Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Aarzelsnede

Auteur(s): Berber Kapitein
Taal: Nederlands
0,1/5
2 recensies
Aarzelsnede
Aarzelsnede

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jan Koster

Je kunt ze niet allemaal redden 

[Recensie] Berber Kapitein blijft met het onderwerp van haar debuutroman Aarzelsnede dicht bij huis. Zij heeft een achtergrond in de medische wereld, onder andere als kinderarts. Deze roman gaat over een jong kind dat al jarenlang behoorlijk ziek is en dat maar niet beter wordt. Wat haar mankeert is een raadsel. Verschillende medici hebben zich erop stukgebeten maar het heeft nog niet geresulteerd in een kloppende diagnose en een behandeling die op lange termijn succesvol is; wel in tuchtzaken die de ouders tegen verschillende artsen hebben aangespannen.

Enorme uitdaging voor kinderarts in opleiding

Hoofdpersoon in Aarzelsnede is Rinske, een kinderarts in opleiding. Het ziekenhuis waar zij werkt is zo ongeveer de laatste kans voor patiënte Sara. Het intelligente meisje van veertien is sterk vermagerd en verzwakt. Ze zit inmiddels in een rolstoel. Tegen de zin van de ouders en het kind zelf, dat meer dan genoeg heeft van alle eerdere onderzoeken, gaat het meisje nog een keer door de medische molen. De artsen vinden geen medische verklaring. Gezien de achtergrond is het niet verrassend dat de gedachten daarom uitgaan naar Münchhausen by proxy. Rinske denkt ook aan andere oorzaken, zoals anorexia, conversie of psychologische, of een giftige mix daarvan.

Er is een complicatie. De betweterige ouders schermen met een Amerikaans onderzoek. Daaruit zou blijken wat Sara mankeert en hoe dat is te behandelen. Het wordt een ingewikkelde kwestie. Competentiestrijd, tunnelvisie en niet bepaald coöperatieve ouders en patiënt zorgen voor heel wat reuring. Tot Rinske ineens een envelop in haar postvakje vindt met daarop het logo van een gerenommeerd Amerikaans kinderziekenhuis en het verhaal een plotselinge wending krijgt.

Problemen op en buiten het werk

Het vlot leesbare verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Rinske. Deze jonge vrouw heeft het niet gemakkelijk. Op haar werk vraagt genoemd dossier veel aandacht. En er zijn uiteraard meer zaken die om aandacht schreeuwen. Als beginner heeft zij het moeilijk om zich te handhaven, ook omdat zij te maken heeft met een begeleider die het zelf allemaal beter weet. Je krijgt hierdoor wel een goed beeld van hoe het er in een ziekenhuis aan toe zou kunnen gaan. Je zou denken dat de mensen daar iets meer door idealen worden gedreven maar dat valt tegen. Het lijkt soms gewoon een keihard commercieel bedrijf door de onderlinge rivaliteit en competentiestrijd.

In haar privéleven vindt Rinske ook weinig rust. Ze heeft een relatie maar dat draait vooral om lichamelijke bevrediging. Een duurzame relatie zit er niet in. Dat zint haar niet maar er een punt achter zetten kan zij ook niet. Als alle problemen haar te veel dreigen te worden moet zij wel knopen doorhakken. Dat zij Sara niet zelf heeft kunnen helpen zit haar dwars, maar ze moet wel zichzelf zien te redden en ze maakt noodzakelijke keuzes:

“Misschien was niet iedereen te redden, maar voor mezelf deed ik toch een flinke poging.”

Er zijn verschillende manieren om tot een geslaagde debuutroman te komen. Berber Kapitein heeft ervoor gekozen om een onderwerp en een omgeving te kiezen waar zij goed mee bekend is. Dat is een beslissing die in Aarzelsnede goed uitpakt.

Eerder verschenen op jkleest

Recensie door: Nico Voskamp
2/5

Vlot verhaal mist essentiële samenhang

[Recensie] Nee, dit is geen doktersroman. Over artsen, ziekenhuizen, ouders, patiënten en ethische dilemma’s gaat het wel, maar dit verhaal beoogt diepgang. Berber Kapitein wil hier gevoelige thema’s aanroeren door een casus van een echtpaar met hulpbehoevende dochter te vervlechten met een kinderarts die privéproblemen heeft.

De eerste indruk is goed. Kapitein leidt de gebeurtenissen prima in, vertelt in klare taal hoe een ziekenhuisopname werkt, schrijft levensechte dialogen en zet een scherp beeld neer van een (kinder)ziekenhuis. Ook de dilemma’s waar een arts zich voor gesteld ziet, worden goed uitgewerkt. Het struikelblok is de grote lijn. Maar daar komen we later op, eerst het verhaal.

Kinderarts Rinske wordt bij een probleemgeval geroepen, het meisje Sara in een rolstoel. Tot haar verbazing krijgt ze de supervisie van deze casus. Daarin zijn rare zaken gaande: Sara heeft een lange ziektegeschiedenis, ze is in het buitenland geweest waar ze ook al niet goed geholpen is, lijdt behalve aan een onwillig bewegingsapparaat aan anorexia nervosa maar is nog steeds niet adequaat geholpen. Haar ouders, vooral haar vader, hebben een onbuigzaam sterke mening over hoe haar genezing zou moeten plaatsvinden, die haaks staat op de invalshoek van het ziekenhuis.

De mentor van Rinske die ze in gedachten ‘de Trui’ noemt, heeft haar deze casus toegeschoven, maar al snel blijkt dat een tikkende tijdbom. Rinske gaat doelgericht op zoek naar de redenen van Sara’s toestand en richt zich in eerste instantie op ‘Münchhausen by proxy’. Prachtige term, al zal het veel lezer niets zeggen.

Een gesprek met Sara brengt weinig soelaas. Het kind is eigenwijs, verdrietig, psychologische problemen lijken zonder reden ruim aanwezig te zijn. Rinske probeert in een gesprek met Sara en haar ouders de zaken helder te krijgen maar komt geen centimeter verder door de dominante, neerbuigende interrupties van de vader. Ze overlegt met ‘de Trui’:

“‘Het gaat om een meisje van veertien, rolstoelgebonden, met ernstig ondergewicht en motorische problemen.’
‘Waarom zit ze in een rolstoel?’
‘Dat weet ik niet precies. Of laat ik het zo zeggen, dat weet men tot nu toe niet. Niet echt.’
‘Hoe kunnen ze nou niet weten waarom ze niet kan lopen? En wie zijn “men”?’
De Trui ademde even hoorbaar door zijn neus uit en ging verder. ‘Ze zijn dus al in drie academische ziekenhuizen geweest …. De afgelopen zes jaar lopen ze ziekenhuis in en uit omdat hun dochter allerlei klachten heeft. Geen enkele specialist heeft ooit een duidelijke diagnose kunnen stellen en de behandelrelatie ontaardt meestal in een conflict.’
‘Gaan wij dit dan wel oplossen?’”

Een terechte vraag van Rinske, waar de lezer na een dikke 150 bladzijden ook erg benieuwd naar raakt. Helaas komt er geen rechtstreeks antwoord. Wel hebben we in een aantal tussendoor-hoofdstukken een uitgebreid beeld gekregen van Rinskes privéleven. Kort gezegd is dat getroebleerd, en wel omdat zij haar partner veel geeft maar hij niets terug doneert. Behalve stekeligheden en jaloezie dan.

Die relatieproblemen zijn misschien bedoeld als tegenwicht, spiegelbeeld of intermezzo van de casus ‘Sara’, maar waarom? En hoezo? Wat het verband tussen haar baan en privéleven is, en wat dat toevoegt aan het boek, blijft in nevelen gehuld. Het is die grote lijn die Kapitein niet goed weet te maken. Het verhaal bestaat nu uit twee naast elkaar existerende verhalen die elkaar niet raken. En de lezer dus ook niet. 

Dat is jammer, want de schrijfstijl van Kapitein is soepel en helder en het verhaal van Sara heeft potentie. Kapitein neemt met gemak de buitenstaander bij de hand, en een spanningsboog opwekken is ook geen punt met die vreemde casus en lastige ouders, waarom gedragen ze zich zo? Sara idem: waarom doet ze wat ze doet? Dat roept vragen, spanning op die de lezer laat doorgaan. Maar als Kirstens moeizame relatie geïntroduceerd wordt, lijdt het verhaal eronder. Te veel vragen blijven onuitgelegd in de lucht hangen. Dat verstoort een veelbelovend boek en nodigt niet uit tot lezen. Zonde.

Eerder verschenen op nicovoskamp.com

Samenvatting

Renske wil een goede kinderarts worden en heeft voor haar patiënten alles over. Maar dat geneeskunde ook bestaat bij de gratie van het nemen van risico’s heeft niemand haar tijdens haar studie verteld. En evenmin dat zij met hulpzoekenden zoals Sara te maken krijgt, die uitdaging en bedreiging tegelijk blijken te zijn. Dit veertienjarige hyperintelligente meisje met verdacht veel medische kennis scheldt tegen iedere hulpverlener en eist een operatie die andere ziekenhuizen eerder al weigerden.

Maar elke poging om een heldere diagnose vastgesteld te krijgen wordt door Sara tegengewerkt, en mislukt. Het meisje heeft ‘definitief genoeg van al die overbodige medische martelingen’ als bloedprikken of gewicht controleren. En welk toneelstuk spelen de opvallend welbespraakte ouders, die pretenderen niets liever te willen dan dat hun kind weer ‘een normaal leven kan gaan leiden’, maar onderling met iets heel anders bezig zijn?

Als de ouders dreigen met een klacht bij de tuchtrechter en willen vertrekken naar een ander ‘professioneler’ ziekenhuis, weet Renske echt niet meer of dit theater is of een medische catastrofe voor de patiënt en voor de kinderarts zelf. Zij zoekt tot de laatste pagina naar de juiste oplossing en de lezer zit op het puntje van zijn stoel.

Toon meer Toon minder
€ 20,99

Verwachte leverdatum: donderdag 17 juni


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789059369153
Verschijningsdatum
augustus 2020
Druk
1
Aantal pagina's
200 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Cossee

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden