Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Roma intima. Liefde, lijf en lust

Taal: Nederlands
0.2125/5
2 recensies
Roma intima. Liefde, lijf en lust
Roma intima. Liefde, lijf en lust
Roma intima. Liefde, lijf en lust

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Bart Deckx
4.5/5

“Weg van hier, weg van hier, preutse sulletjes!”

[Recensie] Met bovenstaand citaat van Ovidius openen Bert Gevaert en Johan Mattelaer – classicus en uroloog – hun zoektocht naar alle aspecten van liefde, seksualiteit, lichamelijkheid en intimiteit in het Rome van de eerste eeuw v.C. tot de tweede eeuw n.C. En inderdaad, de auteurs nemen absoluut geen blad voor de mond. Wie het intieme leven van de oude Romeinen in alle details wil leren kennen, is hier op zijn plaats.

Talloze auteurs bogen zich al over de klassieke oudheid, met wat eenzijdige aandacht voor politiek, cultuur en oorlog. Het privéleven bleek minder interessant – uitgezonderd de grove seksuele uitspattingen van heren als Tiberius en Nero. Maar hoe gedroeg de ‘gewone Romein’ zich in de slaapkamer? Welk schoonheidsideaal was er? Hoe verzorgden ze het lichaam? En zelfs: hoe gingen ze naar het toilet? Eén cliché mag meteen naar de prullenbak verwezen worden: nee, de Romeinen hielden niet na elke maaltijd een orgie.

In acht hoofdstukken, onderbroken door enkele ‘vluggertjes’, beantwoordt Roma Intima veel vragen. Werkelijk alle aspecten van de lichamelijkheid komen aan bod. De lezer komt tot de ontdekking dat de Romeinen eerder ‘billen- dan borstenmannen’ waren, dat een man geen aandacht aan zijn uiterlijk moet besteden – zolang hij maar niet uit zijn mond stinkt – en dat er maar liefst vijftig Latijnse woorden zijn om het beroep van prostituee aan te duiden. En aantrekkelijkheid? Een bleke huid en stevige, bijna aan elkaar gegroeide wenkbrauwen, dat vonden de Romeinen best sexy.

Nergens is de Romeinse cultuur beter bewaard gebleven dan in Pompeii. Nietsvermoedende bezoekers kunnen wel eens schrikken van de alomtegenwoordige fallus. Op talloze plaatsen zijn gebeitelde of geschilderde penissen te zien. Lang werd dan aan bordelen gedacht, tot bleek dat de fallus voor heel wat meer dan seksualiteit staat: viriliteit, kracht en moed worden erdoor uitgedrukt. De penis was een amulet dat beschermde tegen het boze oog, in zekere zin te vergelijken met een kruisje rond een hals. En aangezien ‘size matters’, krijgt de penis een lang hoofdstuk toebedeeld.

Hoe moet de Romeinse omgang met intimiteit beoordeeld worden? Afbeeldingen van penissen vinden we ongepast en met tientallen samen naar de latrines, het lijkt ons een gruwel. Maar tegelijk biedt onze samenleving via het internet een ongeziene hoeveelheid pornografie voor jong en oud, blijft pedofilie een probleem en is ook ontrouw nog rijkelijk aanwezig. Een mens blijft een mens…

Roma Intima getuigt van een diepe en rijke kennis van de klassieke literatuur, met een lichte voorkeur voor Martialis. Talloze schitterende afbeeldingen maken het boek nog rijker. Een fascinerende en prikkelende studie naar intimiteit in het Oude Rome. De jonge uitgeverij Sterck & De Vreese biedt opnieuw kwaliteit.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Recensie door: Jef Abbeel
4/5

Seks in het oude Rome

[Recensie] Een classicus en een uroloog onderzochten samen hoe de oude Romeinen dachten over schoonheid, het intieme leven, seks, seksuele geaardheden, huwelijk, overspel, scheiding, toiletten en badhuizen. Zij concentreerden zich op de periode van de 1ste eeuw v.C. tot de 2de eeuw n.C. Daarvoor hebben we de meeste bronnen, toen was het Romeinse Rijk op zijn hoogtepunt en had het christendom nog geen invloed op de Romeinse moraal. Ze geven wel de mening van enkele christelijke schrijvers over de Romeinse gewoontes.

Mooie afbeeldingen van Amor en Psyche brengen de lezer meteen in de sfeer. Elk hoofdstuk begint met een figuur of verhaal uit een latere periode, maar wel beïnvloed door de Romeinse oudheid.

De auteurs beginnen met het Romeinse schoonheidsideaal, zowel van de man als van de vrouw. Ze leggen uit hoe vrouwen lichaamshaar verwijderden, welke smeersels en parfum ze gebruikten en hoe men dacht over lelijke mensen.

Het mannelijk lichaamsdeel krijgt een heel hoofdstuk, dat voorzien is van afbeeldingen uit diverse culturen en periodes. De geaardheden lesbisch, homo, biseksueel, transgender kregen bij de Romeinen veel minder aandacht dan nu. Auteurs beschreven met minachting de kenmerken van verwijfde mannen en van mannelijke vrouwen. Het woord impudicitia/zedeloosheid komt hier vaak voor. Zoals virtus (moed) de ideale eigenschap was van de Romeinse man, zo was pudor (zedigheid, kuisheid) het hoofdkenmerk van de voorbeeldige vrouw. Tot aan het huwelijk moest ze maagd blijven.

Huwelijk

Het huwelijk was bij de Romeinen een voorrecht van vrije mensen – dus niet van slaven – en een  privékwestie, dus zonder ambtenaar van de burgerlijke stand. Meestal kozen de ouders de partner van hun kinderen. Het meisje was soms maar 12 jaar. Cicero hertrouwde op zijn 60ste met een meisje van 15. De eerste taak van de vrouw was kinderen krijgen, wat niet wil zeggen dat de aantallen groot waren.

We weten niet of de Romeinen gelukkiger getrouwd waren dan wij: er is geen enkel getuigenis van een vrouw en de verklaringen van mannen zijn te lovend voor henzelf om geloofwaardig over te komen. Overspel was ten strengste verboden … voor vrouwen. Keizer Augustus verbande zelfs zijn eigen dochter en kleindochter wegens hun zedeloos gedrag.

Mannen mochten wel vreemdgaan met niet-getrouwde vrouwen. Maar als ze dat deden met getrouwde matronae, kregen ze soms zware straffen: zweepslagen, castratie, afsnijden van neus of geslachtsdelen, vernederende anale verkrachting door slaven.

In principe was het huwelijk voor het leven, maar echtscheiding kwam genoeg voor en er was geen procedure voor nodig. Het volstond te zeggen: “Hou je zaken voor jezelf”.

Geboortebeperking en abortus bestonden in allerlei vormen. Abortus zagen ze niet als moord: ze beschouwden het kind pas als ‘bezield’ zodra het geboren was.

Seks kwam voor in vele vormen. Over masturbatie bij vrouwen is geen enkele tekst bekend. Bij slaven die zich geen vrouw konden veroorloven, kwam het veel meer voor. Dichters zoals Ovidius beschreven in welke standjes een vrouw seks kon hebben en ervan genieten. Pijpen, beffen, jongens neuken, prostitutie: het bestond allemaal en voor prostitutie was er veel begrip.

Het Latijn had wel 50 woorden voor de dames van plezier en overtreft ook daarin alle andere talen (p. 145-146). De dametjes waren goed herkenbaar aan hun kledij: deze viel op door hun felle kleuren en chiquere dames hadden doorschijnende, zijden kleren. Seks met slaven of slavinnen was een normale zaak. Groepsseks en orgieën komen meer voor in films dan in de realiteit van het oude Rome. Er waren zowel mannelijke als vrouwelijke seksmaniakken.

Er is ook een hoofdstuk over toiletbezoek;  ik zie niet meteen een verband met seks, maar het hoort bij het intieme leven. En bij dit hoofdstuk staan ook de badhuizen/thermae: ik vermoed dat daar meer accommodatie was voor seks en meer te beleven was dan in de latrinae. Men kwam er  baden, sporten, lezen, afspreken met vrienden, zich laten masseren.

Op de publieke toiletten was het blijkbaar wel gezellig: 25 tot 80 personen konden daar naast elkaar  zitten en ook daar kon men ook vrienden ontmoeten. Rijke Romeinen hadden ook een privétoilet en pispotten bestonden eveneens. Urine werd professioneel ingezameld en gebruikt om vlekken uit kleren te wassen en om wol  te vilten. Winden laten werd afgekeurd.

Het boek eindigt met Europese kunst uit de 16de-20ste eeuw die gewijd is aan de Romeinse decadentie.

Besluit

In hun conclusie zeggen de auteurs dat de Romeinse wereld een seksueel paradijs was voor de man, maar met één beperking: het mocht niet met een andere getrouwde vrouw. De vrouw daarentegen moest trouw blijven aan haar ene man. Slaven en slavinnen moesten de lusten van anderen ondergaan en keken soms toe bij de seks van hun baas en bazin. Tegenover ‘pedofilie’ en ‘homofilie’ was men minder tolerant dan nu: er waren geen parades, geen huwelijken van homo’s of lesbiennes. Pedofilie is nu wel verboden, maar bestaat nog volop. Prostitutie was bij de Romeinen alomtegenwoordig en niet wettelijk ingeperkt. Castratie gebeurde om jonge mannen hun jeugdige schoonheid te laten behouden. Castreren doen we nu niet meer, ook niet bij serieverkrachters, maar vergroten van borsten en penissen wel en veranderen van geslacht ook.

De Romeinen waren zeker niet decadenter dan onze maatschappij. Het aantal orgieën was veel kleiner dan de kunst, films en tv doen uitschijnen.

Na elk hoofdstuk volgt een bibliografie en het boek eindigt met een nuttige, chronologische lijst van de genoemde klassieke auteurs en hun werken. Deze staan enkel in het Nederlands vermeld, niet met hun originele Latijnse titel. De auteurs mikken op een breed publiek, niet enkel op classici en historici. Een register is er niet bij.

De auteurs zijn er goed in geslaagd het beeld van het Romeinse seksleven te nuanceren. Wie als lezer hoopte op veel sensatie, komt dus bedrogen uit. Zij hebben ook enorm veel en mooi beeldmateriaal gevonden, zowel uit de klassieke oudheid als uit de latere kunst. Beiden zijn goed op de hoogte van de seksuele terminologie, zowel in het Latijn, het Nederlands als het Engels.

De vele vertaalde teksten herkennen we niet uit onze humaniora en ook niet uit onze universitaire studie Klassieke Talen. De vertalingen zijn meestal zeer vrij: severae (p. 5) heet dan ‘preutse sulletjes’ en Cato’s boek ‘De agricultura’ krijgt als titel ‘Goed boeren’ (p.222). Ook hier dachten de auteurs aan het brede publiek.

Elk hoofdstuk draagt een Engelse titel uit songs of popmuziek van de jaren 80-90. Blijkbaar waren de Nederlandstalige of Franstalige liedjes minder bekend bij de proeflezers en voor de Engelse versie van dit boek zijn enkel de Engelse liedjes bruikbaar.

Elk hoofdstuk eindigt met een ‘vluggertje’: meestal is dat een pittig onderwerp. Taal- of spelfouten staan er niet in.

Eerder verschenen op Jef abeel

Samenvatting

In het oude Rome waren orgieën toch dagelijkse kost? Rome was toch een waar paradijs voor mensen met grote seksuele appetijt? Na de ontdekking van de erotische afbeeldingen in Pompeii en Herculaneum werd ons in de literatuur, de beeld- en schilderkunst en hedendaagse film en televisie een eenzijdig beeld van het ‘liederlijke’ Romeinse liefdesleven voorgehouden. De auteurs verwijzen dit beeld regelrecht naar het rijk der fabelen. In Roma intima gaan zij in op kwesties als: wat was voor de Romein een mooi lichaam? Hoe zat het met de liefde tussen mensen van hetzelfde geslacht? Hoe werden bad en toilet gebruikt? Welk ondergoed droegen ze? Bestond porno? Waren er voorbehoedsmiddelen beschikbaar? Welke obscene scheldwoorden gooiden ze elkaar naar het hoofd? De rijkdom aan illustraties die de teksten ondersteunen zijn zowel afkomstig van archeologische Romeinse sites, musea, als privéverzamelingen.

Toon meer Toon minder
€ 29,90

Verwachte leverdatum: woensdag 08 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789056155827
Verschijningsdatum
februari 2020
Druk
1
Aantal pagina's
224 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
640: Kunst algemeen
Categorieën

Uitgever
Sterck & De Vreese

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden