Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Vrijheid voor gevorderden

Auteur(s): Paul Teule
Taal: Nederlands
1 recensie
Vrijheid voor gevorderden
Vrijheid voor gevorderden
Vrijheid voor gevorderden

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Maarten Reijnders

Zelfcensuur als deugd

[Recensie] Discussies over de vrijheid van meningsuiting krijgen de laatste jaren op sociale media en aan de stamtafels van de Nederlandse talkshows nogal eens het karakter van een wedstrijdje verplassen: wie is er het meeste voor vrijheid van meningsuiting? Iemand die meent dat er grenzen moeten zitten aan die vrijheid of dat je weliswaar alles mag zeggen maar dat het van fatsoen getuigt om niet alles wat in je opkomt ook direct uit te braken, is een moraalridder, of nog erger: een Gutmensch.

Juist vanwege die vaak hysterische toon waarop het debat over vrijheid van meningsuiting wordt gevoerd, is het boek Vrijheid van gevorderden van filosoof en econoom Paul Teule een verademing. De vrije meningsuiting komt daar aan bod in een algemeen vertoog over de wijze waarop we vrijheid vormgeven.

Veel liberalen denken vaak te eendimensionaal over vrijheid, meent Teule. Zij hebben alleen oog voor het belang van negatieve vrijheid (waarbij grenzen en obstakels afwezig zijn) en te weinig voor positieve vrijheid: om je als mens te kunnen ontplooien, heb je ook de mogelijkheden en ruimte nodig om dat te kunnen doen. Om die ruimte te creëren zijn soms grenzen en afspraken nodig. Wie wil inspreken op een avond over de komst van asielzoekers zal vermoedelijk een stuk meer schroom moeten overwinnen als er achter je tientallen mannen “Daar moet een piemel in” scanderen. Door de grenzeloosheid van de één wordt de vrijheid van de ander beperkt.

Wie niet alleen wil dat zijn mening wordt gehoord, maar ook dat er vervolgens wat met die mening wordt gedaan, doet er volgens Teule verstandig aan af en toe “zelfcensuur” toe te passen. Doe je dat niet, dan loop je het gevaar dat niemand je meer serieus neemt, dat niemand meer met je van gedachten wil wisselen en dat je boodschap verder wordt genegeerd.

Dat laatste ondervond ook Theo van Gogh, schrijft Teule. Toen hij in een pamflet kritiek uitte op de wijze waarop Leon de Winter zijn Joodse identiteit en de Holocaust inzette om boeken te verkopen, leidde dat niet tot de door Van Gogh gewenste discussie. In plaats daarvan ging alle aandacht uit naar een passage waarin hij schreef over “opulerende gele sterren in een gaskamer”. Later verklaarde Van Gogh in het tv-programma Het zwarte schaap dat hij spijt had van die passage. Niet omdat het niet zou moeten kunnen, maar omdat hij zijn tegenstanders “ammunitie” had gegeven om het niet over de boodschap van zijn tekst te hoeven hebben.

Ook verschenen in Wordt Vervolgd

Samenvatting

Vrijheid is onze belangrijkste waarde, maar het ontbreekt ons aan een eenduidige definitie. In de liberale traditie wordt vrijheid vaak gedefinieerd als de afwezigheid van grenzen en obstakels, maar deze opvatting is te beperkt en geeft weinig houvast. Bovendien werkt deze invulling van vrijheid egocentrisme in de hand, omdat we elkaar als begrenzing gaan zien. In Vrijheid voor gevorderden ontwikkelt Paul Teule een alternatief: vrijheid als ruimte.

Om te kunnen doen wat je wilt, moet de ruimte van de vrijheid niet alleen leeg zijn, maar ook gevormd en ingericht. Daarbij hebben we anderen nodig: we moeten onze vrijheid niet alleen op elkaar, maar ook met elkaar veroveren. Vanuit dit perspectief houdt Teule al onze vrijheden opnieuw tegen het licht, met verrassende inzichten over normen en waarden, de vrijheid van meningsuiting, de vrije markt, alcohol en drugs en de vrijheid van Nederland in de EU.

Toon meer Toon minder
€ 23,50

Verwachte leverdatum: dinsdag 22 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789089536235
Verschijningsdatum
maart 2016
Druk
1
Aantal pagina's
204 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
730: Filosofie algemeen
Categorieën

Auteur
Uitgever
Boom

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen