Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Nieuwe kruisvaarders

De heilige alliantie tussen orthodoxe christenen en radicaalrechtse populisten

Auteur(s): Sander Rietveld
Taal: Nederlands
0,225/5
2 recensies
Nieuwe kruisvaarders
Nieuwe kruisvaarders
Nieuwe kruisvaarders

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Evert van der Veen
4/5

Een schokkend boek

[Recensie] Sander Rietveld, politicoloog en onderzoeksjournalist voor het tv programma Zembla, presenteert in zijn boek Nieuwe kruisvaarders “… geen theologische of godsdienstsociologische verhandeling, maar een journalistieke zoektocht” (p. 10). De resultaten zijn er echter niet minder ingrijpend om. Kortgezegd komt het erop neer dat behoudende, conservatieve christenen van de SGP – en minder prominent ook wel van de CU – sympathie koesteren voor bepaalde ideeën van ultrarechtse politici als Baudet. Deze politici staan op hun beurt positief tegenover het christendom, niet zozeer om inhoudelijke redenen maar zij beschouwen het christendom als een culturele identiteit die bij ons land hoort, een zogenaamde ‘identity marker’. Dat leidt tot uitspraken van Baudet als “God is rechts, daar ben ik van overtuigd!” en: “Onze fantastische religie” (p. 82 en p. 84).

Sander Rietveld legt helder uit hoe behoudende, conservatieve christenen denken en geloven en welke politieke consequenties dat heeft: “ze zien zichzelf als slachtoffers van een links complot” (p. 59). Deze christenen blijken tegenwoordig dan ook gevoelig voor allerhande complottheorieën en scharen zich achter politici die zich tegen de islam, Europa en immigratie keren. Wie ons land ook in kerkelijk opzicht een beetje kent, weet dat verreweg de meeste christenen zich hier niet in herkennen en er niet mee geassocieerd willen worden.

Dit boek legt tal van interessante verbanden tussen een bepaald type geloof en politiek, vandaar de intrigerende ondertitel De heilige alliantie tussen orthodoxe christenen en radicaal-rechtse populisten. Het boek schetst ook de sfeer waarbinnen gebeurtenissen zich afspelen en zo komt een beeld naar voren dat op z’n minst te denken geeft en eigenlijk zorgelijk is.

De boektitel zelf refereert aan paus Urbanus die in 1095 opriep tot de kruistochten onder de slogan ‘God wil het’. Op een andere manier zien we vandaag hetzelfde gebeuren. De nieuwe kruisvaarders roept bij mij dan ook allerlei gevoelens op:

  • Intrigerend: de voor een buitenstaander vaak minder zichtbare verbanden en contacten die er zijn tussen kleine christelijke partijen en ultrarechtse politici. Ze worden in dit boek goed gedocumenteerd blootgelegd.
  • Beangstigend: geldstromen waar een gewoon mens geen weet van heeft die ontmoetingen in congressen en organisaties mogelijk maken, ook vanuit de VS. Op allerlei manieren zijn deze gelijkgezinden zo in staat om elkaar in hun strategie te versterken.
  • Teleurstellend: de vaak stellige wijze waarop het christelijk geloof wordt verbonden met de politieke tijdgeest en het gebrek aan kritische zelfreflectie van een bepaalde groep christenen. De geschiedenis van het christendom had hen toch wijzer moeten maken!

Sander Rietveld heeft in dit boek Nieuwe kruisvaarders belangrijk werk verricht en presenteert een gedegen onderzoek dat ruime aandacht verdient. Het is te hopen dat dit boek vele lezers krijgt met leidinggevende en invloedrijke posities in kerken en politieke partijen.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Recensie door: Marijke Laurense
5/5

De heilige alliantie tussen orthodoxe christenen en radicaal-rechtse populisten

De schrijver

[Recensie] Politicoloog Sander Rietveld (1974) groeide op in een orthodox-christelijk gezin. Hij herinnert zich nog levendig hoe ze met z’n allen in de jaren ’80 op smokkelvakantie gingen, met in de dubbele bodem van de Kip-caravan een lading bijbels voor vervolgde geloofsgenoten achter het IJzeren Gordijn. Inmiddels is hij vrijzinniger geworden in zijn geloof en werkt hij als onderzoeksjournalist bij het BNNVARA-televisieprogramma Zembla, waar hij documentaires maakte over de schimmige geldstromen rond Trump en Baudets mogelijke banden met het Kremlin.

De thematiek

Als religierecensent laat ik het wereldse gewoel meestal graag over aan de collega’s van de redactie politiek. Maar een boek over een ‘heilige alliantie’ tussen orthodoxe christenen en radicaal-rechtse populisten als Trump, Wilders en Baudet maakte erg nieuwsgierig. Ook ik heb me erover verbaasd dat Trump er bij zijn zedige christelijke achterban mee weg kwam dat hij vrouwen bij hun ‘poes’ meende te mogen grijpen. Ook ik heb me afgevraagd wat Baudet te zoeken heeft op Urk. Om die vraag te beantwoorden, deed Rietveld anderhalf jaar onderzoek: waarom voelen rechtse populisten en een aantal calvinisten, pinkstergelovigen, evangelische christenen en conservatieve katholieken zich toch zo tot elkaar aangetrokken? Afgelopen zaterdag deelde hij in deze krant [Trouw/red.] al een paar onthutsende conclusies. De gemene deler is dat ze zich het slachtoffer voelen van een linkse, liberale, seculiere elite, die er bewust op uit zou zijn de volksgemeenschap met haar christelijke tradities en gezinswaarden kapot te maken via feminisme, ‘genderideologie’, immigratie en ‘islamisering’ – een angst waar mannetjesputters als Trump, Poetin en de (calvinistische) Hongaarse premier Orbán met succes op inspelen. Ik neem zelfs aan dat Nieuwe kruisvaarders tot pittige discussies in de SGP en ChristenUnie zal leiden.

Opvallendste stelling

Religieus gezien interessant, zijn vooral de passages over hoe Baudet (en vóór hem Fortuyn) in zijn taalgebruik christelijke kiezers en organisaties probeert te paaien, ondanks een libertijnse levenswandel. Inhoudelijk heeft het volgens Rietveld weinig om hakken: het ideaal van een homogene joods-christelijke (lees: blanke, niet-islamitische) cultuur, weerhield Baudet alvast niet van antisemitische uitspraken, zo bleek onlangs nog, Nog angstaanjagender wordt het als militante christenen (ja, ook in Europa) de voorspellingen uit de Openbaring van Johannes letterlijk nemen. Als ze zelfs bereid zijn de gewelddadige visioenen daaruit in praktijk te brengen, omdat dat de wederkomst van Christus zou bespoedigen en Gods koninkrijk zou dienen.

Belangrijkste vraag

“Staat christendom niet voor geweldloosheid en naastenliefde?”

Reden om dit boek niet te lezen

Rietvelds betoog was sterker geweest zonder tendentieuze sfeertekeningen, bijvoorbeeld als hij een conservatieve katholiek “een en al roomse devotie” noemt, omdat die een kruis slaat als hij een kapel binnengaat. En wie toch al geloofde in een samenzwering van de gevestigde, ‘linkse’ media tegen het gewone volk en/of traditioneel Bijbelse waarden, zal dat in dit boek ongetwijfeld bevestigd zien. Mocht u daarentegen geweigerd hebben overal internationale complotten te ontwaren, dan kunt u heel moedeloos worden van de wirwar aan ideologische en financiële netwerken die Rietveld blootlegt.

Reden om dit boek wel te lezen

Ja, Rietveld kiest partij. Maar zijn degelijk gedocumenteerde verhaal zal links en rechts enkele schellen van de ogen doen vallen, ook dankzij de inbreng van verstandige theologen als Stefan Paas, Bernhard Reitsma en Frank Bosman. Hoopvol blijft verder natuurlijk het feit dat verreweg de meeste kerkgangers, ook de orthodoxe, helemaal niets van geweld moeten hebben. Omdat ze, net als paus Franciscus, toch liever een voorbeeld nemen aan de vreedzame en barmhartige Jezus van de naastenliefde dan aan opgezweepte kruisvaarders die zo’n duizend jaar geleden te zwaard Jeruzalem wilden gaan veroveren op de moslims.

Eerder verschenen in Trouw

Samenvatting

De woedende meute die in januari 2021 het Amerikaanse Congres bestormde droeg kruisen, christelijke vlaggen en spandoeken met Jesus saves. Voor God, volk en vaderland. Op een vreemde manier lijkt het christendom verstrengeld geraakt met radicaal-rechtse idealen. Rechtse populisten flirten opzichtig met het geloof. Thierry Baudet spreekt over ‘onze fantastische religie’. Tegelijk voelt een deel van de conservatieve christenen zich aangetrokken tot het gedachtegoed van bodem en bloed. Christelijke partijen nemen rechts-populistische retoriek en standpunten over. Hoe komt dat?

Sander Rietveld groeide op in een orthodox-protestants milieu in de Biblebelt. Met verbazing ziet hij rond Forum voor Democratie en PVV oude bekenden uit deze wereld terug. Waarom laten zij en andere christenen zich meenemen op de populistische muziek? Rietveld onderzoekt zijn eigen verleden en duikt in christelijke netwerken. Hij neemt radicaal-rechtse groeperingen en internationale geldstromen onder de loep om het verbond tussen gelovigen en rechtse populisten bloot te leggen. Die zoektocht voert de lezer langs calvinistische geldschieters, evangelische eindtijdpredikers en katholieke sektes die dromen van een christelijk Rijk.


Sander Rietveld is politicoloog en werkt als onderzoeksjournalist voor het televisieprogramma Zembla. Hij maakte uitzendingen over de financiële handel en wandel van Donald Trump en over de Russische connecties van Thierry Baudet.

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: donderdag 21 oktober


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789044645163
Verschijningsdatum
maart 2021
Druk
1
Aantal pagina's
368 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen
Thema's
  • Samenleving en sociale wetenschappen
  • Politiek en overheid

Uitgever
Prometheus

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden