Bazarow stopt per 25 mei als boekverkoper, maar gaat door als boekenplatform. Lees hier het nieuwsbericht !

Lente met witte vlaggen. April 1945

Auteur(s): Alexander Kluge
Taal: Nederlands
0.15/5
1 recensie
Lente met witte vlaggen. April 1945
Lente met witte vlaggen. April 1945

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Evert van der Veen
3/5

Laatste oorlogsdagen in Duitsland

[Recensie] 8 april 1945 lijkt in het Duitse Halberstadt een gewone dag voor zover daar sprake van kan zijn in de Tweede Wereldoorlog die ten einde loopt. De bedrijfsleidster van de bioscoop zet de film klaar voor vertoning aan een compagnie Duitse soldaten. Een bruidspaar gaat met familie feest vieren, de redactie van de plaatselijke krant is aan het werk, mensen hebben zo hun bezigheden en persoonlijke zorgen.

Dan is er luchtalarm en direct daarna breekt het bombardement los en probeert iedereen te overleven waaronder een moeder met kinderen. De sfeer is beklemmend, je voelt de allesvernietigende impact van nietsontziende bommen en mensen die niet weten waar ze het moeten zoeken.

De beschrijving is niet vergelijkbaar met Vuur en duisternis, over het ontzaglijke bombardement van Dresden, maar is een verkleinde impressie daarvan. Halberstadt is een klein stadje met minder dan 100.000 inwoners en staat daarom laag op de ranglijst van de geallieerden. De inwoners verwachten dan ook geen bombardement en waarschijnlijk al helemaal niet gedurende de laatste stuiptrekkingen van de oorlog. Militair interessante doelen zijn er wel maar die zijn duidelijk van de stad gescheiden zodat er geen enkele aanleiding is om de stad te bombarderen.

De beschrijving van dit bombardement, waarna de fraaie historische binnenstad voorgoed is weggevaagd, is intrigerend, vooral omdat in kleine fragmenten de impact van het bombardement voor allerlei categorieën mensen wordt beschreven.

Achter dergelijke bombardementen zit een bepaalde tactiek om zoveel mogelijk chaos, brand en vernietiging te bereiken, zo maakt Alexander Kluge in deze roman Lente met witte vlaggen duidelijk. Het is nogal shockerend om dit te lezen evenals de achterliggende gedachte dat deze bombardementen eigenlijk alleen maar dienden om het moreel van de Duitse bevolking te breken. Ethische aspecten werden gebagatellisseerd want vergelding na Duitse bombardementen vond men gerechtvaardigd.

In allerlei korte fragmenten zien we mensen tijdens en na het bombardement waaronder het Rode Kruis en brandweerkorpsen. Merkwaardig is de vrouw die zich inspant om 100 kilo worstvel in veiligheid brengt en daar haar leven voor riskeert. Het komt nu bizar over maar het was toen een kostbaar ruilmiddel voor voedsel.

Ook opvallend is de Amerikaanse onderzoeker die eind mei naar Duitsland wordt gestuurd om psychologisch onderzoek te doen in gebombardeerde steden.

Dit eerste deel vind ik het sterkste onderdeel van dit boek. Het tweede deel bestaat uit een bundeling van korte impressies over allerlei mensen in april 1945. Deze korte schetsen gaan over burgers, ambtenaren, militairen, Hitlerjugend. Misschien wel het meest bijzondere verhaal gaat over soldaten die de opdracht krijgen om benzineblikken naar de bunker van Hitler in Berlijn te brengen. Zij hebben een vermoeden waartoe die dienen en dat geeft een mysterieus tintje aan de beschrijving.

In het algemeen spreekt er uit al deze verhalen die los van elkaar staan, waardoor de lezer een innerlijke samenhang mist, een sfeer van gelatenheid en tragiek. De glorie van de oorlog is al lang voorbij, de bittere ondergang kondigt zich aan en de naderende overgave zal een nieuwe tijd vol onzekerheid en angst voor de Russische troepen met zich meebrengen.

Hoofdstuk 4 ‘In een stadje’ tekent een scherp beeld van een Duitse plaats die is getekend door verwoesting en waar mensen proberen te overleven. De sfeer is deprimerend, het leven is troosteloos, mensen zijn wanhopig en lijden onder alles wat ze hebben verloren.

Alexander Kluge werd in 1932 geboren in Halberstadt. Hij schreef 34 boeken en maakte 36 films en was ook tv producent. Hij kreeg in 2003 de hoogste Duitse literaire prijs. Een Lente met witte vlaggen is intrigerend en ook wel een beklemmend boek!

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

Op zondag 8 april 1945 wordt in het ‘Capitol’ in Halberstadt bij de matineevoorstelling de beroemde speelfilm Thuiskomst getoond. Mevrouw Schrader start de voorstelling pünktlich om tien uur. Net na de patriottische reclame begint plotseling het doek te trillen en een ogenblik later wordt ze door de luchtverplaatsing naar een hoek onder het balkon gekatapulteerd. Boven zich ziet ze de blauwe hemel met een geweldige rookpluim. Nu de grote luchtalarm-schep pakken, denkt ze, en de bioscoop gereedmaken voor de voorstelling van twee uur! Maar de volgende Bomber-staffel dwingt haar tot andere gedachten.

Een tuinman loopt achter paard-en-wagen met daarop vier doodskisten door het puin naar de begraafplaats. Zijn loon: een fles zwartebessenjenever, vier eieren en twee braadworstjes. Wanneer hij de volgende staffel Britten ziet aanvliegen, zoekt hij dekking in een greppel en doet een vroeg dutje, omdat het een dag met overuren zal worden.

Zuivelwinkel Henze staat in vlammen. De eigenaar probeert met de buren eieren, margarine, kaas, boter en honing te redden, terwijl de vier kinderen van lerares Baethke naast haar op de grond gefascineerd kijken hoe de specerijen naar beneden donderen.

Scène na scène, de een nog verrassender dan de ander, laat Kluge de Halberstadttaferelen van deze zonnige 8 april op bijna filmische wijze aan de lezer voorbijtrekken. Zijn semi-documentaire beschrijving van het apocalyptische vernielingswerk van de geallieerde bombardementen stelt de vraag, waartoe de mensen te midden van dit inferno in staat zijn en voor welke uitwegen zij kiezen, uitwegen naar een ‘gelukkige toekomst’.

Toon meer Toon minder
€ 27,50

Verwachte leverdatum: dinsdag 31 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789059369603
Verschijningsdatum
april 2021
Druk
1
Aantal pagina's
256 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Cossee

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden