Voorwaarts

Auteur(s): Eva Meijer
Taal: Nederlands
0,2/5
1 recensie
Voorwaarts
Voorwaarts

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Anke Cuijpers
4/5

Geslaagde ideeënroman

[Recensie] Honden weten precies hoe ze bij iemand moeten horen, denkt filosofiestudente Sam in het tweede deel van Voorwaarts. Hoe Sam bij haar geliefde Jona hoort is lastiger, kwetsbaarder ook. De liefde vraagt offers, constateert ze. Jaloezie blijkt een rafelig randje waarvan onze verhouding tot de ander nooit helemaal gevrijwaard blijft, zeker niet als de perceptie van verbondenheid verschilt. De vrije mens, en in het verlengde daarvan de vrije liefde, is misschien wel een utopie.

Voorwaarts bestaat uit twee delen, twee geschiedenissen. Het eerste deel bestaat uit de dagboeknotities van Sophie Kaïzowski. Het is dan 1923. Een groep idealistische anarchisten vestigt zich in de omgeving van Luynes om een commune te stichten. Dit gegeven stoelt op de historische werkelijkheid. In november 1923 stichtte Louis Rimbaud een commune in Luynes, gebaseerd op anarchistische en veganistische principes. Sophie is één van hen, en zowel in de roman als in de werkelijkheid is ze de partner van George, en schrijft ze over veganisme, naturisme, en gelijkheid tussen man en vrouw. Haar dagboeknotities worden in het tweede deel gelezen door de filosofiestudente Sam, en inspireren haar tot een vergelijkbaar initiatief. We lezen dus twee pogingen om de manier waarop je met je omgeving verbonden bent te herscheppen. Als vanzelf roept dat de vraag op of we kunnen we leren van de geschiedenis, en hoe vrij onze wil is.

Thuis is een huis en tijd

In beide delen laat Eva Meijer zien hoe makkelijk macht ergens insluipt op het moment dat we ons eigenaar voelen over een ding of een mens of zelfs maar de tijd. In dat simpele gegeven zit al het eerste addertje onder het communistische gras van de anarchisten uit het eerste deel. De boerderij waar de leden van de commune zich vestigen is eigendom van Louis, die, als de verhoudingen onderling beginnen te kraken, niet nalaat dit gegeven fijntjes te memoreren door ze te bezweren dat hij niemand eruit zet. Meijer is daarbij een begenadigd observator. Met treffende details tekent ze de omgeving en de sfeer die ontstaat tussen de leden van de commune, of hoe de boeren in de omgeving reageren op de naaktlopende buren, met een mengeling van argwaan en zo’n typische, trotse boerenbehulpzaamheid.

In Voorwaarts zijn het vooral de vrouwen die jaloers zijn, of de pendant ervan, juist heel vrij over relaties denken. In het eerste deel is dat Sophie die verliefd wordt op Clémence. Allebei zijn ze getrouwd, maar waar Sophie haar man wil verlaten en haar hart wil volgen, hangt Clémence de vrije liefde aan. Als Sophie na een slapeloze nacht als eerste naar beneden komt springt haar hart bij elk geluid in huis op tot even later Clémence naar beneden komt:

“Het water kookte, ik maalde de koffiebonen. Clémence haalde de pot uit de kamer. Op het aanrecht lag een vlieg te sterven.”

Op het aanrecht geen eten, geen vaatwerk, geen kat, maar veel stiller dan dat. Een vlieg. Hij vliegt niet meer, hij zit niet met zijn zuignappootjes op eten, nee. Sophie ziet leven dat crepeert. De relatie, in het tweede deel, tussen Sam en Jona is op identieke manier getroebleerd. Jona koppelt seksualiteit los van haar relatie, liefde kent vele vormen zegt ze, en terwijl Sam dat zegt te accepteren is ook zij jaloers en gekwetst als ze Jona zoenend met iemand anders aantreft.

Idealisme

Waar in het eerste deel de sfeer van pioniers heerst, het avontuurlijke in een tijd dat we nog werkelijk ergens naar toe moeten reizen om er te zijn, is in het tweede deel de commune voor de meeste leden een parttime aangelegenheid. Jona pendelt voor haar werk naar Amsterdam, terwijl Eline aanvankelijk probeert haar broodwinning, troostcursussen, naar de leefruimte van de commune te verplaatsen, tot de overige leden van de commune hiertegen protesteren. Met de komst van internet en vervoersmogelijkheden is de vorm van een gemeenschap aan het veranderen. De mogelijkheid om uit je leefcirkel, je bubbel, te breken is paradoxaal genoeg lastiger geworden. We herkennen de kleuren van de groep waarmee we ons identificeren ook steeds sneller. Trainingspak, havermelk. Twee woorden die in mijn verbeelding, en in een prachtige scène die ik hier niet ga citeren, leest u zelf maar, een hele achtergrond kleuren. Toch gloort er hoop in deze roman. Kleine momenten waarin vooroordelen over de ander worden bijgesteld, of van onverwachte verbondenheid wanneer mensen spontaan te hulp schieten als een bos gekapt dreigt te worden. In een van de ontroerendste delen van Voorwaarts legt Sam aan Maryam, een Syrisch weeskind dat ze tijdelijk opvangen, uit dat de mens een berk is. We lijken stil te staan, maar we bewegen. Kijk maar naar de zaadjes die overal terechtkomen en wortelen op nieuwe plekken. Zo, en passant, lepelt Eva Meijer ons een paar van de grote vraagstukken van deze tijd op.

Voor het eerst verschenen op De Leesclub Van Alles

Samenvatting

In 1923 verlaat een groep anarchisten Parijs om nabij Luynes een commune genaamd De groene weg op te richten. Hun doel is om in harmonie met de aarde te leven, iets dat ze hopen te bereiken door middel van nudisme, veganisme en gelijkheid tussen man en vrouw.

Bijna honderd jaar later leest student politieke filosofie Sam een oude uitgave van het dagboek van Sophie Kaïzowski, een van de leden van De groene weg. Sam raakt betoverd door Sophies verhalen, over het leven op de boerderij, haar liefde voor Clémence, de vrouw van oprichter Louis, Victors ritmische gymnastiek, hun politieke strijd en de vele discussies die ze hebben over de juiste manier van leven. Ze overtuigt haar eigen geliefde en haar beste vrienden om de stad te verlaten en zelfvoorzienend te gaan leven. In het noorden van het land krijgen ze te maken met spirituele gelukszoekers, geldminnende makelaars, de grenzen van de open liefde en de beklemming van afzondering. Hun dromen lijken niet bestand tegen de dwang van onze maatschappij en één voor één verlaten ze het huis. Of kan het toch anders? Voorwaarts is een roman over liefde en vrijheid, en de strijd voor wat de moeite waard is.

Toon meer Toon minder
€ 20,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 15 november


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789059368330
Verschijningsdatum
maart 2019
Druk
Onbekend
Aantal pagina's
pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Categorieën

Auteur
Uitgever
Cossee, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden