Gratie

Auteur(s): Aravind Adiga
Taal: Nederlands
0,15/5
1 recensie
Gratie
Gratie
Gratie

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Remus Thijssen
3/5

Een plot met een missie

[Recensie] Aravind Adiga is een Indisch-Australische auteur, met name bekend van zijn debuut De witte tijger waarmee hij in 2008 de Booker-Prize won. Adiga is geboren in India en later met zijn ouders geëmigreerd naar Sydney. Hij studeerde Engelse literatuur aan Columbia College in New York en later aan Oxford University. Gratie (in het Engels: Amnesty), het nieuwe boek van Aravind Adiga, beschrijft een enkele levensveranderende dag in het leven van Danny, een illegale immigrant uit Sri Lanka, in Sydney, Australië. Danny is schoonmaker, iedere werkdag gaat hij met een hypermoderne stofzuiger op zijn rug de huizen van zijn klanten langs, en laat hij ze voor 60 dollar brandschoon achter. Ze vertrouwen hem, hij laat zichzelf binnen en weet het geld te vinden, hij ziet zijn klanten zelden.
Danny heeft geleerd zich te verstoppen, hij verblijft al vier jaar illegaal in Australië, hij woont in het magazijn van een winkeltje. Via een datingsite voor vegetariërs heeft hij een veganistische vriendin gevonden, bijna heeft hij een normaal leven. Dan wordt een van zijn oude klanten vermoord, hij kende haar goed. Meteen weet Danny wie het zou kunnen zijn, maar als hij de autoriteiten in zou lichten wordt hij ongetwijfeld gedeporteerd. 

Gratie gaat over Danny’s innerlijke strijd tussen zijn geweten en zijn belofte aan zichzelf dat hij nooit meer terug naar huis gaat. Als personage is Danny deerniswekkend, slaafs met twee woorden sprekend naar zijn klanten, poeslief maar afstandelijk tegen zijn vriendin. Om je tot Danny te kunnen verhouden moet je begrijpen dat zijn status als illegaal een deel van hem is geworden. Hij heeft leren leven als een ongewenst element in de samenleving. Danny is geen leugenaar, maar hij heeft geleerd eerlijkheid uit de weg te gaan. Hij is een begaafd verhalenverteller, maar zijn eigen verhaal houdt hij voor zich.

Het blijft moeilijk om te bevatten wat Danny zo volhardend maakt om zijn leven als illegaal te behouden. De loop van de dag wordt regelmatig onderbroken voor een overzicht van Danny’s geschiedenis, van een dorpje aan een lagune in Sri-Lanka tot en met de vier jaar als illegaal in Sydney. Hiermee wordt zijn motivatie geschetst, onderdrukking en wreedheid door de autoriteiten blijken voor Danny gewone zaken. Hij hoopt dat de wetgeving in Australië hem zal beschermen, dezelfde wetgeving die erop uit is hem het land uit te zetten. Danny blijft een moeilijk te doorgronden personage, door vier jaar lang op eierschalen te lopen is hij ingetogen en gedwee geworden. Deze raadselachtigheid komt dus met opzet tot stand, zou je zeggen, maar dat neemt niet weg dat het beeld van Danny wat vlak uit de verf komt.

Al snel na de aanvang van zijn afschuwelijke gewetensstrijd maakt deze plaats voor een sleurende besluiteloosheid. De plot blijkt wat te dun voor de inhoud. Uiteindelijk is Danny’s situatie, illegaal zijn in Australië, waar dit boek over gaat. Adiga’s beschrijving van Danny’s belevingswereld in dit opzicht is ijzersterk. Uit ervaring weet Danny met welke bevolkingsgroepen hij moet uitkijken, en met welke hij veilig zaken kan doen. De Australische arbeidersklasse bijvoorbeeld, gaat hij uit de weg, maar veel erger zijn nog legale Indiërs, die hij diepvriesindiërs noemt. Voor andere bruine immigranten heeft Danny een soort radar, als hij oogcontact maakt met een van deze lotgenoten vindt er een ‘blikschok’ plaats, een flits van wederzijds begrip. Danny is een verstekeling op klaarlichte dag. Zijn leven in de marges van de maatschappij geeft hem een uniek perspectief op de maatschappij. In zijn beschouwingen van alledaagse gebeurtenissen om hem heen komt dit naar voren. Bijvoorbeeld als hij een jonge student zonder vervoersbewijs van de bus gezet ziet worden.

“…Danny had ze, trots bijna, zijn kaartje laten zien – zoals alle illegalen was hij met dat soort dingen heel zorgvuldig, en de controleurs zeiden Prima, meneer, dat is in orde. Maar op de bank vlak achter Danny bleek een jonge aussie geen kaartje te hebben. De kaartjesagent veranderde meteen in een stripfiguur, trok zijn wenkbrauwen op en stootte een vloed schrille verontwaardigingen uit, alsof hij vond dat hij, om de wet te handhaven, er als een clown uit moest zien, en ook zo klinken; maar de kaartjesloze Australische jongeman werd daar alleen maar nijdig van, en begon steed feller te protesteren, tot de blauwhemdige kaartjesagent en zijn collega – ‘Nú, zei ik’ – de overtreder eenvoudigweg vastgrepen en zo ongeveer de bus uit droegen. Arme burgerjongen, dacht Danny, hij keek alsof al die enorme hopen zandsteenblokken, al die negentiende-eeuwse regeringsgebouwen rondom Circular Quay over hem heen waren gegleden en zijn levensadem afknepen. Als hij op dat moment een krant bij zich had gehad, had Danny een vinger in het water gestoken en in het Tamil over dat Australische Engels geschreven: een legaal is gewoon iemand die op dezelfde manier als alle anderen ongewenst is.

Tamil is Danny’s moedertaal. Een van de dingen die Danny een uitstekend illegaal maken is zijn Australische accent, waar hij hard voor heeft gewerkt. Danny’s situatie maakt het af en toe heel belangrijk dat bepaalde details in zijn taalgebruik en dat van de mensen om hem heen uitgelicht kunnen worden. Hierin lag een uitdaging voor de vertalers Arjaan van Nimwegen en Thijs van Nimwegen. Vaak kiezen ze ervoor om bepaalde woorden onvertaald te laten als ze om dit soort redenen belangrijk zijn. Woorden zoals het typisch Australische mate, dat in ongeveer de helft van de zinnen voorkomt die een gemiddeld aussie – nog zo’n woord – in zijn leven uitspreekt. Deze keuze vermindert het leesgemak bij enkele passages maar beschermt de inhoud van de tekst wel het beste. Dit zijn het soort problemen die vertalen vaak ontzettend moeilijk maken. Verder laat de vertaling weinig te wensen over. 

De plot van Gratie is dun, maar doeltreffend. Het doel van het boek is Danny’s benarde toestand als illegaal in Australië weer te geven, en daarin slaagt het. De absolute onmenselijkheid van het systeem als het gaat om mensen zoals Danny, staat in contrast met zijn onschuld en zijn menselijkheid. Een aanrader als dit onderwerp je interesseert, het is geen meeslepende thriller, maar Adiga vertelt een aangrijpend verhaal dat hem duidelijk dicht bij het hart ligt. 


Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub Van Alles

Samenvatting

Danny - oorspronkelijk Dhananjaya Rajaratnam - is gevlucht uit Sri Lanka en woont illegaal in Sydney, Australië. Hij verblijft in een voorraadkamer, werkt als schoonmaker, en is al drie jaar bezig een nieuwe identiteit voor zichzelf te creëren. Hij heeft zijn accent weggepoetst, hij heeft highlights in zijn haar en een vegan vriendin. Het normale leven ligt bijna binnen handbereik.Maar dan hoort hij dat een van zijn klanten is vermoord. Danny kende haar goed, en hij heeft een sterk vermoeden wie het gedaan heeft. Moet hij bekennen wat hij weet met het risico het land uitgezet te worden? Of moet hij zijn mond houden en rechtvaardigheid de rug toe keren? Terwijl de uren verstrijken, laat hij alles de revue passeren: het gewicht van zijn verleden, zijn toekomstdromen, en de onvoorspelbare, vaak absurde realiteit van een onzichtbaar leven zonder papieren. Danny moet diep in zijn geweten tasten om een antwoord te vinden. Heeft iemand zonder rechten wel verantwoordelijkheden?Gratie is het nieuwe meesterwerk van Booker Prize-winnaar Adiga.

Toon meer Toon minder
€ 20,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 07 juli


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789046826386
Verschijningsdatum
februari 2020
Druk
1
Aantal pagina's
256 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Categorieën

Auteur
Uitgever
Nieuw Amsterdam

Vertaald door
Arjaan Nimwegen, Thijs Nimwegen

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden