss, Samira Wiley en Joseph Fiennes. De serie werd lovend ontvangen en won vijf Emmy’s. In 2018 wordt het tweede seizoen uitgezonden.

Toon meer Toon minder
Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789044644005
Verschijningsdatum
september 2019
Druk
26
Aantal pagina's
352 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
Categorieën

Uitgever
Prometheus

Vertaald door
Gerrit Blaauw

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden