Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Als water in de woestijn

Auteur(s): Ida Simons
Taal: Nederlands
0.2/5
2 recensies
Als water in de woestijn
Als water in de woestijn
Als water in de woestijn

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Sarah Verhasselt
4/5

Voorbeeldig gedrag smaakt zelden goed

[Recensie] Ida Simons was tot voor kort een verborgen talent in de Nederlandstalige literatuur. Dankzij Cossee’s heruitgave van een Een dwaze maagd en In memoriam Mizzi en talrijke vertalingen staat ze weer op de literaire landkaart. Als water in de woestijn is een bundeling van onuitgegeven en onafgewerkte verhalen. Is de uitgever deze keer niet te ver gegaan in zijn publiceerlust, vraag je je dan als lezer af. Maar onze vrees bleek al snel ongegrond.

Het eerste deel van het boek draait rond het titelverhaal: de jonge naïeve Liza Miller moet door een mislukt evenement van haar tante geld ophalen bij rijke huizen. Zo ontmoet ze de merkwaardige familie Raiding. Geheel toevallig maakt ze een opmerking over een dameskraag, waardoor ze prompt gepromoveerd wordt tot modeontwerpster. Toch moet ze volgens meneer Raiding opletten met al te lichtzinnig gepalaver in modebladen en invloeden van een slechte geliefde. In een droge, woestijnachtige omgeving smaakt zelfs een vervuilde waterbron op het eerste gevoel immers als helder water.

Die gedachte vormt de rode draad van alle verhalen in dit boek, zoals Annelies Verbeke scherp opmerkt in het nawoord. In Puck wordt namelijk meesterlijk aangetoond hoe meeslepend een vergiftigde liefde kan zijn. De dame in kwestie wordt hopeloos verliefd op haar Franse neef Gilles (de naam doet denken aan de beruchte snoodaard Gilles de Rais) en blijft verder onverschillig bij de gruwel van de oorlog.

Gelukkig wegen Simons’ verhalen nooit al te zwaar door. Haar mix van ernst en ironie zorgen voor een pittige, speelse en directe stijl die enigszins doen denken aan Jane Austen of Willem Elsschot. De schrijfster blinkt vooral uit in het schetsen van karakters. Sommige scènes lijken wel schilderijtjes die tot leven komen: “Iemand die Truida gezien had, kon geloven aan het zestal borsten waarmee Rubens de vruchtbaarheid uitbeeldde.”

De verhalen vertonen een indrukwekkende samenhang en vloeien als het ware in elkaar over. De inleiding van Pierre H. Dubois onderstreept misschien iets te veel de paralellen met Ida Simons’ leven en haar verhalen, maar is verder een aangenaam welkomstwoord voor de lezer en plaatst de verhalen ook in een breder kader.

Simons schrijft verrassend en wars van alle clichés. Liefdesrelaties zijn haast altijd problematisch, boosaardige personages zijn begiftigd van voorbeeldige manieren, terwijl kinderen met een deugdelijke opvoeding zich doodvervelen in hun beschermde omgeving. Want goed gedrag heeft steeds een bittere en teleurstellende nasmaak, als water in de woestijn.

Eerder verschenen op de Cutting Egde

Recensie door: Alek Dabrowski

Luchtige verhalen met een zwart randje

[Recensie] Ida Simons (1911-1960) oogstte vlak voor haar dood veel succes met de roman Een dwaze maagd. Het boek – haar enige roman – raakte in de decennia erna in vergetelheid, totdat uitgeverij Cossee het in 2014 opnieuw uitgaf. Wederom werd het een bestseller, volkomen terecht want het is een schitterende roman. Een jaar na haar dood verscheen Als water in de woestijn. Het werk is fragmentarisch. Het zijn verhalen die een roman hadden moeten vormen, aangevuld met andere verhalen uit haar nalatenschap. In 2015 bracht Cossee dit werk opnieuw uit, inclusief het voorwoord van Pierre H. Dubois en een nieuw nawoord van Annelies Verbeke.

Na het lezen van De dwaze maagd verwachtte ik veel van deze bundel. Het boek bestaat voor de helft uit teksten die uitgewerkt een verrassende roman hadden kunnen opleveren. Het verhaal speelt in een aristocratisch milieu met buitenissige personages. De familie Raiding – ook wel de Raidings genoemd – is excentriek. De verteller is een buitenstaander, een jonge vrouw die kennis maakt met deze familie en hen op een grappige en onderkoelde manier beschrijft. De opzet van het boek, met verschillende perspectieven, verhalen in brieven en verhalen in verhalen, lijkt complex, maar leest soepel. Omdat het boek nog niet af was, is het niet duidelijk wat de plaats zou moeten zijn van een paar losse fragmenten. Qua stijl en thematiek passen deze losse delen wel goed in het geheel.

Naast deze roman in wording staan er nog vier verhalen in de bundel. Er wordt in het boek niet aangegeven wanneer Simons deze verhalen heeft geschreven. De kwaliteit is wisselend, maar haar stijl is goed. Zij schrijft met humor, maar er hangt altijd een dreiging in de lucht. Het verhaal ‘Puck’ is het meest geslaagd. Dit speelt evenals de onaffe roman in een rijk milieu. Puck is de puberdochter van een grootindustrieel en behoort tot de Munnik-dynastie. Zij is bescheiden en rustig en eigenlijk erg ongelukkig. Op een dag kondigt een oom aan dat een neef binnenkort bij hen komt wonen. Deze Gilles schijnt een losbol te zijn. Zijn moeder ging er met een Fransman vandoor, die haar even later liet vallen. Zij dronk zich dood. Nu ontfermt de familie zich over Gilles. Hij is intelligent, gevat en mysterieus. Puck is meteen verliefd op hem en later krijgen zij daadwerkelijk een relatie. De familie ziet dit niet zitten en haalt hen uit elkaar. Puck doet alsof zij hierin berust, maar ondertussen houden de twee contact.

Dit mooie begin had kunnen uitgroeien tot een hele roman. Ik had het graag gelezen. Simons doorloopt hun levens in een vrij hoog tempo. In de Tweede Wereldoorlog loopt de spanning binnen de familie hoog op. De twee geliefden leven op afstand en zijn dan weer tijdelijk met elkaar verbonden. Gilles is een type dat vaker opduikt in het werk van Simons. Hij is wat excentriek en overweldigend. Hij belooft Puck van alles en zal haar nooit verraden. Als lezer vertrouw je hem niet helemaal. Ondanks zijn doortraptheid heeft hij zijn sympathieke kanten. Puck is ook een terugkerend type. Zij verbindt zich met een buitenstaander. Gilles is het zwarte schaap van de familie. 

Eenzelfde personage duikt op in een ander sterk verhaal met de wonderlijke titel ‘Moortje of de onvoordelige kostprijsberekening’. Een kleine jongen komt via zijn vader in contact met een kenau-achtige dikke vrouw. Zij leeft samen met haar broer en zus in een groot huis. Niemand vindt haar echt aardig en mensen hebben genoeg van haar platte verhalen. Het kind vermaakt zich echter prima bij de vrouw. Later verbiedt zijn vader naar haar toe te gaan. Hij doet het toch en wordt verraden. Het uiteindelijke afscheid verloopt dramatisch. Grappig is dat ook dit verhaal wordt bevolkt door allerlei rare mensen. De sfeer in het hele boek doet denken aan het werk van Bordewijk. Daar staat tegenover dat er scènes in de bundel voorkomen die wel erg sentimenteel zijn. Het verhaal ‘Sprookjes zijn gevaarlijk’ is in zijn geheel suikerzoet. Alleen de eerste zin ervan is fantastisch.

“In de herfst worden ze altijd zeer actief: de mensen die bang zijn voor sprookjes.”

Al met al is het zeer jammer dat Ida Simons het verhaal van de Raidings niet heeft kunnen afronden en dat zij sowieso niet meer geschreven heeft dan zij heeft geschreven. Haar grote talent lees je zelfs terug in de mindere stukken uit deze bundel. Zij observeert scherp, haar humor is vaak precies goed gedoseerd en in haar luchtige verteltrant voel je altijd een zwarte kant doorklinken. Tot slot een goed citaat uit een van de stukken over de Raidings:

“Nu is trouw in de liefde een deugd waar ik weinig mee op heb, omdat die meestal niets anders is dan egoïsme op zijn zondags.”

Eerder verschenen op Uitgelezen Boeken

Samenvatting

Liza Miller hoopt modeontwerpster te worden, maar slentert voorlopig nog van voordeur tot voordeur om kaartjes voor een liefdadigheidsvoorstelling te slijten. Zo ontmoet ze de Raidings: een succesvolle, uiterst welgemanierde en ietwat wereldvreemde familie. Na een gewaagd doch welgemikt modeadvies aan de vrouw des huizes wordt Liza liefdevol opgenomen in hun excentrieke kringen.

Nu schrijft ze regelmatig stukjes voor diverse modebladen, en haar talent blijft niet onopgemerkt bij de familie. 'Schrijf een boek over ons, de Raidings,' spoort Daniel, de vader van het gezin, haar aan. 'Iets, waarmee je je het voorrecht ons zo van nabij te hebben mogen beschouwen, waardig toont. Het nageslacht zal je dankbaar zijn voor een goed ooggetuigenverslag.'

De eerste hoofdstukken zijn af wanneer Liza plotseling sterft. Haar teksten laat ze na aan Daniel, die verslagen, maar overtuigd van Liza's bijzondere gave, een drieluik componeert. Zo ontstaat een caleidoscoop van verhalen die ons langs de jeugd van Liza, de volwassen Gittel, de bizarre familie Raiding en een keur aan veelkleurige personages voert. Luchtig en humoristisch als Een dwaze maagd, maar met scherpe randjes en een niet te miskennen vleugje ironie, bewijst Simons opnieuw haar uitzonderlijke talent.

Toon meer Toon minder
€ 12,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 03 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789059366169
Verschijningsdatum
november 2015
Druk
1
Aantal pagina's
224 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Categorieën

Auteur
Uitgever
Cossee, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden