Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Miavoye

op bedevaart naar Paul van Ostaijen

Taal: Nederlands
1 recensie
Miavoye
Miavoye
Miavoye

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Liliane Waanders

‘Bedevaart’

[Column] Ik weet nog dat het een snikhete dag was. Zo heet dat er schapen dood in de berm lagen. Niet heel veel, maar toch twee. We sloften over stoffige paadjes door een heuvelachtig landschap. Ergens in de verte lag onze bestemming. Dat wil zeggen: de bestemming van de twee die de troep aanvoerden. Deze dag namen zij voor hun rekening. En zij wilden per se zien waar parson John – roepnaam Jack – Russell had gewoond. Omdat ze thuis twee van die zenuwachtige hondjes hadden van het ras dat de dominee fokte voor de vossenjacht.

Of we het huis ooit bereikten, kan ik me niet herinneren, maar als ik foto’s bekijk en via Google inzoom op de locatie komt het huis dat door moet gaan voor het zijne me niet bekend voor. Dat we daarna het dorp bezochten, in de kerk knielden op kussentjes met geborduurde terriërs en vervolgens dankzij de bewegwijzering op het kleine kerkhof zonder problemen het graf van de dominee bereikten alwaar wij niet wisten wat te doen, weet ik nog heel goed. Zoals ik me ook nog heel goed herinner dat de dag met een domper eindigde: we hadden de laatste bus ruimschoots gemist, en dus moesten we met een duurbetaalde taxi terug naar onze uitvalsbasis. Tot zover dit verslag van een volstrekt niet literaire bedevaart. Want een bedevaart was het.

De literatuur kwam er dat jaar bekaaid af. Zoals de literatuur er onderweg wel vaker bekaaid vanaf komt, zelfs als ik me heel goed ingelezen heb en ongeveer weet wat me waar te wachten staat. Ik herinner me mijn schroom toen ik op het punt stond om in Londen Hyde Park Gate in te wandelen om in die doodlopende straat naar het huis te gaan kijken waar Virginia Woolf haar jeugdjaren doorbracht. Ik herinner me hoe ik ooit in Choisel oog in oog stond met Michel Tournier die precies op het moment dat ik halt hield voor het hek dat toegang bood tot zijn ‘geheime tuin’ vanaf de eerste verdieping van zijn pastorie een blik naar buiten wierp. Ik herinner me de sneltreinvaart waarmee ik in Saint-Arnoult-en-Yvelines door het huis en de tuin van Aragon en Elsa Triolet werd geleid. Ik herinner me dat ik het niet eenvoudig vond om in Oxford Inspector Morse én Alice te dienen. En ik herinner me ook hoe ik staande aan het graf van Nikos Kazantzakis op de Venetiaanse vestingwallen van Iraklion overwoog of zijn grafschrift – ‘Δεν ελπίζω τίποτα. Δε φοβούμαι τίποτα. Είμαι λέφτερος’ – ook iets voor mij zou zijn. Ik herinner me heel veel literaire momenten, maar jammer genoeg maakte ik nooit een reis die helemaal in het teken stond van één schrijver of één boek.

Dat – vooral dat ‘jammer genoeg’ – dacht ik toen ik deze week Miavoye: op bedevaart naar Paul van Ostaijen (2014) las. Koen Peeters, Pascal Verbeken, Peter Holvoet-Hansen en Koen Broucke gaan op expeditie en doen wat Richard Minne enkele dagen na de dood van Van Ostaijen voorstelde. Zij gingen naar Miavoye, waar Paul van Ostaijen op 18 maart 1928 in een privékliniek aan tuberculose overleed, maakten een boek – Miavoye: op bedevaart naar Paul van Ostaijen – stelden een keurbundel uit zijn poëzie samen, en zetten daarmee zoveel jaar na dato de dood van Van Ostaijen alsnog recht.  

Dat Paul van Ostaijen het ooit nodig had om aan de vergetelheid ontrukt te worden, kan ik me anno 2021 – het jaar waarin de honderdste verjaardag van Bezette stad gevierd wordt met Boem Paukenslag: op strooptocht door Paul van Ostaijens Bezette stad en Besmette stad, waarin ‘vijfenzestig kunstenaars antwoorden op Bezette stad van Paul van Ostaijen’ en Marc, het door Paul Verrept verbeelde gedicht Marc groet ’s morgens de dingen toe is aan de vierde druk – nauwelijks voorstellen. In mijn beleving – ik maakte op een prettige manier kennis met hem in vijf atheneum – was hij nooit weggeweest.

De manier waarop Koen Peeters, Pascal Verbeken, Peter Holvoet-Hansen en Koen Broucke in woord en beeld verslag doen van hun reis richting de laatste verblijfplaats en eerste rustplaats van hun inmiddels al bijna honderd jaar dode dichter werkt zo aanstekelijk dat ik probeer delen van hun tocht via de digitale middelen die mij ter beschikking staan te reconstrueren. Dat brengt me op plekken waar ik nooit eerder ben geweest en een beetje in de buurt van Van Ostaijen en zijn bende van vier, maar het weegt natuurlijk niet op tegen een echte bedevaart.

Ik heb zo’n tocht in het teken van al vaker overwogen, maar misschien moet het er nu echt maar eens van komen. Het vooruitzicht om me eerst helemaal onder te dompelen in iemands werk, daarna in grote lijnen zijn/haar leven te reconstrueren en dan tenminste een paar plaatsen die in dat leven en werk een rol speelden te bezoeken…

Die vraag is dan alleen nog: wie? Hoewel er onmiddellijk verschillende namen oppoppen, is er eigenlijk maar één schrijver die in aanmerking komt. Omdat plaats en ruimte in het werk van die schrijver essentieel zijn. Omdat plaatsen en ruimtes in dat werk geen willekeurige locaties zijn. Het zijn bijna altijd letterlijk de lieux van Marguerite Duras. Eigenlijk heb ik dus al heel vaak op haar stoep gestaan. 

In de werkelijkheid stond ik twee jaar geleden aan haar graf, en daar is het tot nu toe bij gebleven. Maar wat zou ik graag via allerlei omwegen afreizen naar Trouville-sur-Mer en dan via de ‘Escalier Marguerite Duras’ naar het strand afdalen, en dan doen alsof de tijd geen vat op deze locatie heeft gehad.

Eerder verschenen in Bazarow Magazine

Samenvatting

Vier mannen, op weg naar Paul van Ostaijen, op zoek naar de verloren tijd, in Miavoye

Vier mannen raken betoverd door de poëzie en het dramatische levensverhaal van Paul van Ostaijen. Als ze in een oud boek van dichter Richard Minne een opdracht vinden, vertrekken ze op een driedaagse bedevaart. Naar het Waalse dorp Miavoye, naar sanatorium Le Vallon, waar Paul van Ostaijen in 1928 stierf aan een wegzakkend hart en verdrinkende longen.

Hun expeditie begint bij Van Ostaijens graf op het Antwerpse Schoonselhof. Na een laatste glas in zijn stamcafé Hulstkamp reizen ze met de trein naar Dinant. Daar gaat de tocht verder per bus naar Hastière, langs de verlaten grand hôtels van teloorgegane vakantiedorpen uit de belle époque aan de Maas. De bedevaarders verblijven twee dagen in Le Vallon. Ze liggen, ademen en wandelen. Ze horen er geschiedenissen waarvan ze huiveren. Ze bladeren in Van Ostaijens gedroomde dagboek.

Miavoye is een liefdesverklaring aan Paul van Ostaijen, ons ‘Zot Polleke’. Deze nooit eerder uitgevoerde expeditie blaast de dode dichter nieuw leven in. En evenzeer is het een ontroerend reisverhaal van vier jongens die zich verwonderd in het midden van hun leven bevinden. Eindelijk is er dit troostrijke gebaar voor de poëzie, een melancholieke fuck you tegen de sterfelijkheid.



Koen Broucke (1965) is beeldend kunstenaar, historicus en performer. Hij maakt tekeningen, schilderijen, publicaties, installaties, muziek, video’s en performances. Zijn werk is opgenomen in diverse prestigieuze collecties. Voor het S.M.A.K. creëerde hij in 2009 de huiskamervoorstelling Moscou/Braaklanden. Een sterke interesse in teksten en onderzoek is eigen aan het werk van Koen Broucke. Zo schreef hij biografieën van fictieve kunstenaars, kroop als het ware in hun huid en produceerde kunstwerken in hun geest.

Peter Holvoet-Hanssen (1960) is dichter. Hij kreeg de driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap 2008 en de driejaarlijkse Paul Snoek Poëzieprijs 2010. Na zijn bloemlezing De reis naar Inframundo, bekroond met de Arkprijs van het Vrije Woord en opdracht als Antwerpse stadsdichter staat nu de roman Zoutkrabber Expedities op stapel.

Koen Peeters (1959) is romancier. Zijn Grote Europese roman stond op de Libris-shortlist. Met De bloemen won hij de Bordewijkprijs. Zijn recentste roman over Rwanda, Duizend heuvels, kreeg de E. du Perronprijs.

Pascal Verbeken (1965) is auteur en scenarist. Hij schreef onder meer Arm Wallonië, Grand Central Belge, Tranzyt Antwerpia en tv-scenario’s als 100 jaar Vooruit. Zijn boeken werden geshortlist voor de AKO Literatuurprijs, de ABN Amro-prijs voor Non-Fictie en de VPRO Bob den Uyl Prijs voor het Beste Reisboek. Met Arm Wallonië won hij de M.J. Brusseprijs voor het Beste Journalistieke Boek.

Toon meer Toon minder
€ 23,99

Verwachte leverdatum: woensdag 08 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789085425908
Verschijningsdatum
oktober 2014
Druk
1
Aantal pagina's
208 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
320: Literaire non-fictie algemeen
Thema's
  • Biografie, literatuur en literatuurstudies
  • Biografie en non-fictieproza
Categorieën

Uitgever
Bezige Bij b.v., Uitgeverij De

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden