Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Spinozaland

De ontdekking van de vrijheid – Amsterdam, 1677

Auteur(s): Maxime Rovere
Taal: Nederlands
1 recensie
Spinozaland
Spinozaland
Spinozaland

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Marijke Laurense

De ontdekking van de vrijheid

[Recensie] Boeken over Spinoza, het gaat maar door. Frédéric Lenoir, Herman De Dijn, Victor Kal: Sofie Messeman besprak eind december maar liefst drie recente titels tegelijk over de ooit zo verketterde Nederlandse filosoof uit de zeventiende eeuw. Maarten van Buuren, Ton de Kok, Miriam van Reijen, Jan Knol. Allemaal schrijven ze enthousiast over het erkend ontoegankelijke werk van een denker die meer bewonderd dan gelezen wordt en wiens naam tegenwoordig vooral geassocieerd wordt met Verlichting, moderniteit en de vrijheid niet te geloven.

Het zijn niet alleen (pittige) populairwetenschappelijke inleidingen waarmee schrijvers uit binnen- en buitenland een breder publiek bekend willen maken met wat er zich (mogelijk) heeft afgespeeld in Spinoza’s leven, hoofd of hart; er verschijnen ook regelmatig nieuwe romans rond zijn persoon. Zoals Irvin D. Yaloms Het raadsel Spinoza (2014) en vorig jaar nog Andrea Voigts Niemand is zo wakker. En nu dan Spinozaland, de bijgewerkte vertaling van Le clan Spinoza uit 2017 van de Franse filosoof en kinderboekbewerker Maxime Rovere. Een ‘faction’-roman, die zich netjes houdt aan de huidige kennis van historische zaken, maar waarin de auteur de witte vlekken uit de geschiedenis met zijn verbeelding mag invullen.  Rovere leeft zich vooral uit op de alledaagse en diepzinnig-speelse dialogen – een theatrale, beweeglijke taalvorm waarmee Spinoza en zijn vrijdenkende vrienden indertijd zelf ook tot een beter begrip van de Waarheid probeerden te komen.

Een groot raadsel uit Spinoza’s leven is nog altijd om welke ‘afschuwelijke ketterijen’ en ‘verschrikkelijke handelingen’ de Joodse gemeenschap hem in 1656 nou precies verstootte, waardoor niemand meer met hem mocht communiceren en iedereen minimaal vier ellen afstand van hem moest houden. Roveres stelling: die banvloek draaide niet om zijn (vermeende) atheïsme, maar om een ingewikkelde erfeniskwestie en om hoogopgelopen ruzies binnen de Joodse gemeenschap, waarin wel erg veel culturele en theologische windrichtingen op elkaar waren gebotst. En verdiende Spinoza inderdaad de kost als lenzenslijper? Welnee, weet Rovere, dat deed hij puur uit wetenschappelijke belangstelling; hij werd namelijk onderhouden door zijn welgesteldere (doopsgezinde) maten, die overigens ook inhoudelijk stevig hebben bijgedragen aan zijn oeuvre.

Over de persoon Spinoza vertelt Rovere weinig nieuws. Ja, het was een bescheiden mens, zoals in Spinozaland mede moge blijken uit hoe vaak hij zich in de rede laat vallen en zijn zinnen halverwege in puntjes laat stranden. Voor ingewijden valt er het nodige te genieten en te becommentariëren aan alle filosofische discussies, zoals over waar het bij Descartes allemaal aan schortte. Maar of een beginnend of halfgevorderd spinozist via Rovere Spinoza’s gedachtegoed zal doorgronden? Daarvoor kunt u toch beter terecht bij een hierboven genoemde inleider. Wel warm werd ik van Roveres rijke, caleidoscopische beeld van de chaotische tijden waarin Spinoza leefde: pestepidemieën, de internationale hysterie rond nep-Messias Sabbatai, het complot van Spinoza’s leermeester Franciscus Van den Enden tegen Lodewijk XIV – ja, dan vliegen de bladzijden om. Net als bij de scènes uit het leven van Spinoza’s leergierige jonge Deense vriend Steno, die uiteindelijk zeer katholiek zou worden. En dan dat vrijmoedige dochtertje van Spinoza’s huisbaas, dat bij ‘mijnheer Bento’ aan tafel zit te tekenen terwijl hij aan zijn Ethica krabbelt. Plaatje!

Eerder verschenen in Trouw en op Marijke Laurense

Samenvatting

‘Spinozaland is méér dan een roman. Bovendien laat het zien dat deze eerste “spinozisten” allesbehalve wereldvreemde metafysici waren.’ – Wiep van Bunge, hoogleraar in de geschiedenis van de filosofie

Vaak wordt gedacht dat de Amsterdamse filosoof Spinoza, nadat hij door de joodse gemeenschap in de ban werd gedaan, in alle eenzaamheid tot zijn radicale en nog altijd zeer invloedrijke ideeën kwam. Maar niets is minder waar. Spinoza had veel vrienden, zowel binnen als buiten Nederland. Zij becommentarieerden zijn werk, en leverden een grote bijdrage aan de ontwikkeling van zijn denkbeelden. Velen van hen maakten deel uit van de kring verlichte geleerden, dichters en staatslieden uit de zeventiende eeuw, zoals Christiaan Huygens, Gottfried Leibniz en de gebroeders De Witt.

Dit baanbrekende boek schetst op erudiete wijze de wereld van Spinoza: mannen en vrouwen die hartstochtelijk op zoek zijn naar vrijheid en naar de waarheid. We maken kennis met onder anderen de gedreven Saul Morteira, opperrabbijn van de joodse gemeenschap, die zijn briljante leerling Spinoza tot zijn grote spijt ‘de verkeerde kant’ op ziet gaan. Met uitgever Jan Rieuwertsz, die er niet voor terugschrikt de meest opruiende boeken van zijn tijd te publiceren. En met latinist en geleerde Franciscus van den Enden, die wel wordt beschouwd als Spinoza’s filosofische leermeester.

In dit verhaal wordt de wereld van Spinoza op schitterende wijze tot leven gebracht. Met veel kennis van zaken weet Rovere zowel de zeventiende eeuw als de filosofie van Spinoza voor iedereen toegankelijk te maken.

Toon meer Toon minder
€ 34,99

Verwachte leverdatum: woensdag 21 april


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789460039386
Verschijningsdatum
januari 2021
Druk
1
Aantal pagina's
560 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
320: Literaire non-fictie algemeen
Thema's
  • Biografie, literatuur en literatuurstudies
  • Biografie en non-fictieproza
  • Biografie: algemeen
  • Biografie: filosofie en sociologie
Categorieën

Auteur
Uitgever
Balans, Uitgeverij

Vertaald door
Hendrickje Spoor, Frank Mertens

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden