Het maakt uit hoe je sterft

Visies op euthanasie

Auteur(s): Thom Kloes
Taal: Nederlands
0,15/5
1 recensie
Het maakt uit hoe je sterft
Het maakt uit hoe je sterft
Het maakt uit hoe je sterft

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Nico Voskamp
3/5

Een andere kijk op euthanasie

[recensie] ‘De goede dood’ is onder voorwaarden mogelijk in Nederland, wat mooi is. Maar euthanasie is ook een controversieel onderwerp. Zo willen steeds meer mensen zelf de regie over hun levenseinde. Dat klinkt enorm veel simpeler dan het is: aan euthanasie kleven veel ingewikkelde keuzes, alleen de ethische vraagstukken al. Dit boek werpt licht op die struikelblokken bij monde van artsen, psychiaters en verplegers vanuit de (antroposofische) praktijk.

Een nuttige bundel dus om de gedachten eens te ordenen of juist door elkaar te laten husselen. Samensteller Thom Kloes heeft zijn best gedaan om een bonte verzameling ervaringen bij elkaar te brengen van mensen die ‘het levenseinde’ van dichtbij hebben meegemaakt.

Dat deden ze veelal als professionals, bijvoorbeeld als begeleider van door dodelijke ziektes aftakelende mensen. Of hoogleraar medische ethiek. Of huisarts van families die vroegen naar de mogelijkheden van een versneld levenseinde voor terminaal zieken. Of familielid van dementerende ouders.

Dat levert een bont gekleurde verzameling verhalen op die een beeld geeft van de pro’s en cons van ‘het heft in eigen hand nemen’. Zo krijgen we het relaas te lezen van een arts die werkt voor de Levenseindekliniek en die vijftien jaar lang veel mensen sprak die euthanasie wilden. Zijn conclusie is dat de euthanasiewens soms niet zozeer voortkwam uit de gevolgen van de ziekte die ze hadden, maar uit een psychisch lijden dat soms al een leven lang duurt. Een soort zelfhaat, grof gezegd.  Een dame vertrouwde hem toe: “Dokter, u moet het tegen niemand zeggen, maar ik ben blij met de kanker die ik heb. Want nu mag ik eindelijk dood.”

Dit is slechts één van de redenen om euthanasie niet zonder meer te laten plaatsvinden. Niet te snel dus, en zeker niet te ondoordacht. Het leven is een te kostbaar geschenk om abrupt af te breken, in elk geval niet zonder eerst een aantal andere mogelijkheden geprobeerd te hebben. In wisselende mate van leesbaarheid komt dat uit de verschillende bijdragen naar voren.

De insteek van de bundel wordt misschien het helderst verwoord door de bijdrage van een Gentse huisarts die de opleiding tot antroposofisch arts volgde: “Sterven is de tegenpool van geboren worden… Bij de geboorte komt alles erop aan dat de eerste inademing goed verloopt… Het is een cruciaal moment, waarbij de omstanders letterlijk de adem inhouden: doet-ie-het?… Alle zorg tijdens de bevalling is hierop gericht: dat de grote omslag in het ademen goed verloopt. Dat er geen zuurstoftekort optreedt, voor, tijdens, noch na de geboorte… Ook bij het sterven is het de ademhaling die toont of het zo ver is. Bij een natuurlijke dood kan men meestal waarnemen hoe de stervende langzamer gaat ademen. Soms komen er nog een tijdlang periodes van diepe ademteugen, afgewisseld met periodes zonder ademhaling  waar de aanwezigen zich afvragen of het nu écht voorbij is of niet. Uiteindelijk wordt dan de ademhaling steeds trager en oppervlakkiger, tot haar ritme uitblinkt en zij plotseling ophoudt.”

Een interessante kijk op het leven: sterven is eigenlijk een omgekeerde geboorte die je zo min mogelijk moet verstoren met het oog op het hiernamaals. Vanuit religieus oogpunt zal men een ander leven/dood-besef hebben. Vanuit het atheïsme eveneens. Deze bundel geeft een verzameling gedachten-experimenten over levensbeëindiging vanuit antroposofisch gezichtspunt. Doe uw voordeel met de informatie – in het hiernamaals gaan we zien hoe het echt zat.

Voor het eerst verschenen op De Leesclub van Alles

Samenvatting

Sinds euthanasie in Nederland in 2002 binnen bepaalde grenzen wettelijk werd toegestaan, wordt het steeds meer geaccepteerd als een aanvaardbare en waardige manier om te sterven. Veel mensen willen dat deze zelfbeschikking over het levenseinde een ‘grondrecht’ wordt, en ongetwijfeld zal deze wens binnen afzienbare tijd steeds meer gemeengoed worden. Maar dit werpt belangrijke vragen op, zoals: gaat het werkelijk om zelfbeschikking? En welke rol spelen drijfveren, zoals angst voor het lijden, afkeer van het verlies van waardigheid, het niet kunnen accepteren van afhankelijkheid, eenzaamheid, of het gevoel anderen tot last te zijn?

Het is belangrijk dat we ons realiseren dat je bij euthanasie je levensweg niet volbrengt. Wat kan de bijzondere betekenis zijn van een laatste levensfase, wat missen we als we ons leven voor ons natuurlijke stervensmoment beëindigen? Welke invloed heeft dat op de doorgang naar een ander bewustzijn dat zich na de dood ontvouwt?

Deze en andere vragen rondom levensbeëindiging worden in dit boek besproken vanuit uiteenlopende invalshoeken door auteurs die zich hier, in hun werk, vrijwel dagelijks mee bezig houden.

Met bijdragen van onder andere Jaap van de Weg, Hans van Delden, Steven Matthijsen, Luc Vandecasteele, Ingrid Deij, Jolien Wilmar, Jan Saal, Marianne de Nooij, Joost Röselaers, Aletta Remerie, Madeleen Winkler en Heleen de Weger.

Toon meer Toon minder
€ 18,50

Verwachte leverdatum: zaterdag 11 april


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789060388693
Verschijningsdatum
mei 2019
Druk
Onbekend
Aantal pagina's
pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen
Thema's
  • Samenleving en sociale wetenschappen
  • Sociologie en antropologie

Auteur
Uitgever
Christofoor, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden