Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

God is een vluchteling

de terugkeer van het christendom in de Lage Landen

Auteur(s): Dessin David
Taal: Nederlands
0,2125/5
2 recensies
God is een vluchteling
God is een vluchteling

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Marijke Laurense
5/5

Europa opnieuw gekerstend

Recensie van David Dessin, God is een vluchteling. De terugkeer van het christendom in de Lage Landen.

De schrijver

Vlaming David Dessin is filosoof en heeft aan de Universiteit Antwerpen onderzoek gedaan naar de religieuze duiding van het werk van Kafka. Hij was medeauteur van Het beloofde land (2014), een mentale reis naar het oude en hedendaagse Israël/Palestina. Sinds vorig jaar is hij adviseur ideologie van de liberaal-conservatieve Nieuw-Vlaamse Alliantie, de grootste partij van Vlaanderen.

De thematiek

Christelijk Europa seculariseert in hoog tempo: niet meer dan vijf procent van de Vlaamse katholieken gaat nog regelmatig ter kerke en die cijfers zijn ook voor (protestants) Nederland niet veel gunstiger – het christendom in Europa lijkt een uitstervende zaak. Of juist niet? Het is maar net door welke bril je kijkt, betoogt David Dessin. Wereldwijd groeit het christendom explosief en dat is heus niet altijd uit opportunisme. Het risico op vervolging is in veel landen immers groot: het leven van christenen in Syrië, Nigeria, Noord-Korea en China is vaak meer dan hels – iets waar het van oudsher christelijke Europa zich in zijn vluchtelingenbeleid ergerlijk blind voor houdt, vindt Dessin.

En inmiddels zijn er in de vluchtelingen- en migratiestroom niet alleen moslims, maar ook zo’n dertien miljoen christenen Europa binnengekomen, die hier soms met groot enthousiasme en succes hun geloof uitdragen. Dessin zoekt een aantal van hen op in Vlaanderen, Nederland en Duitsland en stelt vast dat Europa met de komst van kopten, Chaldeeërs, Syriërs, Filipijnen en Ghanezen stilaan opnieuw gekerstend wordt.

Verrassendste stelling

Dessin vertelt een hoop interessants en verbazingwekkends over de religieuze geschiedenis van tot voor kort verre volkeren, maar het verrassendst is toch zijn stelling dat het christendom helemaal niet zo typisch Europees is als we hier in onze kennelijke hoogmoed plegen te denken. Zo waren er al christenen in China voordat Willibrord onze regionen bekeerde, heeft de apostel Thomas mogelijk al gemeenschappen in India gesticht en gaat zelfs het verhaal dat Christus voor zijn verrijzenis Japan heeft aangedaan. Waar of niet: het feit dat het christendom tussen de veertiende en negentiende eeuw een voornamelijk Europese religie was, wil niet zeggen dat dat altijd zo was en zal blijven. Gezien het grote aantal gelovigen aldaar kon de volgende paus wel eens uit Afrika of Azië komen, voorspelt Dessin. Vreemd is dat niet, want kwamen de drie wijzen niet ook al uit het oosten?

Mooiste zin

“Zittend in de deuropening van een sociale woning in Mortsel, naast een oude vluchteling, kijkend naar evangelische Pakistani’s die in het Urdu de Heilige Geest aanroepen, beseft een Europeaan pas hoe vreemd het christendom hem geworden is.”

Redenen om dit boek niet te lezen

Lees dit boek niet als u niet tegen horrorverhalen kunt: de verhalen over deportatie, genocide en met name de containergevangenissen in Eritrea zullen u misselijk maken. Ook als u denkt dat al die nieuwe christenen zich wel geruisloos zullen voegen naar de liberale Europese theologie, zal Dessin u teleurstellen. Veel van hen blijken opvallend gehecht te zijn aan de Openbaring van Johannes en de letter van de Bijbelse leefregels, waardoor hun houding in het verstedelijkte Europa tegenover zaken als abortus en homohuwelijk nog ‘een interessant experiment’ kan worden, voorspelt hij.

Redenen om dit boek wel te lezen

Dessin doet vele werelden opengaan: vlak onder onze neus, maar ook van lang geleden en ver weg. Niet iedereen zal weten waarom het christendom in Ethiopië en Nubië al zo vroeg tot bloei kwam, waarom Iraanse christenen nog altijd trots zijn op ‘hun’ koning Cyrus II en waar ter wereld het legendarische christelijke rijk van prester Jan gelegen kan hebben. Evenmin zullen alle Europese christenen in hun schitterende, maar steeds legere kerken beseffen dat een paar straten verderop in een propvol achterafzaaltje een Filipijnse pinkstergemeente in vuur en vlam staat. Verplichte lectuur dus voor iedereen die benieuwd is naar de toekomst van christelijk Europa. Het belooft in elk geval een stuk kleurrijk, levendiger en diverser te worden, of u dat nu aanstaat of niet.

Eerder verschenen in Trouw en op http://marijkelaurense.nl/

Recensie door: Jonas Vandroemme
3,5/5

De verborgen terugkeer van het christendom in Europa

[Recensie] “Vanuit een sofa in een seculiere samenleving die tot voor kort dacht dat elke vorm van identiteit, religieus of seculier, zou verdwijnen in de mars van de geschiedenis, kan het soms moeilijk zijn de buitenwereld te begrijpen”, schrijft David Dessin op zijn blog.

Dessin, filosoof (UA) en adviseur ideologie op de studiedienst van de N-VA, voegde de daad bij het woord, kwam zijn sofa uit en trok de straat op. Hij belandde onder meer op een Chaldeeuws trouwfeest en de viering van een katholieke pinksterbeweging met Filipijnse roots, sprak met een bisschop van de Syrisch-orthodoxe kerk, ontmoette evangelische Pakistani’s, vluchtelingen uit Iran, zevendedagsadventisten uit Ghana, pinksterchristenen uit Congo én uit China (‘de grootste zielenmarkt ter wereld’).

Opvallend detail: om deze tot de verbeelding sprekende verhalen op te tekenen, moest Dessin niet verder reizen dan België, Nederland en Duitsland. In God is een vluchteling wijst hij op frappante cijfers: ruim de helft van de migranten in de Europese Unie behoort tot het christendom. 13 miljoen van hen zijn afkomstig van buiten Europa, tegenover 12 miljoen moslims. En ook in de huidige vluchtelingenstromen bevinden zich veel christenen.

Een Europese religie?

Het is een interessante vaststelling: terwijl Europa de laatste decennia in ijltempo seculariseerde (slechts zo’n vijf procent van de Vlaamse katholieken gaat nog regelmatig naar de kerk), heeft het christendom zich in de rest van de wereld explosief ontwikkeld en verspreid. Het christendom wordt vaak beschouwd als een bij uitstek Europese religie, maar vandaag woont maar liefst twee derde van de 2,2 miljard christenen buiten Europa. En dat ligt niet noodzakelijk aan Europees missiewerk: Dessin legt uit hoe het het christendom zich al verspreidde in de richting van Turkije, China, India en Afrika nog voor het tussen de veertiende en negentiende eeuw een voornamelijk Europese religie werd.

Voor vele van de christenen buiten Europa is het risico op vervolging groot. Dessin verwijst onder meer naar misselijkmakende toestanden in Eritrea. In kampen gebouwd met oude scheepscontainers worden christenen er op grote schaal opgesloten en mishandeld. De auteur windt zich op over het feit dat deze vervolgingen van christenen over het hoofd worden gezien door politiek en media:

“Waarom ligt de wereld niet wakker van de groteske schending van de mensenrechten in Eritrea? Het mag Europese media dan ontgaan, maar containerkampen zoals Mai Serwa en Me’eter zijn hedendaagse concentratiekampen voor christenen: militaire complexen bedoeld om religieuze gevangenen te martelen en uit te putten tot ze sterven.”

Christenen in een postchristelijk Europa

Eens niet-Europese christenen – opgejaagd door honger, oorlog of vervolging – in Europa aankomen, worden ze geconfronteerd met een christendom waarin ze zich amper herkennen. De zogenoemde ‘nieuwe christenen’ verbazen zich over leegstaande kerken en de relatief progressieve houding van kerkleiders als Johan Bonny.

Voor geseculariseerde Europeanen is religie een hoogst individuele kwestie geworden, maar voor heel wat nieuwe christenen is de band tussen heilige boeken en politieke overtuigingen of maatschappelijk gedrag veel evidenter. Hun ideeën over homoseksualiteit of abortus kunnen aanstootgevend klinken, maar wellicht dachten ‘oude christenen’ er enkele generaties geleden ongeveer hetzelfde over. Aan de andere kant zijn sommige kerken ‘moderner’ dan ze lijken. Zo zijn er de zogenoemde prosperity gospels: geïndividualiseerde versies van het christendom, selfservicegeloof waarin de Bijbel vooral wordt gezien als een instrument voor zelfontplooiing en -verrijking.

Origineel verhaal

God is een vluchteling is een erg origineel boek. Dessin bekijkt thema’s als migratie, de vluchtelingencrisis en integratie vanuit een unieke invalshoek en roept interessante vragen op. Hoe ziet de toekomst van het christendom eruit als de koers ervan niet langer wordt bepaald door Europeanen? En misschien vooral: hoe gaan we als samenleving om met de groeiende groep van ‘nieuwe christenen’ die de Bijbel lezen vanuit een volstrekt ander referentiekader?

Dessin verweeft brede historische kennis met pakkende hedendaagse getuigenissen tot een meeslepend verhaal. De reis van het christendom buiten Europa is boeiend en onbekend terrein.

Religie op school?

Dat betekent niet dat ik me kon vinden in alle conclusies van Dessin. Net zoals vele auteurs die een maatschappelijke uitdaging aankaarten, legt ook hij een grote verantwoordelijkheid bij het onderwijs. Volgens Dessin was het grotendeels ontbreken van het christendom in de curricula van het lager en hoger onderwijs enkele decennia geleden nog te rechtvaardigen omdat leerlingen die kennis thuis of in de kerk wel opgelepeld zouden krijgen. Omdat die christelijke achtergrond vandaag ontbreekt in een geseculariseerd Europa, pleit hij ervoor om ‘kennis over de grootste religie van de wereld’ weer mee te geven op de schoolbanken. Vraag is wat Dessin onder die ‘kennis’ verstaat, hoe die wordt aangereikt en welke materie er nog aan bod komt.

Zoals Patrick Loobuyck betoogt in Samenleven met gezond verstand heeft het onderwijs de plicht leerlingen zo goed mogelijk te informeren over wat de mens en onze maatschappij maakt tot wat ze nu is. Religie is daarbij allerminst het beste vertrekpunt. Levensbeschouwing heeft zeker zijn plaats op school, maar door een uitzonderingsstatus te geven aan religies en door kinderen zichzelf te laten identificeren met één bepaalde levensbeschouwing worden hokjes- en wij-zij-denken in de hand gewerkt.

Als godsdienstfilosoof met een christelijke achtergrond wilde Dessin dit boek naar eigen zeggen schrijven “vanuit het standpunt van een hedendaagse, afstandelijke jonge Vlaming, voor een zowel religieus als niet-religieus lezerspubliek.” Voor het grootste deel van het boek slaagt hij daarin, maar doorheen het boek en in het besluit wordt wel duidelijk dat Dessin van mening is dat we in Europa met het christendom iets waardevols verliezen:

“Met het christendom lijken we in Europa ook elke mentale band te zijn verloren met een wereld waar zaken zoals religie, traditie, volk, identiteit, waarheid, goed en kwaad … nog wél belangrijk zijn. We zijn dwergen op de schouders van reuzen, zei Bernardus van Chartres over de Europese christenen. Maar vandaag zijn de reuzen er niet meer. De Afrikanen en Aziaten staan nu op hun schouders en kijken op ons neer.”

Met het idee dat we het christendom nodig hebben als moreel kompas of om ons te identificeren – en zelfs verheffen – als volk brengt Dessin zijn eigen christelijke, Vlaams-conservatieve visie voor het voetlicht. Echter: ook voor wie die overtuiging niet deelt, blijft God is een vluchteling een sterk en interessant boek over de geschiedenis, de uitdoving en de verborgen terugkeer van het christendom in Europa.

Eerder verschenen op https://vreemderdanfictie.be/

 

Samenvatting

God is terug en woont in Europa. Meer nog, ruim de helft van de migranten in de Europese Unie behoort tot het christendom. 13 miljoen daarvan zijn afkomstig van buiten Europa - tegenover 12 miljoen moslims. In Vlaanderen is die ontwikkeling zeer zichtbaar. David Dessin beschrijft het verhaal achter de verborgen herkerstening. Zijn zoektocht naar de nieuwe christenen is een wereldreis door duizenden jaren geschiedenis. David Dessin ontmoet Syrisch-orthodoxen uit het Midden-Oosten, mormonen, Seventh-day Adventists uit Ghana en Filippijnse pentecostals, die enkele van de jongste én snelst groeiende bewegingen binnen het christendom vormen. Wereldwijd is het christendom, dat wij nog steeds vooral als een Europese godsdienst zien, aan het groeien. De nieuwe, springlevende christelijke gemeenschappen in Vlaanderen houden geseculariseerde Europese christenen een ongemakkelijke spiegel voor. God is een vluchteling toont hoe het geloof weer een plaats zoekt in onze samenleving

David Dessin studeerde filosofie aan de KU Leuven, werkte aan de KU Leuven als onderwijsassistent en is sinds 2011 onderzoeker aan de Universiteit Antwerpen, waar hij werkt rond godsdienst en literatuur. Hij schreef eerder Het Beloofde Land samen met Sylvain De Bleeckere (2014).

Toon meer Toon minder
€ 19,95

Verwachte leverdatum: dinsdag 03 augustus


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789463101103
Verschijningsdatum
april 2016
Druk
1
Aantal pagina's
288 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen

Auteur
Uitgever
Uitgeverij Polis

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden