Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Dichter in de jungle

John Gabriel Stedman (1744-1797)

Auteur(s): Roelof van Gelder
Taal: Nederlands
0,2/5
1 recensie
Dichter in de jungle
Dichter in de jungle
Dichter in de jungle

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Karin de Leeuw
4/5

Het leven van John Gabriel Stedman en zijn reis naar Suriname

[Recensie] Op 2 februari 1773 kwam de 28-jarige kapitein John Gabriel Stedman aan in Suriname. Hij zou er bijna vijf jaar blijven. Al snel na aankomst schreef hij een gedicht over de prachtige natuur ter plaatse. Hij was opgetogen over wat hij zag.

Enkele jaren later was zijn stemming anders. Nog slechts een kwart van de soldaten, die samen met hem aan land waren gekomen, was nog in leven en zelf had hij ook te maken gekregen met allerlei kwalen en ernstige ziekten. De natuur van Suriname bleek ook een moordenaar.

Dit weerhield Stedman niet om later een boek te schrijven over zijn jaren in het land. Narrative of a five years’expedition, against de revolted negroes of Surinam was de titel. Het boek kwam uit in 1796 in Londen. Tegen die tijd woonde Stedman in Engeland.

Het duurde een tijd voor de uitgever het boek op de markt bracht. Waarschijnlijk had hij gedacht dat de auteur zich scherper tegen de slavernij zou keren dan die uiteindelijk in dit boek deed. Stedman nam een genuanceerd standpunt in op dit punt. Want hoewel hij zelf verhoudingen had met meerdere slavinnen was hij in zoverre een uitzondering dat hij van één van hen, Joannna, werkelijk ging houden en zich constant bezorgd toonde over haar welzijn. Ook voor de zoon uit deze verhouding, Johnnie, zorgde hij goed. Hij liet hem, na de dood van zijn moeder, overkomen naar Engeland en gaf hem daar een goede scholing.

Het boek van Stedman werd al snel bekend en beleefde diverse vertalingen, onder andere in het Frans, Nederlands en Duits. Meer nog dan aan de tekst ontleende het boek zijn faam aan de tachtig prenten waarmee het werk was verluchtigd. Deze waren vervaardigd naar tekeningen die Stedman zelf had gemaakt tijdens zijn verblijf in Suriname. Deze prenten hebben in de loop der eeuwen een iconische waarde gekregen. In bijna geen boek of film over de slavernij ontbreken beelden over de geseling van een slavin, de aan een haak opgehangen slaaf en de geradbraakte zwarte man. Ze zijn allemaal afgeleid van de platen uit Stedmans boek.

Stedman beschreef het leven in de kolonie, vanuit de slaven, de plantagehouders, de soldaten. In het debat over de slavernij dat oplaaide aan het einde van de achttiende eeuw, verschafte hij daarmee de lezers in Europa een uniek document. Zijn beeld over de slavernij was wrang, en kon daarmee indirect zeker gezien worden als een oproep de slavenhandel en slavernij af te schaffen. Maar meer dan een oproep om de slavernij af te schaffen, deed Stedman een oproep om mensonterende toestanden in het economisch en sociaal verkeer uit te bannen. Hij was zich, als iemand met kennis van de maatschappij van binnen uit, bewust van het feit dat afschaffing van de slavernij alleen geen garantie was dat mensen beter behandeld zouden worden. Om ongeveer diezelfde reden weigerde zijn geliefde Joanna om vrij gelaten te worden, ook al kreeg ze daartoe door Stedman de mogelijkheid.

Dit boek gaat niet uitsluitend over de Surinaamse jaren van de schrijver. Het is een biografie en beslaat zijn hele leven. Van zijn geboorte in Nederland en zijn aanmonsteren bij het Schotse regiment, zijn jaren na de reis naar Suriname met zijn tweede gezin in Engeland en zijn vroege dood.

Roelof van Gelder, historicus en journalist bij NRC handelsblad heeft er een gedegen biografie, onder meer gefundeerd op Stedmans eigen dagboeken, van gemaakt. Al eerder toonde Van Gelder zich een kundig schrijver over buitenlanders in Nederlandse koloniale dienst. Zo schreef hij een proefschrift over Duitsers in dienst van de VOC. Van Gelder is er in geslaagd een biografie te schrijven over een bijzondere en toch ook weer heel gewone man. Hij weet op overtuigende wijze Stedmans afwegingen, geplaatst tegen de achtergrond van de tijd waarin hij leefde, weer te geven. Dat maakt dit fraaie boek heel leesbaar.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

‘Dichter in de jungle’, van Roelof van Gelder is een indrukwekkende biografie over het leven van John Gabriel Stedman ‘de Multatuli van Suriname’ . Stedman, een Schots-Nederlandse officier, schreef het in 1796 verschenen boek ‘Narrative of a five years’ expedition against the Revolted Negroes of Surinam’.

Stedman maakte deel uit van een expeditieleger in Suriname dat als taak had slaven op te sporen die van hun plantages waren weggelopen. In zijn boek beschreef Stedman gedetailleerd de gruwelijke wijze waarop sommige plantage-eigenaren omgingen met hun slaven. Het boek was geïllustreerd met tachtig op Stedmans eigen tekeningen gebaseerde gravures en werd vrijwel meteen een internationaal succes. Het werd vertaald in meerdere talen, waaronder het Nederlands. Hierdoor werd dit boek een belangrijk instrument in de strijd tegen de slavernij. Stedmans prenten zijn nog steeds iconen van de slavernijgeschiedenis.

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: zaterdag 24 oktober


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789045041582
Verschijningsdatum
november 2019
Druk
2
Aantal pagina's
432 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
321: Biografieen literaire auteurs
Thema's
  • Biografie, literatuur en literatuurstudies
  • Biografie en non-fictieproza
  • Biografie: algemeen
Categorieën

Uitgever
Atlas Contact

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen