Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Kintu

Taal: Nederlands
0,2/5
2 recensies
Kintu
Kintu

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jan Koster
4/5

Moeilijk te volgen maar het is de inspanning waard

[Recensie] Dé grote Oegandese roman en door velen enthousiast ontvangen. Niet gek voor haar debuut, Kintu van Jennifer Nansukuba Makumbi. Ze is geboren in Kampala, de hoofdstad van Oeganda, een land dat hier vooral bekend is door de beruchte dictator Idi Amin. Ze heeft in haar geboorteland Engelse literatuur gestudeerd en heeft deze studie vervolgd in Manchester. Daar woont ze nog steeds en doceert ze Creative Writing aan de universiteit.

Kintu begint met de lynchpartij in 2004 op Kamu. Hij wordt onverwacht uit zijn huis gehaald en onderweg valt het woord dief. Ten onrechte, maar de lokale bevolking pikt het op en het loopt voor hem fataal af. In het vervolg wordt duidelijk dat het een gevolg is van de vloek die over een verre voorouder is uitgesproken.

Dat gaat om Kintu Kidda, een machtig man in het midden van de achttiende eeuw. Hij gaat op pad om trouw te zweren aan de koning. De reis verloopt voorspoedig. Tot het fatale moment waarop hij een klap uitdeelt aan zijn geadopteerde zoon die niet naar hem luistert. Het lijkt niet ernstig maar de knaap overlijdt. Eerder een ongeluk dan een bewuste handeling, wat blijkt uit de enorme spijt die Kintu ervan heeft. Dit kind was zijn oogappel. Als hij zou kunnen zou hij de tijd willen terugdraaien. Het wordt nog erger als de echte vader dit te horen krijgt. Die spreekt een vloek uit over Kintu en zijn nazaten.

De volgende delen spelen ruwweg vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw tot aan het begin van de 21e eeuw. Verschillende nakomelingen van Kintu met allemaal andere verhalen maar met een gemene deler: ze hebben allemaal last van de vloek. Er lijkt maar één ding op te zitten: een bijeenkomst met zo veel mogelijk nakomelingen die met vereende krachten moeten proberen om van die vloek af te komen. Het slotdeel gaat over de aanloop, de bijeenkomst zelf en wat er dan gebeurt.

Kintu is enerzijds een typisch Afrikaanse roman met herkenbare thema’s, anderzijds laat het grote thema’s links liggen. Kintu gaat niet over emigratie en de uitwassen daarvan, het leven tijdens het koloniale verleden komt hooguit zijdelings aan bod, net als de vaak uitzichtloze positie van het armste deel van de bevolking.

Er blijft genoeg over. De verering van voorouders, de verhalen uit het verleden, de bijzondere verhouding met geesten en de bijzondere kijk op homoseksualiteit. Het gaat ook over de aidsproblematiek en de selectieve beschikbaarheid van geneesmiddelen. Ook politiek komt aan bod. De naweeën van het kolonialisme zoals de indeling in landen zonder rekening te houden met de belangen van de Afrikaanse bewoners heeft ingrijpende gevolgen gehad, zoals stammentwisten die resulteerden in bloederige oorlogen. Opvallend is ook de relatief milde kijk van sommigen op Idi Amin, de dictator die in de westerse wereld de reputatie heeft van een monsterlijke bruut.

Hoe belangrijk ook, het is niet die thematiek die overheerst. Dat zijn de verhalen van en over een heel scala van gedenkwaardige personages, veelal nakomelingen van Kintu of verwanten van hen. Die verhalen zijn soms mooi, soms gruwelijk en alles daar tussenin. Ook die verhalen hebben een gemene deler: ze zijn stuk voor stuk meeslepend.

Wat niet wil zeggen dat Kintu een gemakkelijk te lezen boek is. Als je te lang achter elkaar blijft lezen dan wil de aandacht nog weleens verslappen. De verhalen spelen zich af in een weinig vertrouwde omgeving, de belevingswereld staat onvermijdelijk vaak een eind af van het ons bekende dagelijkse leven. Het boek in gepaste doses tot je nemen is aan te bevelen.

Het lastigst zijn alle verschillende namen. Er komen toch al veel personen voor in deze roman, maar vele van hen worden ook nog eens met verschillende namen of variaties daarop aangeduid. Wil je het overzicht bewaren dan is het raadzaam om notities maken. De stamboom aan het begin is een hulpmiddel, maar helaas wel te beperkt.

Kintu is een boek waarvoor je moeite moet doen. Het is die inspanning waard, je krijgt er meer dan voldoende voor terug. Of het dé grote Oegandese roman is dat is moeilijk te zeggen maar het is onmiskenbaar een fascinerend leesavontuur.

Eerder verschenen op jkleest.nl

Recensie door: Lalagè

De vervloekte familie

[Recensie] Bij een boek uit een ver land kun je je afvragen welk publiek de schrijver voor ogen heeft gehad, vooral als die geëmigreerd is naar een ander werelddeel. Is het boek dan geschreven voor de inwoners van dat geboorteland, die de nodige voorkennis hebben, of worden bepaalde zaken uitgelegd met het oog op buitenlandse lezers? Ik had me nooit zo gerealiseerd dat het laatste vaak het geval is, totdat Jennifer Nansubuga Makumbi bij Het Grote Gebeuren werd geïnterviewd. Ze vertelde dat haar eerste boek Kintu door Britse uitgevers was geweigerd omdat het ‘te Afrikaans’ was. Mijn eerste gedachte was: maar dat is toch juist interessant, daarom maak ik die leesreis door de wereld! Aan de andere kant creëert het misschien meer afstand en is het moeilijker om het verhaal te volgen als Europese lezer. Zo heeft Jennifer Makumbi heel wat woorden in het Luganda laten staan. Meestal wordt de betekenis uit de context wel duidelijk en ik vind het altijd wel mooi om zo een beeld te krijgen van een vreemde taal.

Kintu bestaat uit zes boeken, maar het begint met een stamboom, een overzicht van namen en een proloog. Daarin wordt Kamu Kintu doodgeslagen. Dit incident blijkt niet op zichzelf te staan, want er heerst een vloek in zijn familie. In het eerste boek wordt de oorsprong daarvan verteld. Kintu Kidda leefde in de achttiende eeuw en hij wilde trouwen met de jongste van een eeneiige tweeling. De ouders vonden echter dat hij dan ook met de oudste moest trouwen. Kintu zette door en trouwde met de jongste, Nnakato, maar er kwamen geen kinderen. (Dit komt me bekend voor, want bij Rachel en Lea in de bijbel ging het ook zo!) Daarop besloot hij om de oudste, Babirye, alsnog als vrouw te nemen en zij schonk hem vier tweelingen. Die werden echter allemaal als kinderen van Nnakato gepresenteerd. Na al die jaren raakte Nnakato tóch zwanger en ze kreeg een zoon. Ook adopteerde ze een jongetje van dezelfde leeftijd, waarvan de moeder was overleden. Later werd die jongen per ongeluk doodgeslagen door Kintu. Toen de echte vader dat ontdekte, sprak hij een vloek uit over Kintu en zijn nakomelingen.

Ik vertel het nu zo kort mogelijk, maar Jennifer Makumbi heeft het zo beeldend beschreven en me echt meegenomen naar de tijd dat er diverse koninkrijken waren op de plek waar nu Oeganda ligt. Ze heeft er bewust voor gekozen om de koloniale tijd niet te beschrijven, want dan zou het weer over Europa gaan. De invloed ervan komt wel voor in de vier boeken die volgen. Daarin wordt gefocust op vier nakomelingen van Kintu die in onze tijd leven. Eentje daarvan heeft zich met zijn vrouw tot het christendom bekeerd en is heel fanatiek. Een ander heeft in Engeland gestudeerd en heeft niks met spiritualiteit. Maar in zijn dromen gebeurt van alles wat hem bang maakt. Er komen nog steeds veel tweelingen voor in de familie, maar ook moderne thematiek zoals het leven met de dreiging van HIV krijgt een plek. Mijn belangstelling zakt soms wel wat in als ik weer moet schakelen naar een nieuw persoon. In het zesde en laatste boek komt de grote familie bij elkaar. Het plan is om van de vloek af te komen met behulp van een medium. Hierdoor hopen sommige familieleden van hun geestelijke aandoeningen af te komen, maar anderen geloven er niet in en de fanatieke christen vindt het duivels. Ik vind dit deel het spannendste om te lezen.

Kintu won een Afrikaanse manuscriptprijs en werd daardoor uitgegeven. Het boek werd een succes in onder andere Oeganda en Nigeria, waarna een Britse uitgever die het eerder had geweigerd het ineens wél wilde publiceren. Ik ben dankbaar dat uitgeverij Cossee besloot om dit boek in het Nederlands te laten vertalen, wat Josephine Ruitenberg uitstekend heeft gedaan. Kintu laat zien hoe het is om in Oeganda te leven, vroeger en nu met de erfenis van toen.

Eerder verschenen op Lalage

€ 24,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 07 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789059369009
Verschijningsdatum
maart 2020
Druk
1
Aantal pagina's
410 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Cossee

Vertaald door
Josephine Ruitenberg

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden