Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Arc de Triomphe

Taal: Nederlands
0.225/5
2 recensies
Arc de Triomphe
Arc de Triomphe

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Roeland Dobbelaer
5/5

Dansen op de vulkaan

[Recensie] Er zijn twee stromingen of eigenlijk drie onder de huidige generatie doemdenkers die denken dat de geschiedenis zich herhaalt. Zij die menen dat ons tijdvlak lijkt op dat van kort voor de eerste Wereldoorlog, zij denken dat we eerder het interbellum nadoen en zij die geloven dat elementen van beide tijdperken zich herhalen. Eens zijn ze het allemaal: er komt een nieuwe catastrofe aan op wereldschaal. Het gaat niet goed, grote politieke rampen bedreigen ons, het is 2 voor twaalf, links- of rechtsom: de wereld zoals we hem nu kennen gaat ten onder. Of het nu komt door het toegenomen nationalisme en populisme met dito enge leiders, of door de opkomst van een wijdverbreid racisme en antisemitisme, of door het moslimextremisme, of door het doorgeschoten identiteits-denken aan de linkerzijde van het politieke spectrum, of door de instabiliteit in het Midden-Oosten of misschien wel door de opwarming van de aarde, de mensheid is gedoemd het onderspit te delven, het is te laat, er is geen weg meer terug.

Maar hoe dan verder, in de paar jaar die ons resten? Hoe voelt dat, hoe kun je doorleven in de wetenschap dat de wereld zoals we die nu kennen eindig is? Heeft het nog zin om nieuwe projecten te starten, te werken? Heeft het zin om nieuwe vriendschappen te sluiten, kun je nog wel verliefd worden. Een man die zich geen enkele illusies meer maakt en lijdzaam afwacht tot de catastrofe zich voltrekt is Ravic uit de prachtige roman van Erich Maria Remarque, Arc de Triomphe.

Remarque is de auteur van de bekende roman over WOI Van het westelijk front geen nieuws, waarin hij zijn oorlogservaringen als Duitse officier beschrijft. Remarque was een oorlogsheld, werd gedecoreerd, maar kreeg het als schrijver en journalist al snel aan de stok met de nazi’s. Hij vluchtte in 1933 via Parijs naar de VS waar hij zijn romans over WOII schreef zoals Een nacht in Lissabon (vorig jaar in vertaling verschenen) en dus ook Arc de Triomphe, die begin dit jaar uit in vertaling uitkwam.

Arc de Triomphe gaat over de gevluchte Duitse arts Ravic, een man zonder papieren, die illegaal in Frankijk verblijft. Hij is gemarteld door de nazi’s, zijn vrouw is vermoord. Gedesillusioneerd leeft hij in Parijs, woont in een hotel, drinkt vooral veel cognac en calvados en praat heel veel met zijn vriend, de Russische balling Morosow die als portier in een nachtclub werkt.

Ravic, niet zijn echte naam, weet dat de nazi’s komen, dat de Duitsers ook Frankrijk zullen binnenvallen en inlijven. Hij weet dat er niets tegen te doen valt en weet dat de kans dat hij dan weer in handen valt van de nazi’s groot is. Hij doet geen moeite om naar Amerika te komen, niet dat hij vrede heeft met het naderende einde, maar hij verzet zich er niet meer tegen, althans zo lijkt het. Ravic houdt zichzelf in leven door als chirurg ingewikkelde – en voor Franse artsen onmogelijke – operaties uit te voeren en laat zich daar zwart voor betalen. Het is grappig te zien hoe Ravic (lees Remarque), van de ene kant neerkijkt op alles wat Frans is. Hij ziet ze als onhandig, ongeorganiseerd en amateuristisch, ook als het om chirurgie gaat. Van de andere kant weet Ravic dondersgoed dat het over-geordende Duitsland een monster als het nazisme heeft voortgebracht. Zoiets zou in Frankrijk nooit kunnen: geen goede chirurgen betekent ook geen efficiënte of totalitaire dictatuur.

Dan komt Ravic twee mensen tegen die zijn aanvankelijke houding van lijdzaamheid doen veranderen. Allereerst is er de Italiaanse actrice Joan, ze staat op het punt zich in de Seine te werpen, verdwaald in de wereld, ziet ze zich geen toekomst meer. Ravic brengt haar van haar plan af en ze beginnen na een paar ontmoetingen een hartstochtelijke liefdesrelatie. Er komt weer kleur in het leven van Ravic. Ze starten een leven van uitgaan, drinken, plezier maken, oftewel dansen op de vulkaan.

“Joan,” zei hij. Denk nu nergens over en vraag niets. Zie je het licht van de lantaarns en die duizendkleurige lichtreclames daarginds? Wij leven in een stervende eeuw en deze stad trilt van leven. Wij zijn van alles losgescheurd en wij hebben niets meer dan ons eigen hart. Ik was in het land van de maan en ik ben teruggekomen en hier ben jij en jij betekent leven. […] en zonder liefde is een mens maar een lijk met verlof, niets dan een vodje papier met een paar data erop en een valse naam en je kon net zo goed doodgaan.”

Ravic probeert zijn sombere gedachten te verdringen en op momenten lukt dat goed. Joan vertelt hij weinig wie hij is en wat hij heeft meegemaakt. Echt in contact komen ze niet met elkaar, ze hebben elk hun eigen geheimen, maar ze weten er het beste van te maken. Door een ongelukkig toeval verliest hij Joan lange tijd uit het oog. Hij vervalt dan weer snel in zijn eerdere leven van doelloosheid.

Op een dag ziet Ravic een bekende uit zijn tijd waarin hij gevangen zat in een Nazikamp. Het is de SS-er Haake. Het is in een flits, was hij het echt? Een paar weken later ziet hij hem opnieuw. Met Joan was het de liefde, maar nu komen wraakgevoelens naar boven. Ravic zet alles op alles om de man te vermoorden. Uiteindelijk komt hij Joan weer tegen, volgt er een dramatisch einde en vallen de Duitsers Frankrijk binnen.

Arc de Triomphe is een schitterend boek. Niet zozeer vanwege het verhaal, dat is snel vertelt, maar het zit hem vooral in alle waarnemingen waarmee Ravic de stervende wereld becommentarieerd. Remarque schrijft prachtige zinnen, je zou er tegeltjes mee vol kunnen schrijven. Enkele voorbeelden:

“Berouw is het meest nutteloze ding van de wereld. Een mens kan nu eenmaal nooit iets herroepen en nooit iets meer goed maken. Anders zouden we allemaal heiligen zijn. Het is niet de bedoeling van het leven om ons volmaakt te doen zijn. Al wie volmaakt is hoort in een museum.”

Of

“De mens is groot in zijn voornemen, maar zwak in de uitvoering. Daarin ligt onze ellende, maar tegelijk onze charme.”

Liefde en wraak zijn de hoofdthema’s in Arc de Thriomphe. Ook al heeft het leven geen zin meer en zijn de kansen op een goede toekomst volstrekt vergeven, de mens blijft een mens en menselijke gevoelens zijn onverbeterbaar. Arc de Thriomphe is vooral een oproep om wat er ook gebeurt verder te leven. Dus doemdenkers, u weet wat u te doen staat. Leef gewoon door, wordt verliefd, dat is het beste voor iedereen. De roman is ook een oproep om het goede te doen. Ravic is op en top een heer, helpt mensen om zich heen, geeft hoeren die ernstig gewond zijn geraakt door amateur abortussen een gratis behandeling en grijpt in bij vechtpartijen en ander zaken waar een rechtschapen mens moet ingrijpen. Niet alle Duitsers zijn schoften, dat heeft Remarque ook willen laten zien.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

 

Recensie door: Marjon Nooij
4/5

Het einde van een vlucht

[Recensie] Na het lezen van het prachtige De nacht in Lissabon was het voor mij volkomen vanzelfsprekend om ook Arc de Triomphe te lezen en ik kan zonder blozen schrijven dat ik daar absoluut geen spijt van heb. Dat Uitgeverij Cossee beide titels opnieuw heeft uitgebracht is natuurlijk niet voor niets.

De schrijfstijl van Erich Maria Remarque heeft de kracht om de lezer te betoveren en mee te slepen door middel van trefzekere dialogen, monologue intérieur, wonderschoon proza, het scherpe oog voor detail en de filmische en zintuiglijke beschrijvingen. Geuren, kleuren, de natuur, maar zeker ook emoties worden magnifiek weergegeven.

Dit oorspronkelijk in 1945 uitgegeven boek handelt over de periode in de aanloop van de Tweede Wereldoorlog. Ravic – niet zijn echte naam – een Duitse vrouwenarts van in de veertig, is Duitsland ontvlucht, nadat hij in een concentratiekamp heeft gezeten en in 1933 daar op gruwelijke wijze door de Gestapo is ‘verhoord’ cq gemarteld. Hierbij werd zijn vrouw Sybil ingezet als pion en gemarteld om hem een bekentenis te ontlokken. Sybil echter pleegt een paar dagen later zelfmoord. Ravic weet te vluchten en zoekt zijn toevlucht in Parijs, alwaar hij in illegaliteit verblijft in een duister en groezelig hotel.

Saillant detail is dat de hoteluitbaatster een souterrain met portretten heeft van de heersers van die tijd en afhankelijk van wie de gast op dat moment is, een bepaald schilderij op diens kamer hangt. Om een zakcentje te verdienen verricht hij voor een schamel bedrag operaties uit naam van professor Durant, een corrupt arts die niet meer beschikt over voldoende fijne motoriek om een scalpel te hanteren, maar wel het honorarium opstrijkt. De rest van de tijd heeft hij aanspraak aan een hoerenmadam, controleert hij periodiek de meisjes, speelt hij een spelletje schaak met zijn Russische vriend en alter ego Boris Morosow, drinkt aanzienlijke hoeveelheden calvados en dwaalt ’s nachts regelmatig doelloos over straat, omdat hij de slaap niet kan vatten.

“De vrouw kwam schuin op Ravic af. Zij liep vlug maar met iets eigenaardig wankelends. Ravic merkte haar pas op toen zij al bijna naast hem was. Hij ontwaarde een bleek gezicht, uitstekende jukbeenderen en ver uiteenstaande ogen. Het gezicht was strak als een masker, het zag er uitgehold uit en haar ogen hadden in het licht van de straatlantaarns een zo glazig lege uitdrukking, dat zijn aandacht erdoor werd getrokken.”

Wanneer hij haar aanspreekt blijkt ze Joan Madou te heten en het plan te hebben opgevat om ten einde raad de Seine in te springen. Hij weet haar er echter van te weerhouden en biedt haar aan om met hem mee te gaan en samen een paar borrels te drinken.

“Ik moet al dronken zijn, dacht Ravic. Vandaag eerder dan anders. Of misschien ligt het aan het flauwe licht. Of allebei. Dit is niet meer diezelfde onbeduidende, verwelkte vrouw. Dit is iets anders. Plotseling zitten er ogen in en een gezicht. Iets dat naar me kijkt. Misschien komt het door de schaduwen. Of van dat zachte vuurtje, achter mijn voorhoofd, waar zij door verlicht wordt. De eerste gloed van dronkenschap.”

Joan vertelt actrice en zangeres te zijn en gevlucht uit het Italië van Mussolini. Ondanks dat hij denkt dat zijn vermogen om lief te hebben is gestorven met de dood van zijn vrouw en hij Joan in eerste instantie zo snel mogelijk kwijt wil, belanden ze in een stormachtige affaire, die gevoed wordt door veel calvados en cognac. Doordat deze twee protagonisten het overgrote deel van de roman een rol spelen heeft de auteur ruim de tijd kunnen nemen om hun karakters uit te tekenen en uit te werken, hun persoonlijke drijfveren voor deze relatie en de plot langzaam te ontrollen. Het complexe van deze relatie in het interbellum wordt heel indringend neergezet, maar desalniettemin zeer waarheidsgetrouw.

Beiden zijn door het noodlot banneling geworden en voelen zich ontheemd, bang om een ander te vertrouwen, maar uiteindelijk vinden ze toch hun veiligheid onder elkaars vleugels.

Hun wegen scheiden zich op het moment dat Ravic wordt opgepakt, nadat hij zich in een benarde situatie begeeft doordat hij op straat eerste hulp verleent en hij een volhardende agent geen papieren kan laten zien. Hij wordt de grens met Zwitserland overgezet, maar weet na een paar maanden weer terug te komen.

Zijn martelaar van de Gestapo, Haake, blijft Ravic in gedachten achtervolgen en wanneer hij hem plots ziet opduiken in Parijs, merkt Ravic dat hij niet wordt herkend. Hierop bereidt Ravic een plan voor, dat uiteindelijk lijdt tot een spannende, onvermijdelijke, maar onthutsende apotheose.

Om nog even terug te komen op de schrijfstijl van Remarque….. het is ronduit genieten wanneer er pareltjes van zinnen en metaforen voorbij komen.

“Het morgenrood stond hoog achter de huizen. De hemel erboven was bleekgrauw. Als een paar slapende flamingo’s dreven de wolken erin.”

Paradoxen spelen een grote rol in de thema’s die in dit boek zijn verwerkt, zoals liefde en wraak, aantrekken en afstoten, vluchten of blijven, vriendschap en verraad.

Waar de vertaling van De nacht in Lissabon een vloeiend geheel vormt, doet de herziene vertaling van C.J. Kelk in Arc de Triomphe heel af en toe een beetje gekunsteld aan. Zo hier en daar een zin die niet lekker loopt of een woordvolgorde die minder soepel leest. Maar vrees niet; dat gebeurt eens in de 20 bladzijden.

Aandachtig lezen is het sleutelwoord voor dit boek om alle facetten langzaam in je op te nemen. Erich Maria Remarque is een meester in het beschrijven van gevoelens van een mens in een nijpende situatie. Zonder al te veel op het sentiment te werken, weet hij heel fijntjes de juiste snaar te raken en de triestheid van hun beider verhaal weer te geven. De demonen en de onderhuidse angst van de verbitterde Ravic voor wéér een moment van vluchten, larderen de tekst.

Het Parijs van de 30-er jaren wordt trefzeker neergezet en je loopt als het ware mee in de pas met Ravic en Joan. Doorspekt met prachtige zinnen van fijnzinnige proza en rake aforismen is dit een magnifiek verhaal dat ik nog lang in mijn hoofd mee zal dragen. Wie genieten wil van de klassieke juweeltjes die de tand des tijds hebben doorstaan, kan ik het werk van Remarque van harte aanbevelen.

Eerder verschenen op metdeneusindeboeken.nl

Samenvatting

Arc de Triomphe was Remarques tweede wereldsucces na Van het westelijk front geen nieuws. De roman behoort tot zijn drie grote, in ballingschap in de Verenigde Staten geschreven exile-novels (De nacht in Lissabon, Arc de Triomphe, De zwarte obelisk). Deze drie romans worden door velen als het hoogtepunt van Remarques oeuvre beschouwd.

Arc de Triomphe vertelt het verhaal van de vrouwenarts Ravic die in 1941 uit de Gestapo-gevangenis is ontsnapt en in Parijs in dubieuze hotels en nachtclubs is ondergedoken.

Een gewetenloze Franse arts laat de moeilijkere operaties van rijke vrouwen en arme hoeren graag aan Ravic over.

Op een dag ontmoet Ravic een Italiaanse zangeres die net Mussolini's Italië is ontvlucht. Hij dacht dat hij na de dood van zijn vrouw nooit meer echte gevoelens kon opbrengen voor een ander, maar zoekt (tot zijn eigen verbazing) meer en meer het gezelschap van de zangeres. Maar deze relatie wordt bruut verstoord als Ravic zijn

Gestapo-verhoorder ontmoet, diegene die bovendien verantwoordelijk is voor de dood van Ravic' vrouw. Hij twijfelt: wraak nemen of wederom proberen te vluchten? Welke toekomst ligt er voor hem in het verschiet? Is er überhaupt een toekomst?

Niemand heeft de emoties en de gevolgen van een ballingschap zonder uitweg of toekomstperspectief zo indrukwekkend beschreven als Remarque; en er zijn weinigen

die dat zo concreet, meeslepend en empathisch hebben gedaan als hij.

Toon meer Toon minder
€ 29,99

Verwachte leverdatum: woensdag 08 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789059367753
Verschijningsdatum
februari 2017
Druk
1
Aantal pagina's
420 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Cossee

Vertaald door
C.J. Kelk

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden