Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Sieg heil!

Van mythische groet tot verderfelijke ideologie

Auteur(s): Gie van den Berghe
Taal: Nederlands
0,15/5
1 recensie
Sieg heil!
Sieg heil!

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Bart Deckx
3/5

Over de geschiedenis van de Hitlergroet

[Recensie] De Britse serie Allo Allo brengt met veel humor het leven in een slaperig Frans stadje tijdens de Tweede Wereldoorlog in beeld. De Duitse bezetters tonen zich niet al te fanatiek. Kapitein Hans Geering is zelfs zo lui dat hij de befaamde Hitlergroet afkort tot ‘tler’. Maar waar komt deze zo beruchte groet vandaan? En waarom tonen foto’s uit het interbellum ook andere maatschappelijke groepen die een gelijkaardige groet brengen? Over die vragen schreef Gie van den Berghe het bijwijlen wetenswaardige boek Sieg Heil!.

Van den Berghes interesse werd niet door een aflevering van een comedy, maar met een oude foto van de inwijding van het Paleis van het Katholieke Leven op de Wereldtentoonstelling van 1935 in Brussel, gewekt. We zien kardinaal Van Roey in vol ornaat een processie leiden. De omstaanders lijken de Hitlergroet te brengen: ze hebben de rechterarm – en hand omhoog geheven, met de handpalm neerwaarts. Dit opmerkelijke beeld vormt de start van zijn onderzoek naar de zogenaamde Romeinse groet. 

Deze Romeinse groet heeft een lange voorgeschiedenis – al blijkt ze helemaal niet uit de klassieke oudheid te stammen. De schilders van het neoclassicisme beeldden in hun genrestukken vaak een gelijkende groet af. De befaamde Franse schilder Jacques-Louis David toont in zijn werk De eed van de Horatii (1784) hoe de broers de eed afleggen, met één arm hoog geheven. Dit belangwekkende schilderij vormde de inspiratiebron voor talloze andere toepassingen van de groet, opmerkelijk genoeg in de eerste plaats in de Verenigde Staten, waar tot eind 1942 de eed aan de vlag met gestrekte arm werd uitgesproken. Katholieke jeugdbewegingen en de scouts namen in heel Europa de groet over, net als een aantal vrouwenverenigingen en sportclubs. Op verschillende edities van de Olympische Spelen groetten de deelnemers met geheven arm of legden ze zo de eed af. Het is pas vanaf 1923, wanneer Benito Mussolini de groet aan zijn fascistische beweging verbindt, dat de Saluto Romano langzaam in diskrediet raakt.

Dit zeer rijkelijk geïllustreerd boek is prachtig vormgegeven. Helaas besteedde de auteur niet evenveel aandacht een goede opbouw en structuur van zijn werk. Bij tijd en wijlen lijkt hij te vergeten wat zijn onderwerp is en gedraagt hij zich bijna als een op hol geslagen paard dat in het wilde weg schopt, verschillende foto’s en onderwerpen met zich meeslepend. Dat neemt niet weg dat Sieg Heil! Van mythische groet tot verderfelijke ideologie de lezer heel wat interessants te bieden heeft. Door de gruwelijke misdaden van het fascisme en nazisme is de Romeinse groet terecht onmogelijk geworden. In het beoordelen van de geschiedenis – oude foto’s en filmpjes – moeten we echter waakzaam blijven om niet elke Romeinse groet als Hitlergroet te interpreteren. “We zien wat we kennen”, merkt de auteur terecht op. Dankzij Gie van den Berghe kent de lezer nu veel meer.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

1935. Tijdens de Wereldtentoonstelling in Brussel wijdt kardinaal Van Roey het Paleis voor het Katholieke Leven in. Op een foto van de indrukwekkende processie staat een rij dames. Ze brengen een groet. Hij lijkt als twee druppels water op de Hitlergroet, op dat moment al twee jaar verplicht in nazi-Duitsland. Schokkend? Om dat te begrijpen gaat Gie van den Berghe aan de slag. Blijkt dat de Romeinse groet nooit door een Romein is gebracht. Hij is midden de 19de eeuw geïntroduceerd in … de Verenigde Staten waar alle jonge Amerikaantjes en immigranten hem aangeleerd krijgen. Dat duurt tot 1942, wanneer de VS al deelnemen aan de strijd tegen het fascisme. Ook christelijke bewegingen, jeugdbewegingen en de Olympische Spelen adopteren de plechtige groet. Pas wanneer ook fascisten, te beginnen met Benito Mussolini, hem overnemen om zich te beroepen op hun Romeinse voorgangers wordt hij langzaam maar zeker het symbool van een verderfelijke ideologie.

Toon meer Toon minder
€ 39,90

Verwachte leverdatum: vrijdag 27 november


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789462672024
Verschijningsdatum
januari 2020
Druk
1
Aantal pagina's
260 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen

Uitgever
Epo, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen