Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Alles wat in dit boek staat is waar (en andere denkfouten)

Taal: Nederlands
1 recensie
Alles wat in dit boek staat is waar (en andere denkfouten)
Alles wat in dit boek staat is waar (en andere denkfouten)
Alles wat in dit boek staat is waar (en andere denkfouten)

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Pepijn van Erp

Denkfouten in een modern jasje

[Recensie] Drogredeneringen en andere denkfouten staan al millennia lang in de belangstelling. Wij kletsen wat af met elkaar en proberen ook dikwijls de ander van ons eigen gelijk te overtuigen, desnoods met middelen die een kritische analyse van de redenatie niet kunnen doorstaan. Aristoteles kwam bijvoorbeeld in zijn Organon al met een lijstje van drogredeneringen die we nog steeds herkennen. Maarten Boudry en Jeroen Hopster steken de gouwe ouwe in een modern jasje en voegen er nog een hele berg aan toe.

Dat doen ze in korte hoofdstukjes waarin ze met sprekende voorbeelden telkens een denkfout in het zonnetje zetten. ‘Overal fobieën’ gaat bijvoorbeeld over de moderne neiging om kritische opinies van anderen weg te zetten als ‘fobie’. Iemand die inhoudelijke kritiek heeft op de islam, wordt dan als ‘islamofoob’ verketterd, wat al snel (en vaak volkomen ten onrechte dus) wordt verstaan als ‘moslimhaat’. De term ‘fobie’ is hier misplaatst en ergerlijk, betoogt Boudry, want “het concept van de fobie heeft een welomschreven psychiatrische betekenis: een hevige angst voor een specifiek object die niet voor ratio vatbaar is en die het redeneren verhindert.” Een recente loot aan de foute fobieënstam is de ‘oikofobie’:

De term ‘oikofobie’ is bovendien nog een grotere miskleun dan islamofobie. Sommige mensen hebben inderdaad een irrationele angst voor de oprukkende islam, maar niemand is letterlijk oikofoob, dus bang voor zijn eigen ‘huis’ (oikos). Sommige westerse intellectuelen koesteren weliswaar een diepe afkeer van de westerse beschaving, maar ze zijn er helemaal niet bang voor. Sterker nog, de meesten brengen hun hele leven zorgeloos door in westerse landen, niet zelden in comfortabele academische posities.

Wie hoopt iemand met dit hoofdstukje zijn dwaling te kunnen laten inzien, komt waarschijnlijk van een koude kermis thuis. Dat wordt verklaard in een ander stukje, Neusdrukken. Hierin legt Hopster uit dat feiten niet volstaan als je mensen van mening wil doen veranderen. “Een effectievere strategie is hen bij de hand te nemen. Ga in gesprek, en betrek daar ook de sociale omgeving bij.” Maar vergeet niet eerst nog even het hoofdstuk Argument uit hardnekkigheid te lezen.

De hoofdstukjes zijn afwisselend door Boudry of Hopster geschreven, sommige zijn eerder gepubliceerd in Filosofie Magazine. Na er een paar gelezen te hebben, herken je vaak al na enkele zinnen wie aan het woord is. Boudry schrijft wat persoonlijker, haalt ook geregeld voorbeelden uit eigen praktijk aan. Dat hij hierbij op denkfouten wijst van mensen die met hem in discussie waren, maakt dat hij af en toe wat gelijkhebberig overkomt, maar erg storend is het niet. Een belangrijk deel van de lol in het bestuderen van denkfouten is immers dat je ze daarna bij anderen beter herkent en ze er soms met duivels genoegen mee om de oren kunt slaan.

Een deel van de namen van moderne denkfouten waren me wel bekend, zoals whataboutery, de messiasdenkfout en Loki’s waagstuk, maar bij keerpuntitis, zalmzucht, wafelijzermoraal en de wijbak moest ik toch eerst het stukje lezen om erachter te komen waar ze precies op slaan.

Eerder verschenen in Skepter

Samenvatting

Elke dag worden we overstelpt met meningen, argumenten, standpunten. Velen onder ons doen zelf mee aan de opiniestrijd: in het café, aan de ontbijttafel of op sociale media. Wij proberen anderen te overtuigen, en anderen ons. Maar wat zijn de valkuilen van ons denken? Welke retorische trucjes gebruiken slimme overtuigers om indruk te maken? Welke argumenten klinken redelijk, maar zijn bij nader inzien kletspraat? Al sinds Aristoteles speuren filosofen naar denkfouten en drogredenen. Alleen zijn die oude lijstjes niet aangepast aan onze moderne tijd. Ze zijn aan herziening toe.

In Alles wat in dit boek staat is waar (en andere denkfouten) leggen Maarten Boudry en Jeroen Hopster denkfouten bloot waaraan we ons allemaal weleens bezondigen. Dat levert verfrissende analyses en prikkelende inzichten op. En ook een reeks nieuwe concepten: van de wij-bak tot neusdrukken, van wafelijzermoraal tot het applausargument. Wie deze fijne selectie van denkfouten tot zich neemt, is een stuk beter gewapend in de moderne opinieoorlog.

Maarten Boudry (1984) is wetenschapsfilosoof en is verbonden aan de UGent. Hij studeerde in New York en Wenen. Zijn spraakmakende opiniestukken verschenen in NRC Handelsblad, De Standaard, De Morgen, Filosofie Magazine, The New York Times (The Stone), Trouw en de Volkskrant. Met filosoof Massimo Pigliucci stelde hij de bundel Science Unlimited? (2018) samen, over de grenzen van de wetenschap. In 2019 verscheen het succesvolle Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat.

Jeroen Hopster (1987) is een Nederlandse filosoof en schrijver. Hij studeerde in Amsterdam, Edinburgh, Melbourne, Harvard en promoveerde in 2019 aan de Universiteit Utrecht op een proefschrift over evolutie en ethiek. Momenteel doet hij in Graz onderzoek naar klimaatonzekerheid. Hopster is redacteur van Wijsgerig Perspectief, voormalig redacteur van Filosofie Magazine en schrijver van populair filosofische boeken. In 2013 won hij de essayprijs van de Academische Boekengids en in 2015 werd hij genomineerd voor de Jan Hanloprijs klein.

Toon meer Toon minder
€ 20,00

Verwachte leverdatum: zaterdag 26 september


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789463104777
Verschijningsdatum
oktober 2019
Druk
1
Aantal pagina's
256 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
730: Filosofie algemeen
Categorieën

Uitgever
Uitgeverij Polis

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen