Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Verhalen uit de Grauwzone

Auteur(s): J.M.H. Berckmans
Taal: Nederlands
0.2/5
1 recensie
Verhalen uit de Grauwzone
Verhalen uit de Grauwzone

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Nathalie Brouwers
4/5

Vlaamse cultschrijver van taalmuziek herdacht

[Recensie] In 2018 is het tien jaar geleden dat de Vlaamse avant-gardistische cultschrijver J.M.H. Berckmans is gestorven. In 2018 bracht uitgeverij Vrijdag zowel een biografie van de hand van Chris Ceustermans over hem uit, als een bundel met een staal van “Berckmans’ beste verhalen”, samengesteld door diezelfde Ceustermans. Als hij schreef, kwam hij tot de zin van zijn bestaan, maar kregen zijn demonen vrij spel in zijn hoofd. Toen hij een tijdje niet schreef, leefde hij een tijdje goed in Italië als vrij succesvol schoenenverkoper. Nadien volgde er een enorme terugval. Al jong, rond zijn negentiende, werd hij met de psychische problemen geconfronteerd, die hem er tenslotte ook onder kregen. De twee uitgaven zijn in ieder geval een goede manier om deze markante figuur opnieuw onder de aandacht te brengen, en hem door een nieuwe generatie te leren kennen. En wat valt op aan deze verhalenbundel door nieuwe ogen?

Berckmans is eerst en vooral een ‘writer’s writer’. Vooral door collega-auteurs als Tom Lanoye, Ronald Giphart, Koen Peeters en Peter Verhelst wordt hij hogelijk geprezen. Als vriend/collega Pjeroo Robjee over hem vertelt, of Wim Helsen een verhaal van hem voorleest, kan je niet anders dan enthousiast worden om deze mythische figuur te leren kennen. Om zijn demonen te lijf te gaan schreef hij blijkbaar psychedelische verhalen, beatpoet- en free jazz-achtige litanieën waarbij je als nieuwe Berckmans-lezer wel even één en ander moet slikken. Café de Raaf blijft altijd gesloten en de zomer in Barakstad ligt steeds om de hoek. De meeste verhalen gaan over een eenzame man die geen vat heeft op de maatschappij rondom hem en in de zwartste krochten van het leven terechtkomt, waar angst de grootste raadgever wordt. Of je krijgt een meeslepende uiteenzetting te lezen die je de verschillende redenen voorschotelt waarom het OCMW hem een fiets zou moeten schenken, om ermee “Binnendoor naar Beverlo” te gaan, een ode aan collega-auteur Jan Arends trouwens.

Voor personages en verhalen met plots hoef je bij Berckmans niet te zijn, of toch niet bij deze verhalenbundel. Voor zinnen die over en weer schieten, onverklaarbare onleesbare teksten die het experiment opzoeken en toch getuigen van een taalvirtuositeit en een indringende pen dan weer wel.  De muzikaliteit van Berckmans’ taal is overduidelijk. Het verhaal De Killer van Kaggevinne dat gaat over een kierewiete seriemoordenaar die maar niet betrapt wordt, is dan weer echte kolder.

“Lang, heel erg lang, heb je je afgevraagd wat nu eigenlijk het ergst is. Je hebt gedacht dat het de stilte was, maar het was de stilte niet, je kan de radio aanzetten of luidop  in jezelf zitten praten. Al is dat geen garantie voor de ene of de andere aanwezigheid. Van aanwezigheid gesproken. Je dacht dat het de afwezigheid was. Van iemand die haar hand in de jouwe zal houden op je sterfbed. Maar verrekken kan je evengoed alleen. Zoals iedereen.”

Uit De wortel in de brievenbus, p. 136

Zo schrijft J.M.H. Berckmans, in een onmogelijke combinatie van de gekste metaforen en de vreemdste samentrekkingen, en legt hij associaties met post-punkmuziek en Paul van Ostaijen. In zijn verhalen gaat het niet over de individuele ontwikkeling of ontplooiing van deze of gene, wel over het overleven op bruin brood, spek en koffie en het luisteren naar Radio Rotzooi. Heroïek zal je in deze bundel niet terugvinden, armoede en ‘Weltschmerz’ wel.  Hij beschrijft het aftakelen van zijn lichaam in de meest plastische details. Heel wat van de verhalen in deze bundel zijn vrij uitzichtloos, en niet allemaal zijn ze even toegankelijk voor Berckmans-beginnelingen. Op dat vlak zal één van zijn boeken als Taxi naar de Boerhaavestraat (1995), zijn best verkochte werk, beter van pas komen om hem te leren kennen.  Maar wil je je laten meeslepen door een unieke pen, ‘scatologische erupties’ (Chris Ceustermans) en ‘gebeden van een sjamaan’ (Koen Peeters), dan ben je bij deze kennismaking met Jean Marie Henri Berckmans zeker aan het goede adres.

Eerder verschenen op Hebban

Lees ook de recensie van Schrijven in de grauwzone

Samenvatting

'Vanaf het begin van de jaren 70 tot zijn vroege dood in 2008 draaide J.M.H. Berckmans' bestaan rond het schrijven. Dertig jaar lang bleef hij zoeken naar literaire vormen voor de radiografie van zijn leven: psychedelische verhalen, onderkoelde postpunkteksten, beatpoetachtige litanieën, zuurzoete scatologische erupties, speelse free jazzstructuren en toen het einde naderde de indringende brieven aan zijn overleden ouders en aan geliefden.' - Chris Ceustermans

Verhalen uit de Grauwzone is een unieke selectie van de meest prangende verhalen over de eenzame, angstige man in een dolgedraaide samenleving waarop hij geen vat heeft.

'Waarom heeft niet iedereen het verzamelde werk van Jean-Marie Berckmans in huis staan.' - Tom Lanoye

Toon meer Toon minder
€ 19,95

Verwachte leverdatum: zaterdag 29 januari


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789460016592
Verschijningsdatum
augustus 2018
Druk
1
Aantal pagina's
pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
309: Bloemlezingen
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
  • Moderne en hedendaagse fictie
Categorieën

Uitgever
Vrijdag, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden