Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

De vreemdelinge

Auteur(s): Claudia Durastanti
Taal: Nederlands
0,2/5
2 recensies
De vreemdelinge
De vreemdelinge
De vreemdelinge

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Marnix Verplancke
4/5

Bloedmooi boek over dove ouders

[Recensie] “De autobiografie is het stiefkind van de literaire genres,” schrijft Claudia Durastanti in De vreemdelinge, “omdat die de drempel verlaagt. Ze is in handen van vluchtelingen, vrouwen, gehandicapten, overlevenden van de Holocaust, overlevenden van wat dan ook.” Ze heeft het dan over het autobiografische schrijven van haar dove moeder, maar het geldt net zo goed voor haar eigen boek natuurlijk, De vreemdelinge, dat een bijzonder eigenzinnige cocktail van autobiografie, essayistiek en fictie brengt, en meteen ook een ode aan de hybriditeit van de mens is, want zijn we niet allemaal een beetje een cocktail van autobiografie, essayistiek en fictie?

Toen Durastanti haar moeder vroeg hoe zij haar vader ontmoet had, deed deze het verhaal over een avond op een brug in Trastevere. Ze zag een man over de afrastering klimmen, greep hem bij de schouder en redde zijn leven. Toen Durastanti daarop haar vader vroeg hoe hij haar moeder had leren kennen, vertelde hij een heel ander verhaal. Op een dag zag hij hoe in het station Trastevere een jonge vrouw lastiggevallen werd door een groepje jongeren. Hij moeide zich ermee, wist de jongeren te verjagen en redde zo haar leven. Twee verhalen dus, maar wel met overeenkomsten, want de clou was in beide dat het liefde op het eerste gezicht was, en dat die liefde gesterkt werd doordat ze beiden doof waren.

Gek, die twee verhalen, bedenkt Durastanti, aangezien haar ouders moeite hadden met fictie. Wanneer ze samen met haar moeder tv keek, stelde die keer op keer dezelfde vraag: “Is dat echt gebeurd?” En wanneer ze hoorde dat dit niet zo was, verloor ze steevast haar aandacht. Voor Durastanti’s vader, een echte filmliefhebber, ging dat zelfs nog een stuk verder. Na het zien van Taxi Driver ging hij recht naar de badkamer en riep hij “Are you talking to me?” naar de spiegel. The Evil Dead was voor hem niet meer of minder dan een documentaire. Het had ongetwijfeld met hun doofheid te maken, schrijft Durastanti, maar als lezer vermoed je dat er meer aan de hand was, en dat ze het moeite hadden met fictie omdat ze zelf een fictioneel leven wilden leiden, een leven vol grootsheid en fantasie. Niet alleen waren ze allebei problematische gokkers, niet lang voor de geboorte van Durastanti zegden ze allebei hun veilige en royaal betaalde baan in Rome op om naar New York te verhuizen en er als kunstenaars aan de kost te komen. Ook dat was een gok, en zoals zovelen weten die ooit tegen het ochtendgloren wat verfomfaaid een casino zijn uitgestapt, gokkers verliezen meestal.

Lang duurde de idylle echter niet. Zes jaar later keerde moeder met haar twee kinderen terug en ging ze in haar geboortestreek Basilicata wonen, het enkelgewricht in de voet van Italië. Voor de kleine Claudia was het een hele verandering. “Ik kwam van het asfalt,” schrijft ze metaforisch, “en in dat dorp waren alleen maar stenen.” Maar voor moeder ging het leven gewoon door. Ook daar droomde ze over een bestaan als kunstenares, dronk ze te veel en leefde ze als een pauper, iets wat Durastanti pas ging beseffen toen ze midden jaren 2000 in Rome ging studeren. “Je eet als een armoezaaier,” merkte haar eerste werkgever op, en dus probeerde hij haar samen met zijn vrouw op te voeden tot een gehoorzaam huisdier. Niet lang daarna nam ze ontslag.

“Mijn rusteloosheid en wispelturigheid heb ik van mijn moeder,” schrijft Durastanti, die inmiddels al negen jaar in Londen woont en zich daar hoe langer hoe minder thuis voelt. Ze is een vreemdelinge, beseft ze, net als de hoofdrolspeelster uit de gelijknamige roman van de Poolse schrijfster Maria Kuncewiczowa die zich in Polen een Russische ballinge voelt en in Duitsland een Poolse. En ook met Camus’ Meursault heeft ze wel iets gemeen, beseft ze, wiens afwijzing van de wereld hem onoverwinnelijk maakt.

De vreemdelinge is een bijzonder boek en Durastanti is een bijzondere schrijfster. Niet alleen is ze een kei in het doorgronden van de psyche van haar personages en weet ze die in een breed cultureel kader te plaatsen, ze is ook een secuur observator van de natuur, zowel die van de Basilicata als die van de Brooklynse Dead Horse Bay, een strand vol afval waar New Yorkse jutters op zoek gaan naar oud glaswerk. Misschien is Durastanti ook zelf wel zo’n strandjutter, ga je tijdens het lezen beseffen, iemand die tussen de brokken van het verleden op zoek gaat naar de kostbaarheden die haar maken tot wie ze is. En met wat ze vindt is ze ondanks alles toch blij, zoals mag blijken uit hetgeen ze met een knipoog naar hun doofheid over haar ouders schrijft: “We hebben elkaar heel veel pijn gedaan, maar we deden ons best om elkaar te begrijpen.”

Eerder verschenen in De Morgen

Recensie door: Jan Koster
4/5

De invloed van dove en excentrieke ouders

[Recensie] In 2019 verscheen De vreemdelinge van Claudia Durastanti (1984). Het autobiografische element overheerst daarin en vormt de kapstok van een boek vol essayistiek, lyriek, filosofische overwegingen en beschouwingen. De flaptekst spreekt ook van fictie maar het is niet helemaal duidelijk hoe groot het aandeel daarvan is.

De rode draad is het leven van de auteur. Zij begint haar verhaal bij de grootouders. Een interessant begin dat verduidelijkt waar de onrust in haar familie vandaan komt. Haar ouders hebben een heel ander beeld van hoe zij elkaar hebben ontmoet. De visie van respectievelijk moeder en vader:

“Mijn moeder en mijn vader leerden elkaar kennen op de dag dat hij op het punt stond omlaag te springen van de Ponte Sisto in Trastevere.”

“Mijn vader en mijn moeder leerden elkaar kennen op de dag dat hij voor haar opkwam toen ze werd lastiggevallen bij station Trastevere.”

Zij hebben elkaar gered, maar beiden hebben een andere herinnering daaraan. Het gevolg is een tumultueus en kort huwelijk. Vader is doof geboren, moeder werd doof door meningitis toen zij vier was. Communicatie is lastig, ook omdat beiden iets tegen gebarentaal hebben, alsof het een bevestiging zou zijn van hun handicap en achterstand.
Desondanks weten zij zich min of meer te settelen maar ze vertrekken naar New York omdat zij denken daar een betere toekomst voor zich te zien. Moeder probeert voet aan de grond te krijgen als kunstenaar, vader werkt in de bouw. Overdag welteverstaan, s-nachts had hij andere bezigheden:

“Overdag bouwde mijn vader flats, ’s-nachts sloopte hij huwelijken.”

De scheiding is onvermijdelijk. Moeder gaat met de twee kinderen, Claudia en haar oudere broer, terug naar Italië. Dan wordt ook duidelijk waarom dit boek De vreemdelinge heet. Zij heeft natuurlijk een taalachterstand maar ook een culturele, door haar Amerikaanse gewoonten en voorkeuren. Ook het leven in Italië is turbulent met haar rommelige maar kleurrijke familie. Die onrustige omstandigheden en die achterstand spelen Claudia parten. Dat haar vader zich af en toe laat zien helpt ook niet, met de ondoordachte ontvoering van zijn dochter als merkwaardig en emotioneel dieptepunt.

Zo ongestructureerd en grillig als haar ouders zijn is ook de opbouw van De vreemdelinge. Iets met erfelijkheid vermoedelijk. Toch is er wel een zekere thematische samenhang. Het begint met Familie, gevolgd door Reizen. Het eindigt met Werk & Geld en Liefde. Overal is wel wat interessants te vinden, maar het meest tot mijn verbeelding sprak het deel dat Gezondheid heet.

Dat gaat onder andere over hoe moeilijk het is om je in te leven in doven. Als zij met moeder, die nog altijd haar handicap niet wil erkennen, televisie kijkt dan lacht die altijd net een paar seconden te laat om iets grappigs. Afkijken en nadoen als gewoonte. Moeder doet alsof zij graag muziek luistert, maar ze kan alleen maar via resonantie iets daarvan ervaren. Een pakkend voorbeeld is ondertiteling, maar dan vanuit de horende mens. Want wat moet een dove zich voorstellen bij een ondertitel als “stilte”?

Een passage over de moeite die haar dove ouders met fictie hebben, mogelijk wegens een beperkt voorstellingsvermogen. Het ligt voor de hand te denken dat het met hun handicap te maken heeft. Vader kijkt naar een zombiefilm alsof het een documentaire is, moeder vraagt geregeld of hetgeen zij op televisie ziet allemaal echt is gebeurd. Toch moeten zij wel over enige fantasie beschikken, want waarom zouden ze zich anders hebben ingebeeld dat hun toekomst in Amerika zou liggen?

De vreemdelinge is een interessant boek. Het verhaal is bijzonder, maar de kracht zit toch vooral in de observaties en beschouwingen en in het uitstekend verwoorde inzicht in de complexe persoonlijkheid van de mensen in het leven van Claudia Durastanti.

Eerder verschenen op JKleest.nl

Samenvatting

‘Van wie heb je leren praten?’ was de eerste vraag die mensen aan Claudia Durastanti stelden wanneer ze hoorden dat haar ouders allebei doof waren. ‘In welke taal droom je?’ vroegen ze toen ze hoorden dat ze op haar zesde van Brooklyn naar het Italiaanse platteland was verhuisd.

De vreemdelinge is een unieke combinatie van autobiografie, reisverhaal, lyrische essayistiek en fictie, waarmee de zeer talentvolle

auteur Claudia Durastanti haar naam vestigde in Italië. Ze beschrijft in deze roman haar eenzaamheid en haar zoektocht naar de gevolgen van klasse, seksualiteit, geestelijke gezondheid en kunst op haar bestaan. Ze keert terug naar de euforische jaren zestig waarin haar ouders elkaar ontmoetten en gaat in op haar haast dystopische bestaan in het Londen van na de brexit. De vreemdelinge is een roman over stilte – de stilte van doofheid, de stilte van een immigrant – en hoe die kan worden getransformeerd door de liefde voor taal.

Toon meer Toon minder
€ 22,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 02 maart


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789403185705
Verschijningsdatum
april 2020
Druk
1
Aantal pagina's
288 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Bezige Bij b.v., Uitgeverij De

Vertaald door
Manon Smits

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden