Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Hemelrijk

Auteur(s): Chris de Stoop
Taal: Nederlands
2 recensies
Hemelrijk
Hemelrijk
Hemelrijk

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Marijke Laurense

Corona in het verzorgingshuis

[Recensie] Chris De Stoop reconstrueert in Hemelrijk een ontroerend relaas hoe corona huishield in het Vlaamse Mol en hoe een goedwillende mantelzorger tot zondebok wordt gemaakt.

Je moeder naar een zorgcentrum moeten brengen en dan als mantelzorger beetje bij beetje ervaren hoe die ooit zo felle en wondermooie vrouw haar luister verliest, het onzevader niet meer kent, bengelend aan een vernederende en pijnlijke tilmachine het toilet op- en afgehesen moet worden, je uitscheldt en schreeuwt om je broer die zich al lang geleden van het leven beroofd heeft.

Het zijn schrijnende scènes uit de late levensavond waarmee veel kinderen te maken krijgen. En er, zoals Hugo Borst en Marcel van Roosmalen, met compassie over schrijven.

Zo ook de Vlaamse schrijver en onderzoeksjournalist Chris De Stoop (1958), wiens moeder de laatste acht jaren van haar leven in een zorgcentrum in Sint-Niklaas sleet. Ze stierf er, met De Stoop aan haar bed, begin december 2019.

Rolstoelwandelen
En daar kan hij achteraf gezien alleen maar blij om zijn. Niet omdat hij het niet zou missen om met haar te gaan rolstoelwandelen, haar te zien smullen van een meegebrachte maatjesharing of door haar voor zeveraar te worden uitgefoeterd. Maar wel omdat ze daardoor niet meer hoefde te beleven hoe wreed een jaar later het coronavirus door ook de Vlaamse ouderenzorg zou razen.

Vooral op de dementieafdelingen stierven toen onevenredig veel mensen een ellendige dood, omdat het humaner leek besmette bewoners niet uit hun vertrouwde omgeving te halen. Met als gevolg dat al gauw de hele afdeling besmet en ziek was, want organiseer het daar maar eens dat iedereen een mondkapje moet voordoen, afstand moet bewaren of op z’n kamer moet blijven.

Een tweede oorzaak van het grote aantal doden: de ziekenhuizen in de omgeving weigerden, stelt De Stoop, de kwetsbaarste zieken op te nemen, als waren ze ‘dor hout’, zonder recht op optimale zorg. De verder zo zachtmoedige De Stoop maakt zich er, met Amnesty International, nog altijd kwaad over. Maar niet alleen onder de bewoners en het personeel hakte corona er hard in, zo blijkt uit De Stoops reconstructie van het drama dat zich in december 2020 ontrolde in woonzorgcentrum ­Hemelrijck in Mol. Waar, toen er na de tweede coronagolf eindelijk weer wat mocht, de directrice en het animatieteam besloten om Sinterklaas uit te nodigen, uiteraard netjes volgens de regels, met een chirurgisch mondkapje over z’n baard.

Mantelzorger Guido liet zich pas na enig aandringen strikken voor de rol en het werd inderdaad een blij bezoek voor iedereen.

Superverspreider
Maar een paar dagen later bleek Guido ­corona te hebben en begon het onder de bewoners veelal dodelijke besmettingen te regenen. En al bleek later dat de eerste slachtoffers niet in Sints buurt waren geweest, de pers en de provinciale overheid concludeerden prompt dat de goedheiligman in die o zo fotogenieke rode tabberd de superverspreider was. Waarop de sociale (?) media op hem losgingen met verwensingen en doodsbedreigingen.

Nu, ruim een jaar later, staat vast dat Guido onterecht tot superverspreider is bestempeld. Hij kan weer gewoon over straat, op weg naar zijn moeder in Hemelrijck, waar trouwens bijna niemand hem ooit iets heeft verweten.

Spijt en schuldgevoel over het eenzame laatste lijden van je allernaasten, daar is ook zonder corona geen ontkomen aan, zo blijkt uit hoe De Stoop het ontroerende verhaal van zijn moeder door dat van Guido weeft. Maar een schuldcultuur waarin ‘schandpaalbeulen’ op heksenjacht gaan en een goedwillende mantelzorger tot zondebok verklaren? Dat vermeerdert pijn, onnodig pijn.

Eerder verschenen in Trouw en op Marijke Laurense

Recensie door: Marnix Verplancke

Ouderenzorg volgens Chris de Stoop

Hoe gaan wij met onze ouderen om, vraagt Chris de Stoop zich in zijn nieuwe boek af, waarin hij het verhaal van zijn moeder koppelt aan dat van de superverspreider-sint.

[Recensie] Vorige week in het nieuws: twee woonzorgcentra van de Orpea-groep worden door de inspectie op de vingers getikt omdat er heel wat fout loopt. Mensen krijgen de zorg of de medicijnen niet die ze nodig hebben, kunnen niet in bad en worden verwaarloosd. De oorzaak, zoals steeds, de financiële knip en het tekort aan verplegend personeel. Of is er meer aan de hand?

Chris de Stoop, de man die in zijn boeken maatschappelijke hete hangijzers koppelt aan een persoonlijk verhaal denk alvast van wel. Acht jaar lang was hij mantelzorger voor zijn moeder die in een wzc in Sint-Niklaas zat – geen deel van de Orpea-groep om duidelijk te zijn. Hij voedde haar, duwde haar rolstoel over de Grote Markt, ging mee in haar verhalen en loste zijn schuld een beetje in, zoals hij schrijft in Hemelrijk. Hij voelde zich niet op zijn plaats in de cafetaria, miste het persoonlijk contact met anderen, maar was uiteindelijk blij dat zijn moeder stierf voor de coronacrisis uitbrak.

Die komt in een tweede verhaallijn aan bod, in de persoon van Guido, de verzekeringsmakelaar uit Mol wiens moeder in wzc Hemelrijck zat en die de wereldpers haalde als de superverspreider-sint.

In het gezelschap van twee pieten bracht Guido begin december 2020 corona binnen in Hemelrijck. Goed een maand later waren 34 van de 169 residenten dood. De media sprongen op Guido als een kat op een muis en ook al zei Marc Van Ranst dat onderzoek in het Riga-instituut allerminst uitsluitsel gaf over de bron van de besmetting, toch zou barbertje hangen.

Tijdens de eerste coronagolven is er heel wat fout gegaan in de woonzorgcentra, toont de Stoop. Residenten werden van hun zelfbeschikkingsrecht beroofd, besmetten en onbesmetten bleven op de dementieafdelingen bij elkaar zitten en ziekenhuizen weigerden bejaarden op te nemen, waardoor ze veel doden op hun geweten hebben. Dat lokale dokters konden beslissen of iemand al dan niet naar een ziekenhuis mocht, doet de wenkbrauwen fronsen. Maar de Stoop stopt niet bij de particuliere gevallen. Net zoals hij in vorige boeken op zoek ging naar de mechanismen achter vrouwenhandel, het verdwijnen van Doel of – in Het boek Daniel – de perfide economische logica die tot verwaarlozing, sociale uitsluiting en morele degeneratie leidt, wil hij ook hier de vinger op de schrijnende wonde leggen. Zijn onderwerp is uiteindelijk altijd vereenzaming. Aan het verplegend personeel zal het alvast niet liggen, schrijft de Stoop. Op het hoogtepunt van de corona-uitbraak was zo goed als iedereen besmet in Hemelrijck, ook de verplegenden, maar zij bleven werken. Veel problematischer is echter de steriele manier waarop de zorg voor onze ouders en grootouders georganiseerd wordt. Rusthuizen zijn deel gaan uitmaken van grote internationale groepen, zoals Orpea, of in het geval van Hemelrijck Armonea, die via sale and lease back nog meer geld vrijmaken om grip te krijgen op de industrie genaamd bejaardenzorg.

Eerder verschenen in Knack

Samenvatting

In Hemelrijk vertelt Chris de Stoop het onthutsende verhaal van een zorgcentrum dat, na het bezoek van een sinterklaas, catastrofaal door coronabesmettingen getroffen wordt.


In het hart van de Kempen, op de hei, breekt een helse tijd aan

wanneer een zorgcentrum na het bezoek van de goede sint getroffen

wordt door corona. De sint, mantelzorger voor zijn oude

moeder, wordt als ‘superverspreider’ bestempeld en is een moment

lang wereldnieuws.

Honderden verzorgingstehuizen kampten met grote uitbraken,

duizenden bejaarden stierven als vliegen, maar dit waargebeurde

verhaal van een mantelzorger roept nu indringende vragen

op over wat er echt gaande was. Hoe is het als je goed wilt doen

maar kwaad aanricht? Wat is de nasleep van schuld en schaamte?

Waarom is de ene mens minder mens dan de andere?

Chris de Stoop, zelf jarenlang mantelzorger, met ook een coronadode

onder zijn naasten, brengt een ingetogen kroniek van het

drama, vermengd met zijn eigen familie-ervaringen. Een persoonlijk,

ontroerend portret van binnenuit.

Toon meer Toon minder
€ 21,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 17 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789403194707
Verschijningsdatum
februari 2022
Druk
1
Aantal pagina's
176 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
320: Literaire non-fictie algemeen
Categorieën

Uitgever
Bezige Bij b.v., Uitgeverij De

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden