Bazarow stopt per 25 mei als boekverkoper, maar gaat door als boekenplatform. Lees hier het nieuwsbericht !

Radicaal anders

Auteur(s): Robbert Bodegraven
Taal: Nederlands
2 recensies
Radicaal anders
Radicaal anders
Radicaal anders

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Piet Halma

Vrouwelijke visionaire denkers over klimaat en rechtvaardigheid

[Recensie] Niet de angst voeden voor wat komt, maar optimisme en hoop centraal stellen. Dat is wat Robbert Bodegraven voor ogen heeft met het boek Radicaal anders, 12 visionaire denkers over klimaat en rechtvaardigheid. De visionaire denkers met wie Bodegraven indringende gesprekken voert zijn allemaal vrouw. En dat levert een verrassend boek op van vrouwen met een visie, maar wel van elkaar verschillend in de manier waarop ze naar de huidige klimaatcrisis kijken. Het zijn er in totaal twaalf uit verschillende  delen van de wereld en met diverse culturele achtergronden. Zo is er de westerse econoom die door een andere bril kijkt dan de inheemse activiste. En de ideologisch geschoolde politicoloog kijkt weer anders dan de praktisch ingestelde netwerker. De ethisch filosoof ziet niet hetzelfde als de hoofdauteur van het klimaatrapport. Maar wat ze volgens Bodegraven gemeenschappelijk hebben is dat ze met hun ideeën en inzichten onderdeel willen zijn van de oplossing. Geen eenzijdig pamflet dus van mensen die de waarheid in pacht denken te hebben, maar omdat ze geloven dat we de grootste crisis van deze tijd alleen het hoofd kunnen bieden als we er vanuit verschillende gezichtspunten naar kijken.

Christiana Figures bijvoorbeeld, de hoofdonderhandelaar van de Verenigde Naties die het Klimaatakkoord van Parijs tot een succes wist te maken, verwoordt het zo: “Vrouwen bedenken andere oplossingen dan mannen. Vrouwen neigen ernaar meer samen te werken. Ze denken ook loyaler, meer lange termijn- en toekomstgericht”. Verder heeft ze gemerkt dat vrouwen inclusiever denken, minder in zwart-wit tegenstellingen. Ze begrijpen de complexiteit, de nuances beter. En juist klimaatverandering wordt niet opgelost met denken in tegenstellingen.

Ook wijst dit intrigerende boek nog op iets anders: vrouwen worden harder geraakt door de klimaatcrisis dan mannen. Zoals de jonge Keniaanse klimaatactivist Elizabeth Wathuti het verwoordt: Het zijn de vrouwen die de zorgtaken op zich nemen en de familie probeert gezond te houden. Allemaal taken die moeilijker worden door de klimaatverandering.

Diversiteit is er ook genoeg in dit interviewboek. Op de vraag hoe de klimaatcrisis te stoppen, kiezen de meesten voor een brede benadering, anderen zien meer in een concrete aanpak. De één schrijft met een westerse blik, een ander is geworteld in een inheemse of een zuidelijke cultuur. Zo worden theoretische benaderingen afgewisseld met praktische inzichten. Het neoliberale kapitalisme heeft voor de meeste geïnterviewden afgedaan. Een groene duurzame economie waarin ook gemarginaliseerde groepen een stem hebben, verdient volgens diverse geïnterviewden meer aandacht.

De filosofe Susan Neiman gaat het te ver om het kapitalisme omver te werpen. Zij brengt de moraal ter sprake. “Eerbied voor het leven van mens en natuur motiveert ons de ecosystemen te beschermen”. Zij concludeert dat we op morele gronden in actie moeten komen tegen klimaatveranderingen en ongelijkheid. Ook de Nederlandse filosofe Ingrid Robeyns kiest voor een morele benadering. Zij ziet een direct verband tussen extreme welvaartsverschillen en de klimaatcrisis. De auteur van het boek vat haar visie samen als: hoe rijker je bent, hoe schuldiger aan de crisis.

Robbert Bodegraven was tot voor kort verbonden aan het Wetenschappelijk Bureau van GroenLinks en daarvoor werkzaam bij War Child. Momenteel is hij directeur bij het Humanistisch Verbond. Een aantal van de interviews verscheen eerder in De Helling, een uitgave van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks. In een nawoord concludeert Bodegraven dat het verhaal van een betere duurzame wereld verteld moet worden en wel zodanig dat het niet alleen resoneert bij wat hij noemt de duurzaamheidselite, maar ook bredere lagen van de bevolking kan overtuigen.

“Het verhaal dat zegt: dit probleem is urgent. Wachten met handelen kan niet meer.”

Eerder verschenen op NieuwWij

Recensie door: Jacqueline Stil

Klimaattransitie vraagt om sociaal beleid

[Recensie] In Radicaal anders plaatst Robbert Bodegraven interviews met 12 vrouwen die zich wereldwijd inzetten voor de oplossing van de klimaatcrisis. Bodegraven was directeur van het Wetenschappelijk Bureau van GroenLinks en bij War Child. Op dit moment is hij directeur bij het Humanistisch Verbond.

De vrouwen in het boek laten allen een koppig optimisme zien. Zij verwachten allen dat er nog hoop is voor de aarde, en dat hard werken aan een oplossing voor het klimaatprobleem beloond kan worden met minder stringente gevolgen.

Zo pleit de Belgische politicoloog en filosoof Chantal Mouffe voor een links populisme, om zo meer mensen te mobiliseren. Affect, gevoelens en emoties moeten de ruimte krijgen tegenover het neoliberalisme, dat de oorzaak is van veel van de problemen.

De Amerikaanse denker Susan Neiman verwacht een tegengeluid tegenover economische groei en eigenbelang. Morele waarden moeten ons (politieke) handelen gidsen. Er is nu te weinig verschil tussen links en het neoliberalisme.

De Vlaams-Nederlandse filosoof Ingrid Robeyns buigt zich over de financiële ongelijkheid in de wereld. De rijkste mensen dragen het meeste bij aan de uitstoot van broeikasgassen. Dus moet de overheid daar het geld halen om het klimaatprobleem op te lossen.

De bekende econome Mariana Mazzucato ziet dat het nodig is dat een sterke overheid die, door burgers gesteunde missies, de problemen moet aanpakken. Zij wil het kapitalisme hervormen en duurzame, inclusieve groei realiseren.

De Britse econoom Ann Pettifor voorspelde ooit de crisis van 2008, en was ook niet verbaasd over de corona-crisis. Zij leidde discussies om uit de crisis te komen, en lanceerde de Green New Deal over het investeren van miljarden ten behoeve van het milieu.

Stephanie Kelton is een exponent van de Modern Monetary Theory (MMT), die staat voor een copernicaanse wending in de economie. De overheid hoeft niet haar schulden terug te betalen, en kan blijven geld scheppen.

Christiana Figueres is ook geen onbeduidende figuur. Zij lanceerde namens de VN het klimaatakkoord van Parijs, en probeert iedereen ervan te overtuigen dat allen geroepen zijn om de aarde te beschermen.

Alessandra Korap komt uit de inheemse bevolking van Brazilië en strijdt tegen het kappen van het Amazonewoud. Ze studeert rechten in Santerin, om te kunnen zien waarop zij recht hebben.

Elizabeth Wathuti is door Greenpeace uitgeroepen tot één van de drie invloedrijkste afrikaanse klimaatactivisten, die ons helpen de wereld te redden. Zij startte de Green Belt Movement, om bomen te planten.

Tasneem Essop staat aan het hoofd van het grootste klimaatnetwerk ter wereld (Climate Action Network, CAN). Steeds meer mensen gaan de straat op om te strijden voor het klimaat. Volgens haar is er een verband tussen klimaat en armoede.

Joyeeta Gupta is hoogleraar milieu en ontwikkeling van het Zuiden. Zij ziet graag een mondiale grondwet komen voor het milieu, zodat het waterbedeffect wordt voorkomen. De overheid moet de regels maken.

Heleen de Coninck is professor in sociaal-technische innovatie en klimaatverandering aan de universiteit van Eindhoven, en schreef mee aan het recente IPCC-rapport. Ze vindt dat de overgang naar hernieuwbare energie sneller moet gaan.

Dit is een integer boek over bevlogen mensen (vrouwen) die mogelijkheden zien voor een goede toekomst. Vrouwen worden vaak harder geraakt door de klimaatcrisis en dat is een reden om vaker naar vrouwen te luisteren. In elk interview in dit boek wordt de lezer bij de hand genomen om zich  te buigen over de denkwereld van deze vrouwen. Het is goed om te lezen hoe we ook echt iets kunnen doen voor een betere toekomst en bemoedigend om te zien dat zovelen ons al zijn voorgegaan.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

Natuurlijk is het belangrijk dat we minder gaan vliegen en vaker vegetarisch eten, maar met bewust consumeren alleen lossen we de klimaatcrisis en de wereldwijde ongelijkheid niet op. Daarvoor is het nodig dat we onze samenlevingen radicaal anders organiseren. Ondenkbaar? Niets is minder waar, zo concludeert Robbert Bodegraven in gesprek met twaalf inspirerende denkers en activisten.

Het gonst van de slimme alternatieven voor het rampzalige neoliberale beleid. Neem bijvoorbeeld de actieve overheid als motor van inovatie en groei (Mariana Mazzucato), het aanzetten van de geldpers (Stephanie Kelton), de terugkeer van de ideologische veren (Susan Neiman en Chantal Mouffe) of het luisteren naar de oorspronkelijke bewoners van het globale Zuiden (Elisabeth Wathuti en Alessandra Korap).

De ideeën die naar voren worden gebracht in dit boek zijn soms heel verschillend maar over één ding is iedereen het eens: Voor talmen is het nu te laat. Tijd om in actie te komen!

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: woensdag 01 juni


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789047714095
Verschijningsdatum
januari 2022
Druk
1
Aantal pagina's
160 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen
Thema's
  • Filosofie en religie
  • Filosofie
  • Onderwerpen in de filosofie
  • Sociale en politieke filosofie

Uitgever
Lemniscaat B.V., Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden