Holodomor

Stalin's genocide in Oekraine 1931-1933

Auteur(s): Patti Gomme
Taal: Nederlands
0,25/5
1 recensie
Holodomor
Holodomor
Holodomor

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Marjon Nooij
5/5

Een toegedekte en ontkende genocide

“Niemand heeft zoveel verbeelding dat hij zich de werkelijkheid kan voorstellen,” schrijft Patti Gomme in haar studie Holodomor, Stalins genocide in Oekraïne 1931 – 1933. Stel duizend willekeurig gekozen mensen de vraag of ze weten wat Holodomor betekent, de kans is bijzonder klein dat je het juiste antwoord krijgt.

De geschiedenis van de Oekraïne is deels bepaald door de rijke, vruchtbare landbouwgronden, ijzer- en staalindustrie, graan, vee, steenkool en erts. Vele volken hebben het land bevolkt en het land is vaak veroverd en bezet door buurlanden, met name door Rusland. Ten koste van de Oekraïne wilde Rusland zijn territorium uitbreiden. De bevolking heeft veel te maken gehad met meedogenloze terreur.

De Russische Revolutie in 1917 had tot gevolg dat er ook in de Oekraïne een burgeroorlog uitbrak met massaslachtingen als gevolg. Een aantal jaren later werden onder het bewind van Stalin de ‘koelakken’ (rijke, succesvolle en vaak ook intelligente boeren) door de propaganda bestempeld als demonische aartsvijanden, die geëlimineerd dienden te worden. Hun landbouwgronden werden afgenomen, evenals de gewassen en het vee. Alles diende te worden ‘gecollectiviseerd’. Er werden massa-executies uitgevoerd op notabelen en priesters. De koelakken werden gezien als klassenvijand en in groten getale gedeporteerd naar de ‘goelags’ op de taiga’s in Siberië; de ‘dekoelakisatie’.

Gruwelijke omstandigheden

De inbeslagname van de oogsten in 1931 was de belangrijkste oorzaak van de Holodomor, de kunstmatig gecreëerde hongersnood die plaatsvond van 1931 tot 1933. ‘Holod’ betekent honger en ‘domor’ uitroeien; met een pijnlijke, wrede dood als gevolg. Elk moreel bewustzijn verdween. Mensen begingen daden die ze onder normale omstandigheden zouden verafschuwen.

“De omvang en gruwelijkheid ervan tarten het menselijk voorstellingsvermogen,” schrijft Patti Gomme. “Gruwelijk vooral door de methode van uitroeien: hongersnood, georganiseerd door de eigen machthebbers. Het resultaat was het lijden en de dood van miljoenen onschuldige mensen. Het was een hongersnood die deel uitmaakte van een politiek beleid dat de triomf moest verwezenlijken van een ideologie: het marxisme oftewel de dictatuur van het proletariaat”.

Getuigenissen

In Holodomor is een hoofdstuk opgenomen met getuigenissen die ontleend zijn aan het gedachtenisboek Het jaar 1933: honger, dat alleen in de Oekraïense taal is verschenen. Het bevat zéér schrijnende verhalen van mensen ondanks de honger en vernederingen hebben weten te overleven. De laatste getuigen zijn nu zo goed als allemaal al overleden. De Holodomor zou als één van de meest omvangrijke genociden de geschiedenis ingaan. Hoewel het toch tachtig jaar heeft geduurd, voordat deze geschiedenis in de openbaarheid kwam. Gomme schrijft hierover: “Stalin trad als grote overwinnaar met Roosevelt en Churchill uit de oorlog tegen de Duitsers. Hij werd daarom door deze twee laatstgenoemden ontzien”.

Patti Gomme is een Vlaamse onderzoekster die met dit boek het zwijgen heeft willen doorbreken. Ze heeft in haar onderzoek ondervonden dat er nog steeds niet veel algemeen bekend is over deze geschiedenis in de Oekraïne. Het is duidelijk dat er gedegen onderzoek is gedaan. Gomme raadpleegde veel literatuur ze haalt ze veel aan van wat Aleksander Solzjenitsyn heeft beschreven in zijn boek De Goelag Archipel. Holodomor is een zeer indringend boek, dat veel informatie geeft over de praktijken van Stalin.

Het is natuurlijk bijzonder om een boek over een gruwelijk periode te beoordelen met vijf sterren. Maar de onverbloemde manier die de auteur hanteert in het beschrijven van de genocide en de uitgebreide informatie die te lezen is, verantwoorden deze beoordeling. De auteur beschrijft in heldere bewoordingen de aanloop van de Holodomor, wat deze heeft betekend en waardoor de gebeurtenissen zo lang ontkend en toegedekt zijn gebleven. Het boek beklijft en geeft inzicht. Een regelrechte aanrader voor de lezer die geïnteresseerd is in de Russische geschiedenis.

Eerder verschenen Metdeneusindeboeken

Samenvatting

Onder Stalin was de Sovjet-Unie vast besloten het nationalisme van de Oekraïne uit te roeien. Ook wilde men met alle geweld de collectivisatie van de landbouw doorvoeren. Dit resulteerde in een van de ergste misdaden uit de 20ste eeuw.

Wie de huidige spanningen tussen de Oekraïne en Rusland wil begrijpen, zal ook kennis moeten nemen van wat men is gaan noemen de Holodomor; de uitroeiing van de Oekraïne in de jaren dertig.

Deze immense misdaad heeft tot nu toe onvoldoende aandacht gekregen binnen het Nederlandse taalgebied.

De Vlaamse onderzoekster Patti Gomme verbreekt het zwijgen en heeft ook ooggetuigenverklaringen, vertaald vanuit Russisch en Oekraïens, opgenomen in het boek.

Toon meer Toon minder
€ 17,95

Verwachte leverdatum: zaterdag 07 maart


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789461535597
Verschijningsdatum
november 2014
Druk
1
Aantal pagina's
248 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
680: Geschiedenis algemeen
Thema's
  • Geschiedenis en archeologie
  • Geschiedenis
Categorieën

Auteur
Uitgever
Aspekt B.V., Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden