Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

De Kopstoot

Auteur(s): Émile Zola
Taal: Nederlands
1 recensie
De Kopstoot
De Kopstoot
De Kopstoot

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Agnes Eikema

Realistisch beeld van Parijs in de 19e eeuw

[Recensie] In de modules van de propedeuse van mijn studie Cultuurwetenschappen ben ik herhaaldelijk de naam van Émile Zola tegengekomen. Ik las bijvoorbeeld over zijn doorslaggevende rol in de Dreyfusaffaire in de Oriëntatiecursus en daarna over zijn naturalistische schrijfstijl bij het vak Letterkunde. Hij wordt namelijk gezien als de belangrijkste vertegenwoordiger van deze stroming. Deze Franse schrijver en journalist uit de 19e eeuw heeft een behoorlijk oeuvre achtergelaten. Onlangs las ik de klassieker De Kopstoot.

De jonge vrouw Gervaise Macquart is met haar twee kinderen en man vanuit de Provence naar Parijs verhuisd om het geluk te vinden. Het beeld wat het jonge stel heeft over de grote stad valt in het niets bij de werkelijkheid. Er moet hard gewerkt worden om rond te komen. Nog harder moet Gervaise werken wanneer haar man Lantier haar verlaat en met een andere vrouw er vandoor gaat.

Op weg naar verval

Dan ontmoet ze de zinkwerker Coupeau met wie ze trouwt en een nieuw bestaan probeert in te richten. Haar droom van een eigen wasserij is iets waar ze naar streeft en hard voor spaart. Ook met Coupeau is het hard werken, maar Gervaise is blij met haar betrouwbare en hardwerkende man.

Op een dag ziet Gervaise dat er een ruimte te huur is en na herhaaldelijk kijken en het spaargeld uittellen besluiten Gervaise en Coupeau de huurovereenkomst aan te gaan. De wasserij is een bloeiende onderneming en al snel zijn ze bekenden in de straat en stad. Vrienden en kennissen komen binnen, maken een praatje, warmen zich op aan de warmte of kijken hoe de dames zwoegen op de vuile was. Zola weet de sfeer en omgeving van de wasserij in perfecte woorden te vangen.

“Op dit uur viel de zon pal op de winkelpui, de lucht boven het trottoir zinderde, grote vlekken weerschijn dansten op het plafond van de winkel. En die zee van licht, verblauwd door de weerschijn van het papier op de planken en in de etalage, wierp een verblindend schijnsel op de werkbank, een soort zonnestof, gezeefd door fijn wasgoed. De temperatuur was om het te besterven. Ze hadden de deur naar de straat opengezet, maar er kwam geen zuchtje wind binnen, het wasgoed dat aan de messingsdraad hing te drogen, dampte, was in minder dan drie kwartier stijf als een plank. Al een poosje heerste er in die drukkende oventemperatuur diepe stilte, waarin alleen de strijkijzers dof opklinken, gesmoord door de dikke deken, afgedekt met een stuk bloemetjeskatoen.”

Dit betekent niet dat Gervaise overal geaccepteerd wordt. Zo wordt ze consequent door haar schoonzus Pappelgat genoemd en speelt een van haar vriendinnen schone schijn. Daarentegen heeft ze Goujet als rotsvaste en betrouwbare vriend.

Er wordt hard gewerkt om kwaliteit af te leveren, maar aan dit geluk komt een eind wanneer Coupeau van het dak valt en de drank voor zijn werk laat gaan.

“En de grote zoen die zij elkaar op de mond gaven, te midden van de viezigheid van hun werk, was als een eerste val, in de langzame gang bergafwaarts in hun leven.”

Armoede

Wat volgt is een rauw verhaal over verval en ondergang in de vieze straten van Parijs. Zola heeft uitgebreid aandacht voor het sociale milieu van Gervaise en haar aftakeling ten gevolge van anderen. Typisch naturalistische kenmerken. Jammer dat Gervaise het heft niet in eigen hand neemt en daarmee de controle over haar leven bij zichzelf legt! De eerlijke Gervaise wordt naarmate het verhaal wordt steeds mondiger en meer grof gebekt. Het is heel pijnlijk om te lezen hoe Gervaise berust in het feit dat ze steeds meer verliest. Hoe ze zich op een gegeven vormt naar de voor haar bepaalde positie op de sociale ladder.

De dialogen tussen zijn zonder opsmuk weergegeven en laten een duidelijk contrast zien tussen de verteller en de personages. Seksualiteit en grof taalgebruik wordt niet geweerd, wat voor een boek uit de 19e eeuw best bijzonder was.

“De vroedvrouw van het eind van de straat en haar dienstmeid, u weet wel, die kleine blondine… Een peiremegoggel, die meid! Ze riep tegen haar: ‘Ja, ja, jij hebt het kind van de groentevrouw omgestoken, en ik ga naar de commissaris, als je me niet betaalt.’ Ze flapte er wat uit, je had het moeten horen! De vroedvrouw gaf haar daarop een optater, pats! midden op haar smoel. En daar vliegt me die vervloekte temeier haar bazin aan, spart d’r, tijnagelt d’r o, maar prima de luxe hoor! De varkensslager moest eraan te pas komen om d’r uit haar klauwen te krijgen.”

Parijs 19e eeuw

Wat een mooie ervaring is het om dit boek te mogen lezen. Zola geeft door middel van zijn naturalistische schrijfstijl en verhaallijn een realistisch beeld zien van Parijs in de 19e eeuw. Hij heeft het straatleven van destijds goed geobserveerd en zich laten opnemen in het roerige straatleven waar armoede aan de orde van de dag is.

Het verhaal raakt, verbaast en laat je soms walgen, maar bovenal blijft het je verleiden om door te lezen om meer te weten te komen van het leven van die tijd. Ironisch is dat de personages in café De Kopstoot juist dit leven willen ontvluchten en hun heil in de drank zoeken. Gelukkig heeft Zola deze maatschappelijke situaties met zijn observerende blik weten te conserveren.

Eerder verschenen op Boekenz

Samenvatting

In dit meesterwerk, waarvan wereldwijd miljoenen exemplaren zijn verkocht, leven we mee met de tragische heldin Gervaise Macquart. Zij komt met haar minnaar Lantier en twee kinderen vanuit de Provence naar Parijs om haar geluk te vinden. Dat gaat al snel fout als Lantier haar verlaat, maar de goedaardige zinkwerker Coupeau ontfermt zich over haar, en zij trouwen. Met hard werken weet ze haar eigen wasserette te beginnen. Aan de voorspoed komt een eind wanneer Coupeau van het dak valt, zijn werk laat versloffen en aan de drank raakt. Dan komt Lantier zijn plek weer opeisen. De totale aftakeling volgt vanzelf.

Zola situeerde de roman (oorspr. titel: L’ASSOMMOIR) in de Parijse volkswijk Goutte d’Or en bestudeerde de taal van de straat en de arbeidersklasse. De roman bracht hem roem en rijkdom, maar de toenmalige conservatieve critici keurden zijn realistische schets van armoede in de arbeidersklasse af, noemde hem de ‘romancier van het gepeupel’ en ‘De Homerus van de beerput’, en vonden het ‘geen realisme maar smerigheid; geen rauwheid maar pornografie’.

‘Een van de heerlijkste romans van Zola, vol drankzucht, Parijse straattaferelen en sociaal onrecht.’ NRC HANDELSBLAD

Toon meer Toon minder
€ 23,50

Verwachte leverdatum: dinsdag 11 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789462971844
Verschijningsdatum
november 2020
Druk
1
Aantal pagina's
480 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
  • Klassieker
Categorieën

Auteur
Uitgever
Uitgeverij De Kring

Vertaald door
Hans van Cuijlenborg

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden