Bazarow stopt per 25 mei als boekverkoper, maar gaat door als boekenplatform. Lees hier het nieuwsbericht !

Afscheidstournee

Auteur(s): Vrouwkje Tuinman
Taal: Nederlands
0.15/5
2 recensies
Afscheidstournee
Afscheidstournee
Afscheidstournee

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Nico Voskamp
2/5

Trekken aan een dood paard

[Recensie] Een lijvig boek, zo kunnen we Afscheidstournee wel noemen. Vrouwkje Tuinman neemt de tijd om het curieuze verhaal van de beroemde violist Nicolò Paganini te verslaan. Na zijn dood, wel te verstaan.

Omdat Paganini bij leven (en op zijn sterfbed) niets van de kerk wilde weten, krijgt Paganini’s zoon van die kerk en dus van de autoriteiten geen toestemming om zijn vader officieel te begraven. De staat is onverbiddelijk: geen begrafenis in gewijde grond. Dus sjouwt zoon Achille een leven lang zijn dode vader in een kist met zich mee, vechtend voor eerherstel en steeds opnieuw een andere plek voor de kist zoekend.

Tuinman begint met een blik in het leven van Paganini’s zoon Achille. Die leeft met vrouw Paolina samen op het door paps nagelaten landgoed en kijkt naar haar: “Een van de beste eigenschappen van Paolina was dat ze niet klaagde over het feit dat ze met haar dode schoonvader moest samenwonen.” Al tien jaar zijn ze getrouwd. En al dertien jaar schrijft Achille brieven aan Rome om toestemming te krijgen om een mooie tombe voor zijn vader op te richten. Helaas, men blijft doof voor zijn verzoeken.

Die zoektocht naar erkenning is kortweg eigenlijk het enige dat in Achille’s leven plaatsvindt. Dat is de kracht maar ook de zwakte van dit boek. Het verhaal is interessant. Maar de afloop is bekend, al moet je dan nog 286 pagina’s doorakkeren. Alsof je over de ondergang van de Titanic leest, maar dan zonder de leuke details als het spelende orkest.

Tuinman doet haar best wel. Vakkundig wisselt ze in flashbacks tussen het heden en het verleden. We krijgen uitzicht op de flamboyante maar breekbare artiest Paganini. Ook de maar al te bekende schijnheilige houding van kerk en staat brengt ze goed in beeld. Maar haar taal blijft vlak. Wel komt het belangrijkste element goed uit de verf: het nutteloze leven van zoon Achille.

Zijn doel in het leven is eer bewijzen aan zijn briljante vader. Dat lukt niet, omdat hij zelf een kleur- en besluiteloze man blijkt die niet serieus genomen wordt door de autoriteiten. Hij blijft maar sukkelen met de figuurlijke erfenis van zijn vader, trachtend hem een waardig graf te geven. Extra tragisch is dat hij, doordat er geen duidelijke afsluiting van zijn vaders leven komt, ook in spirituele zin geen afscheid van hem kan nemen. Zijn leven is een voortdurend tegen de berg op sjokken zonder hoop op verbetering.

Dat alles krijgen we mee, en meer. Achille verhuist van hot naar her, vindt een hobby (bijen houden), reist veel en sticht een gezin. Paolina is zijn grote steun. Eén van zijn kinderen, de jongen Attilio, is nogal onstuimig. En ondernemend. Zo start de jongeman een handeltje in ‘echte’ haarlokken van Paganini. “Hij (Achille, NV) kwam uiteindelijk achter de waarheid op een manier die niet had misstaan in een komische opera… De deur van Achilles werkkamer was dicht. Er zat te weinig tijd tussen Achilles knokkels op de deur en het moment waarop hij daadwerkelijk naar binnen liep. Betrapt keek zijn zoon op van de spullen die hij blijkbaar snel in een lade wilde vegen. Zwart haar dwarrelde op de grond.”

Meer van dit soort scenes en minder maar scherpere tekst hadden het boek levendiger gemaakt. Zoals het nu is geboekstaafd, overtuigt het verhaal niet helemaal. Wie echter de moeite neemt om door te lezen, kan alleen concluderen dat deze navrante geschiedenis geheel terecht aan de vergetelheid is ontrukt.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Recensie door: Jannie Trouwborst
4/5

Op zoek naar een graf voor Nicoló Paganini

Over de Italiaanse vioolvirtuoos en componist Nicoló Paganini (1782-1840) zijn meer fabels dan feiten bekend. Zelfs over de juiste spelling van zijn naam en zijn geboortejaar bestaan twijfels. Wat we zeker weten is dat hij op elfjarige leeftijd voor het eerst op het podium staat als violist. Vanaf 1797 reist hij door Europa en treedt hij op in onder andere Wenen en Parijs. Zijn bekendheid groeit en in 1831 gaat hij voor het eerst op tournee in Engeland. Op 57-jarige leeftijd overlijdt hij in Nice.

Maar fabels zijn er des te meer. Door zijn wonderlijke uiterlijk, zijn verbluffende viooltechniek, zijn mysterieuze levenswandel en zijn effectvol optreden vermoeden veel van zijn tijdgenoten dat hij een verdrag met de duivel heeft gesloten. Paganini versterkt de legendevorming rond zijn persoon door ’s nachts op kerkhoven voor de doden te spelen. Ook heeft hij de gewoonte om voor een concert zijn gezicht wit te schminken om zo nog meer tot de verbeelding te spreken als lijdend kunstenaar.

Hij laat één zoon achter, Achille, die niet alleen zijn vermogen erft, maar ook opgescheept wordt met het stoffelijk overschot van zijn vader. De Kerk wenst hem niet in gewijde grond te begraven. De fabels en mythes die zijn vader deels cultiveerde, keerden zich uiteindelijk tegen hem. Het duurt tientallen jaren voor hij zijn graftombe in gewijde grond krijgt.

De zoon van

Vrouwkje Tuinman (’s-Hertogenbosch, 1974) schrijft gedichten, romans, artikelen, columns en recensies. Ze werd genomineerd voor onder andere de Debutantenprijs en de Selexyz Debuutprijs, en ontving de Halewijnprijs voor haar gehele oeuvre. In 2014 verscheen haar vijfde dichtbundel, Sanatorium. Eerder publiceerde ze de romans Grote acht (2005) en Buurvrouw (2008). Haar vorige roman, De rouwclub (2013), werd lovend ontvangen en genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs.

In 2014 maakte Tuinman een reis langs de meeste plaatsen waar het overleden lichaam van Nicoló Paganini heeft verbleven. Een verslag hiervan is gepubliceerd in Hollands Maandblad en ligt aan de basis van dit boek. Na een bezoek aan het praalgraf waar Nicoló ruim 56 jaar na zijn dood zijn laatste rustplaats vond, bezoekt ze de intieme begraafplaats waar Achille, zijn vrouw en enkele van zijn zoons in eenvoudige nisjes begraven liggen. Het contrast met de lange, dure en emotioneel uitputtende reis die Paganini’s lijk maakte kan niet groter zijn. En daarom besluit ze: Niet de dode maestro, maar zijn zoon moet mijn hoofdpersoon worden”. Ze zal proberen een echt mens van hem te maken:

“Voor de meeste grote gebeurtenissen in dit boek zijn genoeg bronnen om aan te nemen dat ze daadwerkelijk voorgevallen zijn. De tijdvakken ertussenin heb ik met mijn fantasie aangekleed. In mijn poging een echt mens van hem te maken, heb ik hem soms liefhebberijen, meningen en emoties toegedicht waarvan we nooit zullen weten of hij ze ook had. Achilles tragiek is dat hij nooit de status van ‘de zoon van’ is ontstegen.”

Als het verhaal begint, woont Achilles met zijn vrouw en 3 zoontjes op het landgoed dat zijn vader ooit als belegging kocht, maar vervolgens verwaarloosde. Het is huis is opgeknapt en het landgoed floreert. Achilles’ vader is intussen 13 jaar dood en ligt bij hen in de tuin. Het verhaal springt aanvankelijk gedoseerd heen en weer tussen de gebeurtenissen in zijn jeugd en het heden.

Achilles moeder heeft afstand van hem gedaan toen hij 2 jaar oud was. Zijn vader heeft hem altijd goed verzorgd, maar moest hem wel meenemen op zijn reizen langs de concertpodia. Er was een sterke verbondenheid tussen hen. Als ze in Nice zijn wordt zijn vader, die al enige tijd sukkelde met zijn gezondheid, zo ziek dat hij uiteindelijk zal sterven. Hij weigert een priester aan zijn bed voor de gebruikelijke laatste heilige sacramenten. Het zal een extra reden zijn voor de Kerk om een kerkelijke begrafenis te weigeren.

Achilles is pas 14 jaar. Hij wordt opgevangen door vrienden van zijn vader die voor eerherstel gaan ijveren. Maar niets mag baten. Het lichaam van zijn vader wordt zolang ergens opgeslagen en verschillende malen verplaatst. Maar als Achilles trouwt, neemt hij de kist mee naar zijn nieuwe woonplaats. Achilles blijft vechten voor een graftombe op de plek die zijn vader wenste, maar hij ontvangt steeds weer afwijzende reacties. Zijn vrouw en later ook zijn zoons steunen hem in zijn pogingen en nemen als hij ouder wordt die taak over. En zij zorgen uiteindelijk voor een oplossing.

Handicaps

Hoewel het gevecht voor de graftombe in gewijde grond de rode draad van het verhaal vormt, ligt het zwaartepunt elders. Het gezinsleven van Achilles vormt de kern van deze roman. Samen met zijn empathische en intelligente vrouw Paolina en de zich in de loop der tijd uitbreidende kinderschare vormen ze een hecht en harmonieus gezin. Tuinman schetst een familie die gekenmerkt wordt door liefde, begrip en verbondenheid: een teder verhaal over elkaar steunen, de twijfels bij het opvoeden, de taak van ouders, de eigenheid van elk kind. Maar ook over de littekens en handicaps die Achilles overgehouden heeft aan zijn vrije en blije jeugd. Als je altijd ‘de zoon van’ bent geweest, hoe kun je dan ooit jezelf worden? Dat heeft zijn vader hem nooit geleerd.

Zijn moeder verschijnt weer op het toneel met haar nieuwe man, om van hem te profiteren. Hij houdt afstand, maar laat haar niet geheel in de steek. Hij blijkt via haar een stiefzusje te hebben, dat hij steunt als ze nog jong is (en ook niet veel aan hun moeder heeft) en zij zal op haar beurt van groot belang voor hem zijn als zijn vrouw overlijdt.

Het is onmogelijk deze rijke roman recht te doen door een korte samenvatting. Daarvoor zijn de onderlinge gesprekken te diepgravend, de relaties te intens, de verbondenheid binnen de familie te groot. Tuinman is er zonder meer in geslaagd een echt mens van Achilles te maken, zó echt dat je al lezend soms vergeet dat het gaat over ‘de zoon van’.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

Vrouwkje Tuinman verbindt als geen ander de komische aspecten van het leven met de - harde - realiteit. Afscheidstournee vertelt over leven, dood en nalatenschap van de geroemde en verguisde vioolvirtuoos Nicolò Paganini. Na diens dood draagt Achille zijn vader de rest van zijn leven met zich mee - letterlijk en figuurlijk, want de kerk staat een begrafenis van de 'violist des duivels' niet toe.

Als de vioolvirtuoos Nicolò Paganini overlijdt, laat hij een zoon van bijna vijftien achter, een flinke erfenis, een bijzondere collectie instrumenten - en zijn lichaam. De jonge Achille Paganini krijgt geen toestemming zijn vader, verketterd als 'duivelkunstenaar', te begraven. Aan zijn onconventionele kindertijd, waarin hij continu op reis was met zijn alleenstaande vader, komt een einde. Op eigen benen staan en eigen keuzes maken blijkt niet eenvoudig, al helemaal omdat Achille verhuizing na verhuizing de kist van zijn vader met zich mee moet slepen.

Was zijn vader echt zo slecht? Of verdient hij het eerherstel waar Achille zo naar verlangt? In de ruim halve eeuw die verstrijkt, blijft Achille standvastig strijden voor een goede afloop. Ook het leven van zijn vrouw en kinderen staat voor een groot deel in het teken van de legendarische man die in hun tuin ligt.

Het bitterzoete Afscheidstournee schetst op haast speelse wijze de diepste connecties die er tussen mensen kunnen bestaan. Het wonderlijke verhaal van de Paganini's vertelt over trouw, familiebanden, toewijding, geloof en ongeloof, eerzucht en de keerzijde daarvan. Bovenal stelt Afscheidstournee de vraag de vraag hoe je verder leeft zonder afscheid te kunnen nemen.

Toon meer Toon minder
€ 19,99

Verwachte leverdatum: zaterdag 28 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789059366824
Verschijningsdatum
augustus 2016
Druk
1
Aantal pagina's
224 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Cossee, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden